«Η παρουσία μας στην Ε.Ε. είναι ζωτικής σημασίας»

Συνέ­ντευξη

στην Πέγκυ Ντόκου

«Για τις Ευρω­ε­κλο­γές, το δίλημμα θα είναι ‘περισ­σό­τερη ή λιγό­τερη Ευρώπη’ απέ­να­ντι στο ερώτημα εάν πρέπει να επι­στρέ­ψουμε στα κράτη – έθνη ή των ευρω­σκε­πτι­κι­στών -που δεν έχουν ιστο­ρική μνήμη». Αυτό δηλώνει σήμερα σε συνέ­ντευξή του στην “δ” ο κ. Γιώργος Κρεμλής, με κατα­γωγή από τη Ρόδο, κορυ­φαίος αξιω­μα­τού­χος της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης.

Έχοντας δια­νύ­σει μία πορεία με πλούσια δρα­στη­ριό­τητα και κατα­ξί­ωση σε ανώτατο επίπεδο, ο Γιώργος-Σταύρος Κρεμλής, πέραν της πολύ­χρο­νης πείρας του στα ευρω­παϊκά θέματα, είναι στέ­λε­χος μεγάλων διεθνών οργα­νι­σμών, που εκπρο­σω­πεί επί σειράν ετών επάξια την Ελλάδα στα ευρω­παϊκά κέντρα λήψης απο­φά­σεων. Σήμερα είναι Διευ­θυ­ντής ε.τ. της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής και έχει εξου­σιο­δο­τη­θεί να προωθεί θέματα κυκλι­κής οικο­νο­μίας και νησιω­τι­κό­τη­τας. Παράλ­ληλα, είναι Πρό­ε­δρος της Σύμ­βα­σης Espoo και του Πρω­το­κόλ­λου SEA, ενώ πρό­σφατα διο­ρί­στηκε μέλος του Περι­βαλ­λο­ντι­κού και Κοι­νω­νι­κού Συμ­βου­λευ­τι­κού Συμ­βου­λίου (ESAC) της Ευρω­παϊ­κής Τρά­πε­ζας για την Ανα­συ­γκρό­τηση και Ανά­πτυξη (EBRD). Με την ιδιό­τητα του νομικού, είναι μέλος του Δ.Σ. του Ευρω­παϊ­κού Οργα­νι­σμού Δημο­σίου Δικαίου (EPLO).

Το όνομα του κ. Κρεμλή, φέρεται να περι­λαμ­βά­νε­ται στο Ευρω­ψη­φο­δέλ­τιο της Νέας Δημο­κρα­τίας –το οποίο ανα­μέ­νε­ται να ανα­κοι­νω­θεί σύντομα.

Η συνέ­ντευξη ανα­λυ­τικά:

• Κύριε Κρεμλή θα ήθελα ένα πρώτο σχόλιο για τις Ευρω­ε­κλο­γές. Τι θα σημάνει αυτή η δια­δι­κα­σία;

Οι Ευρω­ε­κλο­γές, που έχουν προ­γραμ­μα­τι­στεί να γίνουν για τις 26 Μαΐου, έχουν ιδιαί­τερη σημασία τόσο για την χώρα μας, όσο και για την Ευρώπη. Κι αυτό γιατί το δίλημμα, αυτή την φορά στην κάλπη θα είναι “περισ­σό­τερη ή λιγό­τερη Ευρώπη”, “καλύ­τερη Ευρώπη ή πιο ενι­σχυ­μένη Ευρώπη” απέ­να­ντι στο άλλο μήνυμα, το οποίο λέει ότι πρέπει να επι­στρέ­ψουμε στα κράτη – έθνη, δεν θέλουμε τόσο ισχυρή Ευρώπη. Επι­πλέον, υπάρχει και το μήνυμα εκείνων που αρνού­νται την Ευρώπη, είναι οι Ευρω-σκεπτικιστές -οι οποίοι δεν έχουν ιστο­ρική μνήμη, δεν γνω­ρί­ζουν πού βρι­σκό­μα­σταν παλαιό­τερα και πού είμαστε τώρα, ποια είναι τα πλε­ο­νε­κτή­ματα να βρί­σκε­σαι μέσα στην ευρω­παϊκή οικο­γέ­νεια και πόσο μεγάλη σημασία έχει αυτό. Για παρά­δειγμα, όταν βλέ­πουμε ότι όλες οι χώρες των Βαλ­κα­νίων θέλουν να προ­σχω­ρή­σουν στην Ευρώπη, ενώ χώρες που είναι κράτη – μέλη της Ε.Ε. αρνού­νται την ύπαρξή της και το μέλλον της. Γι αυτό και η ημε­ρο­μη­νία των Ευρω­ε­κλο­γών είναι πάρα πολύ σημα­ντική τόσο για την Ευρώπη όσο και για την Ελλάδα, υπό την έννοια πως η χώρα μας, θα πρέπει να έχει μια ισχυρή παρου­σία στο νέο ευρω­παϊκό κοι­νο­βού­λιο. Όπως γνω­ρί­ζετε, η Ελλάδα εκλέγει 21 Ευρω­βου­λευ­τές και είναι πολύ σημα­ντικό να ανα­βαθ­μι­στεί η παρου­σία μας στο νέο ευρω­παϊκό κοι­νο­βού­λιο, να ανα­βαθ­μι­στεί και να απο­κτή­σει πολύ ισχυρή φωνή, ώστε να μπο­ρέ­σει μέσα από αυτό το όργανο της Ευρώπης, έχοντας μια ισχυρή παρου­σία να μπο­ρέ­σει να υπε­ρα­σπί­σει καλύ­τερα τα δίκαια της χώρας μας.

• Είναι γεγονός πως αυτό που παρα­κο­λου­θούμε μέσα από την επι­και­ρό­τητα, είναι ότι πολλοί που ανήκουν είτε στους Ευρω-σκεπτικιστές, είτε επι­κα­λού­με­νοι τον λαϊ­κι­σμό, να προ­σπα­θούν να ανα­δεί­ξουν τις ευρω­ε­κλο­γές σε δημο­ψη­φί­σματα κατά των κυβερ­νή­σεών τους. Ένα παρά­δειγμα, είναι η Γαλλία όπου η Μαρίν Λε Πεν καλεί τους Γάλλους να στεί­λουν μήνυμα κατά της κυβέρ­νη­σης Μακρόν. Συνεπώς, “λιγό­τερη ή περισ­σό­τερη Ευρώπη” θα είναι το βασικό ερώτημα.

Τα κόμματα τα οποία αυτή την στιγμή λει­τουρ­γούν στην Ευρώπη -όπως είπατε την περί­πτωση της Μαρίν Λε Πεν που εκπρο­σω­πεί ένα ακρο­δε­ξιό κόμμα, ή του Ορμπάν στην Ουγ­γα­ρία, ή του κυβερ­νώ­ντος κόμ­μα­τος στην Πολωνία- δια­πνέ­ο­νται από ευρω-φοβία, ξενο­φο­βία και είναι αντί­θετα στις βασικές ιδέες και αρχές της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης (κατά της μετα­νά­στευ­σης, κατά των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των κ.λπ.) Θα είναι πάντως και ένας αντα­γω­νι­σμός για την δια­φύ­λαξη των βασικών αρχών που δια­πνέ­ουν την Ευρώπη, που είναι η συνερ­γα­σία, η δημο­κρα­τία, η αλλη­λεγ­γύη κ.λπ. απέ­να­ντι σε όλες αυτές τις φυγό­κε­ντρες δυνά­μεις, οι οποίες υπο­νο­μεύ­ουν την Ευρώπη. Θα έλεγα ότι το κάνουν για λόγους καθαρά κομ­μα­τι­κούς. Η Λε Πεν π.χ. θα χρη­σι­μο­ποι­ή­σει τις Ευρω­ε­κλο­γές όχι για να απο­δεί­ξει τις απόψεις της απέ­να­ντι στην Ευρώπη, αλλά για να αντι­πο­λι­τευ­τεί τον Εμ. Μακρόν και θα προ­σπα­θή­σει να τις εξο­μοιώ­σει με τις εθνικές εκλογές. Στην κάθε ευρω­παϊκή χώρα, λοιπόν, τα πράγ­ματα θα πάρουν μια δια­φο­ρε­τική ‘χροιά’. Προ­σω­πικά, δεν το θεωρώ αυτό σωστό. Οι εθνικές εκλογές σε κάθε χώρα, θα γίνουν όταν θα έρθει η ώρα και τότε θα πρέπει να ανα­δει­χθούν τα εσω­τε­ρικά θέματα και όχι να χρη­σι­μο­ποι­ή­σουμε τις Ευρω­ε­κλο­γές ως πρό­σχημα για να υπο­νο­μεύ­σουμε την Ευρώπη.

• Η αλήθεια είναι πάντως, ότι δεν συμ­φέ­ρει κανέναν να είναι εκτός ευρω­παϊ­κής οικο­γέ­νειας. Το βλέ­πουμε πλέον καθαρά με το παρά­δειγμα της Μεγάλης Βρε­τα­νίας, που βιώνει μια πρω­το­φανή κρίση με το Brexit. Φαί­νε­ται πως και οι ίδιοι οι Βρε­τα­νοί δεν ήξεραν τελικώς, τι έκαναν με την ψήφο τους φέρ­νο­ντας την κυβέρ­νηση σε ένα πρω­το­φα­νές πολι­τικό αδιέ­ξοδο.

Το Brexit είναι η πιο χαρα­κτη­ρι­στική περί­πτωση ότι εκτός Ευρώπης, ακόμη και το ισχυρό Ηνωμένο Βασί­λειο δεν μπορεί να σταθεί στα πόδια του. Και όπως είπατε, κανέναν δεν συμ­φέ­ρει να είναι εκτός ευρω­παϊ­κής οικο­γέ­νειας. Αρχικά το Ηνωμένο Βασί­λειο ήθελε μια καλύ­τερη συμ­φω­νία και τώρα αντι­λαμ­βά­νο­νται ότι οδη­γού­νται σε αδιέ­ξοδα χωρίς να ξέρουν πώς να το δια­χει­ρι­στούν. Κανο­νικά θα έπρεπε να προ­χω­ρή­σουν σε εκλογές και ένα δημο­ψή­φι­σμα στο οποίο η απά­ντηση του λαού θα ήταν “θέλουμε να παρα­μεί­νουμε στην Ε.Ε.”. Δυστυ­χώς οι κοι­νο­βου­λευ­τι­κές παρα­δό­σεις τους, δεν τους επι­τρέ­πουν να κάνουν κάτι τέτοιο. Θα ήθελα να πω ότι όλοι στην πραγ­μα­τι­κό­τητα θέλουν να βρί­σκο­νται μέσα στην Ε.Ε. αλλά ο καθένας θέλει “μία Ευρώπη αλά κάρτ”. Δηλαδή, όπως ευνοεί τον καθένα καλύ­τερα στα δικά του μικρο­συμ­φέ­ρο­ντα που πολλές φορές, αντι­στρα­τεύ­ο­νται το γενι­κό­τερο συμ­φέ­ρον της Ε.Ε.

Γι’ αυτό επιμένω ότι η παρου­σία μας στην Ε.Ε. είναι ζωτικής σημα­σίας. Βρι­σκό­μα­στε σε ένα σταυ­ρο­δρόμι μεταξύ Ανα­το­λής και Δύσης, περι­στοι­χι­ζό­μα­στε από χώρες που ιστο­ρικά δεν ήταν φιλικές προς την χώρα μας, η μεγάλη γει­το­νική μας χώρα -όπως ξέρετε- δεν έχει τις καλύ­τε­ρες δια­θέ­σεις απέ­να­ντι στην χώρα μας, γι αυτό και η ύπαρξη της Ε.Ε. και η παρα­μονή μας σε αυτήν, μας θωρα­κί­ζει εθνικά, θωρα­κί­ζει τα σύνορά μας. υπό αυτή την έννοια, μια Ε.Ε. με ενι­σχυ­μένη άμυνα, ευρω­παϊκό στρατό, κοινή ευρω­παϊκή αμυ­ντική βιο­μη­χα­νία, θα μας θωρα­κί­σει ακόμη περισ­σό­τερο.

• Το ενδε­χό­μενο να περι­λη­φθείτε στο Ευρω­ψη­φο­δέλ­τιο, δημιουρ­γεί αισιο­δο­ξία και προσ­δο­κίες για τους Δωδε­κα­νή­σιους και για τους νησιώ­τες. Εάν εκλε­γείτε τι θα προ­τά­ξετε για την νησιω­τική περιοχή;

Είναι πάρα πολύ σημα­ντικό να εκπρο­σω­πη­θεί η νησιω­τική Ελλάδα στο Ευρω­παϊκό Κοι­νο­βού­λιο -και θα έλεγα ειδικά για τα Δωδε­κά­νησα και τα άλλα νησιά. Επειδή ασχο­λού­μαι πολλά χρόνια με τη νησιω­τι­κό­τητα, θεωρώ πολύ σημα­ντικό να αξιο­ποι­ή­σουμε τις ανα­φο­ρές στις ευρω­παϊ­κές συν­θή­κες που γίνο­νται για τη νησιω­τι­κό­τητα, οι οποίες -δυστυχώς- δεν έχουν επαρκώς, αξιο­ποι­η­θεί. Πρέπει να δια­μορ­φώ­σουμε μια “νησιω­τική πολι­τική της Ε.Ε.”. Η Ελλάδα να συνερ­γα­στεί με την Κύπρο και την Μάλτα που είναι κράτη – νησιά. Πρέπει να ενώ­σουμε τις δυνά­μεις μας με τα άλλα νησιω­τικά συμπλέγ­ματα της Μεσο­γείου ώστε να απο­κτή­σουμε “φωνή”. Είναι πολλά τα εκα­τομ­μύ­ρια των κατοί­κων της Ε.Ε. που ζουν σε νησιά. Απλά, δεν απέ­κτη­σαν ποτέ φωνή διότι οι δυνά­μεις τους είναι κατα­κερ­μα­τι­σμέ­νες. Ο πρώτος, λοιπόν στόχος μας θα πρέπει να είναι να ανα­δεί­ξουμε την νησιω­τι­κό­τητα σε μια νέα συνθήκη που θα υπάρξει στην μετά-Brexit εποχή όπου θα πρέπει να λάβει υπόψη της τη νέα αρχι­τε­κτο­νική της Ε.Ε. ώστε να ανα­δεί­ξουμε τα ιδιαί­τερα χαρα­κτη­ρι­στικά της νησιω­τι­κό­τη­τας, τα προ­βλή­ματα των νησιών αλλά και την συμβολή στο ΑΕΠ των κρατών – μελών όσο και της Ευρώπης. Ας μην ξεχνάμε ότι ο νησιω­τι­κός χώρος είναι αυτός που φιλο­ξε­νεί την του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία της Ε.Ε. και ειδικά στην χώρα μας, έχει τερά­στια συμβολή στο δικό μας ΑΕΠ.

• Η νησιω­τι­κό­τητα όμως είναι κατο­χυ­ρω­μένη συνταγ­μα­τικά στην Ε.Ε. Μήπως εμείς δεν το έχουμε αξιο­ποι­ή­σει όσο θα έπρεπε; Φτάσαμε να έχουμε χάσει πολλά κίνητρα αλλά και ευερ­γε­τή­ματα όπως οι μειω­μέ­νοι συντε­λε­στές ΦΠΑ. Τι μπορεί να γίνει για να διεκ­δι­κή­σουμε αυτά που μας ανήκουν;

Θα σας πω και κάτι ακόμη. Για τα υπερ­πό­ντια νησιά –της Γαλλίας, Πορ­το­γα­λίας, Ισπα­νίας στον Ινδικό και στον Ειρη­νικό Ωκεανό- υπάρχει πολι­τική της Ε.Ε. Υπάρχει στρα­τη­γική η οποία έχει εκπο­νη­θεί και τώρα, επι­και­ρο­ποιεί­ται και προ­βλέ­πει ειδικά μέτρα στή­ρι­ξης των νησιών αυτών με κρα­τι­κές ενι­σχύ­σεις, με μειω­μέ­νους συντε­λε­στές, με μειω­μένα καύσιμα, μετα­φο­ρές και μια άλλη σειρά μέτρων που συμπλη­ρώ­νο­νται και από υψη­λό­τερα ποσοστά χρη­μα­το­δό­τη­σης από την Ε.Ε. Όλα τα μεγάλα νησιά π.χ. επω­φε­λού­νται ακριβώς από αυτή την πολι­τική και θεω­ρού­νται λιγό­τερο ανα­πτυγ­μέ­νες περιο­χές. Νομίζω πως όλα αυτά τα θέματα θα πρέπει να ρυθ­μι­στούν και να ληφθεί πλέον η νησιω­τι­κό­τητα σε επίπεδο του κάθε νησιού και όχι σε επίπεδο γεω­γρα­φι­κής περι­φε­ρεια­κής ενό­τη­τας. Είναι πάρα πολλά τα θέματα που πρέπει να ανα­δει­χθούν -όχι μόνον σε κρα­τι­κές ενι­σχύ­σεις και ειδικές ρυθ­μί­σεις, που θα επι­τρέ­ψουν στα νησιά να έχουν ένα ειδι­κό­τερο και ευνοϊ­κό­τερο καθε­στώς καθώς και σε ευρω­παϊκό επίπεδο, μέσα από πόρους της Ε.Ε.