Έτσι θα διαγραφούν στεγαστικά δάνεια ευάλωτων

Ο κρα­τι­κός προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός θα ανα­λά­βει για μια εξαετία -από το 2016 μέχρι το 2021- να απο­πλη­ρώ­νει στις τρά­πε­ζες μέρος των κόκ­κι­νων στε­γα­στι­κών δανείων για λογα­ρια­σμό των οικο­νο­μικά ευά­λω­των δανειο­λη­πτών που εντάσ­σο­νται με ορι­στική δικα­στική απόφαση στο νόμο Κατσέλη, ενώ κάθε ευρώ δόσης που θα κατα­βά­λει το Δημόσιο, θα δια­γρά­φε­ται από το χρέος του δανειο­λή­πτη.

Αυτό προ­βλέ­πει το νέο νομο­θε­τικό πλαίσιο για την προ­στα­σία της πρώτης κατοι­κίας με την συνει­σφορά του κράτους το οποίο τίθεται σε εφαρ­μογή από την 1.1.2016 και θα παρα­μεί­νει ανοικτό για τα επόμενα τρία χρόνια, δηλαδή μέχρι το τέλος Δεκεμ­βρίου 2018, προ­κει­μέ­νου να υπο­βάλ­λο­νται αιτή­σεις. Η ρύθμιση δίνει τη δυνα­τό­τητα στο κράτος να πλη­ρώ­νει απευ­θείας στην τράπεζα για τρία χρόνια μέρος της δόσης του δανειο­λή­πτη την οποία θα καθο­ρί­ζει το δικα­στή­ριο στο πλαίσιο του σχεδίου διευ­θέ­τη­σης χρεών, ενώ αν δεν αλλάξει κάτι στο μεσο­διά­στημα, η τελευ­ταία χρονιά που θα ισχύει το μέτρο θα είναι το 2021 για όσους μπουν στη ρύθμιση το 2018.

Είναι άγνωστο πόσα χρήματα θα απαι­τη­θούν για να καλυ­φθούν οι αιτή­σεις δανειο­λη­πτών μέχρι τότε. Για την πρώτη χρονιά εφαρ­μο­γής της ρύθ­μι­σης, ωστόσο, έχουν προ­ϋ­πο­λο­γι­στεί 100 εκατ. ευρώ, ενώ δεν υπάρχει καμία πρό­βλεψη για τις επό­με­νες.

Δεδο­μέ­νου, όμως, πως από το 2010 μέχρι σήμερα είναι συγκρι­τικά μικρός ο αριθμός των δανειο­λη­πτών που έχουν λάβει ορι­στι­κές απο­φά­σεις διευ­θέ­τη­σης χρεών από τα Ειρη­νο­δι­κεία σε σχέση με τις 170.000 αιτή­σεις υπα­γω­γής στο Νόμο Κατσέλη που έχουν υπο­βλη­θεί και περι­μέ­νουν να εκδι­κα­στούν ως το 2031, εκτι­μά­ται ότι στη ρύθμιση τελικά θα εμπί­πτουν λίγοι δανειο­λή­πτες, ειδικά αν συνε­κτι­μη­θεί και η αυστη­ρό­τητα των κρι­τη­ρίων που προ­βλέ­πο­νται για την αξιο­ποί­ηση της συγκε­κρι­μέ­νης ρύθ­μι­σης .

Αυστηρή προ­ϋ­πό­θεση για να συμ­με­τέ­χει το δημόσιο στην απο­πλη­ρωμή μέρους του χρέους των ευά­λω­των “κόκ­κι­νων” δανειο­λη­πτών είναι ότι όσοι μπαί­νουν στη ρύθμιση θα υπο­χρε­ώ­νο­νται να πλη­ρώ­νουν τη μέγιστη δυνατή δόση που θα καθο­ρί­ζε­ται από το δικα­στή­ριο με βάση το εισό­δημα και τις εύλογες δαπάνες δια­βί­ωσή τους, και σε κάθε περί­πτωση ότι θα κατα­βά­λουν κάθε μήνα του­λά­χι­στον το 5% του εισο­δή­μα­τός τους εφόσον αυτό φτάνει μέχρι τις 8.000 ευρώ και 10% για κάθε υπερ­βάλ­λον ποσό πάνω από αυτό.

Στην πράξη κάποιος με καθαρό εισό­δημα 5.000 ευρώ ετησίως θα πλη­ρώ­νει 250 ευρώ το χρόνο και το δημόσιο θα καλύ­πτει το υπό­λοιπο της δόσης που θα έχει καθο­ρί­σει το δικα­στή­ριο, αν έχει εισό­δημα 8.000 ευρώ θα κατα­βά­λει 400 ευρώ το χρόνο και αν έχει λ.χ 10.000 ευρώ θα πλη­ρώ­νει 600 ευρώ ετησίως και κάποιος που έχει καθαρό εισό­δημα 15.000 ευρώ θα συνει­σφέ­ρει στο δάνειό του 1600 ευρώ το χρόνο. Θα πρέπει να σημειω­θεί πως στο πλαίσιο του σχεδίου διευ­θέ­τη­σης οφειλών και προ­κει­μέ­νου να προ­στα­τευ­τεί η πρώτη κατοι­κία του δανειο­λή­πτη, ο νόμος Κατσέλη δίνει τη δυνα­τό­τητα στο δικα­στή­ριο να δια­τά­ξει τη ρευ­στο­ποί­ηση της υπό­λοι­πης περιου­σίας του οφει­λέτη.

Κρι­τή­ρια

Η υπουρ­γική απόφαση την οποία υπέ­γρα­ψαν στις 16/12 οι υπουρ­γοί Οικο­νο­μι­κών Ευκλεί­δης Τσα­κα­λώ­τος και Οικο­νο­μίας Γιώργος Στα­θά­κης με την οποία καθο­ρί­ζο­νται οι λεπτο­μέ­ρειες εφαρ­μο­γής της ρύθ­μι­σης καθο­ρί­ζει έξι κρι­τή­ρια επι­λε­ξι­μό­τη­τας τα οποία πρέπει κάποιος να πληροί αθροι­στικά για να δικαιού­ται επι­δό­τη­σης από το Δημόσιο:

1. Να έχει εκδοθεί ορι­στική απόφαση από το δικα­στή­ριο.

2. Το ακίνητό του να χρη­σι­μεύει ως κύρια κατοι­κία.

3. Το μηνιαίο δια­θέ­σιμο οικο­γε­νειακό εισό­δημά του να υπο­λεί­πε­ται ή να είναι ίσο με τις εύλογες δαπάνες δια­βί­ω­σης. Με βάση τα τελευ­ταία στοι­χεία του 2014, οι μηνιαίες εύλογες δαπάνες δια­βί­ω­σης ανέρ­χο­νται μηνιαίως σε 682 ευρώ για τον άγαμο, σε 1.160 ευρώ για έγγαμο, σε 1.440 ευρώ για ζευγάρι με ένα παιδί και σε 1.720 ευρώ για τετρα­μελή οικο­γέ­νεια, ενώ φτάνουν σε 2.280 τον μήνα για ζευγάρι με τέσσερα παιδιά.

4. Η αντι­κει­με­νική αξία της κύριας κατοι­κίας κατά τον χρόνο συζή­τη­σης της αίτησης να είναι έως 120.000 ευρώ για τον άγαμο, 160.000 ευρώ για τον έγγαμο χωρίς παιδιά, ενώ για κάθε παιδί και έως τα τρία προ­σαυ­ξά­νε­ται κατά 20.000 ευρώ, φτά­νο­ντας στα 220.000 ευρώ για πεντα­με­λείς οικο­γέ­νειες.

5. Να είναι συνερ­γά­σι­μος δανειο­λή­πτης, βάσει του Κώδικα Δεο­ντο­λο­γίας Τρα­πε­ζών.

6. Να βρί­σκε­ται σε πραγ­μα­τική αδυ­να­μία πλη­ρω­μής των μηνιαίων κατα­βο­λών.

Οι οφει­λέ­τες θα υπο­βάλ­λουν ηλε­κτρο­νικά τις αιτή­σεις τους μέσω ειδικής εφαρ­μο­γής που θα δημιουρ­γη­θεί στη Γενική Γραμ­μα­τεία Εμπο­ρίου και Προ­στα­σίας του Κατα­να­λωτή, ενώ ταχυ­δρο­μικά θα απο­στέλ­λε­ται αντί­γραφο της δικα­στι­κής από­φα­σης διευ­θέ­τη­σης χρεών. Για την αίτηση θα χρη­σι­μο­ποιού­νται οι κωδικοί του TAXIS.

Η συνει­σφορά του Δημο­σίου θα καθο­ρί­ζε­ται από το δικα­στή­ριο και θα κατα­βάλ­λε­ται απευ­θείας στον λογα­ρια­σμό απο­πλη­ρω­μής της τρά­πε­ζας, μόνον εφόσον έχει πλη­ρώ­σει ο οφει­λέ­της τη δική του δόση. Σε περί­πτωση που ο δανειο­λή­πτης δεν κατα­βά­λει τρεις ελά­χι­στες δόσεις, τότε θα δια­κό­πτε­ται και η επι­δό­τηση του Δημο­σίου, ενώ ο δανειο­λή­πτης θα έχει το δικαί­ωμα να υπο­βά­λει σε ειδική επι­τροπή αίτημα επα­νε­ξέ­τα­σης.

Στην υπουρ­γική απόφαση προ­βλέ­πε­ται πως με την έκδοση εγκρι­τι­κής από­φα­σης ο οφει­λέ­της απαλ­λάσ­σε­ται κατά το ισόποσο της συμ­με­το­χής του Δημο­σίου έναντι του πιστωτή.

Για την αξιο­λό­γηση της αίτησης αλλά και συνο­λικά για τον καθο­ρι­σμό των δόσεων, οι δανειο­λή­πτες θα πρέπει να προ­σκο­μί­σουν στο δικα­στή­ριο τα στοι­χεία της φορο­λο­γι­κής τους δήλωσης (Ε1 και Ε9), καθώς και ανα­λυ­τική κατά­σταση στην οποία θα ανα­γρά­φο­νται ανά κατη­γο­ρία ανα­λυ­τικά τα έξοδα δια­βί­ω­σης (δια­τροφή, στέγαση, ένδυση, μετα­φο­ρές, αναψυχή, φόροι κ.λπ.), τα εισο­δή­ματά τους ανάλογα με την πηγή προ­έ­λευ­σης, καθώς και τα εκτι­μώ­μενα μελ­λο­ντικά τους έσοδα. Στην υπουρ­γική απόφαση ως “δια­θέ­σιμο οικο­γε­νειακό εισό­δημα” με βάση το οποίο θα καθο­ρί­ζο­νται οι δόσεις των δανείων, ορί­ζε­ται το συνο­λικό καθαρό εισό­δημα όλων των κατη­γο­ριών (ημε­δα­πής ή αλλο­δα­πής προ­έ­λευ­σης) του συνόλου των μελών της οικο­γέ­νειας στη διάρ­κεια του τελευ­ταίου οικο­νο­μι­κού έτους που προ­κύ­πτει αφού αφαι­ρε­θούν όλοι οι άμεσοι φόροι, οι εισφο­ρές για κοι­νω­νική ασφά­λιση, οι κρα­τή­σεις του Ν. 4093/2012 ή υπέρ δημο­σίου και η εισφορά αλλη­λεγ­γύης του Ν. 3986/2011, και αφού προ­στε­θεί το σύνολο των επι­δο­μά­των και άλλων ενι­σχύ­σεων, καθώς και το εισό­δημα που απαλ­λάσ­σε­ται από το φόρο ή φορο­λο­γεί­ται με ειδικό τρόπο.

Σε ξεχω­ρι­στή απόφαση της εκτε­λε­στι­κής επι­τρο­πής της ΤτΕ, που δημο­σιεύ­τηκε χθες στο ΦΕΚ, καθο­ρί­ζο­νται οι δια­δι­κα­σίες και τα κρι­τή­ρια καθο­ρι­σμού της “μέγι­στης ικα­νό­τη­τας απο­πλη­ρω­μής” του οφει­λέτη, καθώς και του υπο­λο­γι­σμού του ποσού που θα λάμ­βα­ναν οι πιστω­τές σε περί­πτωση που η πρώτη κατοι­κία έβγαινε σε πλει­στη­ρια­σμό. Το τελευ­ταίο είναι πολύ σημα­ντικό, καθώς από τη στιγμή που κρί­νε­ται ότι ο δανειο­λή­πτης δεν μπορεί να αντα­πο­κρι­θεί στις μελ­λο­ντι­κές απο­πλη­ρω­μές του δανείου του, το σπίτι θα μπορεί να βγει σε πλει­στη­ρια­σμό από την τράπεζα ή το Δημόσιο.

Η ικα­νό­τητα απο­πλη­ρω­μής θα υπο­λο­γί­ζε­ται με βάση το συνο­λικό δια­θέ­σιμο εισό­δημα και τις δαπάνες δια­βί­ω­σης. Για να υπο­λο­γι­στεί, όμως, η μελ­λο­ντική ικα­νό­τητα του δανειο­λή­πτη να αντε­πε­ξέρ­χε­ται στη ρύθμιση, τα παρα­πάνω νούμερα θα προ­σαυ­ξά­νο­νται κατά 5% ανά πεντα­ε­τία, ενώ θα λαμ­βά­νο­νται υπόψη παρά­γο­ντες όπως η κατά­σταση της υγείας του, η ηλικία κ.ά. Με απλά λόγια, ο δανειο­λή­πτης θα πρέπει είτε να βρει τρόπο να αυξάνει τα έσοδά του με την πάροδο των ετών, είτε να συμ­φω­νή­σει ότι θα μειώσει τις δαπάνες δια­βί­ω­σης, ώστε να θεω­ρεί­ται ότι μπορεί να συνε­χί­σει να πλη­ρώ­νει το δάνειό του στο μέλλον.

Για τον προσ­διο­ρι­σμό της μηνιαίας δόσης, θα προη­γεί­ται εκτί­μηση της εμπο­ρι­κής αξίας του ακι­νή­του και υπο­λο­γι­σμός τού πόσο θα “έπιανε” αν έβγαινε σε πλει­στη­ρια­σμό. Εκτι­μητή μπορούν να προ­σλά­βουν τόσο οι τρά­πε­ζες όσο και ο οφει­λέ­της, ενώ αν οι απο­κλί­σεις στις εκτι­μή­σεις της αξίας του ακι­νή­του είναι σημα­ντι­κές, το δικα­στή­ριο θα ορίζει δικό του εκτι­μητή.

Προ­στα­σία πρώτης κατοι­κίας για τη “μεσαία τάξη”

Τα παρα­πάνω ισχύουν και για την συντρι­πτική πλειο­νό­τητα των δανειο­λη­πτών που λόγω εισο­δή­μα­τος δεν θα μπορούν να ζητή­σουν την χρη­μα­το­δο­τική συν­δρομή του κράτους αλλά επι­θυ­μούν να προ­στα­τεύ­σουν μέσω του νόμου Κατσέλη την πρώτη κατοι­κία τους από τον κίνδυνο πλει­στη­ρια­σμού, ανα­βιώ­νο­ντας την απο­πλη­ρωμή του δανείου τους μέσω σχεδίου διευ­θέ­τη­σης οφειλών στο δικα­στή­ριο.

Και σε αυτές τις περι­πτώ­σεις των δανειο­λη­πτών της “μεσαίας τάξης”, μπορεί να υπο­βάλ­λε­ται αίτηση εκκα­θά­ρι­σης και σχέδιο διευ­θέ­τη­σης οφειλών στο δικα­στή­ριο μέχρι τις 31 Δεκεμ­βρίου 2018 προ­κει­μέ­νου να εξαι­ρε­θεί η πρώτη κατοι­κία από την εκποί­ηση των υπό­λοι­πων περιου­σια­κών στοι­χείων. Οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις που πρέπει να πλη­ρού­νται σωρευ­τικά είναι:

α) το συγκε­κρι­μένο ακίνητο χρη­σι­μεύει ως κύρια κατοι­κία του,

β) το μηνιαίο δια­θέ­σιμο οικο­γε­νειακό του εισό­δημα δεν υπερ­βαί­νει τις εύλογες δαπάνες δια­βί­ω­σης, προ­σαυ­ξη­μέ­νες κατά 70%. Δηλαδή δεν πρέπει να είναι υψη­λό­τε­ρες από 1.159 ευρώ το μήνα για ένας ενήλικα, 1972 ευρώ για ζευγάρι, 2.448 ευρώ για οικο­γέ­νεια με ένα παιδί, 2.924 ευρώ για οικο­γέ­νεια με δύο παιδιά και 3.400 ευρώ το μήνα ή 40.800 ευρώ το χρόνο για πεντα­μελή οικο­γέ­νεια κ.ο.κ

γ) η αντι­κει­με­νική αξία της κύριας κατοι­κίας κατά το χρόνο συζή­τη­σης της αίτησης δεν υπερ­βαί­νει τις 180.000 ευρώ για τον άγαμο οφει­λέτη, προ­σαυ­ξη­μένη κατά 40.000 ευρώ για τον έγγαμο οφει­λέτη και κατά 20.000 ευρώ ανά τέκνο και μέχρι τρία τέκνα ή συνο­λικά έως 280.000 ευρώ για πεντα­με­λείς οικο­γέ­νειες.

δ) ο οφει­λέ­της είναι συνερ­γά­σι­μος δανειο­λή­πτης, βάσει του Κώδικα Δεο­ντο­λο­γίας Τρα­πε­ζών.

Το σχέδιο διευ­θέ­τη­σης οφειλών θα προ­βλέ­πει ότι ο οφει­λέ­της θα κατα­βάλ­λει το μέγιστο της δυνα­τό­τη­τας απο­πλη­ρω­μής του και ότι κατα­βάλ­λει ποσό τέτοιο ώστε οι πιστω­τές του δεν θα βρεθούν, χωρίς τη συναί­νεσή τους, σε χει­ρό­τερη οικο­νο­μική θέση από αυτήν στην οποία θα βρί­σκο­νταν σε περί­πτωση ανα­γκα­στι­κής εκτέ­λε­σης.

capital.gr