Γ. Kρεμλής: «Τα νησιά μας χρειάζονται στοχευμένες στρατηγικές κυκλικής οικονομίας»

Κύριε Κρεμλή, μετά την μάχη για την Ευρω­βουλή, ορι­στή­κατε σύμ­βου­λος του πρω­θυ­πουρ­γού. Μιλήστε μας για τα νέα σας καθή­κο­ντα και πού θα επι­κε­ντρω­θείτε;

Ο πρω­θυ­πουρ­γός μου ανέθεσε καθή­κο­ντα συμ­βού­λου του για θέματα ενέρ­γειας, κλί­μα­τος, περι­βάλ­λο­ντος και κυκλι­κής οικο­νο­μίας. Τον ευχα­ρι­στώ για την τιμή και την εμπι­στο­σύνη. Είναι θέματα που κυριαρ­χούν στην παγκό­σμια – κλι­μα­τική αλλαγή – αλλά και στην ευρω­παϊκή ατζέντα και που έχουν ιδιαί­τερη σημασία για την αειφόρο ανά­πτυξη της Χώρας μας, την ποιό­τητα της ζωής μας και βέβαια και για το του­ρι­στικό μας προϊόν. Η νησιω­τι­κό­τητα είναι παρούσα σε όλα τα παρα­πάνω θέματα και θα είναι στο επί­κε­ντρο των ενδια­φε­ρό­ντων μου μια που τα νησιά ειναι ευάλωτα στην κλι­μα­τική αλλαγή και χρειά­ζο­νται, λόγω των ιδιαι­τε­ρο­τή­των τους, στο­χευ­μέ­νες στρα­τη­γι­κές κυκλι­κής οικο­νο­μίας.

Ο Πρω­θυ­πουρ­γός έχει ιδιαί­τερη ευαι­σθη­σία σε όλα τα παρα­πάνω θέματα, έχει βάλει τον πήχυ ψηλά και τα ανα­δει­κνύει με υψηλή τεχνο­γνω­σία και πειθώ στην Ευρω­παϊκή Ένωση και σε όλα τα διεθνή fora.

Ασχο­λη­θή­κατε ιδιαί­τερα με τη νησιω­τι­κό­τητα. Τι περι­θώ­ρια υπάρ­χουν μέσα από τα ευρω­παϊκά χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία για την περί­φημη ανά­πτυξη και σε ποιους κλάδους;

Η νησιω­τι­κό­τητα έχει ιδιαί­τε­ρες ανα­φο­ρές σε δυο κεφα­λαία της Συν­θή­κης για τη λει­τουρ­γία της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης (ΣΛΕΕ) – στο κεφά­λαιο της Πολι­τι­κής Συνοχής και στο κεφά­λαιο των Διευ­ρω­παϊ­κών Δικτύων – ενώ είναι παράλ­ληλα και συνταγ­μα­τική επιταγή. Πρέπει να την ανα­δεί­ξουμε ακόμη περισ­σό­τερο, τόσο στο πλαίσιο της νέας προ­γραμ­μα­τι­κής περιό­δου 2021-2027, όσο και με πρω­το­βου­λίες που η Κυβέρ­νηση μας λόγω του αυξη­μέ­νου κύρους της στην Ευρώπη μπορεί να ανα­λά­βει. Μπο­ρούμε να ζητή­σουμε την εκπό­νηση μιας ολο­κλη­ρω­μέ­νης στρα­τη­γι­κής για τα νησιά, κατά το πρότυπο της στρα­τη­γι­κής που υπάρχει για τις υπερ­πό­ντιες περι­φέ­ρειες, τα ευρω­παϊκά δηλαδή νησιά των ωκεανών. Αν μελε­τή­σει κανείς τη στρα­τη­γική αυτή θα δια­πι­στώ­σει ότι τα προ­βλή­ματα της νησιω­τι­κό­τη­τας που περι­γρά­φει είναι τα ίδια με τα δικά μας. Στη λογική αυτή οι λύσεις και τα μέτρα στή­ρι­ξης για τα νησιά μας θα πρέπει να είναι τα ίδια ή του­λά­χι­στον παρεμ­φερή.

Μπο­ρούμε να προ­τεί­νουμε ρήτρα νησιω­τι­κό­τη­τας σε όλα τα νομο­θε­τή­ματα της ΕΕ αλλά και στα εθνικά νομο­θε­τικά και κανο­νι­στικά μέτρα, ώστε καταρ­χάς να ανα­λύ­ο­νται και κατά δεύτερο να λαμ­βά­νο­νται υπόψη οι ιδιαι­τε­ρό­τη­τας των νησιών και τα αυξη­μένα κόστη που αυτές συνε­πά­γο­νται και να προ­βλέ­πο­νται ειδικές ρυθ­μί­σεις ή παρεκ­κλί­σεις.

Το μετα­φο­ρικό ισο­δύ­ναμο – ένα θετικό μέτρο – μπορεί να βελ­τιω­θεί, να προ­βλε­φθεί με ειδική ανα­κοί­νωση της Επι­τρο­πής ευε­λι­ξία στις κρα­τι­κές ενι­σχύ­σεις και να δια­πραγ­μα­τευ­τούμε στο πλαίσιο του νέου υπό σύσταση Ταμείου της ΕΕ, Just Transition Fund, την ένταξη της νησιω­τι­κό­τη­τας αλλά και των ορεινών και ημιο­ρει­νών όγκων σε αυτό. Το Ταμείο αυτό θα στη­ρί­ζει καταρ­χήν περι­φέ­ρειες σε ενερ­γειακή μετά­βαση (απε­ξάρ­τηση από τον άνθρακα/λιγνίτη) και στο πλαίσιο αυτό θα μπο­ρού­σαμε να εντά­ξουμε και τα νησιά που δεν έχουν ενερ­γειακή αυτάρ­κεια, εξαρ­τώ­νται από συμ­βα­τι­κούς ενερ­γεια­κούς πόρους που είναι ρυπο­γό­νοι και είναι ευάλωτα στην κλι­μα­τική αλλαγή.

Η αναφορά στα Διευ­ρω­παϊκά δίκτυα μπορεί να λει­τουρ­γή­σει συν­δυα­στικά και να βοη­θή­σει στο πλαίσιο και του χρη­μα­το­δο­τι­κού οργάνου Connecting Europe Facility. Σημειω­τέον ότι στην τελευ­ταία Γενική Συνέ­λευση της CPMR στο Παλέρμο, Διά­σκε­ψης των Παρά­κτιων Περι­φε­ρειών της Ευρώπης, υπο­στη­ρί­χθηκε η πρόταση της ένταξης των νησιών και των παρά­κτιων περι­φε­ρειών στο Just Transition Fund.

Η στρα­τη­γική για τα νησιά – αν απο­φα­σι­σθεί – θα ανα­δεί­ξει και άλλα θέματα και λύσεις για τα νησιά που περι­στοι­χί­ζουν την ηπει­ρω­τική Ευρώπη. Εξάλλου, μια στρα­τη­γική συμ­μα­χία με την Κύπρο και τη Μάλτα, τα δυο κράτη νησιά για τα οποία υπάρχει δήλωση στη ΣΛΕΕ, οτι εξο­μοιώ­νο­νται με νησιά, θα υπο­στη­ρί­ξει το αίτημα καθο­ρι­στικά.

Όντας γνώστης σε θέματα κυκλι­κής οικο­νο­μίας θα ήθελα να μας μιλή­σετε γι αυτό. Είναι πράγ­ματι ένας τομέας στον οποίο η Ευρώπη, δίδει ιδιαί­τερο βάρος;

Η κυκλική οικο­νο­μία είναι μια από τις κυρί­αρ­χες προ­τε­ραιό­τη­τες της ΕΕ. Ενσω­μα­τώ­νε­ται σε όλες τις πολι­τι­κές της ΕΕ για να τις κάνει κυκλι­κές και να μειώσει έτσι το περι­βαλ­λο­ντικό και το κλι­μα­τικό τους απο­τύ­πωμα. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να προ­ω­θή­σουμε την «κυκλική γεωργία», τον «κυκλικό του­ρι­σμό» την «κυκλική ενερ­γεια» κ.ο.κ.

Στόχος της ειναι η ορθο­λο­γική δια­χεί­ριση και εκμε­τάλ­λευση των πόρων του πλανήτη, η προ­ώ­θηση των ανα­νε­ώ­σι­μων πηγών ενέρ­γειας, η ηλε­κτρο­κί­νηση, η οικο­και­νο­το­μία, η ανα­κύ­κλωση και γενι­κό­τερα η δια­χεί­ριση των απο­βλή­των ως πρώτων υλών και δευ­τε­ρο­γε­νών προ­ϊ­ό­ντων και η επα­να­χρη­σι­μο­ποί­ηση του επε­ξερ­γα­σμέ­νου νερού – των λυμάτων δηλαδή – των ΚΕΛ.

Στη νέα προ­γραμ­μα­τική περιοδο θα δια­τε­θούν κατά προ­τε­ραιό­τητα κον­δύ­λια για την κυκλική οικο­νο­μία που υπο­στη­ρί­ζε­ται και από άλλα προ­γράμ­ματα της ΕΕ – Interreg, Horizon 2020, LIFE, Cosme αλλά και από το Ευρω­παϊκό Ταμείο Στρα­τη­γι­κών Επεν­δύ­σεων, ενώ η Ευρω­παϊκή Τράπεζα Επεν­δύ­σεων έχει δημιουρ­γή­σει ειδική πλατ­φόρμα για την κυκλική οικο­νο­μία.

Θα πρέπει να εκπο­νη­θούν στρα­τη­γι­κές κυκλι­κής οικο­νο­μίας για όλες τις περι­φέ­ρειες της Χώρας και για κάποια μεγάλα νησιά, ώστε να εξει­δι­κευ­τούν οι στόχοι και τα μέτρα υλο­ποί­η­σής της λαμ­βά­νο­ντας υπόψη τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τές τους.

Είναι γνωστό πως το θέμα που απα­σχο­λεί την παγκό­σμια κοινή γνώμη είναι η κλι­μα­τική αλλαγή. Τι μπο­ρούμε να κάνουμε γι αυτό στην Ελλάδα και ειδικά στα νησιά μας;

Η Μεσό­γειος και ειδι­κό­τερα τα νησιά μας είναι ευάλωτα στην κλι­μα­τική αλλαγή. Ήδη η θερ­μο­κρα­σία στη Μεσό­γειο έχει αυξηθεί κατά ένα βαθμό Κελσίου, ενώ ο στόχος το 2030 είναι να μην έχουμε γενι­κό­τερα αύξηση πάνω απο 1,5%.

Η εμπέ­δωση της κυκλι­κής οικο­νο­μίας θα εχει ευνοϊκά απο­τε­λέ­σματα στο κλίμα, μια που η ΕΕ θέλει να τη διευ­ρύ­νει διεθνώς ως το νέο παγκό­σμιο οικο­νο­μικό μοντέλο.

Παράλ­ληλα οι περι­φέ­ρειές μας και κατά περί­πτωση κάποια νησιά πρέπει να εκπο­νή­σουν σχέδια προ­σαρ­μο­γής στην κλι­μα­τική αλλαγή που θα «κου­μπώ­νουν» με τα σχέδια κυκλι­κής οικο­νο­μίας τους.

Τα Δια­κυ­βεύ­ματα ΕΙΔΙΚΑ για την Ρόδο:

Διά­βρωση των ακτών

Να εκπο­νη­θεί σχέδιο αφού προ­κη­ρυ­χθεί προη­γου­μέ­νως μελέτη που μπορεί να χρη­μα­το­δο­τη­θεί από την τεχνική βοήθεια με πόρους της ΕΕ για ολο­κλη­ρω­μέ­νες παρεμ­βά­σεις που πρέπει να σέβο­νται το περι­βάλ­λον και που μπορεί να λει­τουρ­γή­σουν θετικά και για το θαλάσ­σιο οικο­σύ­στημα, Ποσει­δω­νία, φυσικοί ύφαλοι κλπ

Αξιο­ποί­ηση της λυμα­το­λά­σπης ως πόρου από τον οποίο μπορεί να παρα­χθεί ενέρ­γεια και κομπόστ

Ανα­βάθ­μιση του βιο­λο­γι­κού και χρη­σι­μο­ποί­ηση ΑΠΕ για τη λει­τουρ­γία του

Προ­ώ­θηση των ΑΠΕ στο νησί

Στήριξη πρω­το­βου­λιών βιο­μά­ζας και βιο­ρευ­στών στα ξενο­δο­χεία – με κίνητρα – για να αξιο­ποι­ή­σουν τα από­βλητα τρο­φί­μων τους και στα σούπερ μάρκετ για να αξιο­ποι­ή­σουν τα ληγμένα τρόφιμα. Μπορεί να παρα­χθεί βιο­α­έ­ριο και καλής ποιό­τη­τας κομπόστ που χρειά­ζο­νται στο νησί.

Στήριξη σύγ­χρο­νων μεθόδων δια­λο­γής των ανα­κυ­κλώ­σι­μων στην πηγή ώστε να είναι καθαρά και να αξιο­ποιού­νται άμεσα ως προ­ϊ­ό­ντα, πρώτες ύλες.