Οι Τούρκοι βάζουν πόδι στο Αιγαίο με πρόσχημα την διάσωση των προσφύγων

Αντι­μέ­τωπη όχι μόνο με την αγωνία σωτη­ρίας των χιλιά­δων προ­σφύ­γων που προ­σπα­θούν να περά­σουν με κάθε τρόπο στα ελλη­νικά νησιά, αλλά και με έναν καθη­με­ρινό ακή­ρυ­χτο πόλεμο αμφι­σβή­τη­σης κυριαρ­χι­κών δικαιω­μά­των και αρμο­διο­τή­των από την Τουρκία είναι η Αθήνα.

Η Αγκυρα αντί να προ­σπα­θή­σει να ανα­κό­ψει το ρεύμα των προ­σφύ­γων, που φθάνουν μέσω γνωστών κυκλω­μά­των κατά χιλιά­δες στα μικρα­σια­τικά παράλια, επι­χει­ρεί με αφορμή την αρμο­διό­τητα και τη ζώνη ευθύνης Ερευνας και Διά­σω­σης (Search and Rescue – SAR) να αμφι­σβη­τή­σει τα κυριαρ­χικά δικαιώ­ματα της Ελλάδας.

Τις τελευ­ταίες εβδο­μά­δες και ενώ το ελλη­νικό Λιμε­νικό δίνει τιτάνιο αγώνα για τη σωτηρία χιλιά­δων προ­σφύ­γων, οι αρμό­διες αρχές είναι υπο­χρε­ω­μέ­νες να απα­ντούν καθη­με­ρινά σε ΝΟΤΑΜs (Notice to Airman – Αναγ­γε­λίες Aεροναυτιλίας) που εκδίδει η Τουρκία, διεκ­δι­κώ­ντας επέ­κταση της τουρ­κι­κής ζώνης ευθύνης μέχρι το μέσον του Αιγαίου, ζητώ­ντας την ακύρωση ελλη­νι­κών ασκή­σεων με το επι­χεί­ρημα της υπο­χρέ­ω­σης απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­σης των νησιών (γεγονός που θα είχε επι­πτώ­σεις και στη χρήση των υπο­δο­μών των νησιών αυτών από στρα­τιω­τικά πτητικά μέσα που χρη­σι­μο­ποιού­νται για επι­χει­ρή­σεις SAR), ενώ με τη δέσμευση περιο­χών για ασκή­σεις αμφι­σβη­τεί ευθέως την ελλη­νική κυριαρ­χία στο κέντρο του Αιγαίου.

Δεν είναι τυχαίο ότι η Τουρκία δηλώνει σε κάθε ευκαι­ρία πως δεν υπάρχει συμ­φω­νη­μένη οριο­θέ­τηση θαλάσ­σιων συνόρων και ότι θεωρεί την περιοχή του ελλη­νι­κού ενα­έ­ριου χώρου μεταξύ των 6 και των 10 ναυ­τι­κών μιλίων ως «διεθνή εναέριο χώρο».

Στις 21.42 μ.μ. την 29η Οκτω­βρίου, οι ελλη­νι­κές αρχές με την ΝΟΤΑΜ Α/2206/15 αναγ­γέλ­λουν την έναρξη επι­χεί­ρη­σης Ερευνας και Διά­σω­σης λόγω ναυα­γίου σκάφους με πρό­σφυ­γες στην περιοχή με συντε­ταγ­μέ­νες 370100Ν270500Ε νότια της Καλο­λί­μνου και δυτικά από τα Ιμια, ενη­με­ρώ­νο­ντας παράλ­ληλα ότι τον συντο­νι­σμό SAR έχει το κέντρο του Πειραιά (PIRAEUS JRCC).

Αμέσως, οι τουρ­κι­κές αρχές με τη ΝΟΤΑΜ Α/4959/15 έρχο­νται να αμφι­σβη­τή­σουν την περιοχή ευθύνης SAR της Ελλάδας.

Στη ΝΟΤΑΜ ανα­φέ­ρουν ότι η Τουρκία «δεν δέχεται τον καθο­ρι­σμό της ζώνης ευθύνης SAR στα όρια του FIR Αθηνών. Σύμφωνα με τη Σύμβαση του Αμβούρ­γου του 1979 για τη θαλάσ­σια SAR, η Τουρκία έχει τα μέσα και τις δυνα­τό­τη­τες για την πραγ­μα­το­ποί­ηση επι­χει­ρή­σεων Ερευνας και Διά­σω­σης στη δική της περιοχή SAR όπως την έχει δηλώσει στον ΙΜΟ (Διεθνής Οργα­νι­σμός Ναυ­τι­λίας) και περι­λαμ­βά­νε­ται στο Παγκό­σμιο Σχέδιο SAR του ΙΜΟ και θα συνε­χί­σει να επι­χει­ρεί σε αυτή την περιοχή. Συνεπώς όλες οι προ­σπά­θειες και δρα­στη­ριό­τη­τες μέσα στην τουρ­κική SRR θα συντο­νί­ζο­νται από τις τουρ­κι­κές αρχές».

Η απά­ντηση έρχεται μερικές ώρες αργό­τερα από τις ελλη­νι­κές αρχές με τη ΝΟΤΑΜ Α/2210/15, στην οποία δηλώ­νουν ότι η συγκε­κρι­μένη περιοχή είναι ελλη­νική επι­κρά­τεια, εντος ελλη­νι­κών χωρικών υδάτων και ελλη­νι­κού ενα­έ­ριου χώρου, όπου η Ελλάδα ασκεί την κυριαρ­χία της συμφώνα με το Διεθνές Δίκαιο.

Επι­πλο­κές

Επίσης, επι­ση­μαί­νε­ται ότι η Ελλάδα απορ­ρί­πτει τη δια­στρέ­βλωση του γράμ­μα­τος και του πνεύ­μα­τος των διεθνών συμ­φω­νιών σχετικά με τις ευθύνες SAR από την Τουρκία, καθώς αυτή θα οδη­γούσε σε σοβαρές θεσμι­κές και πρα­κτι­κές επι­πλο­κές στην εκτέ­λεση των επι­χει­ρή­σεων SAR. Προ­στί­θε­ται ακόμη ότι η Ελλάδα εκτελεί απο­τε­λε­σμα­τικά τις επι­χει­ρή­σεις Ερευνας και Διά­σω­σης στην περιοχή ευθύνης της από τη στιγμή που ορί­σθηκε αυτή…

Ακόμα οι ελλη­νι­κές αρχές κατα­γρά­φουν και το νομικό πλαίσιο, δηλώ­νο­ντας ότι εντός του FIR Αθηνών την ευθύνη SAR έχει η Ελλάδα σύμφωνα με τις προ­βλέ­ψεις του ICAO (Διεθνής Οργα­νι­σμός Αερο­πλο­ΐας) και τις απο­φά­σεις του σε Κων­στα­ντι­νού­πολη (1950), Παρίσι (1952) και Γενεύη (1958), στις οποίες είχε συμ­φω­νή­σει η Τουρκία, ενώ και ο ΙΜΟ απο­δέ­χθηκε ότι τα όρια του FIR Αθηνών είναι τα όρια ελλη­νι­κής ευθύνης για Ερευνα και Διάσωση.

Κατα­γρά­φο­νται επίσης τα όρια του FIR Αθηνών – Κων­στα­ντι­νού­πο­λης από το σημείο εκβολών του Εβρου μέχρι νοτιο­α­να­το­λικά του Καστε­λό­ρι­ζου όπου αρχίζει το FIR Λευ­κω­σίας, ακο­λου­θώ­ντας τη γραμμή των «δυτικών συνόρων της Τουρ­κίας».

Η αναφορά αυτή της ελλη­νι­κής ΝΟΤΑΜ προ­κά­λεσε την αντί­δραση της Τουρ­κίας που απαντά με νέα ΝΟΤΑΜ (Α/4962/15):

«Η γραμμή αυτή από τα χερσαία σύνορα της Ελλάδας με την Τουρκία μέχρι του σημείου με συντε­ταγ­μέ­νες 36.0456Ν-0295958Ε (νοτιο­α­να­το­λικά του Καστε­λό­ρι­ζου) δεν αφορά καθ’ οιον­δή­ποτε τρόπο οριο­θέ­τηση συνόρων, αλλά μια θεω­ρη­τική γραμμή για πρα­κτι­κούς λόγους της ενα­έ­ριας κυκλο­φο­ρίας».

Οπως φαί­νε­ται, η Τουρκία με κάθε τρόπο θέλει όχι μόνο να αμφι­σβη­τή­σει την ελλη­νική δικαιο­δο­σία στο Αιγαίο, σε περιο­χές ακόμα και δυτικά των νησιών, αλλά και να μην κατα­γρα­φεί έστω και εμμέσως ότι υπάρ­χουν διεθνώς ανα­γνω­ρι­σμένα σύνορα στο Αιγαίο. Δηλώνει επίσης ότι δεν ανα­γνω­ρί­ζει τη ζώνη ευθύνης SAR της Ελλάδας και προ­βάλ­λει τη δική της μονο­μερή ανα­κή­ρυξη ζώνης ευθύνης στον ΙΜΟ, η οποία χωρίζει το Αιγαίο στα δύο (βλ. χάρτη).

Επίσης, η Αγκυρα επι­κα­λεί­ται τον ΙΜΟ θέλο­ντας να εκμε­ταλ­λευ­θεί τη δυσαρ­μο­νία μεταξύ των ελλη­νι­κών χωρικών υδάτων στα 6 ναυτικά μίλια και του ενα­έ­ριου χώρου που εκτεί­νε­ται στα 10 ν.μ., αν και απο­τε­λεί πάγια διεθνή πρα­κτική η αποδοχή των ζωνών ευθύνης SAR όπως έχουν γίνει δεκτές από τον ICAO.

Αξίζει να σημειω­θεί πως ένα συμβάν στη θάλασσα απαιτεί επι­στρά­τευση και ενα­ε­ρίων μέσων, ενώ τα όρια των FIR είναι πολύ πιο σαφή από τα θαλάσ­σια σύνορα, ειδικά όταν πρό­κει­ται για περιο­χές με πολλά νησιά όπως το Αιγαίο.

Πολε­μι­κές ασκή­σεις

Επίσης, την περίοδο που η τρα­γω­δία με τους πρό­σφυ­γες κλι­μα­κω­νό­ταν, η Τουρκία επέλεξε να ενερ­γο­ποι­ή­σει τα πεδία βολής που είχε δεσμεύ­σει μέχρι το τέλος του χρόνου στο κέντρο του Αιγαίου, απο­κό­πτο­ντας έτσι ένα μεγάλο τμήμα της ηπει­ρω­τι­κής από τη νησιω­τική Ελλάδα.

Η ΝΟΤΑΜ Α/4941/15 αναγ­γέλ­λει την πραγ­μα­το­ποί­ηση ασκή­σεων με πυρά από την Τουρκία για την περίοδο από 2 Νοέμ­βριου έως 31 Δεκεμ­βρίου μεταξύ Ψαρών – Σκύρου – Καρύ­στου και Χίου.

Η Αθήνα απέρ­ριψε την τουρ­κική ΝΟΤΑΜ με την Α/2203/15(29 Οκτω­βρίου 2015.11″) τονί­ζο­ντας ότι υπερ­κα­λύ­πτει «περιοχή ελλη­νι­κής εθνικής κυριαρ­χίας» και επειδή η Τουρκία δεν δέχεται τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις που έχουν τεθεί (για κατά­θεση σχεδίων πτήσης και ανα­γνώ­ριση του δικαιώ­μα­τος της Ελλάδας να εκδώσει σχετική ΝΟΤΑΜ καθώς αφορά περιοχή ελλη­νι­κής δικαιο­δο­σίας).

Μέσα σε όλα αυτά, η Τουρκία εξέδωσε μια σειρά ΝΟΤΑΜs (A/4857/15 A/4822/15 κ.ά.) με τις οποίες χαρα­κτή­ριζε «παρά­νο­μες» τις ασκή­σεις που είχε ανα­κοι­νώ­σει η Ελλάδα, προ­τάσ­σο­ντας το επι­χεί­ρημα ότι στον σχε­δια­σμό τους περι­λάμ­βα­ναν τη Σαμο­θράκη, την Αστυ­πά­λαια, τον Αϊ-Στράτη, τα Ψαρά, τη Χίο, την Ικαρία, τη Λήμνο, τη Μυτι­λήνη, τη Σάμο, την Τήλο, τη Χάλκη, το Καστε­λό­ριζο, περιο­χές στις οποίες, όπως υπο­στη­ρί­ζει η Αγκυρα, η χώρα μας είναι υπο­χρε­ω­μένη να απο­δε­χτεί την απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­ησή τους…

Στις 3 Νοεμ­βρίου η Τουρκία, με τη ΝΟΤΑΜ Α/5025/15, θέτει θέμα εύρους του ελλη­νι­κού ενα­έ­ριου χώρου με αφορμή την άρνηση της Αθήνας να απο­δε­χθεί το αίτημα που είχε υπο­βλη­θεί στην Υπη­ρε­σία Πολι­τι­κής Αερο­πο­ρίας σχετικά με έκδοση ΝΟΤΑΜ για διε­νέρ­γεια ασκή­σεων του τουρ­κι­κού Ναυ­τι­κού και της Αερο­πο­ρίας, οι οποίες όμως είχαν επι­κα­λύ­ψει και περιο­χές του ελλη­νι­κού ενα­έ­ριου χώρου μεταξύ των 10 ν.μ. και 6 ν.μ., δηλώ­νο­ντας πως πρό­κει­ται για «διεθνή εναέριο χώρο».

«Τα τουρ­κικά αερο­σκάφη που συμ­με­τέ­χουν στην άσκηση δεν θα εισέλ­θουν στο Ελλη­νικό Εθνικό Εναέριο χώρο των 6 ν.μ. και δεν θα υπο­βά­λουν σχέδια πτήσης. Η Τουρκία θα λάβει όλα τα ανα­γκαία μετρά για την ασφά­λεια των πτήσεων, όπως έχει κάνει στο παρελ­θόν. Και είναι πάντοτε δια­θέ­σιμη για συνερ­γα­σία και συντο­νι­σμό για τον σκοπό αυτό στο διά­στημα από 9 Νοεμ­βρίου έως 30 Δεκεμ­βρίου 2015…».

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΣΤΡΙΩΤΗΣ ΕΘΝΟΣ