GSI: Εκδίδεται η Navtex για τις έρευνες του καλωδίου Ελλάδας – Κύπρου – Συνεχίζονται οι μάχες χαρακωμάτων στη Λευκωσία

Στην επό­με­νη κρί­σι­μη φάση περνά ο Great Sea Interconnector, καθώς επί­κει­ται η έκ­δο­ση Navtex για την πραγ­μα­το­ποί­η­ση των υπο­λει­πό­με­νων ερευ­νών βυθού στη δια­δρο­μή του κα­λω­δί­ου ηλε­κτρι­κής δια­σύν­δε­σης Ελ­λά­δας–Κύ­πρου. Η εξέ­λι­ξη απο­κτά ιδιαί­τε­ρη ση­μα­σία, καθώς αφορά το τμήμα των ερευ­νών που πα­ρα­μέ­νει ανο­λο­κλή­ρω­το και το οποίο στο πα­ρελ­θόν είχε βρε­θεί στο επί­κε­ντρο της ελ­λη­νο­τουρ­κι­κής έντα­σης.

Σύμ­φω­να με τις τε­λευ­ταί­ες πλη­ρο­φο­ρί­ες από την Κύπρο, η Navtex ανα­μέ­νε­ται να εκ­δο­θεί εντός των επό­με­νων ημε­ρών, προ­κει­μέ­νου να ενη­με­ρω­θούν τα διερ­χό­με­να πλοία για τις προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νες έρευ­νες του βυθού στη θα­λάσ­σια πε­ριο­χή με­τα­ξύ Κρή­της και Κύ­πρου. Την επι­κεί­με­νη έκ­δο­σή της γνω­στο­ποί­η­σε ο πρό­ε­δρος του ΔΗΚΟ Νι­κό­λας Πα­πα­δό­που­λος, επι­βε­βαιώ­νο­ντας ου­σια­στι­κά ότι οι δια­δι­κα­σί­ες για την επα­νεκ­κί­νη­ση των ερευ­νών προ­χω­ρούν.

Η κί­νη­ση έχει βα­ρύ­νου­σα γε­ω­πο­λι­τι­κή ση­μα­σία. Πε­ρί­που το 60% των απαι­τού­με­νων ερευ­νών βυθού έχει ήδη ολο­κλη­ρω­θεί, ενώ απο­μέ­νει το υπό­λοι­πο 40%, μέρος του οποί­ου βρί­σκε­ται σε θα­λάσ­σιες ζώνες όπου οι ελ­λη­νι­κές και τουρ­κι­κές διεκ­δι­κή­σεις επι­κα­λύ­πτο­νται. Πρό­κει­ται ακρι­βώς για το ση­μείο στο οποίο είχαν πα­ρου­σια­στεί προ­βλή­μα­τα και στο πα­ρελ­θόν, όταν η πα­ρου­σία του ερευ­νη­τι­κού πλοί­ου Ievoli Relume είχε προ­κα­λέ­σει κι­νη­το­ποί­η­ση τουρ­κι­κών πο­λε­μι­κών πλοί­ων και αντί­στοι­χη πα­ρου­σία μο­νά­δων του ελ­λη­νι­κού Πο­λε­μι­κού Ναυ­τι­κού.

Το γε­ω­πο­λι­τι­κό τεστ

Η έκ­δο­ση της Navtex και κυ­ρί­ως η πραγ­μα­το­ποί­η­ση των ερευ­νών θα απο­τε­λέ­σουν έτσι ένα ακόμη τεστ για την εξέ­λι­ξη του έργου, το οποίο εκτός από την ενερ­γεια­κή και οι­κο­νο­μι­κή του διά­στα­ση δια­θέ­τει ισχυ­ρό γε­ω­πο­λι­τι­κό απο­τύ­πω­μα.

Ο Νι­κό­λας Πα­πα­δό­που­λος ανα­γνώ­ρι­σε ότι υπάρ­χει “γε­ω­στρα­τη­γι­κός κίν­δυ­νος” εξαι­τί­ας της Τουρ­κί­ας, υπο­γράμ­μι­σε όμως ότι το ζή­τη­μα αντι­με­τω­πί­ζε­ται σε επί­πε­δο Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης, Ελ­λά­δας αλλά και με τη συμ­με­το­χή με­γά­λων διε­θνών εται­ρειών που έχουν εκ­δη­λώ­σει επεν­δυ­τι­κό εν­δια­φέ­ρον για τη δια­σύν­δε­ση. Στο πλαί­σιο αυτό απο­κτά ιδιαί­τε­ρη βα­ρύ­τη­τα η εί­σο­δος της γαλ­λι­κής Meridiam στο έργο.

Η εξέ­λι­ξη έρ­χε­ται μά­λι­στα μετά την επι­κοι­νω­νία του Έλ­λη­να πρω­θυ­πουρ­γού Κυ­ριά­κου Μη­τσο­τά­κη με τον Γάλλο πρό­ε­δρο Εμα­νου­έλ Μα­κρόν, κατά την οποία συ­ζη­τή­θη­καν τα επό­με­να βή­μα­τα για τον GSI μετά την εί­σο­δο της Meridiam. Η πα­ρου­σία του γαλ­λι­κού επεν­δυ­τι­κού ομί­λου αλ­λά­ζει τις ισορ­ρο­πί­ες γύρω από το project, προσ­δί­δο­ντας σαφώς ισχυ­ρό­τε­ρο ευ­ρω­παϊ­κό και γε­ω­πο­λι­τι­κό χα­ρα­κτή­ρα στη δια­σύν­δε­ση.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι η Meridiam συμ­φώ­νη­σε στις 5 Αυ­γού­στου με τον ΑΔΜΗΕ για την από­κτη­ση πλειο­ψη­φι­κού πο­σο­στού στον φορέα υλο­ποί­η­σης, με τον Έλ­λη­να Δια­χει­ρι­στή να πα­ρα­μέ­νει στρα­τη­γι­κός μέ­το­χος, δια­τη­ρώ­ντας ισχυ­ρά δι­καιώ­μα­τα μειο­ψη­φί­ας, την τε­χνι­κή ηγε­σία και την ευ­θύ­νη λει­τουρ­γί­ας της δια­σύν­δε­σης μετά την ολο­κλή­ρω­σή της.

Οι μάχες χα­ρα­κω­μά­των στη Λευ­κω­σία

Την ώρα πά­ντως που στο επι­χει­ρη­σια­κό και γε­ω­πο­λι­τι­κό σκέ­λος του GSI κα­τα­γρά­φε­ται κι­νη­τι­κό­τη­τα, στη Λευ­κω­σία συ­νε­χί­ζο­νται οι “μάχες χα­ρα­κω­μά­των” γύρω από το έργο. Το νέο πεδίο αντι­πα­ρά­θε­σης αφορά πλέον κυ­ρί­ως το τε­λι­κό κό­στος της δια­σύν­δε­σης, με τους πο­λέ­μιους ή τους επι­φυ­λα­κτι­κούς απέ­να­ντι στο project να αμ­φι­σβη­τούν κατά πόσο ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός θα πα­ρα­μεί­νει στα ση­με­ρι­νά επί­πε­δα.

Στο επί­κε­ντρο της συ­ζή­τη­σης βρί­σκε­ται ο υπουρ­γός Οι­κο­νο­μι­κών της Κύ­πρου Μάκης Κε­ραυ­νός, ο οποί­ος έχει επα­νει­λημ­μέ­να έχει τα­χθεί ενα­ντί­ον του έργου, σε ση­μείο μά­λι­στα που να δη­λώ­νει ότι όσο είναι υπουρ­γός η δια­σύν­δε­ση δε θα γίνει. Κατά τη συ­ζή­τη­ση στην Επι­τρο­πή Ενέρ­γειας της κυ­πρια­κής Βου­λής υπο­στή­ρι­ξε ότι το ποσό των 1,9 δισ. ευρώ δεν απο­τυ­πώ­νει, κατά την άποψή του, το σύ­νο­λο των δα­πα­νών που θα απαι­τη­θούν μέχρι την ολο­κλή­ρω­ση και λει­τουρ­γία της δια­σύν­δε­σης.

Ο κ. Κε­ραυ­νός υπο­στή­ρι­ξε ότι θα πρέ­πει να συ­νυ­πο­λο­γι­στούν πρό­σθε­τες κα­τα­σκευα­στι­κές ερ­γα­σί­ες, ασφα­λι­στι­κές κα­λύ­ψεις, εγκα­τα­στά­σεις απο­θή­κευ­σης και ανά­γκες συ­ντή­ρη­σης, εκτι­μώ­ντας ότι ο τε­λι­κός λο­γα­ρια­σμός μπο­ρεί να κι­νη­θεί αι­σθη­τά υψη­λό­τε­ρα από τα 1,9 δισ. ευρώ.

Ανά­λο­γες επι­φυ­λά­ξεις έχουν εκ­φρα­στεί και από άλλες πλευ­ρές στην Κύπρο. Ο υπουρ­γός Ενέρ­γειας Μι­χά­λης Δα­μια­νός έχει επι­ση­μά­νει ότι η υλο­ποί­η­ση της δια­σύν­δε­σης δεν συ­νε­πά­γε­ται αυ­το­μά­τως μεί­ω­ση των τιμών ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας, ενώ η Λευ­κω­σία ανα­μέ­νει την επι­και­ρο­ποι­η­μέ­νη με­λέ­τη βιω­σι­μό­τη­τας της Ευ­ρω­παϊ­κής Τρά­πε­ζας Επεν­δύ­σε­ων, η οποία ανα­μέ­νε­ται περί τα τέλη του έτους.

Η απά­ντη­ση των υπο­στη­ρι­κτών του έργου

Στην αντί­πε­ρα όχθη, οι υπο­στη­ρι­κτές του GSI προ­βάλ­λουν τα οι­κο­νο­μι­κά και ενερ­γεια­κά οφέλη που μπο­ρεί να έχει η δια­σύν­δε­ση για την Κύπρο. Ο Νι­κό­λας Πα­πα­δό­που­λος εκτί­μη­σε ότι, εάν το κα­λώ­διο λει­τουρ­γού­σε σή­με­ρα, η ηλε­κτρι­κή ενέρ­γεια που θα ει­σα­γό­ταν από την Ελ­λά­δα θα ήταν κατά μέσο όρο πε­ρί­που 30% φθη­νό­τε­ρη από την ηλε­κτρι­κή ενέρ­γεια που πλη­ρώ­νουν σή­με­ρα οι Κύ­πριοι κα­τα­να­λω­τές.

Κατά τον ίδιο, το όφε­λος για την κυ­πρια­κή οι­κο­νο­μία θα μπο­ρού­σε να φθά­νει του­λά­χι­στον τα 185 εκατ. ευρώ ετη­σί­ως, ενώ η Κυ­πρια­κή Δη­μο­κρα­τία έχει συμ­φω­νή­σει μέχρι στιγ­μής να κα­τα­βά­λει συ­νο­λι­κά 125 εκατ. ευρώ για το project. Πα­ράλ­λη­λα, η δια­σύν­δε­ση θα ενί­σχυε τον αντα­γω­νι­σμό στην αγορά ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας και θα επέ­τρε­πε στην Κύπρο να εξά­γει προς την Ευ­ρώ­πη πρά­σι­νη ηλε­κτρι­κή ενέρ­γεια η οποία σή­με­ρα χά­νε­ται λόγω της απο­μό­νω­σης του κυ­πρια­κού συ­στή­μα­τος.

Άλ­λω­στε, το βα­σι­κό στρα­τη­γι­κό επι­χεί­ρη­μα υπέρ του έργου πα­ρα­μέ­νει ότι ο GSI θα άρει την ενερ­γεια­κή απο­μό­νω­ση της Κύ­πρου, η οποία πα­ρα­μέ­νει το τε­λευ­ταίο κρά­τος-μέλος της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης χωρίς ηλε­κτρι­κή δια­σύν­δε­ση με το ευ­ρω­παϊ­κό σύ­στη­μα. Ταυ­τό­χρο­να, η δυ­να­τό­τη­τα ει­σα­γω­γών και εξα­γω­γών ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας θε­ω­ρεί­ται κρί­σι­μη για την πε­ραι­τέ­ρω ανά­πτυ­ξη των ΑΠΕ στην κυ­πρια­κή αγορά.

Το επό­με­νο ορό­ση­μο

Υπό αυτό το πρί­σμα, η επι­κεί­με­νη Navtex απο­κτά ση­μα­σία που υπερ­βαί­νει την τε­χνι­κή δια­δι­κα­σία των ερευ­νών. Η επι­στρο­φή των ερευ­νη­τι­κών ερ­γα­σιών στο πεδίο θα απο­τε­λέ­σει ένα χει­ρο­πια­στό επό­με­νο βήμα για ένα έργο που επί με­γά­λο χρο­νι­κό διά­στη­μα βρέ­θη­κε αντι­μέ­τω­πο τόσο με γε­ω­πο­λι­τι­κά όσο και με ρυθ­μι­στι­κά και χρη­μα­το­δο­τι­κά εμπό­δια.

Και ενώ η εί­σο­δος της Meridiam έχει προ­σθέ­σει μια ισχυ­ρή γαλ­λι­κή και ευ­ρω­παϊ­κή διά­στα­ση στον GSI, οι αντι­στά­σεις στο εσω­τε­ρι­κό της Κύ­πρου δεν έχουν εξα­φα­νι­στεί. Μετά τις δια­φω­νί­ες για το ρυθ­μι­στι­κό πλαί­σιο, την ανά­κτη­ση των δα­πα­νών και τη χρη­μα­το­δό­τη­ση, το βάρος έχει με­τα­φερ­θεί πλέον στο κό­στος και στα πραγ­μα­τι­κά οφέλη για τον Κύ­πριο κα­τα­να­λω­τή.

Πηγή: capital.gr