Σε ταραγμένα νερά το Beyond Borders στο Καστελλόριζο

• Αντι­δρά­σεις, χρη­μα­το­δο­τικό αδιέ­ξοδο, αλλά και προ­βλη­μα­τι­σμός για την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα της διορ­γά­νω­σης

Σε «ταραγ­μένα νερά» φαί­νε­ται να εισέρ­χε­ται η πορεία του φεστι­βάλ Beyond Borders στο Καστελ­λό­ριζο, με την καλ­λι­τε­χνική διευ­θύ­ντρια Ειρήνη Σαρί­ο­γλου να καταγ­γέλ­λει απα­ξί­ωση από το υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού και να ζητά σταθερή θεσμική στήριξη, ακόμη και με ανοιχτή επι­στολή στον πρω­θυ­πουργό Κυριάκο Μητσο­τάκη.

Μάλιστα την στήριξη του Φεστι­βάλ που κιν­δυ­νεύει με «λουκέτο», ζητά με Ερώτηση στο Κοι­νο­βού­λιο ο πρό­ε­δρος της «Νίκης» Δημή­τρης Νατσιός, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι η δια­τή­ρηση ενός τόσο σημα­ντι­κού θεσμού για τον πολι­τι­σμό, αλλά και τη διπλω­μα­τία, στην εσχατιά της πατρί­δας μας, είναι μήνυμα προς κάθε κατεύ­θυνση ότι οι ακρίτες μας δεν είναι ξεχα­σμέ­νοι από το κράτος αλλά ούτε και πολίτες δεύ­τε­ρης κατη­γο­ρίας.

Την ίδια ώρα, όμως που το φεστι­βάλ απευ­θύ­νει αίτημα χρη­μα­το­δό­τη­σης προς την Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου και τον Δήμο Μεγί­στης, δεν λείπουν οι αντι­δρά­σεις από μερίδα πολιτών, που εκφρά­ζουν προ­βλη­μα­τι­σμό για το κατά πόσο η διορ­γά­νωση απο­δί­δει ουσια­στικά οφέλη στο νησί.

Οι διορ­γα­νω­τές ζητούν «θεσμική συνέ­πεια»

Στον «αέρα» βρί­σκε­ται η 11η διορ­γά­νωση του Beyond Borders Διε­θνούς Φεστι­βάλ Ντο­κι­μα­ντέρ Καστελ­λο­ρί­ζου, με το ζήτημα να φτάνει μέχρι και τη Βουλή, ανα­δει­κνύ­ο­ντας τη σημασία αλλά και τα αδιέ­ξοδα που αντι­με­τω­πί­ζει ένας θεσμός με έντεκα χρόνια παρου­σίας. Κατά τη διάρ­κεια έκτα­κτης συνέ­ντευ­ξης Τύπου στην ΕΣΗΕΑ, οι διορ­γα­νω­τές έκαναν λόγο για σοβαρές δυσκο­λίες στη δια­σφά­λιση των ανα­γκαίων πόρων, επι­ση­μαί­νο­ντας πως η απο­χώ­ρηση στρα­τη­γι­κών εταίρων επι­δεί­νωσε ένα ήδη δια­χρο­νικό πρό­βλημα, την απουσία στα­θε­ρού και προ­βλέ­ψι­μου πλαι­σίου χρη­μα­το­δό­τη­σης. Παρά τη διεθνή ανα­γνώ­ριση που έχει απο­κτή­σει στον χώρο του ντο­κι­μα­ντέρ και τον ρόλο του ως πλατ­φόρμα δια­λό­γου και δικτύ­ω­σης, το φεστι­βάλ συνε­χί­ζει να λει­τουρ­γεί υπό καθε­στώς ετήσιας αβε­βαιό­τη­τας.

Όπως τονί­στηκε, με εξαί­ρεση τη στήριξη από το ΕΚΚΟΜΕΔ, δεν υπάρχει ένας συνε­κτι­κός μηχα­νι­σμός υπο­στή­ρι­ξης διεθνών πολι­τι­στι­κών δράσεων, ιδιαί­τερα σε ακρι­τι­κές περιο­χές όπως το Καστελ­λό­ριζο.

Η κα Ειρήνη Σαρί­ο­γλου υπο­γράμ­μισε ότι το Beyond Borders «δεν ζητά χάρη αλλά θεσμική συνέ­πεια», επι­ση­μαί­νο­ντας ότι κάθε χρόνο η διορ­γά­νωση ξεκινά εκ νέου από μηδε­νική βάση, γεγονός που καθιστά αδύνατο τον μακρο­πρό­θε­σμο σχε­δια­σμό. Παράλ­ληλα, απηύ­θυνε έκκληση για προ­γραμ­μα­τι­κές συμ­βά­σεις με τα αρμόδια υπουρ­γεία και την Περι­φέ­ρεια, ώστε να δια­σφα­λι­στεί η βιω­σι­μό­τητα του θεσμού.

Γεω­πο­λι­τική θέση Μεγί­στης και πολι­τι­στική διπλω­μα­τία

Ωστόσο, την ίδια στιγμή κατα­γρά­φο­νται και αντί­θε­τες φωνές στην τοπική κοι­νω­νία. Κάτοι­κοι εκφρά­ζουν αμφι­βο­λίες για την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα του φεστι­βάλ, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι η επι­σκε­ψι­μό­τητα που κατα­γρά­φε­ται στα τέλη Αυγού­στου συν­δέ­ε­ται κυρίως με την ήδη αυξη­μένη του­ρι­στική κίνηση και λιγό­τερο με την ίδια τη διορ­γά­νωση.

Επι­ση­μαί­νουν, επίσης, ότι η συμ­με­τοχή περιο­ρί­ζε­ται σε μεγάλο βαθμό στους προ­σκε­κλη­μέ­νους του φεστι­βάλ, χωρίς ευρύ­τερη κινη­το­ποί­ηση. Στο δημόσιο διάλογο τίθε­νται και συγκρί­σεις με άλλες τοπικές πρω­το­βου­λίες, όπως το Φεστι­βάλ Γρίφων, που πραγ­μα­το­ποιεί­ται εκτός του­ρι­στι­κής περιό­δου και σύμφωνα με υπο­στη­ρι­κτές του, προ­σελ­κύει σημα­ντικό αριθμό επι­σκε­πτών. Παράλ­ληλα, δια­τυ­πώ­νο­νται επι­κρί­σεις για τον χαρα­κτήρα του Beyond Borders, με ορι­σμέ­νους να κάνουν λόγο για περιο­ρι­σμένη σύνδεση με την τοπική ταυ­τό­τητα.

Την ίδια ώρα, ο δήμαρ­χος Μεγί­στης, Νίκος Ασβέ­στης, φέρεται να έχει ειση­γη­θεί τη στήριξη της διορ­γά­νω­σης από τον Δήμο, ενι­σχύ­ο­ντας την προ­σπά­θεια εξεύ­ρε­σης πόρων σε τοπικό επίπεδο. Ιδιαί­τερη διά­σταση στο ζήτημα δίνει και η γεω­πο­λι­τική θέση του Καστελ­λό­ρι­ζου, καθώς πρό­κει­ται για ένα ακρι­τικό νησί με αυξη­μένη στρα­τη­γική σημασία. Όπως επι­ση­μαί­νε­ται, η διορ­γά­νωση πολι­τι­στι­κών δράσεων τέτοιου επι­πέ­δου σε μια τόσο ευαί­σθητη περιοχή δημιουρ­γεί πρό­σθε­τες απαι­τή­σεις και πίεση, επι­βάλ­λο­ντας προ­σε­κτι­κούς χει­ρι­σμούς και σαφή στρα­τη­γικό σχε­δια­σμό, τόσο ως προς το περιε­χό­μενο όσο και ως προς τις διε­θνείς συνερ­γα­σίες.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι το φεστι­βάλ έχει ανα­πτύ­ξει διε­θνείς συνερ­γα­σίες, όπως η παρου­σία του στην Κων­στα­ντι­νού­πολη, όπου προ­βλή­θη­καν βρα­βευ­μέ­νες ταινίες του, παρου­σία προ­σω­πι­κο­τή­των από τον πολι­τικό και διπλω­μα­τικό χώρο, μεταξύ των οποίων και ο πρώην πρω­θυ­πουρ­γός της Τουρ­κίας Αχμέτ Ντα­βού­το­γλου. Οι δράσεις αυτές ανα­δει­κνύ­ο­νται από τους διορ­γα­νω­τές ως από­δειξη του διε­θνούς απο­τυ­πώ­μα­τος της διορ­γά­νω­σης. Με τον χρόνο να μετρά αντί­στροφα για τη φετινή διορ­γά­νωση (23–30 Αυγού­στου 2026), το ζητού­μενο πλέον είναι αν θα βρεθεί η ανα­γκαία θεσμική και οικο­νο­μική στήριξη που θα επι­τρέ­ψει στο Beyond Borders να συνε­χί­σει απρό­σκο­πτα ή αν η αβε­βαιό­τητα θα θέσει σε κίνδυνο το μέλλον ενός από τους πιο ανα­γνω­ρί­σι­μους πολι­τι­στι­κούς θεσμούς της ακρι­τι­κής Ελλάδας.