Νέα δοκιμασία στις ελληνοτουρκικές σχέσεις: Η Άγκυρα απαιτεί να εγκρίνει κάθε έργο στην Ανατολική Μεσόγειο

Σε νέα δο­κι­μα­σία για τις ελ­λη­νο­τουρ­κι­κές σχέ­σεις οδη­γεί η απο­φα­σι­στι­κό­τη­τα της Τουρ­κί­ας να απαι­τεί κάθε έργο στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο να έχει τη δική της έγκρι­ση, ακόμη και αν αφορά πε­ριο­χές της Κυ­πρια­κής ΑΟΖ και της ελ­λη­νι­κής δυ­νη­τι­κής υφα­λο­κρη­πί­δας, αλλά και της οριο­θε­τη­μέ­νης ελ­λη­νι­κής ΑΟΖ (βάσει της ελ­λη­νο­αι­γυ­πτια­κής συμ­φω­νί­ας).

Έχο­ντας η Αθήνα το με­γά­λο πρό­βλη­μα που συ­νι­στά η ανα­στο­λή επ’ αό­ρι­στον των ερ­γα­σιών για τις έρευ­νες πό­ντι­σης του κα­λω­δί­ου της ηλε­κτρι­κής δια­σύν­δε­σης Ελ­λά­δας – Κύ­πρου (GSI), βρί­σκε­ται ενώ­πιον δη­μιουρ­γί­ας ενός ακόμη προ­βλή­μα­τος, που αφορά ένα εξαι­ρε­τι­κής ση­μα­σί­ας έργο: αυτό του East to Med Data Corridor (EMC) , ένα υπο­θα­λάσ­σιο και χερ­σαίο κα­λω­δια­κό έργο οπτι­κών ινών, που στο­χεύ­ει να συν­δέ­σει την Ασία με την Ευ­ρώ­πη μέσω της Μέσης Ανα­το­λής και της Ανα­το­λι­κής Με­σο­γεί­ου.

Το έργο προ­ω­θεί­ται από κοι­νο­πρα­ξία στην οποία συμ­με­τέ­χουν εται­ρεί­ες από την Ελ­λά­δα(με­τα­ξύ αυτών και η ΔΕΗ), τη Σα­ου­δι­κή Αρα­βία και την Κύπρο, και έχει ανα­κοι­νω­θεί στη Δια­κυ­βερ­νη­τι­κή Διά­σκε­ψη Ελ­λά­δας – Σα­ου­δι­κής Αρα­βί­ας, η οποία είχε συ­γκλη­θεί το 2022 υπό την προ­ε­δρία του πρω­θυ­πουρ­γού Κυρ. Μη­τσο­τά­κη και του πρί­γκι­πα Μο­χά­μεντ μπιν Σαλ­μάν.

Οι ερ­γα­σί­ες για το έργο, το οποίο είναι υψη­λής οι­κο­νο­μι­κής και στρα­τη­γι­κής ση­μα­σί­ας, ξε­κί­νη­σαν με την έκ­δο­ση της NAVTEX 237/25 από τον σταθ­μό της Λάρ­να­κας για έρευ­νες του πλοί­ου S/V “FUGRO GAUSS” εντός της Κυ­πρια­κής ΑΟΖ. Οι έρευ­νες προ­βλέ­πο­νται για το διά­στη­μα 6–16 Αυ­γού­στου.

Το τουρ­κι­κό Υπουρ­γείο Άμυ­νας στην χθε­σι­νή τα­κτι­κή ενη­μέ­ρω­ση έθεσε το πλαί­σιο με το οποίο η Τουρ­κία αντι­με­τω­πί­ζει όλα τα έργα στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο εξα­πο­λύ­ο­ντας απει­λές και δη­λώ­νο­ντας ότι «οποιεσ­δή­πο­τε δρα­στη­ριό­τη­τες όπως η πό­ντι­ση κα­λω­δί­ων/αγω­γών ή η επι­στη­μο­νι­κή έρευ­να στην υφα­λο­κρη­πί­δα μας πρέ­πει να συ­ντο­νί­ζο­νται εκ των προ­τέ­ρων με τη χώρα μας. Σύμ­φω­να με αυτόν τον κα­νό­να, διε­ξά­γου­με πάντα την απα­ραί­τη­τη πα­ρα­κο­λού­θη­ση, απο­τρέ­πο­ντας οποια­δή­πο­τε μη εξου­σιο­δο­τη­μέ­νη δρα­στη­ριό­τη­τα στην υφα­λο­κρη­πί­δα μας, και δεν επι­τρέ­που­με δρα­στη­ριό­τη­τες ή έργα (όπως το Εργο Δια­σύν­δε­σης GREAT CONNECTOR) που αγνο­ούν τη χώρα μας. Στο πλαί­σιο της προ­σέγ­γι­σής μας, η ανα­κοί­νω­ση NAVWARN που εκ­δό­θη­κε στις 5 Αυ­γού­στου 2025, σχε­τι­κά με τις γε­ω­φυ­σι­κές έρευ­νες που διε­ξή­γα­γε το πλοίο FUGRO GAUSS με ση­μαία Γι­βραλ­τάρ, δια­πι­στώ­θη­κε ότι έχει πα­ρα­βιά­σει την υφα­λο­κρη­πί­δα μας. Στη συ­νέ­χεια, το Υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών μας εξέ­δω­σε τις απα­ραί­τη­τες προει­δο­ποι­ή­σεις και το Υπουρ­γείο μας εξέ­δω­σε την αντι-NAVTEX του. Επι­πλέ­ον, τα αε­ρο­πο­ρι­κά και ναυ­τι­κά μας μέσα έχουν ανα­πτυ­χθεί στην πε­ριο­χή για να λά­βουν τις απα­ραί­τη­τες προ­φυ­λά­ξεις. Οι δρα­στη­ριό­τη­τες του εν λόγω πλοί­ου πα­ρα­κο­λου­θού­νται στενά. Σε πε­ρί­πτω­ση που επι­χει­ρή­σουν να πα­ρα­βιά­σουν την υφα­λο­κρη­πί­δα μας, θα λη­φθούν τα κα­τάλ­λη­λα μέτρα επι­τό­που».

Η Τουρ­κία, με τη συ­νή­θη τα­κτι­κή, έσπευ­σε να εκ­δώ­σει δική της NAVTEX, με την οποία υπο­στη­ρί­ζει ότι μέρος των ερ­γα­σιών αφορά πε­ριο­χή της τουρ­κι­κής υφα­λο­κρη­πί­δας και πε­ριο­χή τουρ­κι­κής αρ­μο­διό­τη­τας έκ­δο­σης NAVTEX, αμ­φι­σβη­τώ­ντας έτσι πλή­ρως την Κυ­πρια­κή ΑΟΖ και απαι­τώ­ντας «όλες οι ερευ­νη­τι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες εντός της τουρ­κι­κής θα­λάσ­σιας δι­καιο­δο­σί­ας να συ­ντο­νί­ζο­νται με τις αρ­μό­διες τουρ­κι­κές αρχές».

Με την τα­κτι­κή που είχε ακο­λου­θή­σει το 2024 με το ιτα­λι­κό ερευ­νη­τι­κό πλοίο Teliri, όταν πραγ­μα­το­ποιού­σε πό­ντι­ση κα­λω­δί­ου Data με­γά­λης αμε­ρι­κα­νι­κής τε­χνο­λο­γι­κής εται­ρεί­ας, η Τουρ­κία απαί­τη­σε την υπο­βο­λή αι­τή­μα­τος προς τις τουρ­κι­κές αρχές για έκ­δο­ση NAVTEX ,ώστε να υπάρ­ξει έμ­με­ση απο­δο­χή ότι οι πε­ριο­χές αυτές, που δεν έχουν οριο­θε­τη­θεί και η Άγκυ­ρα θε­ω­ρεί τουρ­κι­κή υφα­λο­κρη­πί­δα, υπά­γο­νται στη δική της αρ­μο­διό­τη­τα για την έκ­δο­ση NAVTEX.

Τότε, με την επί­κλη­ση της ση­μα­σί­ας του έργου, δεν υπήρ­ξαν αντι­δρά­σεις, δη­μιουρ­γώ­ντας έτσι ένα αρ­νη­τι­κό προη­γού­με­νο, το οποίο η Άγκυ­ρα επι­χεί­ρη­σε να εφαρ­μό­σει και στην πε­ρί­πτω­ση της ηλε­κτρι­κής δια­σύν­δε­σης Ελ­λά­δας – Κύ­πρου. Απαί­τη­σε από το ερευ­νη­τι­κό πλοίο IEVOLI RELUME, τον Ιού­λιο του 2024, να ζη­τή­σει και από τις Τουρ­κι­κές Αρχές την έκ­δο­ση NAVTEX για τις έρευ­νές του στην ελ­λη­νι­κή οριο­θε­τη­μέ­νη ΑΟΖ, ανα­το­λι­κά από τα χω­ρι­κά ύδατα της Κάσου, σε πε­ριο­χή που επι­κα­λύ­πτε­ται από το τουρ­κο­λι­βυ­κό μνη­μό­νιο.

Καθώς η Αθήνα δεν μπο­ρού­σε να απο­δε­χθεί την τουρ­κι­κή απαί­τη­ση, η Άγκυ­ρα, με την απο­στο­λή πέντε πο­λε­μι­κών πλοί­ων, μα­ταί­ω­σε τις έρευ­νες, οι οποί­ες έκτο­τε δεν έχουν προ­χω­ρή­σει, δη­μιουρ­γώ­ντας ένα σο­βα­ρό ση­μείο τρι­βής στις ελ­λη­νο­τουρ­κι­κές σχέ­σεις.

Οι έρευ­νες του S/V FUGRO GAUSS για τον East to Med Data Corridor (EMC), μετά την Κύπρο, προ­γραμ­μα­τί­ζε­ται να κα­τευ­θυν­θούν προς την ελ­λη­νι­κή ΑΟΖ. Ήδη από τις 5 Ιου­νί­ου, το Υπουρ­γείο Ναυ­τι­λί­ας, με την σύμ­φω­νη γνώμη και του Υπουρ­γεί­ου Εξω­τε­ρι­κών , έχει εγκρί­νει το αί­τη­μα της βρε­τα­νι­κής πρε­σβεί­ας για τη χρήση του ερευ­νη­τι­κού πλοί­ου “FUGRO GAUSS” (IMO 7824883), ση­μαί­ας Γι­βραλ­τάρ, για τη διε­νέρ­γεια επι­θε­ώ­ρη­σης βυθού στο πλαί­σιο της πό­ντι­σης του υπο­βρύ­χιου συ­στή­μα­τος κα­λω­δί­ων οπτι­κών ινών EMC, για το χρο­νι­κό διά­στη­μα από 11/06/2025 έως και 11/08/2025.

Το πλοίο πλεει ακόμη νο­τιο­δυ­τι­κά της Πάφου και δεν έχει προ­σεγ­γί­σει τις πε­ριο­χές της Κυ­πρια­κής ΑΟΖ, τις οποί­ες αμ­φι­σβη­τεί η Τουρ­κία και για τις οποί­ες απαι­τεί την έκ­δο­ση τουρ­κι­κής NAVTEX, προ­κει­μέ­νου να συ­νε­χι­στούν οι έρευ­νες.

Το με­γά­λο δί­λημ­μα για την Αθήνα είναι τώρα τι θα γίνει με τη συ­νέ­χι­ση των ερευ­νών σε πε­ριο­χή της δυ­νη­τι­κής ελ­λη­νι­κής ΑΟΖ, αλλά και στη συ­νέ­χεια σε πε­ριο­χή της οριο­θε­τη­μέ­νης ελ­λη­νι­κής ΑΟΖ (βάσει της Ελ­λη­νο­αι­γυ­πτια­κής Συμ­φω­νί­ας). Και το κρί­σι­μο ερώ­τη­μα είναι τι θα πρά­ξει ώστε να δια­σφα­λί­σει την ομαλή συ­νέ­χι­ση των κρί­σι­μων αυτών ερ­γα­σιών για την προ­ώ­θη­ση του ση­μα­ντι­κού αυτού έργου, χωρίς να εν­δώ­σει στις πιέ­σεις της Άγκυ­ρας για έμ­με­ση ανα­γνώ­ρι­ση τουρ­κι­κής δι­καιο­δο­σί­ας και τουρ­κι­κών κυ­ριαρ­χι­κών δι­καιω­μά­των στις πε­ριο­χές αυτές.

Το εν­δε­χό­με­νο «πα­γώ­μα­τος» των ερ­γα­σιών θα είναι εξαι­ρε­τι­κά επι­κίν­δυ­νο, τόσο λόγω της ση­μα­σί­ας του έργου, όσο και επει­δή, μετά το “πά­γω­μα” των ερευ­νών για την ηλε­κτρι­κή δια­σύν­δε­ση Κύ­πρου–Κρή­της, θα δη­μιουρ­γή­σει ένα ιδιαί­τε­ρα αρ­νη­τι­κό τε­τε­λε­σμέ­νο εις βάρος της χώρας μας.

Οι NAVTEX που εκ­δό­θη­καν από την Κύπρο και την Τουρ­κία:

ZCZC MA13

05 1800 UTC AUG 2025

JRCC LARNACA/CYPRUS RADIO/5BA

NAV WRNG 237/25

GEOPHYSICAL SURVEY OPERATION WILL BE CONDUCTED

BY S/V “FUGRO GAUSS” (MMSI: 236403000, IMO:7824883)

FROM 06 AUG 2025 0400 UTC UNTIL 16 AUG 2025 2300 UTC IN THE AREA BOUNDED

BY THE COORDINATES BELOW:

34-42.100N,030-32.300E

35-07.000N,030-54.700E

34-39.100N,031-50.400E

33-51.600N,032-18.600E

33-32.800N,032-29.900E

33-07.000N,033-14.200E

32-54.700N,032-59.600E

33-12.200N,032-13.800E

33-34.800N,032-08.000E

33-48.000N,031-31.500E

34-28.900N,031-03.200E

ALL VESSELS ARE REQUESTED

TO KEEP CLEAR DISTANCE FROM S/V “FUGRO GAUSS”

CANCEL THIS MESSAGE ON 17 AUG 2025 0100 UTC

JRCC LARNACA/CYPRUS RADIO/5BA

 

TURNHOS N/W : 0739/25

MEDITERRANEAN SEA

1. THE AREA PROMULGATED WITH NAVTEX NR. MA13-237/25 BY AN UNAUTHORIZED STATION IS WITHIN TURKISH NAVTEX SERVICE AREA AND TURKISH CONTINENTAL SHELF DECLARED TO UNITED NATIONS, ON 18 MARCH 2020 WITH REF NR. A/74/757.

2. ALL RESEARCH ACTIVITIES IN TURKISH MARITIME JURISDICTION AREA MUST BE COORDINATED WITH RELEVANT TURKISH AUTHORITIES.

3. ADDITIONALLY, THE “CYPRUS” MENTIONED IN MA13-237/25 IS NOT THE ORIGINAL PARTNERSHIP STATE ESTABLISHED IN 1960. TÜRKİYE DECLARES THAT THE TERM OF “CYPRUS” NEITHER AMOUNT TO ANY FORM OF RECOGNITION OF THE GREEK CYPRIOT ADMINISTRATION NOR PREJUDICE TÜRKİYE’S RIGHTS AND OBLIGATIONS EMANATING FROM THE TREATY OF GUARANTEE AND THE TREATY OF ESTABLISHMENT OF 1960.

4. THE EFFORTS TO LEGITIMIZE ILLEGAL CLAIMS OF THE GREEK CYPRIOT ADMINISTRATION THROUGH MA13-237/25 IS NULL AND NEITHER WAS NOR WILL BE ACCEPTED BY TÜRKİYE.

5. CANCEL THIS MESSAGE 170100Z AUG 25.

Πηγή: protothema.gr