Δημ. Ψαρράκης: «Οικονομία: Η αλήθεια των αριθμών και η απόσταση από τη ρητορική του ΣΥΡΙΖΑ»

Κύριε Ψαρράκη, η κυβέρ­νηση ΣΥΡΙΖΑ δηλώνει ότι η Ελλάδα βγήκε από τα μνη­μό­νια και μάλιστα είναι έτοιμη για τις αγορές. Τι ισχύει στην πράξη όμως;

Από όλες τις πτυχές της πολι­τι­κής, η oικονομική πολι­τική είναι η λιγό­τερο αφη­ρη­μένη καθώς μπορεί να στη­ρί­ζει μεγάλο της μέρος σε απτούς αριθ­μούς και όχι σε φιλο­σο­φίες και παρα­μύ­θια. Αν δεν είχαμε υποστεί τόσα από την πολι­τική του κ. Τσίπρα μέχρι στιγμής, θα μπο­ρού­σαμε να δούμε τις πανη­γυ­ρι­κές δηλώ­σεις για την έκδοση δεκα­ε­τούς ομο­λό­γου με συμπά­θεια. Σίγουρα είναι ένα νέο που δεν μπορεί να μας αφήνει αδιά­φο­ρους. Αλλά με δεκα­ε­τές ομόλογο είναι στις αγορές και η Μοζαμ­βίκη.

Η πρό­σβαση στις αγορές απο­τε­λεί ένδειξη κάποιας αξιο­πι­στίας της δανειο­λη­πτι­κής ικα­νό­τη­τας της χώρας. Μας απο­κρύ­πτει όμως δύο στοι­χεία. Το στοι­χείο του επι­πέ­δου φτώ­χειας της χώρας και την ικα­νό­τητα ανά­πτυ­ξης της πραγ­μα­τι­κής οικο­νο­μίας. Ως προς το πρώτο οι αριθμοί της Eurostat είναι ξεκά­θα­ροι. Όταν ανέλαβε το 2015 ο κ. Τσίπρας η Ελλάδα είχε μόνο μία περι­φέ­ρεια στις είκοσι πιο φτωχές της Ευρώπης, την Ανα­το­λική Μακε­δο­νία και Θράκη. Το 2019, αυτή η περι­φέ­ρεια δεν είναι μόνο συγκρι­τικά φτω­χό­τερη από το 2015, αλλά στη λίστα των 20 περι­φε­ρειών σε καθε­στώς φτώ­χειας έχουν προ­στε­θεί άλλες τρεις περι­φέ­ρειες: το Βόρειο Αιγαίο, η Ήπειρος και η Δυτική Ελλάδα. Επι­πλέον το 2015 η Ελλάδα ήταν 21η σε κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην ΕΕ. Σήμερα έχει κατρα­κυ­λί­σει στην 26η και την έχουν προ­σπε­ρά­σει η Πολωνία, η Ουγ­γα­ρία, η Λετονία, η Λιθουα­νία και η Σλο­βα­κία. Η μέση ελλη­νική οικο­γέ­νεια, την εποχή του κ. Τσίπρα, θα ήταν καλύ­τερα να ζούσε σε μία χώρα του πρώην Ανα­το­λι­κού Μπλοκ από ό,τι στην Ελλάδα.

Επίσης, τα spread των ομο­λό­γων δεν δεί­χνουν την προ­ο­πτική της πραγ­μα­τι­κής αγοράς. Ένας σημα­ντι­κός δείκτης που μιλά για την πραγ­μα­τική οικο­νο­μία αλλά δεν ασχο­λού­μα­στε αρκετά είναι το ERP το ποσοστό του μετο­χι­κού ρίσκου (equity risk premium). Το ποσοστό αυτό δείχνει το πόσο παρα­πάνω από το επι­τό­κιο του γερ­μα­νι­κού ομο­λό­γου πρέπει να «απο­ζη­μιω­θεί» κάποιος προ­κει­μέ­νου να κάνει επι­χεί­ρηση στην Ελλάδα με το κεφά­λαιό του. Το ποσοστό αυτό στη χώρα μας είναι 19,89%. Αυτό σημαί­νει ότι για να κάνει κάποιος Έλληνας ή ξένος επέν­δυση σε επι­χεί­ρηση στην Ελλάδα, θα πρέπει να προσ­δοκά απόδοση του μετο­χι­κού του κεφα­λαίου (return on equity – ROE) μεγα­λύ­τερη από 19,89%. Αν δεν πιάνει αυτή την απόδοση τότε θα ήταν καλύ­τερα ή να κλείσει την επι­χεί­ρησή του, ή να μην την επε­κτεί­νει ή να κάνει απο­λύ­σεις μέχρι να πιάσει το 19,89%. Ενδει­κτικά η μεσο­σταθ­μική τιμή του ERP στην Ευρω­ζώνη είναι στο 6,81% (της Κύπρου του Μνη­μο­νίου είναι στο 12,09%) και της Βενε­ζου­έ­λας της κατάρ­ρευ­σης στο 19,89% – όσο ακριβώς της Ελλάδας!

Με τέσ­σε­ρεις περι­φέ­ρειες της Ελλάδας στη λίστα φτώ­χειας, με κατά κεφαλήν ΑΕΠ μικρό­τερο από τη Λετονία και την Πολωνία και με ποσοστό επεν­δυ­τι­κού ρίσκου όσο της Βενε­ζου­έ­λας, κατα­λα­βαί­νετε ποια είναι η αλήθεια των αριθμών και η από­σταση από τη ρητο­ρική του ΣΥΡΙΖΑ.

Πρό­σφατα παρου­σιά­στηκε στο Ευρω­παϊκό Κοι­νο­βού­λιο μία πρω­το­βου­λία για τα νέα εργα­λεία άμεσης χρη­μα­το­δό­τη­σης των μικρών, μεσαίων και νεοφυών επι­χει­ρή­σεων. Μιλήστε μας γι αυτό. Τι είναι ακριβώς και ποια τα οφέλη; 

Πράγ­ματι την προη­γού­μενη Τετάρτη η Επι­κε­φα­λής των Ελλήνων Σοσιαλ­δη­μο­κρα­τών στο Ευρω­παϊκό Κοι­νο­βού­λιο, Εύα Καϊλή, έκανε μία μεγάλη παρου­σί­αση των χρη­μα­το­δο­τι­κών εργα­λείων της Ένωσης για τις Μεσαίες, Μικρές και Νεο­φυ­είς Επι­χει­ρή­σεις.

Συμ­με­τεί­χαν περίπου 200 καλε­σμέ­νοι μεταξύ των οποίων ο Διευ­θυ­ντής της Ευρω­παϊ­κής Τρά­πε­ζας Επεν­δύ­σεων, Εκπρό­σω­ποι του Ευρω­παϊ­κού Ταμείου Επεν­δύ­σεων, εκπρό­σω­ποι της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής και της Επι­τρο­πής Περι­φε­ρειών αλλά και κορυ­φαίοι Τρα­πε­ζί­τες, στελέχη funds και επι­χει­ρη­μα­τίες. Είχα την τιμή να συντο­νίζω το πάνελ της εκδή­λω­σης.

Να υπο­γραμ­μίσω εδώ ότι η νομο­θε­τική εργασία της Εύας Καϊλή χαρα­κτη­ρί­ζε­ται ως στρα­τη­γικά καίρια από την Επι­τροπή, την Ευρω­παϊκή Τράπεζα Επεν­δύ­σεων και τους φορείς επέν­δυ­σης στην και­νο­το­μία του Προ­γράμ­μα­τος Horizon, καθώς με τις αλλαγές που επέτυχε κατά τη δεύτερη φάση του Σχεδίου Γιούν­κερ (460 δις σε επεν­δύ­σεις για τις υπο­δο­μές και την επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα) κατά­φερε να φέρει την Ελλάδα από την 11η θέση στη 1η θέση απορ­ρό­φη­σης κεφα­λαίων. Επι­πλέον με τη συμ­με­τοχή της στο σχε­δια­σμό του προ­γράμ­μα­τος InvestEU (650 δις σε επεν­δύ­σεις στις υπο­δο­μές, την επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα, την και­νο­το­μία και για έργα κοι­νω­νι­κής επί­δρα­σης), δημιούρ­γησε ένα απί­στευτα ευνοϊκό καθε­στώς για τις ελλη­νι­κές περι­φέ­ρειες και επι­χει­ρή­σεις.

Θα μπο­ρού­σαμε να μιλάμε για ώρες για όλες τις δυνα­τό­τη­τες που ανοί­γο­νται για τις ελλη­νι­κές περι­φέ­ρειες και τους Έλληνες επι­χει­ρη­μα­τίες, αλλά το βασικό μήνυμα είναι αυτό: η έλλειψη ρευ­στό­τη­τας, η ανι­κα­νό­τητα του ελλη­νι­κού δημό­σιου τομέα και η ανυ­παρ­ξία ανα­πτυ­ξια­κού νόμου και εθνικής τρά­πε­ζας επεν­δύ­σεων, δεν απο­τε­λούν πλέον δικαιο­λο­γία για κανέναν. Όλοι οι ενδια­φε­ρό­με­νοι μπορούν να πηγαί­νουν για χρη­μα­το­δό­τηση κατευ­θείαν στην Ευρώπη, χωρίς της δια­με­σο­λά­βηση κανενός, και με ταχύ­τη­τες πραγ­μα­τι­κής αγοράς.

Η δουλειά που έπρεπε να είχε γίνει τα τελευ­ταία είκοσι χρόνια ολο­κλη­ρώ­θηκε από την Εύα Καϊλή στα τελευ­ταία τέσσερα. Πρέπει να αρχί­σουμε να κατα­θέ­τουμε επεν­δυ­τι­κές προ­τά­σεις άμεσα.

Πώς είναι το κλίμα στην Ευρώπη για την χώρα μας; Υπάρχει θετικό κλίμα απέ­να­ντί μας; 

Δύσκολο να το πω και ακόμα πιο δύσκολο να το εξηγήσω. Έχοντας τις μνήμες της κατάρ­ρευ­σης του 2015 όπου όλοι οι Έλληνες ήμασταν τα «μαύρα πρόβατα», θα ήμουν ικα­νο­ποι­η­μέ­νος αν δεν μας έδινε κανένας σημασία. Φοβάμαι όμως ότι πλέον όλοι «μας λατρεύ­ουν» καθώς ποτέ άλλοτε δεν υπήρχε στην Ελλάδα πιο ενδο­τική και παρα­δο­μένη κυβέρ­νηση από αυτή του ΣΥΡΙΖΑ και του κ. Τσίπρα. Ακόμα και οι μαριο­νέ­τες της Δικτα­το­ρίας του Παπα­δό­που­λου τόλ­μη­σαν να πουν όχι στους Αμε­ρι­κά­νους. Η ενδο­τι­κό­τητα του κ. Τσίπρα σε όλα τα οικο­νο­μικά και εθνικά θέματα είναι απα­ρα­δειγ­μά­τι­στα καλο­δε­χού­μενη από τα ξένα κέντρα εξου­σίας. Μέχρι και για Νόμπελ Ειρήνης τον προ­τεί­νουν. Και γιατί όχι; Το ίδιο θα έκαναν αν έδινε και δυο-τρία νησιά στη Τουρκία. Θα «λυνό­ντου­σαν τα προ­βλή­ματα» με την Άγκυρα και θα τον ονό­μα­ζαν «μεγάλο ηγέτη». Από την εμπει­ρία μου ως τώρα στις Βρυ­ξέλ­λες, αν έχω να παρα­τη­ρήσω κάτι είναι αυτό: όταν ένας ηγέτης χαίρει μεγα­λύ­τε­ρης ανα­γνώ­ρι­σης στο εξω­τε­ρικό και όχι από τους πολίτες της χώρας του, τότε κάτι ύποπτο πρέπει να συμ­βαί­νει.

Το Brexit είναι προ των πυλών και ανα­μέ­νο­νται εξε­λί­ξεις που δεν θα είναι θετικές για όλη την Ευρώπη. Ποια είναι η δική σας άποψη; 

Νοιώθω από τις επαφές μου ότι οι Βρε­τα­νοί βρί­σκο­νται σε από­γνωση. Σήμερα (15 Μαρτίου) φαί­νε­ται ότι η Τερέζα Μέι προ­σπα­θεί να κρα­τή­σει συγ­χρό­νως τις ισορ­ρο­πίες στη χώρα της, την εσω­κομ­μα­τική ένταση στους Τόρις και την θέση της στην Πρω­θυ­πουρ­γία. Το Κοι­νο­βού­λιο απέρ­ριψε την πρότασή της για Brexit με συμ­φω­νία (391 όχι και 242 ναι), αλλά την ίδια στιγμή απέρ­ριψε και το ενδε­χό­μενο εξόδου χωρίς συμ­φω­νία (278 όχι και 321 ναι). Μάλλον την Τρίτη 19 Μαρτίου θα θέσει ξανά ενώπιον του Κοι­νο­βου­λίου την πρότασή της για Συμ­φω­νία. Αυτή τη φορά ανα­μέ­νε­ται να έχει βελ­τιω­μένη υπο­στή­ριξη αλλά δεν μοιάζει εύκολο να συγκε­ντρώ­σει πλειο­ψη­φία. Αν κατα­φέ­ρει να περάσει την πρότασή της, ανα­μέ­νε­ται να ζητήσει τρίμηνη επέ­κταση της διορίας που της δίνει το Άρθρο 50. Αν όχι τότε ανα­μέ­νε­ται ότι η διορία επέ­κτα­σης θα είναι μεγα­λύ­τερη από τρεις μήνες.

Νομίζω ότι η δια­πραγ­μα­τευ­τική ομάδα της ΕΕ έκανε χτες ένα πολύ σημα­ντικό ερώτημα στο Λονδίνο χωρίς να πάρει όμως απά­ντηση: «Γιατί θα ζητή­σετε επέ­κταση της διορίας για το Brexit τη στιγμή που δεν υπάρχει καμία περί­πτωση να πάρετε τίποτα περισ­σό­τερο από τις Βρυ­ξέλ­λες;» Σε ποιο βαθμό αυτές οι παρα­τά­σεις μπορεί να οδη­γή­σουν σε ένα δεύτερο δημο­ψή­φι­σμα, δεν μπο­ρούμε να το προ­βλέ­ψουμε με ασφά­λεια. Αλλά καλό θα ήταν για όλους, και για Ευρω­παί­ους και για Βρε­τα­νούς, η υπόθεση να κλείσει με ξεκά­θαρο απο­τέ­λε­σμα και χωρίς γκρίζες ζώνες και δεύ­τε­ρες σκέψεις. Αυτό σημαί­νει ότι αν η Βρε­τα­νία τελικά φύγει, δεν πρέπει να περι­μέ­νει ότι θα έχει ευνοϊ­κό­τερη σχέση με την Ένωση από ότι είχε όταν ήταν μέλος, και από την άλλη, αν τελικά μείνει, δεν θα μπορεί να χαίρει των εξαι­ρέ­σεων και των προ­νο­μίων που έχαιρε πριν το δημο­ψή­φι­σμα.