Οι Τούρκοι βάζουν πόδι στο Αιγαίο με πρόσχημα την διάσωση των προσφύγων

Αντι­μέ­τω­πη όχι μόνο με την αγω­νία σω­τη­ρί­ας των χι­λιά­δων προ­σφύ­γων που προ­σπα­θούν να πε­ρά­σουν με κάθε τρόπο στα ελ­λη­νι­κά νησιά, αλλά και με έναν κα­θη­με­ρι­νό ακή­ρυ­χτο πό­λε­μο αμ­φι­σβή­τη­σης κυ­ριαρ­χι­κών δι­καιω­μά­των και αρ­μο­διο­τή­των από την Τουρ­κία είναι η Αθήνα.

Η Αγκυ­ρα αντί να προ­σπα­θή­σει να ανα­κό­ψει το ρεύμα των προ­σφύ­γων, που φθά­νουν μέσω γνω­στών κυ­κλω­μά­των κατά χι­λιά­δες στα μι­κρα­σια­τι­κά πα­ρά­λια, επι­χει­ρεί με αφορ­μή την αρ­μο­διό­τη­τα και τη ζώνη ευ­θύ­νης Ερευ­νας και Διά­σω­σης (Search and Rescue – SAR) να αμ­φι­σβη­τή­σει τα κυ­ριαρ­χι­κά δι­καιώ­μα­τα της Ελ­λά­δας.

Τις τε­λευ­ταί­ες εβδο­μά­δες και ενώ το ελ­λη­νι­κό Λι­με­νι­κό δίνει τι­τά­νιο αγώνα για τη σω­τη­ρία χι­λιά­δων προ­σφύ­γων, οι αρ­μό­διες αρχές είναι υπο­χρε­ω­μέ­νες να απα­ντούν κα­θη­με­ρι­νά σε ΝΟΤΑΜs (Notice to Airman – Αναγ­γε­λί­ες Aερο­ναυ­τι­λί­ας) που εκ­δί­δει η Τουρ­κία, διεκ­δι­κώ­ντας επέ­κτα­ση της τουρ­κι­κής ζώνης ευ­θύ­νης μέχρι το μέσον του Αι­γαί­ου, ζη­τώ­ντας την ακύ­ρω­ση ελ­λη­νι­κών ασκή­σε­ων με το επι­χεί­ρη­μα της υπο­χρέ­ω­σης απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­σης των νη­σιών (γε­γο­νός που θα είχε επι­πτώ­σεις και στη χρήση των υπο­δο­μών των νη­σιών αυτών από στρα­τιω­τι­κά πτη­τι­κά μέσα που χρη­σι­μο­ποιού­νται για επι­χει­ρή­σεις SAR), ενώ με τη δέ­σμευ­ση πε­ριο­χών για ασκή­σεις αμ­φι­σβη­τεί ευ­θέ­ως την ελ­λη­νι­κή κυ­ριαρ­χία στο κέ­ντρο του Αι­γαί­ου.

Δεν είναι τυ­χαίο ότι η Τουρ­κία δη­λώ­νει σε κάθε ευ­και­ρία πως δεν υπάρ­χει συμ­φω­νη­μέ­νη οριο­θέ­τη­ση θα­λάσ­σιων συ­νό­ρων και ότι θε­ω­ρεί την πε­ριο­χή του ελ­λη­νι­κού ενα­έ­ριου χώρου με­τα­ξύ των 6 και των 10 ναυ­τι­κών μι­λί­ων ως «διε­θνή ενα­έ­ριο χώρο».

Στις 21.42 μ.μ. την 29η Οκτω­βρί­ου, οι ελ­λη­νι­κές αρχές με την ΝΟΤΑΜ Α/2206/15 αναγ­γέλ­λουν την έναρ­ξη επι­χεί­ρη­σης Ερευ­νας και Διά­σω­σης λόγω ναυα­γί­ου σκά­φους με πρό­σφυ­γες στην πε­ριο­χή με συ­ντε­ταγ­μέ­νες 370100Ν270500Ε νότια της Κα­λο­λί­μνου και δυ­τι­κά από τα Ιμια, ενη­με­ρώ­νο­ντας πα­ράλ­λη­λα ότι τον συ­ντο­νι­σμό SAR έχει το κέ­ντρο του Πει­ραιά (PIRAEUS JRCC).

Αμέ­σως, οι τουρ­κι­κές αρχές με τη ΝΟΤΑΜ Α/4959/15 έρ­χο­νται να αμ­φι­σβη­τή­σουν την πε­ριο­χή ευ­θύ­νης SAR της Ελ­λά­δας.

Στη ΝΟΤΑΜ ανα­φέ­ρουν ότι η Τουρ­κία «δεν δέ­χε­ται τον κα­θο­ρι­σμό της ζώνης ευ­θύ­νης SAR στα όρια του FIR Αθη­νών. Σύμ­φω­να με τη Σύμ­βα­ση του Αμ­βούρ­γου του 1979 για τη θα­λάσ­σια SAR, η Τουρ­κία έχει τα μέσα και τις δυ­να­τό­τη­τες για την πραγ­μα­το­ποί­η­ση επι­χει­ρή­σε­ων Ερευ­νας και Διά­σω­σης στη δική της πε­ριο­χή SAR όπως την έχει δη­λώ­σει στον ΙΜΟ (Διε­θνής Ορ­γα­νι­σμός Ναυ­τι­λί­ας) και πε­ρι­λαμ­βά­νε­ται στο Πα­γκό­σμιο Σχέ­διο SAR του ΙΜΟ και θα συ­νε­χί­σει να επι­χει­ρεί σε αυτή την πε­ριο­χή. Συ­νε­πώς όλες οι προ­σπά­θειες και δρα­στη­ριό­τη­τες μέσα στην τουρ­κι­κή SRR θα συ­ντο­νί­ζο­νται από τις τουρ­κι­κές αρχές».

Η απά­ντη­ση έρ­χε­ται με­ρι­κές ώρες αρ­γό­τε­ρα από τις ελ­λη­νι­κές αρχές με τη ΝΟΤΑΜ Α/2210/15, στην οποία δη­λώ­νουν ότι η συ­γκε­κρι­μέ­νη πε­ριο­χή είναι ελ­λη­νι­κή επι­κρά­τεια, εντος ελ­λη­νι­κών χω­ρι­κών υδά­των και ελ­λη­νι­κού ενα­έ­ριου χώρου, όπου η Ελ­λά­δα ασκεί την κυ­ριαρ­χία της συμ­φώ­να με το Διε­θνές Δί­καιο.

Επι­πλο­κές

Επί­σης, επι­ση­μαί­νε­ται ότι η Ελ­λά­δα απορ­ρί­πτει τη δια­στρέ­βλω­ση του γράμ­μα­τος και του πνεύ­μα­τος των διε­θνών συμ­φω­νιών σχε­τι­κά με τις ευ­θύ­νες SAR από την Τουρ­κία, καθώς αυτή θα οδη­γού­σε σε σο­βα­ρές θε­σμι­κές και πρα­κτι­κές επι­πλο­κές στην εκτέ­λε­ση των επι­χει­ρή­σε­ων SAR. Προ­στί­θε­ται ακόμη ότι η Ελ­λά­δα εκτε­λεί απο­τε­λε­σμα­τι­κά τις επι­χει­ρή­σεις Ερευ­νας και Διά­σω­σης στην πε­ριο­χή ευ­θύ­νης της από τη στιγ­μή που ορί­σθη­κε αυτή…

Ακόμα οι ελ­λη­νι­κές αρχές κα­τα­γρά­φουν και το νο­μι­κό πλαί­σιο, δη­λώ­νο­ντας ότι εντός του FIR Αθη­νών την ευ­θύ­νη SAR έχει η Ελ­λά­δα σύμ­φω­να με τις προ­βλέ­ψεις του ICAO (Διε­θνής Ορ­γα­νι­σμός Αε­ρο­πλο­ΐ­ας) και τις απο­φά­σεις του σε Κων­στα­ντι­νού­πο­λη (1950), Πα­ρί­σι (1952) και Γε­νεύη (1958), στις οποί­ες είχε συμ­φω­νή­σει η Τουρ­κία, ενώ και ο ΙΜΟ απο­δέ­χθη­κε ότι τα όρια του FIR Αθη­νών είναι τα όρια ελ­λη­νι­κής ευ­θύ­νης για Ερευ­να και Διά­σω­ση.

Κα­τα­γρά­φο­νται επί­σης τα όρια του FIR Αθη­νών – Κων­στα­ντι­νού­πο­λης από το ση­μείο εκ­βο­λών του Εβρου μέχρι νο­τιο­α­να­το­λι­κά του Κα­στε­λό­ρι­ζου όπου αρ­χί­ζει το FIR Λευ­κω­σί­ας, ακο­λου­θώ­ντας τη γραμ­μή των «δυ­τι­κών συ­νό­ρων της Τουρ­κί­ας».

Η ανα­φο­ρά αυτή της ελ­λη­νι­κής ΝΟΤΑΜ προ­κά­λε­σε την αντί­δρα­ση της Τουρ­κί­ας που απα­ντά με νέα ΝΟΤΑΜ (Α/4962/15):

«Η γραμ­μή αυτή από τα χερ­σαία σύ­νο­ρα της Ελ­λά­δας με την Τουρ­κία μέχρι του ση­μεί­ου με συ­ντε­ταγ­μέ­νες 36.0456Ν-0295958Ε (νο­τιο­α­να­το­λι­κά του Κα­στε­λό­ρι­ζου) δεν αφορά καθ’ οιον­δή­πο­τε τρόπο οριο­θέ­τη­ση συ­νό­ρων, αλλά μια θε­ω­ρη­τι­κή γραμ­μή για πρα­κτι­κούς λό­γους της ενα­έ­ριας κυ­κλο­φο­ρί­ας».

Οπως φαί­νε­ται, η Τουρ­κία με κάθε τρόπο θέλει όχι μόνο να αμ­φι­σβη­τή­σει την ελ­λη­νι­κή δι­καιο­δο­σία στο Αι­γαίο, σε πε­ριο­χές ακόμα και δυ­τι­κά των νη­σιών, αλλά και να μην κα­τα­γρα­φεί έστω και εμ­μέ­σως ότι υπάρ­χουν διε­θνώς ανα­γνω­ρι­σμέ­να σύ­νο­ρα στο Αι­γαίο. Δη­λώ­νει επί­σης ότι δεν ανα­γνω­ρί­ζει τη ζώνη ευ­θύ­νης SAR της Ελ­λά­δας και προ­βάλ­λει τη δική της μο­νο­με­ρή ανα­κή­ρυ­ξη ζώνης ευ­θύ­νης στον ΙΜΟ, η οποία χω­ρί­ζει το Αι­γαίο στα δύο (βλ. χάρτη).

Επί­σης, η Αγκυ­ρα επι­κα­λεί­ται τον ΙΜΟ θέ­λο­ντας να εκ­με­ταλ­λευ­θεί τη δυ­σαρ­μο­νία με­τα­ξύ των ελ­λη­νι­κών χω­ρι­κών υδά­των στα 6 ναυ­τι­κά μίλια και του ενα­έ­ριου χώρου που εκτεί­νε­ται στα 10 ν.μ., αν και απο­τε­λεί πάγια διε­θνή πρα­κτι­κή η απο­δο­χή των ζωνών ευ­θύ­νης SAR όπως έχουν γίνει δε­κτές από τον ICAO.

Αξί­ζει να ση­μειω­θεί πως ένα συμ­βάν στη θά­λασ­σα απαι­τεί επι­στρά­τευ­ση και ενα­ε­ρί­ων μέσων, ενώ τα όρια των FIR είναι πολύ πιο σαφή από τα θα­λάσ­σια σύ­νο­ρα, ει­δι­κά όταν πρό­κει­ται για πε­ριο­χές με πολλά νησιά όπως το Αι­γαίο.

Πο­λε­μι­κές ασκή­σεις

Επί­σης, την πε­ρί­ο­δο που η τρα­γω­δία με τους πρό­σφυ­γες κλι­μα­κω­νό­ταν, η Τουρ­κία επέ­λε­ξε να ενερ­γο­ποι­ή­σει τα πεδία βολής που είχε δε­σμεύ­σει μέχρι το τέλος του χρό­νου στο κέ­ντρο του Αι­γαί­ου, απο­κό­πτο­ντας έτσι ένα με­γά­λο τμήμα της ηπει­ρω­τι­κής από τη νη­σιω­τι­κή Ελ­λά­δα.

Η ΝΟΤΑΜ Α/4941/15 αναγ­γέλ­λει την πραγ­μα­το­ποί­η­ση ασκή­σε­ων με πυρά από την Τουρ­κία για την πε­ρί­ο­δο από 2 Νο­έμ­βριου έως 31 Δε­κεμ­βρί­ου με­τα­ξύ Ψαρών – Σκύ­ρου – Κα­ρύ­στου και Χίου.

Η Αθήνα απέρ­ρι­ψε την τουρ­κι­κή ΝΟΤΑΜ με την Α/2203/15(29 Οκτω­βρί­ου 2015.11″) το­νί­ζο­ντας ότι υπερ­κα­λύ­πτει «πε­ριο­χή ελ­λη­νι­κής εθνι­κής κυ­ριαρ­χί­ας» και επει­δή η Τουρ­κία δεν δέ­χε­ται τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις που έχουν τεθεί (για κα­τά­θε­ση σχε­δί­ων πτή­σης και ανα­γνώ­ρι­ση του δι­καιώ­μα­τος της Ελ­λά­δας να εκ­δώ­σει σχε­τι­κή ΝΟΤΑΜ καθώς αφορά πε­ριο­χή ελ­λη­νι­κής δι­καιο­δο­σί­ας).

Μέσα σε όλα αυτά, η Τουρ­κία εξέ­δω­σε μια σειρά ΝΟΤΑΜs (A/4857/15 A/4822/15 κ.ά.) με τις οποί­ες χα­ρα­κτή­ρι­ζε «πα­ρά­νο­μες» τις ασκή­σεις που είχε ανα­κοι­νώ­σει η Ελ­λά­δα, προ­τάσ­σο­ντας το επι­χεί­ρη­μα ότι στον σχε­δια­σμό τους πε­ρι­λάμ­βα­ναν τη Σα­μο­θρά­κη, την Αστυ­πά­λαια, τον Αϊ-Στρά­τη, τα Ψαρά, τη Χίο, την Ικα­ρία, τη Λήμνο, τη Μυ­τι­λή­νη, τη Σάμο, την Τήλο, τη Χάλκη, το Κα­στε­λό­ρι­ζο, πε­ριο­χές στις οποί­ες, όπως υπο­στη­ρί­ζει η Αγκυ­ρα, η χώρα μας είναι υπο­χρε­ω­μέ­νη να απο­δε­χτεί την απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­σή τους…

Στις 3 Νο­εμ­βρί­ου η Τουρ­κία, με τη ΝΟΤΑΜ Α/5025/15, θέτει θέμα εύ­ρους του ελ­λη­νι­κού ενα­έ­ριου χώρου με αφορ­μή την άρ­νη­ση της Αθή­νας να απο­δε­χθεί το αί­τη­μα που είχε υπο­βλη­θεί στην Υπη­ρε­σία Πο­λι­τι­κής Αε­ρο­πο­ρί­ας σχε­τι­κά με έκ­δο­ση ΝΟΤΑΜ για διε­νέρ­γεια ασκή­σε­ων του τουρ­κι­κού Ναυ­τι­κού και της Αε­ρο­πο­ρί­ας, οι οποί­ες όμως είχαν επι­κα­λύ­ψει και πε­ριο­χές του ελ­λη­νι­κού ενα­έ­ριου χώρου με­τα­ξύ των 10 ν.μ. και 6 ν.μ., δη­λώ­νο­ντας πως πρό­κει­ται για «διε­θνή ενα­έ­ριο χώρο».

«Τα τουρ­κι­κά αε­ρο­σκά­φη που συμ­με­τέ­χουν στην άσκη­ση δεν θα ει­σέλ­θουν στο Ελ­λη­νι­κό Εθνι­κό Ενα­έ­ριο χώρο των 6 ν.μ. και δεν θα υπο­βά­λουν σχέ­δια πτή­σης. Η Τουρ­κία θα λάβει όλα τα ανα­γκαία μετρά για την ασφά­λεια των πτή­σε­ων, όπως έχει κάνει στο πα­ρελ­θόν. Και είναι πά­ντο­τε δια­θέ­σι­μη για συ­νερ­γα­σία και συ­ντο­νι­σμό για τον σκοπό αυτό στο διά­στη­μα από 9 Νο­εμ­βρί­ου έως 30 Δε­κεμ­βρί­ου 2015…».

ΓΙΑΝ­ΝΗΣ ΚΑ­ΣΤΡΙΩ­ΤΗΣ ΕΘΝΟΣ