Η λειψυδρία απειλεί τα νησιά: Το «μαρτύριο της σταγόνας» που μπορεί να γίνει εφιάλτης σε περίπτωση φωτιάς – «Πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί»

Ανη­συ­χη­τι­κές δια­στά­σεις λαμ­βά­νουν τα φαι­νό­μενα λει­ψυ­δρίας στα ελλη­νικά νησιά, αφού το ένα μετά το άλλο κηρύσ­σο­νται σε κατά­σταση έκτα­κτης ανάγκης, σε μια περίοδο που οι ασυ­νή­θι­στα υψηλές θερ­μο­κρα­σίες, η παρα­τε­τα­μένη περί­ο­δος ξηρα­σίας και οι ισχυροί άνεμοι αυξά­νουν κατα­κό­ρυφα τον κίνδυνο εκδή­λω­σης πυρ­κα­γιών.

Στην Λέρο, τη Σίφνο, τη Νάξο, τη Σέριφο, την Κάρπαθο, την Θάσο, την Κέα αλλά και στο Μεγα­νήσι, έχει σημάνει συνα­γερ­μός για ενδε­χό­μενη έλλειψη απο­θε­μά­των νερού, με τους τοπι­κούς φορείς να προ­σπα­θούν να βρουν λύσεις για την αντι­με­τώ­πιση του φαι­νο­μέ­νου. Υπάρχει, όμως, ο απρό­βλε­πτος παρά­γο­ντας της πυρ­κα­γιάς, που μπορεί να ανα­τρέ­ψει ολο­κλη­ρω­τικά το εκά­στοτε σχέδιο δια­χεί­ρι­σης του νερού.

Λέρος: Σε κατά­σταση έκτα­κτης ανάγκης το νησί λόγω λει­ψυ­δρίας

Πλέον, οι διοι­κή­σεις των νησιών, δεν έχουν να μερι­μνή­σουν μόνο για την καθα­ριό­τητα, τη δημιουρ­γία ζωνών δασο­πυ­ρό­σβε­σης και την συμ­μόρ­φωση – ευαι­σθη­το­ποί­ηση των πολιτών για τον περιο­ρι­σμό των πιθα­νο­τή­των εκδή­λω­σης πυρ­κα­γιών, αλλά έρχο­νται αντι­μέ­τω­πες με μια μεγα­λύ­τερη κρίση, αυτή της λει­ψυ­δρίας. Σε περί­πτωση πυρ­κα­γιάς, δεν μπορεί να τηρηθεί πιστά καμία μελε­τη­μένη στρα­τη­γική δια­χεί­ρι­σης, αφού η παρα­χώ­ρηση των απο­θε­μά­των νερού στις δυνά­μεις της Πυρο­σβε­στι­κής και στον εφο­δια­σμό των οχη­μά­των, κρί­νε­ται παρα­πάνω από ανα­γκαία.

Η έλλειψη νερού με την παράλ­ληλη εκδή­λωση πυρ­κα­γιάς μπορεί να αποβεί μοιραία. Χαρα­κτη­ρι­στικό, πρό­σφατο παρά­δειγμα – αν και δεν έλαβε χώρα σε νησί – ήταν η φωτιά που ξέσπασε την Πέμπτη (11/07), στην Στι­μά­γκα Κοριν­θίας, όπου λόγω εκδή­λω­σης φαι­νο­μέ­νων λει­ψυ­δρίας στην περιοχή, επι­στρα­τεύ­τη­καν του­λά­χι­στον 10 υδρο­φό­ρες για την μετα­φορά νερού από γει­το­νι­κούς δήμους. Η φωτιά έκαιγε για ώρες ανε­ξέ­λεγ­κτα, ενώ κάηκαν και καλ­λιέρ­γειες αγροτών. «Η κατά­σταση είναι πάρα πολύ δύσκολη, δεν έχουμε νερό. Φέρ­νουμε νερό με υδρο­φό­ρες από γει­το­νι­κούς δήμους. Έχουμε επι­στρα­τεύ­σει περίπου 10 οχήματα για να μας ανε­φο­διά­ζουν», είχε δηλώσει τότε, μεταξύ άλλων, στο enikos.gr, ο δήμαρ­χος Βέλου – Βόχας, Μανάβης Αθα­νά­σιος.

Πώς φτάσαμε σε αυτή την κατά­σταση

Όπως εξηγεί στο enikos.gr ο διευ­θυ­ντής Ερευνών του Εθνικού Αστε­ρο­σκο­πείου Αθηνών, Κώστας Λαγου­βάρ­δος, η φετινή χρονιά ήταν πολύ κακή από πλευράς βρο­χο­πτώ­σεων και χιο­νο­πτώ­σεων για την Ελλάδα. Και ήταν η δεύτερη συνε­χό­μενη κακή χρονιά. Σε κάποιες περιο­χές, οι βροχές ήταν μειω­μέ­νες ακόμη και στο μισό.

«Φέτος είχαμε μια κακή υδρο­λο­γική χρονιά. Οι βρο­χο­πτώ­σεις ήταν χαμηλά στα νησιά σχετικά με τον Μέσο Όρο. Στη Νάξο και την Τήνο είχαμε πτώση των βρο­χο­πτώ­σεων ακόμα και 35%, ενώ στη Νότια Κρήτη «άγγιξε» και το 50%. Παράλ­ληλα, στα νησιά μας είναι και αυξη­μέ­νες οι ανάγκες, καθώς έχουμε πάρα πολλούς του­ρί­στες. Όσο ανε­βαί­νει ο πλη­θυ­σμός, έχουμε μεγα­λύ­τερη ζήτηση και συνεπώς περισ­σό­τε­ρες ανάγκες», επε­σή­μανε.

Όπως τόνισε ο κ. Λαγου­βάρ­δος, «έχουμε ακόμα 45 μέρες όμως και θα πρέπει να είμαστε πολύ προ­σε­κτι­κοί στο πώς σπα­τα­λάμε το νερό. Αλλιώς η κατά­σταση θα γίνεται ολοένα και χει­ρό­τερη. Είχαμε έναν πολύ ζεστό Ιούνιο, με θερ­μο­κρα­σίες -ρεκόρ, και δεν ξέρουμε ακόμα πώς θα είναι ο Αύγου­στος, οπότε και οφεί­λουμε να είμαστε σε επι­φυ­λακή. Τα νησιά αντι­με­τω­πί­ζουν μεγάλη ξηρασία και θα πρέπει να προ­σέ­χουμε, γιατί έχουν αρκετή εύφλε­κτη ύλη».

Σε θέσεις «μάχης» οι δήμοι

Όλα τα απαι­τού­μενα μέτρα φαί­νε­ται να έχουν πάρει οι δήμοι των νησιών που αντι­με­τω­πί­ζουν φαι­νό­μενα λει­ψυ­δρίας, για την εξα­σφά­λιση ικα­νο­ποι­η­τι­κής ποσό­τη­τας νερού ακόμα και για περι­πτώ­σεις έκτα­κτης ανάγκης, όπως πυρ­κα­γιές, καθώς σύμφωνα με όσα μετα­φέ­ρουν εκπρό­σω­ποι αυτών στο enikos.gr, «δεν θα πρέπει να υπάρχει καμία ανη­συ­χία».

Σχετικά με τη Νάξο, ο δήμαρ­χος του νησιού, Δημή­τρης Λιανός, τονίζει πως δεν θα υπάρξει πρό­βλημα σε περί­πτωση πυρ­κα­γιάς, παρά το γεγονός ότι, σύμφωνα με ρεπορ­τάζ του ANT1, ο μεγα­λύ­τε­ρος ταμιευ­τή­ρας νερού του νησιού έχει στε­ρέ­ψει. «Έχουμε πέρι τα 80 υδρο­στό­μια για τρο­φο­δό­τηση των Πυρο­σβε­στι­κών οχη­μά­των, ενώ κάθε ένας από τους 37 οικι­σμούς του νησιού δια­θέ­τει το δικό του σύστημα υδρο­δό­τη­σης. Έχουμε πολλές γεω­τρή­σεις, δεν υπάρχει καμία ανη­συ­χία. Μέσα σε 4 μήνες, έχουμε δημιουρ­γή­σει εργο­στά­σιο και παρά­γουμε 3.600 κυβικά νερού την ημέρα. Αυτό είναι ρεκόρ. Συν τοις άλλοις, παίρ­νουμε νερό και από ιδιω­τι­κές γεω­τρή­σεις. Μάλιστα, στο αερο­δρό­μιο μας έχουμε και ελι­κό­πτερο πυρό­σβε­σης, το οποίο ανα πάσα στιγμή μπορεί και επι­χει­ρεί», σημεί­ωσε μεταξύ άλλων στο enikos.gr ο κ. Λιανός.

Την ίδια στιγμή, μια προ­βλη­μα­τική που ανα­δει­κνύει ο κ. Λιανός είναι η κατα­κό­ρυφη αύξηση της αγοράς νερού, καθώς παλαιό­τερα το κυβικό κόστιζε 15 λεπτά, ενώ τώρα «αγγίζει» ακόμα και τα… 3 ευρώ. «Η κυβέρ­νηση πρέπει να κάνει κάτι τόσο γι’ αυτό, όσο και για τις χρη­μα­το­δο­τή­σεις για την ανα­βάθ­μιση των δικτύων ή ακόμα και την δημιουρ­γία νέων», κατέ­ληξε ο ίδιος.

Στην Κάρπαθο, φαί­νε­ται να επι­κρα­τεί αισιο­δο­ξία, αφού ο δήμαρ­χος του νησιού, Μιχάλης Φελ­λου­ζής, υπο­στη­ρί­ζει ότι, «είμαστε σε καλό δρόμο». Συγκε­κρι­μένα, όπως είπε ο ίδιος στο enikos.gr, «δεν υπάρχει καμία ανη­συ­χία για το αν μπο­ρούμε να αντα­πο­κρι­θούμε στις ανάγκες μιας μεγάλης φωτιάς, όσον αφορά τον εφο­δια­σμό των Πυρο­σβε­στι­κών με νερό, καθώς έχουμε λάβει όλα τα απα­ραί­τητα μέτρα. Σχετικά με το γενι­κό­τερο πρό­βλημα της λει­ψυ­δρίας, το θέμα στην πρω­τεύ­ουσα έχει λυθεί, αλλά και στα περισ­σό­τερα χωριά. Έχει ξεκι­νή­σει η αφα­λά­τωση στις μονάδες. Κάτοι­κοι ενός χωριού αντι­με­τω­πί­ζουν ακόμα πρό­βλημα, όπου και χρειά­στηκε να μετα­φέ­ρουμε νερό. Πάντως, και εκεί, μέσα στις επό­με­νες μέρες, το πρό­βλημα θα λυθεί».

Ο δήμαρ­χος Μεγα­νη­σίου, Κατο­πώ­δης Γερά­σι­μος, δηλώνει στο enikos.gr ότι οι φορείς του νησιού έχουν πάρει όλα τα απα­ραί­τητα μέτρα σε περί­πτωση πυρ­κα­γιάς, τοπο­θε­τώ­ντας συνεχώς υδρο­στό­μια και φρο­ντί­ζο­ντας ανά πάσα στιγμή για την ύπαρξη νερού με σκοπό την τρο­φο­δό­τηση των Πυρο­σβε­στι­κών οχη­μά­των. «Δεν τίθεται κανένα θέμα όσον αφορά την επάρ­κεια νερού για τις ανάγκες κατά­σβε­σης μιας πυρ­κα­γιάς. Έχουμε τις μόνιμες δυνά­μεις με τις οποίες μπο­ρούμε να επι­χει­ρή­σουμε ανά πάσα στιγμή. Μάλιστα, έχουμε ήδη ανα­πτύ­ξει στρα­τη­γι­κές για την μετα­φορά επί­γειων δυνά­μεων με πλοία από την Λευκάδα και άλλες περιο­χές, σε περί­πτωση που χρεια­στεί. Προ­σπα­θούμε να κάνουμε ότι μπο­ρούμε, τόσο με την συντή­ρηση των δικτύων υδρο­δό­τη­σης, όσο και με την αντι­με­τώ­πιση φαι­νο­μέ­νων λει­ψυ­δρίας. Σε κάθε περί­πτωση, δεν υπάρχει λόγος ανη­συ­χίας, αφού ο δήμος σε πλήρη συνεν­νό­ηση με τοπι­κούς φορείς και τμήμα της Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας έχουν λάβει τα απα­ραί­τητα μέτρα».

Την ίδια στιγμή, καθη­συ­χα­στική παρου­σιά­ζε­ται και η δήμαρ­χος Κέας, Βελισ­σα­ρο­πού­λου Ειρήνη. Όπως ανέφερε στο enikos.gr η κα. Βελισ­σα­ρο­πού­λου, «δεν έχουμε ενδεί­ξεις μέχρι στιγμής που να μας κάνουν να ανη­συ­χούμε. Προ­σπα­θούμε να ελέγ­χουμε την “δια­δρομή” του νερού. Δώσαμε οδηγία στους πολίτες να μην γεμί­ζουν τις πισίνες από τα δίκτυα. Επι­πλέον, κάνουμε συνε­χό­με­νους ελέγ­χους για τα παρά­νομα δίκτυα υδρο­δό­τη­σης. Έχουμε αρκετά υδρο­στό­μια και προ­σπα­θούμε συνεχώς να τα αυξά­νουμε».

«Δεν τίθεται θέμα έλλει­ψης νερού για την αντι­με­τώ­πιση μιας πυρ­κα­γιάς. Έχουμε και τις επί­γειες δυνά­μεις του νησιού που είναι 4 πυρο­σβέ­στες με 2-3 οχήματα, αλλά και μια ομάδα εθε­λο­ντών. Εντάξει, αν η πυρ­κα­γιά είναι ανε­ξέ­λεγ­κτη, ίσως χρεια­στεί η μετα­φορά νερού στο νησί, αλλά αυτό μονό σε περί­πτωση μιας πολύ μεγάλης πυρ­κα­γιάς. Έχουμε τοπο­θε­τή­σει υδρο­στό­μια, αλλά τα οχήματα μπορούν να πάρουν απευ­θείας νερό και από τις δεξα­με­νές. Το κακό γενικά στο νησί μας είναι ότι δου­λεύ­ουμε με αφα­λα­τώ­σεις και μπορεί από εκεί που έχουμε πολύ νερό, ξαφνικά να χαλάσει κάτι και μέχρι να βρούμε ανταλ­λα­κτικό…», είπε στο enikos.gr  ο αντι­δή­μαρ­χος Ύδρευ­σης Σίφνου, Μανώλης Φου­του­λά­κης.

Αντί­στοιχα, στη Θάσο, υπάρχει ανη­συ­χία για τις πυρ­κα­γιές, αλλά σύμφωνα με τους αρμό­διους, δεν τίθεται θέμα έλλει­ψης νερού για την κατά­σβεση. Όπως είπε στο enikos.gr ο αντι­δή­μαρ­χος Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας, Πυρήνας Ευστρά­τιος, «υπάρ­χουν 4 μεγάλες γεω­τρή­σεις, συντη­ρη­μένο δίκτυο και υδρο­στό­μια. Μπο­ρούμε να αντι­με­τω­πί­σουμε μέχρι και μεσαίας κλί­μα­κας πυρ­κα­γιές, αλλά από εκεί και πέρα είμαστε επι­φυ­λα­κτι­κοί. Γενικά, έχουμε κάποια φαι­νό­μενα λει­ψυ­δρίας στο νησί, αφού μερικές πηγές έχουν πραγ­μα­τικά στε­ρέ­ψει».

Επι­πλέον, σύμφωνα με τον διοι­κητή του Πυρο­σβε­στι­κού Σώματος Θάσου, Κώστα Κοντο­γε­ωρ­γίου, «προς ώρας δεν εντο­πί­ζε­ται τέτοια προ­βλη­μα­τική. Έχουμε το φράγμα, αλλά και δυο βιο­λο­γι­κοί που μας δίνουν πολύ νερό. Έσχατη λύση είναι και η άντληση νερού από τη θάλασσα, αλλά το απο­φεύ­γουμε. Τίποτα, όμως δεν είναι τέλειο. Το νησί έχει 15 οχήματα σε μόνιμη βάση, αλλά και περίπου 70-80 πυρο­σβέ­στες, που σίγουρα πρέπει να ενι­σχυ­θούν. Ακόμα και σήμερα κάνουμε προ­σλή­ψεις. Η Θάσος δεν είναι σαν τα υπό­λοιπα νησιά. Έχει περι­φέ­ρεια 110 χιλιό­με­τρα, αλλά και 10 διπλούς οικι­σμούς σε βουνό και θάλασσα. Επι­πλέον, υπάρχει παντού τραχεία πεύκη, που σε περί­πτωση πυρ­κα­γιάς είναι πολύ δύσκολο να το δια­χει­ρι­στείς».

Πού έχει σημάνει συνα­γερ­μός

Από την αρχή του έτους, μέχρι και σήμερα, του­λά­χι­στον 11 περιο­χές έχουν κηρυ­χθεί σε καθε­στώς έκτα­κτης ανάγκης, λόγω εκδή­λω­σης φαι­νο­μέ­νων λει­ψυ­δρίας, σύμφωνα με την ιστο­σε­λίδα της Γενικής Γραμ­μα­τείας της Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας.

Συγκε­κρι­μένα, μεταξύ των περιο­χών αυτών, είναι ο δήμος Βέλου – Βόχας, Λου­τρα­κίου – Παρα­χώ­ρας – Αγίων Θεο­δώ­ρων, Σπετσών, Μινώα Πεδιά­δας, Βιάννου, Σάμης, Μύκης, Λέρου, Σίφνου, Φαιστού και Πόρου.

Ερω­τή­ματα προ­κα­λεί πως η δημο­τική ενότητα Βέλου – Βόχας κηρύ­χθηκε 7 φορές σε καθε­στώς έκτα­κτης ανάγκης, σε διά­στημα μόλις επτά μηνών. Κάτι που σημαί­νει ότι, ο δήμος αντι­με­τω­πί­ζει μονίμως φαι­νό­μενα λει­ψυ­δρίας. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι, στην περιοχή οι ανάγκες είναι αυξη­μέ­νες, αφού οι περισ­σό­τε­ροι ασχο­λού­νται με την γεωργία, τις καλ­λιέρ­γειες και τους ελαιώ­νες.

Πηγή: Αργύρης Ηλιάδης – enikos.gr