DW: Υπαρκτός ο κίνδυνος ακροδεξιάς στροφής στην Ευρώπη;

Για κίνδυνο ακρο­δε­ξιάς στροφής στην Ευρώπη μετά και το θρίαμβο του Εθνικού Μετώπου στη Γαλλία προει­δο­ποιεί ο Γερ­μα­νός ιστο­ρι­κός και συγ­γρα­φέας Φίλιπ Μπλομ σε συνέ­ντευξή του στη Γερ­μα­νική Ραδιο­φω­νία

Ουγ­γα­ρία, Σλο­βα­κία, Πολωνία, Δανία, Φιν­λαν­δία, Ολλαν­δία, Βέλγιο, Γαλλία, Ελβετία, Αυστρία – μια λίστα φαι­νο­με­νικά ανο­μοιο­γε­νών χωρών οι οποίες έχουν όμως έχουν έναν του­λά­χι­στον κοινό παρο­νο­μα­στή: σε όλες αυτές τις χώρες ακρο­δε­ξιά ή σε κάθε περί­πτωση ακραία εθνι­κι­στικά κόμματα προ­σπα­θούν να αναρ­ρι­χη­θούν στην εξουσία ή το έχουν κατα­φέ­ρει ήδη. Όπως σχο­λιά­ζει ο γερ­μα­νός ιστο­ρι­κός και συγ­γρα­φέας Φίλιπ Μπλομ σε συνέ­ντευξή του στη Γερ­μα­νική Ραδιο­φω­νία:

“Δεδο­μέ­νων των τερά­στιων προ­κλή­σεων που αντι­με­τω­πί­ζουν οι κοι­νω­νίες μας, οι άνθρω­ποι χάνουν την πίστη τους στη δημο­κρα­τία, πιστεύ­ο­ντας ότι πρέπει να υπάρχει και άλλος δρόμος. Αυτό πίστευαν οι άνθρω­ποι και τη δεκα­ε­τία του 1930”.

Η ψευ­δαί­σθηση των εθνικών προ­κλή­σεων

Αν και οι ιστο­ρι­κοί παραλ­λη­λι­σμοί είναι πάντα δύσκο­λοι και μπορούν να οδη­γή­σουν συχνά σε βεβια­σμένα και εντέλει λαν­θα­σμένα συμπε­ρά­σματα, όπως σημειώ­νει ο Γερ­μα­νός ιστο­ρι­κός, “είναι γεγονός ότι η δημο­κρα­τία κινεί­ται με αργούς ρυθμούς και απαιτεί πάντα συμ­βι­βα­σμούς. Πολλοί άνθρω­ποι αισθά­νο­νται ότι δεν τους προ­σφέ­ρο­νται οι εύκολες και γρή­γο­ρες απα­ντή­σεις που θα επι­θυ­μού­σαν και πως θα προ­τι­μού­σαν να τις λάβουν από αλλού. Αισθά­νο­νται ότι τα κράτη αρχί­ζουν και χάνουν τον έλεγχο και γι΄ αυτό προ­τι­μούν να επι­στρέ­ψουν στην εθνική κυριαρ­χία. Πρό­κει­ται όμως για μια ψευ­δαί­σθηση διότι όλες οι προ­κλή­σεις με τις οποίες βρι­σκό­μα­στε αντι­μέ­τω­ποι είναι υπε­ρε­θνι­κές και παγκό­σμιες, όπερ σημαί­νει ότι δεν σχε­τί­ζο­νται με τα εθνικά κράτη”.

Σε αυτά τα συμ­φρα­ζό­μενα ο Γερ­μα­νός ιστο­ρι­κός και συγ­γρα­φέας απευ­θύ­νει μια σαφή προει­δο­ποί­ηση: “Είναι πολύ σημα­ντικό να μην ξεχνάμε ότι όλα τα κεκτη­μένα, όλα εκείνα για τα οποία δόθηκαν μεγάλες μάχες στην Ευρώπη, δημο­κρα­τία, ανθρώ­πινα δικαιώ­ματα, ότι μπορούν κάλ­λι­στα να εξα­φα­νι­στούν πάλι. Εμείς νομί­ζουμε ότι πρό­κει­ται για στα­θε­ρές αξίες, ότι τις εξα­σφα­λί­σαμε τρόπον τινά εις το διη­νε­κές, αλλά από ιστο­ρική σκοπιά θα πρέπει να πούμε ότι είναι εξαι­ρε­τικά πρό­σφα­τες. Δεν μετρούν πολύ χρόνο ζωής. Τα ανθρώ­πινα δικαιώ­ματα 200-300 χρόνια, η δημο­κρα­τία κάπου στα 80. Όσο γρήγορα έκαναν την εμφά­νισή τους, τόσο γρήγορα μπορούν να εξα­φα­νι­στούν”.

Η αυταρ­χική σκέψη έχει μακρά παρά­δοση

Διότι αυτό το “άλλο” και δια­φο­ρε­τικό το οποίο επι­ζη­τούν σήμερα πολλοί άνθρω­ποι, έχει πολύ πιο μακρά παρά­δοση: “Η αυταρ­χική σκέψη έχει πολύ πιο μακρά παρά­δοση. Μετρά αιώνες ζωής. (…) Πιστεύω ότι στην παρούσα φάση ο κόσμος μοι­ρά­ζε­ται σε δυο νέα στρα­τό­πεδα και αυτό είναι ιδιαί­τερα σημα­ντικό. Ο παλιός δια­χω­ρι­σμός μεταξύ αρι­στε­ράς και δεξιάς έχει απο­λέ­σει τελείως τη σημασία του. Αυτό που ζούμε σήμερα είναι ένα κομμάτι του πλανήτη που ζει ένα φιλε­λεύ­θερο όνειρο και ένα άλλο που ζει ένα αυταρ­χικό όνειρο, και αυτό συνδέει το Ισλα­μικό Κράτος με το κίνημα Pegida (σσ. ξενο­φο­βικό, αντι­ι­σλα­μικό κίνημα στη Γερ­μα­νία) και τη Μπόκο Χαράμ, τους ιερο­κή­ρυ­κες στις ΗΠΑ αλλά και με τον κ. Όρμπαν και με τις συνταγ­μα­τι­κές ανα­θε­ω­ρή­σεις σε Πολωνία κτλ. Παντού μιλάμε για τις εύκολες απα­ντή­σεις, την εθνική κυριαρ­χία, το ότι έχουμε μεγα­λύ­τερη αξία από τους άλλους, την επι­στροφή σε ένα αίσθημα ασφά­λειας που όμως στην πραγ­μα­τι­κό­τητα δεν είναι και δεν πρό­κει­ται να προ­σφέ­ρει ασφά­λεια”.

Μπορεί όμως ο ίδιος να απο­κλεί­σει το ενδε­χό­μενο επι­κρά­τη­σης της νέας αυτής άκρως ανη­συ­χη­τι­κής τάσης που παρα­τη­ρεί­ται σε πολλές χώρες;

“Θα ήμουν ανόητος εάν το απέ­κλεια. Δεν είναι βέβαια πιθανό, αλλά βρι­σκό­μα­στε στην αρχή από κάτι… Τη δεκα­ε­τία του 1920 και 1930 κανείς δεν πίστευε ότι έπρεπε να πάρουν στα σοβαρά τον Χίτλερ, τον αλλό­κοτο αυτό μικρό­σωμο υπα­ξιω­μα­τικό με το περί­εργο μου­στάκι. Ο Ντό­ναλντ Τραμπ μάλλον δεν θα γίνει πρό­ε­δρος των ΗΠΑ, αλλά αν ακού­σετε τι λέει και εάν δείτε πόσοι άνθρω­ποι φαί­νε­ται να το υπο­στη­ρί­ζουν αυτό, τότε θα δια­πι­στώ­σετε πόσο μεγάλη δυνα­μική υπάρχει για κάτι τέτοιο. Όταν έρχεται κάποιος και λέει ότι θα πρέπει να απο­τρέ­ψουμε όλους τους μου­σουλ­μά­νους από το να έρθουν στη χώρα μας και πως θα πρέπει να κατα­γρά­ψουμε όσους μένουν ήδη εδώ, τότε λείπει μόνον να προ­τεί­νει κανείς να τους δια­χω­ρί­σουμε και ενδυ­μα­το­λο­γικά. Αυτό έχει φυσικά έναν φρικτό ιστο­ρικό συνειρμό. Εντού­τοις αντί να τρο­μά­ζει τους ανθρώ­πους, εκα­τομ­μύ­ρια το επι­κρο­τούν.

Πηγή www.dw.com