ΕΚΠΑ: Υπαρκτός ο κίνδυνος τσουνάμι μεταξύ Σαντορίνης και Αμοργού – Πόσο ασφαλή είναι τα σημεία συγκέντρωσης

Ανα­λυ­τική χαρ­το­γρά­φηση των περιο­χών που ενδέ­χε­ται να πληγούν από τσου­νάμι στην ευρύ­τερη περιοχή Σαντο­ρί­νης – Αμοργού πραγ­μα­το­ποί­ησε ομάδα του τμή­μα­τος Γεω­λο­γίας και Γεω­πε­ρι­βάλ­λο­ντος του Εθνικού και Καπο­δι­στρια­κού Πανε­πι­στη­μίου Αθηνών, απο­τε­λού­μενη από τους/τις υπ. Δρ. Γώγου Μαριλία, υπ. Δρ. Σπύρου Ναυσικά-Ιωάννα, Δρ. Μαυ­ρούλη Σπυ­ρί­δωνα, Καθη­γή­τρια Ευελ­πί­δου Νίκη, Καθη­γητή Ευθύμη Λέκκα και Καθη­γή­τρια Αντω­να­ρά­κου Ασημίνα.

«Η πιθα­νό­τητα εκδή­λω­σης τσου­νάμι στην ευρύ­τερη περιοχή Σαντορίνης-Αμοργού είναι υπαρκτή και δεν περιο­ρί­ζε­ται απο­κλει­στικά στη σει­σμική δρα­στη­ριό­τητα. Χερ­σαίες και υπο­θα­λάσ­σιες κατο­λι­σθή­σεις μπορούν επίσης να προ­κα­λέ­σουν την εμφά­νιση κατα­στρο­φι­κών κυμάτων, καθι­στώ­ντας την προ­ε­τοι­μα­σία και την ενη­μέ­ρωση του πλη­θυ­σμού απο­λύ­τως απα­ραί­τη­τες.

Επι­πλέον, ο κίν­δυ­νος τσου­νάμι δεν συν­δέ­ε­ται μόνο με την πρό­σφατη αύξηση της σει­σμι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, αλλά απο­τε­λεί μια διαρκή απειλή για την περιοχή» υπο­γραμ­μί­ζει στην ανα­κοί­νωσή της η επι­στη­μο­νική ομάδα.

Οι επι­στή­μο­νες προει­δο­ποιούν για την ανάγκη ύπαρξης ενός «καλά οργα­νω­μέ­νου σχεδίου εκκέ­νω­σης, σαφών οδηγιών και συνε­χούς εκπαί­δευ­σης του πλη­θυ­σμού» καθώς «η εκδή­λωση ενός τσου­νάμι μπορεί να είναι απρό­βλε­πτη, γεγονός που καθιστά ανα­γκαία την υιο­θέ­τηση συντο­νι­σμέ­νων δράσεων πρό­λη­ψης και ετοι­μό­τη­τας».

Παράλ­ληλα, η επι­στη­μο­νική ομάδα αξιο­λό­γησε την καταλ­λη­λό­τητα των υφι­στά­με­νων σημείων συγκέ­ντρω­σης που έχουν υπο­δεί­ξει οι τοπικοί δήμοι.

Τι δεί­χνουν τα πρώτα ευρή­ματα της μελέτης για τα σημεία συγκέ­ντρω­σης

Ο χάρτης με τις θέσεις των σημείων συγκέ­ντρω­σης σε περί­πτωση τσου­νάμι – Οι περιο­χές με κόκκινο χρώμα είναι οι πλέον ευά­λω­τες και δεν ενδεί­κνυ­ται η τοπο­θέ­τηση σημείων συγκέ­ντρω­σης σε αυτές

– Ορι­σμένα προ­τει­νό­μενα σημεία κατα­φυ­γής, όπως αυτό στα Κατά­πολα της Αμοργού, είναι στρα­τη­γικά τοπο­θε­τη­μένα, προ­σφέ­ρο­ντας ικα­νο­ποι­η­τική προ­στα­σία σε περί­πτωση τσου­νάμι. Αντί­στοιχα, η επιλογή θέσης στην περιοχή της Αιγιά­λης κρί­νε­ται ικα­νο­ποι­η­τική.

– Στη Σαντο­ρίνη, τα σημεία κατα­φυ­γής έχουν οριστεί σε μεγάλες απο­στά­σεις από τις ακτές (για παρά­δειγμα, το νοτιο­α­να­το­λικό σημείο συγκέ­ντρω­σης βρί­σκε­ται 3.100 m από τις ακτές του παρα­λια­κού οικι­σμού Περί­βο­λος και 3.200 m από την Περίσσα). Παρότι αυτή η τοπο­θέ­τηση εξα­σφα­λί­ζει προ­στα­σία από τις επι­πτώ­σεις ενός τσου­νάμι, δεν διευ­κο­λύ­νει την άμεση (πεζή) πρό­σβαση σε περί­πτωση έκτα­κτης εκκέ­νω­σης.

– Στην Ίο, το μονα­δικό σημείο συγκέ­ντρω­σης που εξυ­πη­ρε­τεί την περιοχή του λιμα­νιού (ανοι­χτός χώρος Χρυσή Ακτή) βρί­σκε­ται εντός της ζώνης που κατα­κλύ­ζε­ται ακόμα και με το πιο ήπιο σενάριο (0-3 m run-up), γεγονός που το καθιστά ακα­τάλ­ληλο.

– Στη Νάξο, πολλά από τα υπο­δει­κνυό­μενα σημεία συγκέ­ντρω­σης βρί­σκο­νται εντός της κόκ­κι­νης ζώνης. Επι­πλέον, λόγω της πυκνό­τη­τας του οικι­στι­κού ιστού της Χώρας Νάξου, κρί­νε­ται απα­ραί­τητη η επι­και­ρο­ποί­ηση των σημείων συγκέ­ντρω­σης και ο σχε­δια­σμός των δια­δρο­μών πρό­σβα­σης προς αυτά.

Τι μέτρα προ­τεί­νουν οι επι­στή­μο­νες

Όπως επι­ση­μαί­νουν οι ερευ­νη­τές, οι οποίοι συμ­με­τέ­χουν στην Διε­πι­στη­μο­νική Επι­τροπή Δια­χεί­ρι­σης Κιν­δύ­νων και Κρίσεων ΕΚΠΑ, ακο­λου­θώ­ντας τις διε­θνείς πρα­κτι­κές για την εκκέ­νωση παρά­κτιων ζωνών σε περί­πτωση τσου­νάμι, καθί­στα­ται σαφές ότι απαι­τού­νται πρό­σθετα μέτρα για την ενη­μέ­ρωση και την ευαι­σθη­το­ποί­ηση του πλη­θυ­σμού.

Παράλ­ληλα για τη μείωση του κιν­δύ­νου από τσου­νάμι, προ­τεί­νο­ται τα παρα­κάτω:

– Ανα­θε­ώ­ρηση και επι­και­ρο­ποί­ηση, όπου κρί­νε­ται ανα­γκαίο, των σημείων κατα­φυ­γής και συγκέ­ντρω­σης.

– Καθο­ρι­σμό περιο­χών εκκέ­νω­σης.

– Χάραξη και σήμανση δια­δρο­μών εκκέ­νω­σης.

– Ενί­σχυση της ενη­μέ­ρω­σης και εκπαί­δευ­σης των κατοί­κων και επι­σκε­πτών.

– Διε­ξα­γωγή ασκή­σεων ετοι­μό­τη­τας με τη συμ­με­τοχή πολιτών, τοπικών και περι­φε­ρεια­κών φορέων.

– Συνεχή επι­στη­μο­νική παρα­κο­λού­θηση της σει­σμι­κής και γεω­δυ­να­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας της περιο­χής, καθώς και ενί­σχυση του δικτύου και του συστή­μα­τος έγκαι­ρης προει­δο­ποί­η­σης τσου­νάμι.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ