Ουραγός και στην προσχολική εκπαίδευση η Ελλάδα – Νέο καμπανάκι από την Κομισιόν

Στη νέα ανα­κοί­νωση της Eurostat για την προ­σχο­λική εκπαί­δευση στην ΕΕ, η Ελλάδα λάμπει δια της απου­σίας της. Κατά μέσο όρο σχεδόν το 95% των παιδιών, από τριών ετών ως και την ηλικία υπο­χρε­ω­τι­κής έναρξης της πρω­το­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης, πηγαί­νουν σε παιδικό σταθμό, προ­νή­πιο ή νηπια­γω­γείο.

Τα στοι­χεία, που αφορούν το 2023, εμφα­νί­ζουν σαφή πρόοδο σε σύγκριση με το αμέσως προη­γού­μενο έτος, όταν το αντί­στοιχο ποσοστό ήταν 93,3%. Το στρα­τη­γικό σχέδιο για την Εκπαί­δευση στον Ευρω­παϊκό Χώρο έχει θέσει στόχο ως το 2030 να έχει εντα­χθεί στην προ­σχο­λική εκπαί­δευση του­λά­χι­στον το 96% των νηπίων άνω των τριών ετών.

Όπως επι­ση­μαί­νει η σχετική έκθεση της Κομι­σιόν, η Ελλάδα έχει από τα χαμη­λό­τερα ποσοστά ένταξης νηπίων στην επίσημη προ­σχο­λική εκπαί­δευση και φρο­ντίδα  (ΠΕΦ): μόλις 68,8%, με βάση τα τελευ­ταία δια­θέ­σιμα στοι­χεία.

Το 95% των παιδιών στην ΕΕ εντάσ­σε­ται στην προ­σχο­λική αγωγή. Στην Ελλάδα «δεν υπάρ­χουν δια­θέ­σιμα δεδο­μένα» αφού τα πιο πρό­σφατα χρο­νο­λο­γού­νται από το 2019.

Πάσχουν και οι στα­τι­στι­κές

Η Κομι­σιόν παρα­δέ­χε­ται ότι είναι δύσκολο να παρα­κο­λου­θή­σει την πρόοδο της Ελλάδας σε θέματα προ­σχο­λι­κής αγωγής, καθώς δεν υπάρ­χουν πρό­σφατα στα­τι­στικά δεδο­μένα. Τα τελευ­ταία δια­θέ­σιμα στοι­χεία χρο­νο­λο­γού­νται από το 2019, γεγονός που από  μόνο του είναι εξαι­ρε­τικά προ­βλη­μα­τικό.

Σε νέα μελέτη για την προ­σχο­λική αγωγή στην Ευρώπη, η Ελλάδα ανα­φέ­ρε­ται ως η χώρα με τα χαμη­λό­τερα ποσοστά συμ­με­το­χής των παιδιών άνω των τριών ετών στην ΠΕΦ. Βρι­σκό­μα­στε σε μεγάλη από­σταση από τις αμέσως επό­με­νες χώρες στον «πάτο» της κατά­τα­ξης: Τη Ρου­μα­νία με 75,7%, τη Σλο­βα­κία με 80,8%, την Τσεχία με 85,3%

Στην ΕΕ των 27, εννιά χώρες έχουν ήδη υπερβεί το στόχο του 96%.

Στην κορυφή βρί­σκε­ται η  Γαλλία, με το 100% των νηπίων από τριών ως πέντε ετών να παρα­κο­λου­θούν τάξεις προ­σχο­λι­κής αγωγής. Στη Γαλλία η πρω­το­βάθ­μια υπο­χρε­ω­τική εκπαί­δευση ξεκι­νάει στα έξι έτη, όμως είναι επίσης υπο­χρε­ω­τική η προ­σχο­λική εκπαί­δευση από τα τρία έτη και μετά.

Στην πρώτη και δεύτερη θέση βρί­σκε­ται το Βέλγιο και η Ισπανία, με το 98% και 96,6% των νηπίων να συμ­με­τέ­χουν στην επίσημη ΠΕΦ. Ουγ­γα­ρία, Νορ­βη­γία, Πολωνία, Σουηδία, Λιθουα­νία και Ισλαν­δία, έχουν επίσης υψηλά ποσοστά συμ­με­το­χής στην προ­σχο­λική εκπαί­δευση.

Στην Ελλάδα το 98,4% των εκπαι­δευ­τι­κών προ­σχο­λι­κής αγωγής είναι γυναί­κες

Προ­σχο­λική εκπαί­δευση μόνο γένους θηλυκού;

Τα στοι­χεία δεί­χνουν ότι το 2023 σχεδόν όλοι οι εκπαι­δευ­τι­κοί στην προ­σχο­λική εκπαί­δευση στην ΕΕ ήταν γυναί­κες, αντι­προ­σω­πεύ­ο­ντας το 95,3 % του συνόλου.

Η Ρου­μα­νία (99,7 %), η Σλο­βα­κία (99,6 %) και η Ουγ­γα­ρία (99,5 %) είχαν τα υψη­λό­τερα ποσοστά γυναι­κών εκπαι­δευ­τι­κών στην προ­σχο­λική εκπαί­δευση. Στο άλλο άκρο της κλί­μα­κας, αλλά και πάλι με υψηλά επίπεδα, η Ολλαν­δία (87,9 %), η Γαλλία (91,5 %) και η Δανία (92,7 %) κατέ­γρα­ψαν τα χαμη­λό­τερα ποσοστά. Στην Ελλάδα οι άντρες εκπαι­δευ­τι­κοί προ­σχο­λι­κής αγωγής είναι ισχνή μειο­ψη­φία, απο­τε­λώ­ντας μόλις το 1,6% του συνόλου.

Εκτός όμως από το έμφυλο χάσμα στους εκπαι­δευ­τι­κούς προ­σχο­λι­κής αγωγής,  το πλέον αρνη­τικό για τη χώρα μας είναι το μισθο­λο­γικό χάσμα. Με βάση τα τελευ­ταία στοι­χεία του Δικτύου Ευρυ­δίκη για την εκπαί­δευση στην ΕΕ, ο εισα­γω­γι­κός ετήσιος μισθός για τους νεο­διό­ρι­στους εκπαι­δευ­τι­κούς στην Ελλάδα – συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των νηπια­γω­γών – είναι περίπου 17.600 ευρώ μικτά.

Αντί­στοιχα στη Γαλλία, ο μισθός του νεο­διό­ρι­στου ξεκι­νάει από τα 37.100 ευρώ ετησίως και στο Βέλγιο, ανάλογα με την περιοχή κυμαί­νε­ται μεταξύ 47.000 και 50.200 ευρώ.

Γιατί είναι σημα­ντική η προ­σχο­λική εκπαί­δευση

Στην τελευ­ταία έκθεση της Κομι­σιόν για την Ελλάδα, γίνεται ρητή αναφορά στα ιδιαί­τερα χαμηλά ποσοστά συμ­με­το­χής των παιδιών στην προ­σχο­λική αγωγή.

Η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή προει­δο­ποιεί ότι η ανε­παρ­κής δια­θε­σι­μό­τητα δομών προ­σχο­λι­κής φρο­ντί­δας,  συντε­λεί στη διαιώ­νιση του έμφυλου χάσμα­τος στην απα­σχό­ληση. Στην έκθεση παρα­τη­ρή­σεων τονί­ζε­ται ότι το  χάσμα απα­σχό­λη­σης μεταξύ των φύλων θα μπο­ρούσε να περιο­ρι­στεί μεταξύ άλλων και με την αύξηση της δια­θε­σι­μό­τη­τας υπη­ρε­σιών παι­δι­κής φρο­ντί­δας, την επέ­κταση των ολο­ή­με­ρων σχο­λείων και με πιο ισορ­ρο­πη­μένα δικαιώ­ματα γονικής άδειας.

Αντί­στοιχα, σύμφωνα με έρευνα γνώμης του Κέντρου Φιλε­λεύ­θε­ρων Μελετών (ΚΕΦΙΜ) σε 19 επι­φα­νείς Έλληνες οικο­νο­μο­λό­γους, η προ­σχο­λική φρο­ντίδα συν­δέ­ε­ται και με το δημο­γρα­φικό ζήτημα.

Τα 95% των συμ­με­τε­χό­ντων στην έρευνα, θεωρεί ότι η για την κατα­πο­λέ­μηση της υπο­γεν­νη­τι­κό­τη­τας δεν αρκούν τα επι­δό­ματα, αλλά χρειά­ζο­νται στο­χευ­μέ­νες πολι­τι­κές, που θα περι­λαμ­βά­νουν και την αύξηση των βρε­φο­νη­πια­κών σταθμών.

Καθο­ρι­στικά τα πρώτα χρόνια του παιδιού

Πέρα από την ενδυ­νά­μωση των γονέων, η ποιο­τική προ­σχο­λική εκπαί­δευση θεω­ρεί­ται ωφέλιμη και ανα­γκαία πρω­τί­στως για το ίδιο το παιδί.

Όπως σημειώ­νε­ται στη νέα έρευνα της Κομι­σιόν, η πρώιμη παιδική ηλικία είναι καθο­ρι­στική για την προ­σω­πική και κοι­νω­νική ανά­πτυξη του παιδιού και την από­κτηση βασικών δεξιο­τή­των εγγρα­μα­τι­σμού. Ως εκ τούτου η προ­σχο­λική αγωγή θεω­ρεί­ται «ακρο­γω­νιαιος λίθος της εκπαι­δευ­τι­κής ισό­τη­τας και σημα­ντι­κός παρά­γο­ντας προ­ώ­θη­σης της κοι­νω­νι­κής δικαιο­σύ­νης».

Τέλος, η πρό­σβαση σε ποιο­τι­κές, δημό­σιες και δωρεάν δομές ΠΕΦ, συμ­βάλ­λει στη μείωση της παι­δι­κής φτώ­χειας, η οποία στην Ελλάδα κινεί­ται σε πολύ υψηλά επίπεδα.

Η ενί­σχυση της προ­σχο­λι­κής αγωγής ιδίως για τα βρέφη και τα προ­νή­πια εντάσ­σε­ται στους στόχους-ορόσημα του Ταμείου Ανά­καμ­ψης. Το σχετικό έργο ονο­μά­ζε­ται «Δημιουρ­γία παι­δα­γω­γι­κού πλαι­σίου, ψυχο­με­τρι­κού εργα­λείου και ψυχο­εκ­παι­δευ­τι­κών παρεμ­βά­σεων σε βρε­φι­κούς, βρε­φο­νη­πια­κούς και παι­δι­κούς σταθ­μούς, που προ­ά­γουν την ανά­πτυξη των παιδιών ηλικίας από 3 μηνών έως 4 ετών», με συνο­λικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό σχεδόν 8 δισ. ευρώ

Πηγή: in.gr