GSI: Εκδίδεται η Navtex για τις έρευνες του καλωδίου Ελλάδας – Κύπρου – Συνεχίζονται οι μάχες χαρακωμάτων στη Λευκωσία

Στην επόμενη κρίσιμη φάση περνά ο Great Sea Interconnector, καθώς επί­κει­ται η έκδοση Navtex για την πραγ­μα­το­ποί­ηση των υπο­λει­πό­με­νων ερευνών βυθού στη δια­δρομή του καλω­δίου ηλε­κτρι­κής δια­σύν­δε­σης Ελλάδας–Κύπρου. Η εξέλιξη αποκτά ιδιαί­τερη σημασία, καθώς αφορά το τμήμα των ερευνών που παρα­μέ­νει ανο­λο­κλή­ρωτο και το οποίο στο παρελ­θόν είχε βρεθεί στο επί­κε­ντρο της ελλη­νο­τουρ­κι­κής έντασης.

Σύμφωνα με τις τελευ­ταίες πλη­ρο­φο­ρίες από την Κύπρο, η Navtex ανα­μέ­νε­ται να εκδοθεί εντός των επό­με­νων ημερών, προ­κει­μέ­νου να ενη­με­ρω­θούν τα διερ­χό­μενα πλοία για τις προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νες έρευνες του βυθού στη θαλάσ­σια περιοχή μεταξύ Κρήτης και Κύπρου. Την επι­κεί­μενη έκδοσή της γνω­στο­ποί­ησε ο πρό­ε­δρος του ΔΗΚΟ Νικόλας Παπα­δό­που­λος, επι­βε­βαιώ­νο­ντας ουσια­στικά ότι οι δια­δι­κα­σίες για την επα­νεκ­κί­νηση των ερευνών προ­χω­ρούν.

Η κίνηση έχει βαρύ­νουσα γεω­πο­λι­τική σημασία. Περίπου το 60% των απαι­τού­με­νων ερευνών βυθού έχει ήδη ολο­κλη­ρω­θεί, ενώ απο­μέ­νει το υπό­λοιπο 40%, μέρος του οποίου βρί­σκε­ται σε θαλάσ­σιες ζώνες όπου οι ελλη­νι­κές και τουρ­κι­κές διεκ­δι­κή­σεις επι­κα­λύ­πτο­νται. Πρό­κει­ται ακριβώς για το σημείο στο οποίο είχαν παρου­σια­στεί προ­βλή­ματα και στο παρελ­θόν, όταν η παρου­σία του ερευ­νη­τι­κού πλοίου Ievoli Relume είχε προ­κα­λέ­σει κινη­το­ποί­ηση τουρ­κι­κών πολε­μι­κών πλοίων και αντί­στοιχη παρου­σία μονάδων του ελλη­νι­κού Πολε­μι­κού Ναυ­τι­κού.

Το γεω­πο­λι­τικό τεστ

Η έκδοση της Navtex και κυρίως η πραγ­μα­το­ποί­ηση των ερευνών θα απο­τε­λέ­σουν έτσι ένα ακόμη τεστ για την εξέλιξη του έργου, το οποίο εκτός από την ενερ­γειακή και οικο­νο­μική του διά­σταση δια­θέ­τει ισχυρό γεω­πο­λι­τικό απο­τύ­πωμα.

Ο Νικόλας Παπα­δό­που­λος ανα­γνώ­ρισε ότι υπάρχει “γεω­στρα­τη­γι­κός κίν­δυ­νος” εξαι­τίας της Τουρ­κίας, υπο­γράμ­μισε όμως ότι το ζήτημα αντι­με­τω­πί­ζε­ται σε επίπεδο Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, Ελλάδας αλλά και με τη συμ­με­τοχή μεγάλων διεθνών εται­ρειών που έχουν εκδη­λώ­σει επεν­δυ­τικό ενδια­φέ­ρον για τη δια­σύν­δεση. Στο πλαίσιο αυτό αποκτά ιδιαί­τερη βαρύ­τητα η είσοδος της γαλ­λι­κής Meridiam στο έργο.

Η εξέλιξη έρχεται μάλιστα μετά την επι­κοι­νω­νία του Έλληνα πρω­θυ­πουρ­γού Κυριά­κου Μητσο­τάκη με τον Γάλλο πρόεδρο Εμα­νουέλ Μακρόν, κατά την οποία συζη­τή­θη­καν τα επόμενα βήματα για τον GSI μετά την είσοδο της Meridiam. Η παρου­σία του γαλ­λι­κού επεν­δυ­τι­κού ομίλου αλλάζει τις ισορ­ρο­πίες γύρω από το project, προσ­δί­δο­ντας σαφώς ισχυ­ρό­τερο ευρω­παϊκό και γεω­πο­λι­τικό χαρα­κτήρα στη δια­σύν­δεση.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι η Meridiam συμ­φώ­νησε στις 5 Αυγού­στου με τον ΑΔΜΗΕ για την από­κτηση πλειο­ψη­φι­κού ποσο­στού στον φορέα υλο­ποί­η­σης, με τον Έλληνα Δια­χει­ρι­στή να παρα­μέ­νει στρα­τη­γι­κός μέτοχος, δια­τη­ρώ­ντας ισχυρά δικαιώ­ματα μειο­ψη­φίας, την τεχνική ηγεσία και την ευθύνη λει­τουρ­γίας της δια­σύν­δε­σης μετά την ολο­κλή­ρωσή της.

Οι μάχες χαρα­κω­μά­των στη Λευ­κω­σία

Την ώρα πάντως που στο επι­χει­ρη­σιακό και γεω­πο­λι­τικό σκέλος του GSI κατα­γρά­φε­ται κινη­τι­κό­τητα, στη Λευ­κω­σία συνε­χί­ζο­νται οι “μάχες χαρα­κω­μά­των” γύρω από το έργο. Το νέο πεδίο αντι­πα­ρά­θε­σης αφορά πλέον κυρίως το τελικό κόστος της δια­σύν­δε­σης, με τους πολέ­μιους ή τους επι­φυ­λα­κτι­κούς απέ­να­ντι στο project να αμφι­σβη­τούν κατά πόσο ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός θα παρα­μεί­νει στα σημε­ρινά επίπεδα.

Στο επί­κε­ντρο της συζή­τη­σης βρί­σκε­ται ο υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών της Κύπρου Μάκης Κεραυ­νός, ο οποίος έχει επα­νει­λημ­μένα έχει ταχθεί ενα­ντίον του έργου, σε σημείο μάλιστα που να δηλώνει ότι όσο είναι υπουρ­γός η δια­σύν­δεση δε θα γίνει. Κατά τη συζή­τηση στην Επι­τροπή Ενέρ­γειας της κυπρια­κής Βουλής υπο­στή­ριξε ότι το ποσό των 1,9 δισ. ευρώ δεν απο­τυ­πώ­νει, κατά την άποψή του, το σύνολο των δαπανών που θα απαι­τη­θούν μέχρι την ολο­κλή­ρωση και λει­τουρ­γία της δια­σύν­δε­σης.

Ο κ. Κεραυ­νός υπο­στή­ριξε ότι θα πρέπει να συνυ­πο­λο­γι­στούν πρό­σθε­τες κατα­σκευα­στι­κές εργα­σίες, ασφα­λι­στι­κές καλύ­ψεις, εγκα­τα­στά­σεις απο­θή­κευ­σης και ανάγκες συντή­ρη­σης, εκτι­μώ­ντας ότι ο τελικός λογα­ρια­σμός μπορεί να κινηθεί αισθητά υψη­λό­τερα από τα 1,9 δισ. ευρώ.

Ανά­λο­γες επι­φυ­λά­ξεις έχουν εκφρα­στεί και από άλλες πλευρές στην Κύπρο. Ο υπουρ­γός Ενέρ­γειας Μιχάλης Δαμια­νός έχει επι­ση­μά­νει ότι η υλο­ποί­ηση της δια­σύν­δε­σης δεν συνε­πά­γε­ται αυτο­μά­τως μείωση των τιμών ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας, ενώ η Λευ­κω­σία ανα­μέ­νει την επι­και­ρο­ποι­η­μένη μελέτη βιω­σι­μό­τη­τας της Ευρω­παϊ­κής Τρά­πε­ζας Επεν­δύ­σεων, η οποία ανα­μέ­νε­ται περί τα τέλη του έτους.

Η απά­ντηση των υπο­στη­ρι­κτών του έργου

Στην αντί­περα όχθη, οι υπο­στη­ρι­κτές του GSI προ­βάλ­λουν τα οικο­νο­μικά και ενερ­γειακά οφέλη που μπορεί να έχει η δια­σύν­δεση για την Κύπρο. Ο Νικόλας Παπα­δό­που­λος εκτί­μησε ότι, εάν το καλώδιο λει­τουρ­γούσε σήμερα, η ηλε­κτρική ενέρ­γεια που θα εισα­γό­ταν από την Ελλάδα θα ήταν κατά μέσο όρο περίπου 30% φθη­νό­τερη από την ηλε­κτρική ενέρ­γεια που πλη­ρώ­νουν σήμερα οι Κύπριοι κατα­να­λω­τές.

Κατά τον ίδιο, το όφελος για την κυπριακή οικο­νο­μία θα μπο­ρούσε να φθάνει του­λά­χι­στον τα 185 εκατ. ευρώ ετησίως, ενώ η Κυπριακή Δημο­κρα­τία έχει συμ­φω­νή­σει μέχρι στιγμής να κατα­βά­λει συνο­λικά 125 εκατ. ευρώ για το project. Παράλ­ληλα, η δια­σύν­δεση θα ενίσχυε τον αντα­γω­νι­σμό στην αγορά ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας και θα επέ­τρεπε στην Κύπρο να εξάγει προς την Ευρώπη πράσινη ηλε­κτρική ενέρ­γεια η οποία σήμερα χάνεται λόγω της απο­μό­νω­σης του κυπρια­κού συστή­μα­τος.

Άλλωστε, το βασικό στρα­τη­γικό επι­χεί­ρημα υπέρ του έργου παρα­μέ­νει ότι ο GSI θα άρει την ενερ­γειακή απο­μό­νωση της Κύπρου, η οποία παρα­μέ­νει το τελευ­ταίο κράτος-μέλος της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης χωρίς ηλε­κτρική δια­σύν­δεση με το ευρω­παϊκό σύστημα. Ταυ­τό­χρονα, η δυνα­τό­τητα εισα­γω­γών και εξα­γω­γών ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας θεω­ρεί­ται κρίσιμη για την περαι­τέρω ανά­πτυξη των ΑΠΕ στην κυπριακή αγορά.

Το επόμενο ορόσημο

Υπό αυτό το πρίσμα, η επι­κεί­μενη Navtex αποκτά σημασία που υπερ­βαί­νει την τεχνική δια­δι­κα­σία των ερευνών. Η επι­στροφή των ερευ­νη­τι­κών εργα­σιών στο πεδίο θα απο­τε­λέ­σει ένα χει­ρο­πια­στό επόμενο βήμα για ένα έργο που επί μεγάλο χρονικό διά­στημα βρέθηκε αντι­μέ­τωπο τόσο με γεω­πο­λι­τικά όσο και με ρυθ­μι­στικά και χρη­μα­το­δο­τικά εμπόδια.

Και ενώ η είσοδος της Meridiam έχει προ­σθέ­σει μια ισχυρή γαλλική και ευρω­παϊκή διά­σταση στον GSI, οι αντι­στά­σεις στο εσω­τε­ρικό της Κύπρου δεν έχουν εξα­φα­νι­στεί. Μετά τις δια­φω­νίες για το ρυθ­μι­στικό πλαίσιο, την ανά­κτηση των δαπανών και τη χρη­μα­το­δό­τηση, το βάρος έχει μετα­φερ­θεί πλέον στο κόστος και στα πραγ­μα­τικά οφέλη για τον Κύπριο κατα­να­λωτή.

Πηγή: capital.gr