Κακοπληρωμένοι και φτωχοί οι εργαζόμενοι στην Ελλάδα

Κακο­πλη­ρω­μέ­νοι εργα­ζό­με­νοι και – ως εκ τούτου – …φτωχοί. Τρι­πλά­σιοι υπο­α­πα­σχο­λού­με­νοι με μισθούς πείνας. Απο­γοη­τευ­μέ­νοι και απο­θαρ­ρυ­μέ­νοι άνεργοι, που στα­μα­τούν ακόμα και την ανα­ζή­τηση εργα­σίας.  Πρό­κει­ται για τη σημε­ρινή εικόνα της αγοράς εργα­σίας και της κοι­νω­νίας που ασφυ­κτιά από την κατάρ­ρευση των αμοιβών αλλά και της απα­σχό­λη­σης.

Στην εμφά­νιση της κοι­νω­νι­κής ομάδας των «φτωχών εργα­ζο­μέ­νων» (working poor) στη χώρα μας, που περιέ­γραψε πρό­σφατα το γερ­μα­νικό περιο­δικό «Der Spiegel», πρω­το­α­να­φέρ­θηκε ο πρό­ε­δρος της ΓΣΕΕ κ. Γ. Πανα­γό­που­λος κατά την παρου­σί­αση της ενδιά­με­σης μελέτης του Ινστι­τού­του Εργα­σίας της οργά­νω­σης για την ελλη­νική οικο­νο­μία, τον προη­γού­μενο Οκτώ­βριο. «Πλέον η φτώχεια συνα­ντά­ται και στους εργα­ζο­μέ­νους, ενώ σε παλαιό­τε­ρες μελέτες κατα­γρα­φό­ταν μόνο στους ανέρ­γους» είπε χαρα­κτη­ρι­στικά ο πρό­ε­δρος της ΓΣΕΕ.

 Απο­θάρ­ρυνση

Ταυ­το­χρό­νως τα στοι­χεία δεί­χνουν υψηλή πραγ­μα­τική ανεργία, πολ­λα­πλά­σια ποσοστά υπο­α­πα­σχο­λου­μέ­νων και εκτό­ξευση της μακρο­χρό­νιας ανερ­γίας, η οποία οδηγεί σε απο­θάρ­ρυνση τους ανέρ­γους, οι οποίοι παύουν – πλέον – να ανα­ζη­τούν δουλειά.

Παρότι η κυβέρ­νηση επι­χει­ρεί να αντι­στρέ­ψει την εικόνα, εμφα­νί­ζο­ντας στοι­χεία μείωσης των επι­σή­μων ποσο­στών ανερ­γίας, με τα μελα­νό­τερα χρώματα περι­γρά­φει την εικόνα της αγοράς και ο ΣΕΒ. Συγκε­κρι­μένα χαρα­κτη­ρί­ζει «απο­γοη­τευ­τική» την κατά­σταση στην ελλη­νική αγορά εργα­σίας και σημειώ­νει ότι οι αλλαγές που υπέστη η χώρα και οδή­γη­σαν σε αυτή την εικόνα ήταν μεν «πρω­τό­γνω­ρες», αλλά «σύμ­φω­νες με τις διε­θνείς πρα­κτι­κές». Σύμφωνα με τα στοι­χεία του ΟΟΣΑ, τα οποία επι­κα­λεί­ται ο ΣΕΒ, η Ελλάδα κατέχει το θλιβερό πρωτείο της χώρας με το μεγα­λύ­τερο ποσοστό ανερ­γίας στις χώρες του Οργα­νι­σμού, ενώ οι νέοι, οι γέροι, οι μητέρες με μικρά παιδιά, τα άτομα με ειδικές ανάγκες και οι μετα­νά­στες έχουν μικρό­τερο ποσοστό απα­σχό­λη­σης.

Επίσης, οι αμοιβές όσων εργά­ζο­νται είναι χαμη­λό­τε­ρες από τον μέσο όρο των χωρών του Οργα­νι­σμού και ξεπερ­νούν μόνο τις αντί­στοι­χες αμοιβές των πρώην κομ­μου­νι­στι­κών χωρών, της Τουρ­κίας και της Πορ­το­γα­λίας.

Η κάθετη πτώση των μισθών και η έκρηξη των ευέ­λι­κτων μορφών απα­σχό­λη­σης – από το 2010 και εντεύ­θεν – οδή­γη­σαν τη χώρα μας σε αμοιβές… Βουλ­γα­ρίας και Ρου­μα­νίας. Το 2012 με το δεύτερο μνη­μό­νιο οι δανει­στές επέ­βα­λαν μειώ­σεις στον κατώ­τατο μισθό ύψους 22% (από 751 σε 583 ευρώ) και κατά 32% του μισθού για τους νέους κάτω των 25 ετών (511 ευρώ), ενώ ταυ­τό­χρονα κατάρ­γη­σαν την πυρα­μίδα των συμ­βά­σεων, πάνω στην οποία είχε οικο­δο­μη­θεί το σύστημα των αμοιβών.

Τότε η τρόικα στα κείμενά της ζητούσε «να ευθυ­γραμ­μι­στούν οι αμοιβές της χώρας μας με τις αντα­γω­νι­στι­κές χώρες», υπο­νο­ώ­ντας τη Βουλ­γα­ρία και τη Ρου­μα­νία (μέλη της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης).

Σήμερα – πέντε χρόνια μετά – οι μειώ­σεις των αμοιβών, σε συν­δυα­σμό με την πλήρη κυριαρ­χία στην αγορά της ευέ­λι­κτης απα­σχό­λη­σης (μερική και εκ περι­τρο­πής εργασία), δημιούρ­γη­σαν και στη χώρα μας τη γενιά των αμει­βο­μέ­νων με… βαλ­κα­νι­κούς μισθούς.

Οι εργα­ζό­με­νοι με ευέ­λι­κτες μορφές απα­σχό­λη­σης, σε χαμηλά αμει­βό­με­νες θέσεις, απο­τε­λούν την πλειο­νό­τητα των προ­σφε­ρό­με­νων θέσεων κάθε μήνα (μερική απα­σχό­ληση 47,86% και εκ περι­τρο­πής εργασία 13,81%), σύμφωνα με τα στοι­χεία της ΕΡΓΑΝΗ το πρώτο εξάμηνο του 2017.

Απο­τέ­λε­σμα αυτού είναι ο μέσος μισθός των νεο­προ­σλαμ­βα­νό­με­νων νέων να είναι κάτω από τα 400 ευρώ, και συγκε­κρι­μένα 397,67 ευρώ, όπως τον προσ­διο­ρί­ζει η ενδιά­μεση έκθεση για την οικο­νο­μία του Ινστι­τού­του της ΓΣΕΕ. Σύμφωνα με στοι­χεία του Ινστι­τού­του το 34,7% των εργα­ζο­μέ­νων με πλήρη απα­σχό­ληση και το 42,13% των εργα­ζο­μέ­νων με μερική απα­σχό­ληση λαμ­βά­νουν μισθό χαμη­λό­τερο του κατώ­τα­του.

«Η εξέλιξη αυτή λει­τουρ­γεί ουσια­στικά ως κρυφός μηχα­νι­σμός λιτό­τη­τας» σημειώ­νει το Ινστι­τούτο δια­πι­στώ­νο­ντας ότι ένας αυξα­νό­με­νος αριθμός εργα­ζο­μέ­νων κινεί­ται γύρω ή και κάτω από το όριο της φτώ­χειας. Στα στοι­χεία αυτά στη­ρί­ζε­ται η δήλωση του προ­έ­δρου της ΓΣΕΕ για τους «φτωχούς υπο­α­πα­σχο­λου­μέ­νους και υπο­α­μει­βό­με­νους μισθω­τούς του ιδιω­τι­κού τομέα».

Αξίζει να σημειω­θεί ότι σύμφωνα με τα επίσημα στοι­χεία της ΓΣΕΕ συνο­λικά 343.760 εργα­ζό­με­νοι (περίπου το 10% των απα­σχο­λου­μέ­νων) αμεί­βο­νται με μηνιαί­ους μισθούς από 100 ως και 400 ευρώ μεικτά, ενώ 126.956 εργα­ζό­με­νοι αμεί­βο­νται με μεικτό μηνιαίο μισθό ως 100 ευρώ. Να ληφθεί υπόψη ότι οι κατώ­τα­τες αμοιβές σε Ρου­μα­νία και Βουλ­γα­ρία το 2016 ήταν 276 ευρώ και 215 ευρώ αντί­στοιχα.

Ο ομό­τι­μος καθη­γη­τής του Παντείου Πανε­πι­στη­μίου κ. Σ. Ρομπό­λης εκτιμά ότι τα επόμενα χρόνια όλο και περισ­σό­τε­ροι εργα­ζό­με­νοι θα βρεθούν κάτω από το όριο της φτώ­χειας, καθώς θα υπο­χρε­ώ­νο­νται να εργά­ζο­νται με ευέ­λι­κτες μορφές απα­σχό­λη­σης και οι αμοιβές τους θα κυμαί­νο­νται από 200 ως 300 ευρώ τον μήνα.

Από την πλευρά του ο ΣΕΒ απο­δί­δει ευθύνες για την εικόνα της αγοράς εργα­σίας στη «βίαιη δημο­σιο­νο­μική προ­σαρ­μογή» και στην «υπερ­φο­ρο­λό­γηση» του ιδιω­τι­κού τομέα, ενώ υπε­ρα­μύ­νε­ται των αλλαγών, δηλαδή της προ­ώ­θη­σης της ευε­λι­ξίας, της μερικής απα­σχό­ληση και της μείωσης των κατώ­τα­των αμοιβών. «Χωρίς τις αλλαγές αυτές η ανεργία θα είχε φθάσει σε υψη­λό­τερα ποσοστά του 27% που ήταν το 2013, ενώ η ύφεση θα συνε­χι­ζό­ταν με αμεί­ω­τους ρυθμούς» τονίζει ο ΣΕΒ.

ΒΗΜΑ