Το deal των νέων μέτρων και οι 5 μεγάλοι άγνωστοι “Χ”

Επε­τεύ­χθη χθες στις Βρυ­ξέλ­λες το “προ­σύμ­φωνο” κι έτσι κυβέρ­νηση και δανει­στές εξέ­φρα­σαν την ικα­νο­ποί­ησή τους.

Ωστόσο ο δρόμος έως την τελική πολι­τική συμ­φω­νία είναι μακρύς χρονικά και ασαφής ενώ περι­λαμ­βά­νει και την επίλυση μίας δύσκο­λης “εξί­σω­σης” με του­λά­χι­στον 5 μεγά­λους αγνώ­στους “Χ”. Πρό­κει­ται για το περιε­χό­μενο των νέων μέτρων, την αξία τους, τις ρήτρες ενερ­γο­ποί­η­σης των “αντί­με­τρων”, τις απο­φά­σεις για τα πρω­το­γενή πλε­ο­νά­σματα, αλλά και για το χρέος. Και καθώς ο χρο­νι­κός “ορί­ζο­ντας” φτάνει (για τα μέτρα/αντί­με­τρα) έως το 2020 “υφαί­νε­ται” και το πλέγμα της μετα – μνη­μο­νια­κής επο­πτείας.

Αφο­ρο­λό­γητο κάτω από τα 5.000 ευρώ – αντί­με­τρα “σε “χαράτσι”, ΦΠΑ, ΕΝΦΙΑ

Οι Θεσμοί στις δύο δια­δο­χι­κές συνε­δριά­σεις που είχαν χθες για την Ελλάδα, απο­φά­σι­σαν το “πλαίσιο” των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων και η κυβέρ­νηση συμ­φώ­νησε να προ – νομο­θε­τή­σει μέτρα (άγνωστο ακόμη πόσης αξίας). Οι πρώτες πλη­ρο­φο­ρίες κάνουν λόγο, πέραν της δέσμευ­σης για μείωση των συντά­ξεων (με αντάλ­λαγμα να ενερ­γο­ποι­η­θούν οι παρεμ­βά­σεις από το 2020) και για πρόταση μείωσης του αφο­ρο­λο­γή­του ακόμη και κάτω από τα 5.000 ευρώ (σ.σ. με πιθανή αλλαγή/μείωση όμως των φορο­λο­γι­κών συντε­λε­στών).

Το “αντάλ­λαγμα” που έλαβε η Αθήνα είναι η δυνα­τό­τητα προ – συμ­φω­νίας (και ενδε­χο­μέ­νως προ – νομο­θέ­τη­σης) των “αντί­με­τρων” που θα ενερ­γο­ποι­η­θούν όμως όχι αυτό­ματα αλλά υπό (δημο­σιο­νο­μι­κούς) όρους.

Κυβερ­νη­τι­κές πηγές (σ.σ. ο ΥΠΟΙΚ Ευκλεί­δης Τσα­κα­λώ­τος δεν έκανε δηλώ­σεις μετά την σύνοδο) ανα­φε­ρό­ταν χθες σε παράλ­ληλη ενερ­γο­ποί­ηση μέτρων -ισοδύναμων (σενάρια κάνουν λόγο για επα­νε­ξέ­ταση του “χαρα­τσιού” των ελεύ­θε­ρων επαγ­γελ­μα­τιών, μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 35 – 40 % με επα­να­φορά του Φ.Μ.Α.Π., την μείωση του ΦΠΑ στην ενέρ­γεια στο 7%, σε μετα­φο­ρές  και σε είδη δια­τρο­φής στο 13%, αύξηση κοι­νω­νι­κών δαπανών κλπ), λέγο­ντας ότι δεν υπάρχει “ούτε ένα ευρώ περισ­σό­τερη λιτό­τητα”. Επίσης προ­α­ναγ­γέλ­θηκε και σχέδιο για παρεμ­βά­σεις ύψους 3 δισ. ευρώ για την στήριξη της απα­σχό­λη­σης.

Οι μεγάλες ασά­φειες που φτάνουν έως το…. 2019-2020

Η απο­κω­δι­κο­ποί­ηση της συμ­φω­νίας των Βρυ­ξελ­λών θα γίνει πιο ξεκά­θαρα τις επό­με­νες ώρες / ημέρες. Ωστόσο η πρώτη εικόνα δείχνει ότι παρα­μέ­νουν του­λά­χι­στον 5 ασά­φειες:

1. Το περιε­χό­μενο των μέτρων

Την προσεχή Τρίτη (μετά την Καθαρά Δευτέρα όπως έγραφε από χθες το πρωί το Capital.gr) ξεκι­νούν εκ νέου οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις στην Αθήνα με τα κλι­μά­κια των δανει­στών. Οι Θεσμοί με το επι­τε­λείο των κ.κ. Τσα­κα­λώ­του – Χου­λια­ράκη θα πρέπει να συμ­φω­νή­σουν για το περιε­χό­μενο των παρεμ­βά­σεων στο πακέτο των μέτρων και των “αντί­με­τρων” που θα συμ­φω­νη­θούν. Ακόμη και οι κυβερ­νη­τι­κές πηγές παρα­δε­χό­ταν ότι τελεί υπό ορι­στι­κο­ποί­ηση το πλαίσιο ακόμη και των “διευ­κο­λύν­σεων” στο εργα­σιακό. Τα δημο­σιο­νο­μικά μέτρα θα πρέπει να ενερ­γο­ποι­η­θούν το 2019 (ή σε 2 δόσεις το 2019 και το 2020 για το ασφα­λι­στικό) και ανάλογα με το αν θα επι­τευ­χθεί το 3,5% του ΑΕΠ πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα ή όχι, θα ενερ­γο­ποι­η­θούν και τα “αντί­με­τρα” (σ.σ. μένει να φανεί πως θα ενερ­γο­ποιού­νται, δηλαδή αν αυτό θα γίνεται ή όχι έναν χρόνο μετά, αφού πρώτα θα πιστο­ποι­η­θούν τα δημο­σιο­νο­μικά στοι­χεία).

2. Η αξία των μέτρων

Η βάση εκκί­νη­σης της δια­πραγ­μά­τευ­σης για το ύψος των προ­λη­πτι­κών μέτρων είναι τα 2,7-3,6 δις ευρώ (1,5% του ΑΕΠ – 2% του ΑΕΠ). Με ανα­λο­γία μισό- μισό στις παρεμ­βά­σεις επί του αφο­ρο­λό­γη­του και των συντά­ξεων. Και μένει να φανεί πόσο θα βοη­θή­σει η μεγάλη υπε­ρα­πό­δοση του 2016 που επι­κα­λεί­ται η κυβέρ­νηση αλλά και οι θεσμοί της ΕΕ για να κάμψουν τις πιέσεις του ΔΝΤ. Στην Αθήνα τα κλι­μά­κια θα λάβουν νέα στοι­χεία για την πορεία των εσόδων/δαπανών και θα επα­νυ­πο­λο­γί­σουν το “κενό” μετά το 2018. Θα πρέπει να φανεί και αν θα “μηδε­νί­σουν” το “κενό” 300 εκατ. ευρώ που βλέπουν για το 2018 (εντός μνη­μο­νίου εποχή) το οποίο “απαιτεί” επίσης νέα μέτρα (σενάρια κάνουν λόγο για μείωση πιο νωρίς του αφο­ρο­λο­γή­του ή για άλλα μέτρα παρεμ­βά­σεων σε φορο­α­παλ­λα­γές, δαπάνες υγείας κλπ).

3. Η ενερ­γο­ποί­ηση των “ισο­δύ­να­μων” 

Οι Θεσμοί έκαναν χθες σαφές ότι πρέπει πρώτα η κυβέρ­νηση να απο­δει­χθεί ότι κατά­φερε να πετύχει τα πρω­το­γενή πλε­ο­νά­σματα (3,5% του ΑΕΠ από το 2018 και μετά για κάποια χρόνια) μέσα από “βαθιές μεταρ­ρυθ­μί­σεις” στο ασφα­λι­στικό, στο φορο­λο­γικό και όχι μόνο και μετά να “ενερ­γο­ποι­η­θούν” τα αντί­με­τρα/ισο­δύ­ναμα αν και εφόσον επι­τευ­χθούν οι στόχοι…. Δεν έχει γίνει σαφές αν θα απο­φα­σι­σθούν εκ των προ­τέ­ρων ή και θα ψηφι­σθούν (στον ίδιο εφαρ­μο­στικό με τις “μεταρ­ρυθ­μί­σεις”). Αλλά δεν έχει διευ­κρι­νι­σθεί και ο “αντι­κό­φτης” ενερ­γο­ποί­η­σής τους. Δηλαδή αν θα ισχύσει το “ένα προς ένα” ευρώ μέτρων/ισο­δυ­νά­μων που δια­λα­λούν κυβερ­νη­τι­κές πηγές ή αν θα πρέπει πρώτα να φανεί η απόδοση των μέτρων και ένα έτος μετά, όταν ο στόχος επι­τευ­χθεί ή ξεπε­ρα­στεί να εφαρ­μο­σθούν τα “ισο­δύ­ναμα”.

4. Οι απο­φά­σεις για τα πρω­το­γενή πλε­ο­νά­σματα

Όταν επι­τευ­χθούν όλα τα παρα­πάνω και συμ­φω­νη­θούν τα κείμενα των Μνη­μο­νίων (με την ΕΕ και πιθανόν με το ΔΝΤ αν τελικά μετά­σχει με νέο δάνειο), όταν έρθουν οι εφαρ­μο­στι­κοί νόμοι στη Βουλή και όταν ορι­στι­κο­ποι­η­θεί η “Συμ­φω­νία Επί της Αρχής”, τότε θα συνε­δριά­σει εκ νέου το Eurogroup. Και μόνο τότεθα ληφθεί η πολι­τική απόφαση για το ελλη­νικό αίτημα περιο­ρι­σμού των ετών δια­τή­ρη­σης των πρω­το­γε­νών πλε­ο­να­σμά­των στο 3,5% του ΑΕΠ (το πολύ 3 έτη λέει η Αθήνα, σενάρια για 5 αλλά και για 10 έτη δια­μορ­φώ­νουν οι δανει­στές).

5. Το 2018 οι απο­φά­σεις για το χρέος

Τα μεσο­πρό­θε­σμα μέτρα για το χρέος επί του παρό­ντος “μετα­φέρ­θη­καν” για μετά το τέλος του Προ­γράμ­μα­τος (λήγει το καλο­καίρι του 2018), όταν θα φανεί το “απο­τέ­λε­σμα” των “μεταρ­ρυθ­μί­σεων” που θα κάνει η Ελλάδα….

Τέλος τα μέτρα – τώρα δημο­σιο­νο­μι­κές μεταρ­ρυθ­μί­σεις

Πλέον αντί για “νέα μέτρα” η φράση που χρη­σι­μο­ποιεί­ται από τους Θεσμούς είναι “μεταρ­ρυθ­μί­σεις” που θα έχουν όμως δημο­σιο­νο­μικό απο­τέ­λε­σμα. Μετά την σύνοδο του Eurogroup για ένα επι­πλέον πακέτο μεταρ­ρυθ­μί­σεων για την αγορά εργα­σίας, για το συντα­ξιο­δο­τικό και για το φορο­λο­γικό μίλησε ο κ. Ντάι­σελ­μπλουμ. Αλλά και ο Επί­τρο­πος Μοσκο­βισί ανα­φέρ­θηκε στα επι­πλέον δημο­σιο­νο­μικά μέτρα που θα λάβει η χώρα μετά το τέλος του προ­γράμ­μα­τος και τα οποία θα έχουν ως σκοπό να δια­τη­ρη­θεί η Ελλάδα σε τροχιά δημο­σιο­νο­μι­κής στα­θε­ρό­τη­τας.

Ανα­φέρ­θη­καν σε ένα νέο μείγμα πολι­τι­κών που κινεί­ται από την πλευρά της λιτό­τη­τας σε αυτή των διαρ­θρω­τι­κών μεταρ­ρυθ­μί­σεων. “Δηλαδή αν φέρουν συγκε­κρι­μέ­νους δημο­σιο­νο­μι­κούς στόχους (αυτές οι μεταρ­ρυθ­μί­σεις), τότε μπορεί να υπάρχει αυτό το δημο­σιο­νο­μικό περι­θώ­ριο” για το ελλη­νικό πακέτο, εξήγησε ο κ. Ντάι­σελ­μπλουμ. Εξήγησε όμως ότι αυτό το “πακέτο” πρέπει να πάει σε “βάθος” και οι μεταρ­ρυθ­μί­σεις “να είναι σημα­ντι­κές και ουσιώ­δεις”. Και τότε θα υπάρχει και δημο­σιο­νο­μικό περι­θώ­ριο για μέτρα που θα ωθήσουν και την ανά­πτυξη…

“Όλα εξαρ­τώ­νται από το μέγεθος των μεταρ­ρυθ­μί­σεων και από το όφελος” που θα προ­κύ­ψει, επι­σή­μανε ο Πρό­ε­δρος του Eurogroup και παρέ­πεμψε στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις που θα γίνουν στην Αθήνα σε επίπεδο κλι­μα­κίων.

“Θα γυρί­σουν οι Θεσμοί, θα μιλή­σουν για τις λεπτο­μέ­ρειες της συντα­ξιο­δο­τι­κής, της φορο­λο­γι­κής μεταρ­ρύθ­μι­σης και όλα αυτά θα απο­τε­λέ­σουν και ένα νομο­θε­τικό κείμενο”, τόνισε και πρό­σθεσε ότι μετά θα ληφθεί η πολι­τική απόφαση για τα πλε­ο­νά­σματα.

Όσο για την βιω­σι­μό­τητα του χρέους, ο κ Ντάι­σελ­μπλουμ ξεκα­θά­ρισε ότι “θα επι­στρέ­ψουμε στην συζή­τηση για την βιω­σι­μό­τητα του χρέους όταν ολο­κλη­ρω­θεί το πρό­γραμμα” και φανεί η απόδοση των μεταρ­ρυθ­μί­σεων.

Εξήγησε ότι η μετά­βαση από την έμφαση στην λιτό­τητα στις διαρ­θρω­τι­κές μεταρ­ρυθ­μί­σεις θα γίνει “υπό την αίρεση ότι η Ελλάδα θα παρα­μεί­νει δημο­σιο­νο­μικά στις ράγες αλλά και ότι αυτές οι διαρ­θρω­τι­κές μεταρ­ρυθ­μί­σεις θα λαμ­βά­νουν χώρα”. Όταν γίνουν αυτά, τότε θα φανεί το περι­θώ­ριο για τα ισο­δύ­ναμα μέτρα, είπε.

Κυβερ­νη­τική θέση

Από την Αθήνα και από κυβερ­νη­τι­κούς κύκλους έγινε γνωστή χθες και  η θέση της Ελλάδας. Ο ΥΠΟΙΚ, Ευκλεί­δης Τσα­κα­λώ­τος, μάλιστα παρέ­πεμψε σε αυτές αντί να κάνει δηλώ­σεις αν και του ζητή­θη­καν.

Οι πηγές κάνουν λόγο μεταξύ άλλων για “συμ­φω­νία μεταξύ της ελλη­νι­κής πλευράς και τους επι­κε­φα­λής των Θεσμών ώστε να επι­στρέ­ψουν τα τεχνικά κλι­μά­κια στην Αθήνα αμέσως μετά την Καθαρά Δευτέρα και να ολο­κλη­ρω­θεί η τεχνική συμ­φω­νία (SLA) εντός ολίγων ημερών. Η Συμ­φω­νία περι­λαμ­βά­νει τελικά τον απα­ρά­βατο όρο που έθεσε η ελλη­νική πλευρά για ούτε ένα ευρώ περισ­σό­τερη λιτό­τητα”.

Επι­ση­μαί­νουν ότι “η ελλη­νική πλευρά δέχθηκε την νομο­θέ­τηση μεταρ­ρυθ­μί­σεων που θα εφαρ­μο­στούν από 01/01/2019 και μετά, υπό την προ­ϋ­πό­θεση ότι το δημο­σιο­νο­μικό ισο­ζύ­γιο θα είναι απο­λύ­τως ουδέ­τερο” ότι “στην Αθήνα θα εξε­τα­στεί η αλλαγή μείγ­μα­τος πολι­τι­κής από το 2019 και μετά, χωρίς περαι­τέρω δημο­σιο­νο­μική επι­βά­ρυνση” και ότι θα προσ­διο­ρι­στεί σε επίπεδο τεχνι­κών κλι­μα­κίων “η δυνα­τό­τητα επι­στρο­φής της εργα­σια­κής κανο­νι­κό­τη­τας των συλ­λο­γι­κών δια­πραγ­μα­τεύ­σεων νωρί­τερα, δηλαδή πριν το τέλος του προ­γράμ­μα­τος” αλλά και σε επόμενο Eurogroup ένα δημο­σιο­νο­μικά ουδέ­τερο “πρό­γραμμα χρη­μα­το­δό­τη­σης ύψους 3 δις ευρώ για την δημιουρ­γία του­λά­χι­στον 100.000 θέσεων εργα­σίας τα επόμενα δυόμιση χρόνια”.

Απροσ­διό­ρι­στος ο χρόνος έλευσης των δόσεων

Οι Θεσμοί απέ­φυ­γαν κατ’ επα­νά­ληψη να δεσμευ­θούν για το πότε θα υπάρξει η τελική συμ­φω­νία λέγο­ντας ότι δεν υπάρ­χουν έως τον Ιούλιο ανάγκες για δόσεις. Ανέ­φε­ραν μάλιστα ότι και στην Σύνοδο της 20ης Μαρτίου – αν υπάρξει προη­γου­μέ­νως η “τεχνική συμ­φω­νία” – μπορούν να ληφθούν οι απο­φά­σεις. Αλλά αυτό μπορεί να γίνει και τον Απρίλιο αλλά και αργό­τερα…

Και πλέον από πηγές του Οικο­νο­μι­κού επι­τε­λείου θεω­ρεί­ται “χαμένο”το ορόσημο της 9ης Μαρτίου για το QE, με επόμενο στόχο την Σύνοδο του Απρι­λίου. Αλλά, τότε θα έχει ξεκι­νή­σει ένας εκλο­γι­κός κύκλος, με τις Γαλ­λι­κές εκλογές τον Μάιο….

Κυβερ­νη­τι­κές πηγές πάντως επέ­με­ναν για δυνα­τό­τητα συμ­φω­νίας σε λίγες ημέρες και διε­νέρ­γειας έκτα­κτου Eurogroup..

Και το ΔΝΤ ανα­κοί­νωσε χθες ότι ναι μεν χαι­ρε­τί­ζει την πρόοδο και επι­στρέ­φει στην Αθήνα αλλά “χρειά­ζε­ται μεγα­λύ­τερη πρόοδος για να γεφυ­ρω­θούν οι δια­φο­ρές, όσον αφορά σε άλλα σημα­ντικά ζητή­ματα, και είναι πολύ νωρίς για εικα­σίες σχετικά με την προ­ο­πτική επί­τευ­ξης συμ­φω­νίας σε επίπεδο τεχνι­κών κλι­μα­κίων (staff level agreement) στη διάρ­κεια αυτής της απο­στο­λής”….

capital.gr