• Ο ξενοδόχος και αντιπρόεδρος του Τμήματος Τουρισμού του ΕΒΕΔ, εξηγεί γιατί τα μικρά νησιά αντέχουν στις κρίσεις, επενδύοντας στην ποιότητα, τον άνθρωπο και την εμπιστοσύνη των επισκεπτών
Σε μια περίοδο όπου οι γεωπολιτικές εξελίξεις επηρεάζουν άμεσα την τουριστική ψυχολογία και δημιουργούν εύλογη επιφυλακτικότητα στις διεθνείς αγορές, τα μικρότερα νησιά του Αιγαίου δείχνουν να ακολουθούν έναν διαφορετικό δρόμο ανθεκτικότητας. Ο ξενοδόχος Θοδωρής Ασβεστάς, με πολυετή παρουσία στον τουριστικό κλάδο της Λέρου, αντιπρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων του νησιού, αναπληρωτής πρόεδρος του Τουριστικού Τομέα του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου (ΕΒΕΔ) και μέλος της Ένωσης Τουριστικών Γραφείων Δωδεκανήσου, καταθέτει μια συγκρατημένα αισιόδοξη οπτική για τη σεζόν του 2026, εστιάζοντας όχι στους αριθμούς, αλλά στην ουσία της φιλοξενίας.
Μέσα από τη συνέντευξή του στη «δ», αναδεικνύει το πλεονέκτημα ενός προορισμού που δεν εξαρτάται από τον μαζικό τουρισμό, αλλά από τη σταθερή σχέση εμπιστοσύνης με επισκέπτες που επιστρέφουν ξανά και ξανά. Παράλληλα, υπογραμμίζει τον ρόλο των εναλλακτικών μορφών τουρισμού, όπως ο πολιτιστικός και ο αθλητικός, καθώς και τη συμβολή του yachting στη διατήρηση της τουριστικής δραστηριότητας καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Ο ίδιος δεν παραβλέπει τις σημερινές προκλήσεις. Το υψηλό κόστος μετακίνησης, τη συνδεσιμότητα, αλλά και την ανάγκη για στοχευμένες πολιτικές που θα ενισχύσουν τη βιωσιμότητα των μικρών επιχειρήσεων και θα επιμηκύνουν τη σεζόν. Με σαφείς αναφορές στη σημασία της συνεργασίας εντός της Δωδεκανήσου και με επίκεντρο τον άνθρωπο -εργαζόμενο και επισκέπτη- σκιαγραφεί ένα μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης που επενδύει στην ποιότητα και όχι στην ποσότητα. Σε έναν κόσμο που αλλάζει, η Λέρος προβάλλει, σύμφωνα με τον ίδιο, ως ένα αυθεντικό καταφύγιο. Και ίσως τελικά, αυτή η αυθεντικότητα να είναι το ισχυρότερό της πλεονέκτημα.
Αναλυτικά η συνέντευξη:
• Κύριε Ασβεστά δηλώνετε αισιόδοξος για τη σεζόν 2026. Ο πόλεμος έχει επιφέρει στασιμότητα στις κρατήσεις στα μεγάλα νησιά, εσείς πού στηρίζετε αυτή την θετική εκτίμηση;
Είναι λογικό κα. Παμπρή να υπάρχει ανησυχία, αλλά η αισιοδοξία μου για τη Λέρο πηγάζει από το γεγονός ότι δεν βασιζόμαστε στον μαζικό τουρισμό, αλλά σε ανθρώπους που μας ξέρουν και μας αγαπούν χρόνια. Τα μεγάλα νησιά επηρεάζονται άμεσα από το κλίμα του πολέμου γιατί χρειάζονται τεράστιους αριθμούς επισκεπτών. Εμείς, με το μέγεθός μας και τις ποιοτικές υποδομές που έχουμε χτίσει στον πολιτισμό, τον αθλητισμό και τις συνεδριακές δυνατότητες -όπως στο Crithoni’s Paradise- μπορούμε να καλύψουμε τις ανάγκες μας πολύ πιο εύκολα. Είμαστε στην καρδιά του Αιγαίου, προσφέρουμε μια ήπια και αυθεντική ζωή, και αυτό είναι που αναζητά ο κόσμος στις δύσκολες στιγμές. Με τα έως τώρα δεδομένα, πιστεύω ότι η Λέρος θα αντέξει και αυτή τη σεζόν, γιατί η εμπιστοσύνη των φίλων μας είναι η πιο γερή βάση.
• Οι γεωπολιτικές εντάσεις- λέτε όλοι οι τουριστικοί παράγοντες- επηρεάζουν την ψυχολογία των επισκεπτών. Εσείς βλέπετε αλλαγή στη συμπεριφορά των ξένων αγορών, όπως η ελβετική ή η ιταλική;
Οι γεωπολιτικές εντάσεις σίγουρα προβληματίζουν, αλλά στη Λέρο βλέπουμε ότι η συμπεριφορά των Άγγλων, Γερμανών και των Ιταλών φίλων μας παραμένει σταθερή. Αυτές οι αγορές δεν μας βλέπουν ως έναν απλό «τουριστικό προορισμό», αλλά ως ένα καταφύγιο ασφάλειας και αυθεντικότητας. Αντί για ακυρώσεις, βλέπουμε μια ανάγκη για επιστροφή σε μέρη γνώριμα, μακριά από τη μαζικότητα. Οι επισκέπτες αυτοί εκτιμούν την ηρεμία και τις ποιοτικές υποδομές μας, και η εμπιστοσύνη που έχουμε χτίσει τόσα χρόνια αποδεικνύεται πιο δυνατή από την προσωρινή αναστάτωση της επικαιρότητας».
• Από την εμπειρία σας πόσο γρήγορα «ανακάμπτει» η ζήτηση μετά από τέτοιες κρίσεις;
Η δυναμική μας δεν είναι αποσπασματική· πηγάζει από την καρδιά της Δωδεκανήσου, τη Ρόδο, και τους εξαιρετικούς συνεργάτες μας στο Επιμελητήριο και στον τουριστικό κλάδο. Εκεί χτυπά η “μηχανή” του τουρισμού μας, με στελέχη που διαθέτουν την εμπειρία και τη γνώση να σχεδιάζουν πλάνα άμεσης αντίδρασης για κάθε συγκυρία. Αυτή η στενή συνεργασία και η ετοιμότητα των ανθρώπων στη Ρόδο να παρέμβουν ανά πάσα στιγμή, θωρακίζουν την οικονομία όλων των νησιών μας. Ξέρουμε ότι υπάρχει το στρατηγικό σχέδιο που προστατεύει το προϊόν μας, επιτρέποντάς μας να αντιδρούμε ακαριαία προς όφελος της Δωδεκανήσου, μετατρέποντας την αβεβαιότητα σε σταθερότητα.
• Ποιος είναι ο ρόλος του εγχώριου τουρισμού σε σχέση με τον διεθνή; Φαίνεται το βόρειο συγκρότημα να αποτελεί ακόμη ελκυστικό προορισμό για τους Έλληνες, προφανώς παίζει σημαντικό ρόλο και η προσδοκία;
Για εμάς στη Λέρο και στα βόρεια Δωδεκάνησα, ο Έλληνας επισκέπτης είναι ο φιλοξενούμενος που αναζητά την αυθεντικότητα. Καθώς δεν βασιζόμαστε στο μοντέλο του μαζικού τουρισμού, επενδύουμε διαχρονικά στον Έλληνα που θέλει να νιώσει τη γνήσια ελληνική ατμόσφαιρα και την αρχοντιά του νησιού μας. Σε αυτό έχει παίξει καθοριστικό ρόλο το Κέντρο Πολιτισμού, Έρευνας και Ανάπτυξης Λέρου «Άρτεμις», το οποίο εδώ και δεκαετίες ανοίγει διαδρόμους για τον πολιτιστικό τουρισμό. Πλέον, αυτή η προσπάθεια πλαισιώνεται και από άλλους φορείς, ενώ τα τελευταία χρόνια έχει προστεθεί με μεγάλη επιτυχία και ο αθλητισμός. Αυτές οι δράσεις συνδράμουν καθοριστικά, ιδιαίτερα στις περιόδους εκτός αιχμής, αποδεικνύοντας ότι η Λέρος έχει ζωή και ενδιαφέρον όλο τον χρόνο. Είναι η στιγμή που ο επισκέπτης μπορεί να απολαύσει την ηρεμία μας και να γίνει ένα με τους ντόπιους στα σοκάκια, εκεί που οι μυρωδιές από τις κουζίνες των σπιτιών παραμένουν αυθεντικές.
Παρόλο που δεχόμαστε διεθνή κίνηση μέσω της Κω, ο Έλληνας παραμένει στην καρδιά του σχεδιασμού μας. Φυσικά, υπάρχουν αντικειμενικές δυσκολίες στη ναυτιλία, όπως το κόστος των εισιτηρίων και τα περιορισμένα δρομολόγια. Είναι ένα ζήτημα που μας απασχολεί έντονα, καθώς πρέπει να βρεθούν λύσεις για να διευκολυνθεί ο Έλληνας να φτάσει μέχρι εδώ. Εμείς από την πλευρά μας, με εκπτώσεις και κίνητρα, κάνουμε τα πάντα ώστε η Λέρος να παραμένει ένας προσιτός και ποιοτικός προορισμός για όσους αναζητούν το αληθινό Αιγαίο.
• Πώς συμβάλλουν το yachting και ο αθλητικός τουρισμός στην ανθεκτικότητα μιας επιχείρησης όπως η οικογενειακή σας στην Λέρο; Με το πάθος που τα διεκδικείτε στο νησί μόνο η Euroleage σας έχει ξεφύγει.
Η ανθεκτικότητα μιας οικογενειακής επιχείρησης, αλλά και ολόκληρου του νησιού, χτίζεται πάνω σε γερά θεμέλια και η Λέρος διαθέτει τα καλύτερα: τις φυσικές και τεχνικές υποδομές της. Το yachting είναι πνεύμονας για εμάς. Η Λέρος προσφέρει ασφαλές καταφύγιο σε κάθε της πλευρά, με σπουδαίους όρμους και τρεις μεγάλες μαρίνες υψηλών προδιαγραφών που φιλοξενούν σκάφη όλο τον χρόνο. Αυτό δημιουργεί μια σταθερή κίνηση που δεν εξαρτάται μόνο από το καλοκαίρι. Παράλληλα, ο αθλητισμός έρχεται να συμπληρώσει αυτή την ανθεκτικότητα. Με το στάδιο ολυμπιακών διαστάσεων και το κλειστό μας γυμναστήριο -το οποίο ανακαινίζεται ριζικά για να γίνει ένα υπερσύγχρονο κέντρο αθλητικών και πολιτιστικών γεγονότων-μπορούμε να προσελκύσουμε κόσμο σε περιόδους που η υπόλοιπη Ελλάδα «κοιμάται» τουριστικά. Τώρα, όσο για την Euroleague, μπορεί να μην φέραμε ακόμα τη διοργάνωση στο γήπεδό μας, αλλά ο στόχος μας είναι εφικτός: θέλουμε η Λέρος να γίνει ο προορισμός που θα επιλέγουν οι πρωταγωνιστές του Final Four για να ξεκουραστούν και να γεμίσουν μπαταρίες μετά τη σεζόν. Γιατί ακόμα και οι κορυφαίοι αθλητές αναζητούν την ποιότητα και την ηρεμία που προσφέρει η δική μας φιλοξενία!
• Ποιες είναι οι βασικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα μικρότερα νησιά, όπως η Λέρος; Τι χρειάζονται τα μικρά καταλύματα για να ενισχύσουν την βιωσιμότητά τους;
Η μεγαλύτερη πρόκληση για τα μικρά νησιά είναι ότι δεν μπορούμε να αντιμετωπιζόμαστε με ένα “γενικό πλάνο”· οι ανάγκες μας είναι πολύ συγκεκριμένες. Στη Λέρο έχουμε το προνόμιο ακόμα και τα μικρά καταλύματα να είναι πολύ υψηλών προδιαγραφών. Το γεγονός ότι τα διαχειρίζονται οι ίδιοι οι ιδιοκτήτες και όχι απρόσωπες εταιρείες, δημιουργεί μια προσωπική σχέση που μετατρέπει τον επισκέπτη στον καλύτερο διαφημιστή μας. Για να ενισχυθεί η βιωσιμότητά μας, απαιτούνται στοχευμένες κινήσεις: Πρώτον, η στήριξη της συνδεσιμότητας. Η Dodekanisos Seaways αποτελεί τον πραγματικό στυλοβάτη του νησιού μας. Χωρίς αυτά τα σκάφη, που συνδέουν καθημερινά τα λιμάνια και τα αεροδρόμια της περιοχής, η Λέρος και άλλα μικρά νησιά θα βρισκόταν σε πολύ δυσμενέστερη θέση όσον αφορά στην πρόσβαση των επισκεπτών. Δεύτερον, χρειαζόμαστε μέτρα που θα διευκολύνουν τις επιχειρήσεις μας να αντεπεξέλθουν στο κόστος προετοιμασίας. Είναι απαραίτητο να υπάρχουν επιδοτήσεις για τη διατήρηση εξειδικευμένου προσωπικού πριν την έναρξη της σεζόν, ώστε να μπορούμε να εξασφαλίζουμε το υψηλό επίπεδο υπηρεσιών που προσφέρουμε. Τέλος, παραμένει ως μεγάλη πρόκληση το υψηλό κόστος μεταφοράς συνολικά. Ο μεμονωμένος επισκέπτης που επιλέγει την αυθεντικότητα ενός μικρού νησιού επιβαρύνεται δυσανάλογα σε σχέση με το οργανωμένο μαζικό γκρουπ. Είναι ένα ζήτημα που η Πολιτεία πρέπει να εξετάσει σοβαρά, ώστε η νησιωτικότητα να μην αποτελεί εμπόδιο για τον ταξιδιώτη.
-Τι χρειάζεται κ. Ασβεστά για να λειτουργήσει καλύτερα το νησί; Πού υστερεί σε σύγκριση με άλλους προορισμούς;
Για να κάνει η Λέρος το επόμενο βήμα, πρέπει να επενδύσει στην ιδιαιτερότητά της. Το γεγονός ότι δεν διαθέτουμε μεγάλο αεροδρόμιο μπορεί εκ πρώτης όψεως να μοιάζει με έλλειμμα, όμως στην πραγματικότητα είναι η ασπίδα μας. Μας επιτρέπει να αποφεύγουμε τη μαζικότητα που συχνά αλλοιώνει την ποιότητα του κοινού και του περιβάλλοντος, διατηρώντας το υψηλό επίπεδο των επισκεπτών μας. Η μεγάλη πρόκληση όμως είναι η επιμήκυνση της σεζόν. Για να μείνουν οι επιχειρήσεις μας ανοιχτές επτά μήνες -από τα ξενοδοχεία μέχρι την εστίαση-δεν αρκεί μόνο η δική μας πρόθεση. Χρειάζονται συγκεκριμένα βοηθητικά εργαλεία και ειδικά προγράμματα που θα επιδοτούν τη λειτουργία μας στις “άκρες” της περιόδου, τον Απρίλιο ή τον Οκτώβριο.
Αυτό είναι κρίσιμο όχι μόνο για την οικονομία, αλλά κυρίως για το προσωπικό μας. Οι εργαζόμενοι είναι το πρόσωπό μας στα μάτια του πελάτη. Όταν ένας εργαζόμενος νιώθει ασφαλής, δουλεύοντας επτά μήνες αντί για πέντε, είναι πιο χαρούμενος και αποδοτικός. Για εμάς, η ευτυχία του προσωπικού μεταφράζεται άμεσα σε καλύτερη φιλοξενία. Το επόμενο βήμα λοιπόν είναι ένα συνολικό σχέδιο που θα στηρίζει όλη την αλυσίδα του τουρισμού, ώστε η Λέρος να παραμείνει ένας ζωντανός, ποιοτικός και αυθεντικός προορισμός για μεγαλύτερο μέρος του χρόνου. Κλείνοντας, θα ήθελα να τονίσω ότι η συμμετοχή μου στο Επιμελητήριο Δωδεκανήσου, δίπλα στον πρόεδρο Γιάννη Πάππου και στον Χρήστο Μιχαλάκη και σε εκλεκτούς συνεργάτες, έχει ανοίξει έναν ουσιαστικό δίαυλο επικοινωνίας με τη Ρόδο, τη «ναυαρχίδα» του τουρισμού μας. Αυτή η συνεργασία, που συνδυάζει τη δική τους τεράστια εμπειρία με τη δική μας αγάπη για τη Λέρο, δίνει στον τόπο μας την προοπτική που του αξίζει.
Για εμάς, ο στόχος παραμένει σταθερός: η διαρκής αναβάθμιση των υποδομών μας, ώστε να στέκονται επάξια δίπλα στις κορυφαίες επιχειρήσεις του Αιγαίου, και η φροντίδα των ανθρώπων μας, που είναι η ψυχή της φιλοξενίας μας. Όταν οι εργαζόμενοι είναι καλά, ο επισκέπτης το εισπράττει. Σας ευχαριστώ κα. Παμπρή που μου δώσατε την ευκαιρία μέσα από την έγκριτη εφημερίδα «δημοκρατική» να μοιραστώ το πνεύμα του νησιού μας. Σας περιμένουμε σύντομα στη Λέρο, γιατί οι διακοπές εδώ δεν είναι απλώς τουρισμός, είναι εμπειρία ζωής.
