GSI: Εκδίδεται η Navtex για τις έρευνες του καλωδίου Ελλάδας – Κύπρου – Συνεχίζονται οι μάχες χαρακωμάτων στη Λευκωσία

Στην επόμενη κρίσιμη φάση περνά ο Great Sea Interconnector, καθώς επίκειται η έκδοση Navtex για την πραγματοποίηση των υπολειπόμενων ερευνών βυθού στη διαδρομή του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου. Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς αφορά το τμήμα των ερευνών που παραμένει ανολοκλήρωτο και το οποίο στο παρελθόν είχε βρεθεί στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής έντασης.

Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες από την Κύπρο, η Navtex αναμένεται να εκδοθεί εντός των επόμενων ημερών, προκειμένου να ενημερωθούν τα διερχόμενα πλοία για τις προγραμματισμένες έρευνες του βυθού στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Κρήτης και Κύπρου. Την επικείμενη έκδοσή της γνωστοποίησε ο πρόεδρος του ΔΗΚΟ Νικόλας Παπαδόπουλος, επιβεβαιώνοντας ουσιαστικά ότι οι διαδικασίες για την επανεκκίνηση των ερευνών προχωρούν.

Η κίνηση έχει βαρύνουσα γεωπολιτική σημασία. Περίπου το 60% των απαιτούμενων ερευνών βυθού έχει ήδη ολοκληρωθεί, ενώ απομένει το υπόλοιπο 40%, μέρος του οποίου βρίσκεται σε θαλάσσιες ζώνες όπου οι ελληνικές και τουρκικές διεκδικήσεις επικαλύπτονται. Πρόκειται ακριβώς για το σημείο στο οποίο είχαν παρουσιαστεί προβλήματα και στο παρελθόν, όταν η παρουσία του ερευνητικού πλοίου Ievoli Relume είχε προκαλέσει κινητοποίηση τουρκικών πολεμικών πλοίων και αντίστοιχη παρουσία μονάδων του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού.

Το γεωπολιτικό τεστ
Η έκδοση της Navtex και κυρίως η πραγματοποίηση των ερευνών θα αποτελέσουν έτσι ένα ακόμη τεστ για την εξέλιξη του έργου, το οποίο εκτός από την ενεργειακή και οικονομική του διάσταση διαθέτει ισχυρό γεωπολιτικό αποτύπωμα.

Ο Νικόλας Παπαδόπουλος αναγνώρισε ότι υπάρχει “γεωστρατηγικός κίνδυνος” εξαιτίας της Τουρκίας, υπογράμμισε όμως ότι το ζήτημα αντιμετωπίζεται σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, Ελλάδας αλλά και με τη συμμετοχή μεγάλων διεθνών εταιρειών που έχουν εκδηλώσει επενδυτικό ενδιαφέρον για τη διασύνδεση. Στο πλαίσιο αυτό αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα η είσοδος της γαλλικής Meridiam στο έργο.

Η εξέλιξη έρχεται μάλιστα μετά την επικοινωνία του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, κατά την οποία συζητήθηκαν τα επόμενα βήματα για τον GSI μετά την είσοδο της Meridiam. Η παρουσία του γαλλικού επενδυτικού ομίλου αλλάζει τις ισορροπίες γύρω από το project, προσδίδοντας σαφώς ισχυρότερο ευρωπαϊκό και γεωπολιτικό χαρακτήρα στη διασύνδεση.

Υπενθυμίζεται ότι η Meridiam συμφώνησε στις 5 Αυγούστου με τον ΑΔΜΗΕ για την απόκτηση πλειοψηφικού ποσοστού στον φορέα υλοποίησης, με τον Έλληνα Διαχειριστή να παραμένει στρατηγικός μέτοχος, διατηρώντας ισχυρά δικαιώματα μειοψηφίας, την τεχνική ηγεσία και την ευθύνη λειτουργίας της διασύνδεσης μετά την ολοκλήρωσή της.

Οι μάχες χαρακωμάτων στη Λευκωσία
Την ώρα πάντως που στο επιχειρησιακό και γεωπολιτικό σκέλος του GSI καταγράφεται κινητικότητα, στη Λευκωσία συνεχίζονται οι “μάχες χαρακωμάτων” γύρω από το έργο. Το νέο πεδίο αντιπαράθεσης αφορά πλέον κυρίως το τελικό κόστος της διασύνδεσης, με τους πολέμιους ή τους επιφυλακτικούς απέναντι στο project να αμφισβητούν κατά πόσο ο προϋπολογισμός θα παραμείνει στα σημερινά επίπεδα.

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται ο υπουργός Οικονομικών της Κύπρου Μάκης Κεραυνός, ο οποίος έχει επανειλημμένα έχει ταχθεί εναντίον του έργου, σε σημείο μάλιστα που να δηλώνει ότι όσο είναι υπουργός η διασύνδεση δε θα γίνει. Κατά τη συζήτηση στην Επιτροπή Ενέργειας της κυπριακής Βουλής υποστήριξε ότι το ποσό των 1,9 δισ. ευρώ δεν αποτυπώνει, κατά την άποψή του, το σύνολο των δαπανών που θα απαιτηθούν μέχρι την ολοκλήρωση και λειτουργία της διασύνδεσης.

Ο κ. Κεραυνός υποστήριξε ότι θα πρέπει να συνυπολογιστούν πρόσθετες κατασκευαστικές εργασίες, ασφαλιστικές καλύψεις, εγκαταστάσεις αποθήκευσης και ανάγκες συντήρησης, εκτιμώντας ότι ο τελικός λογαριασμός μπορεί να κινηθεί αισθητά υψηλότερα από τα 1,9 δισ. ευρώ.

Ανάλογες επιφυλάξεις έχουν εκφραστεί και από άλλες πλευρές στην Κύπρο. Ο υπουργός Ενέργειας Μιχάλης Δαμιανός έχει επισημάνει ότι η υλοποίηση της διασύνδεσης δεν συνεπάγεται αυτομάτως μείωση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ η Λευκωσία αναμένει την επικαιροποιημένη μελέτη βιωσιμότητας της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, η οποία αναμένεται περί τα τέλη του έτους.

Η απάντηση των υποστηρικτών του έργου
Στην αντίπερα όχθη, οι υποστηρικτές του GSI προβάλλουν τα οικονομικά και ενεργειακά οφέλη που μπορεί να έχει η διασύνδεση για την Κύπρο. Ο Νικόλας Παπαδόπουλος εκτίμησε ότι, εάν το καλώδιο λειτουργούσε σήμερα, η ηλεκτρική ενέργεια που θα εισαγόταν από την Ελλάδα θα ήταν κατά μέσο όρο περίπου 30% φθηνότερη από την ηλεκτρική ενέργεια που πληρώνουν σήμερα οι Κύπριοι καταναλωτές.

Κατά τον ίδιο, το όφελος για την κυπριακή οικονομία θα μπορούσε να φθάνει τουλάχιστον τα 185 εκατ. ευρώ ετησίως, ενώ η Κυπριακή Δημοκρατία έχει συμφωνήσει μέχρι στιγμής να καταβάλει συνολικά 125 εκατ. ευρώ για το project. Παράλληλα, η διασύνδεση θα ενίσχυε τον ανταγωνισμό στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και θα επέτρεπε στην Κύπρο να εξάγει προς την Ευρώπη πράσινη ηλεκτρική ενέργεια η οποία σήμερα χάνεται λόγω της απομόνωσης του κυπριακού συστήματος.

Άλλωστε, το βασικό στρατηγικό επιχείρημα υπέρ του έργου παραμένει ότι ο GSI θα άρει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου, η οποία παραμένει το τελευταίο κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης χωρίς ηλεκτρική διασύνδεση με το ευρωπαϊκό σύστημα. Ταυτόχρονα, η δυνατότητα εισαγωγών και εξαγωγών ηλεκτρικής ενέργειας θεωρείται κρίσιμη για την περαιτέρω ανάπτυξη των ΑΠΕ στην κυπριακή αγορά.

Το επόμενο ορόσημο
Υπό αυτό το πρίσμα, η επικείμενη Navtex αποκτά σημασία που υπερβαίνει την τεχνική διαδικασία των ερευνών. Η επιστροφή των ερευνητικών εργασιών στο πεδίο θα αποτελέσει ένα χειροπιαστό επόμενο βήμα για ένα έργο που επί μεγάλο χρονικό διάστημα βρέθηκε αντιμέτωπο τόσο με γεωπολιτικά όσο και με ρυθμιστικά και χρηματοδοτικά εμπόδια.

Και ενώ η είσοδος της Meridiam έχει προσθέσει μια ισχυρή γαλλική και ευρωπαϊκή διάσταση στον GSI, οι αντιστάσεις στο εσωτερικό της Κύπρου δεν έχουν εξαφανιστεί. Μετά τις διαφωνίες για το ρυθμιστικό πλαίσιο, την ανάκτηση των δαπανών και τη χρηματοδότηση, το βάρος έχει μεταφερθεί πλέον στο κόστος και στα πραγματικά οφέλη για τον Κύπριο καταναλωτή.

Πηγή: capital.gr