Σ. Αντώναρου: «Δεν υπάρχουν άνθρωποι με ειδικές ανάγκες, υπάρχουν μόνο άνθρωποι»

Συ­νέ­ντευ­ξη

στη Μαίρη Φώτη

Η Σύλ­βια Αντώ­να­ρου, Miss ΕΛΛΑΣ 1988, υπήρ­ξε ένα από τα πιο γνω­στά μο­ντέ­λα της γε­νιάς της, έχο­ντας δια­νύ­σει πολλά… χι­λιό­με­τρα στην πα­σα­ρέ­λα και με περ­γα­μη­νές που θα ζή­λευαν πολ­λές συ­νά­δελ­φοί της.

Πριν από 15 χρό­νια, ένα πρό­βλη­μα υγεί­ας, την κα­θή­λω­σε για με­γά­λο χρο­νι­κό διά­στη­μα σε αμα­ξί­διο. Πέ­ρα­σε δύ­σκο­λες στιγ­μές αλλά δεν το έβαλε κάτω μέχρι που ξα­να­στά­θη­κε στα πόδια της, επι­λέ­γο­ντας να με­τα­τρέ­ψει τον πόνο που ένιω­σε σε δύ­να­μη και την απελ­πι­σία που βίωσε σε ελ­πί­δα, για να στη­ρί­ξει με τη σειρά της άλ­λους αν­θρώ­πους που αντι­με­τω­πί­ζουν κι­νη­τι­κά προ­βλή­μα­τα.

Λίγο πριν την ση­με­ρι­νή επί­δει­ξη μόδας ΑΜΕΑ στο Ρο­δί­νι στις 18:30, η Σύλ­βια Αντώ­να­ρου μί­λη­σε στην «δη­μο­κρα­τι­κή» για την ιδέα της να συ­νυ­πάρ­ξουν στην πα­σα­ρέ­λα άτομα με κι­νη­τι­κά προ­βλή­μα­τα με αρ­τι­με­λή μο­ντέ­λα, με το σύν­θη­μα «Δεν υπάρ­χουν άν­θρω­ποι με ει­δι­κές ανά­γκες, υπάρ­χουν μόνο άν­θρω­ποι».

Στη συ­νέ­ντευ­ξή της στη «δ» ανα­φέ­ρε­ται στις δύ­σκο­λες ώρες που πέ­ρα­σε η ίδια όταν κα­θη­λώ­θη­κε σε αμα­ξί­διο, στον κοι­νω­νι­κό απο­κλει­σμό που βίωσε αλλά και στην με­γά­λη προ­σπά­θεια που έχει ξε­κι­νή­σει για να εξα­λει­φθεί ο ρα­τσι­σμός που βιώ­νουν κα­θη­με­ρι­νά τα ΑΜΕΑ.

• Πώς ξε­κί­νη­σε η ιδέα για επι­δεί­ξεις μόδας με ΑΜΕΑ ως μο­ντέ­λα;

Υπήρ­ξα ΑΜΕΑ. Εχω κα­θί­σει στο αμα­ξί­διο, γνω­ρί­ζω πολύ καλά τι ση­μαί­νει ο απο­κλει­σμός… Γνω­ρί­ζω πολύ καλά τι ση­μαί­νει πόνος, φαρ­μα­κευ­τι­κή αγωγή και απο­κα­τά­στα­ση. Βάσει αυτού λοι­πόν, ξε­κί­νη­σε το όνει­ρο να γί­νε­ται πραγ­μα­τι­κό­τη­τα.

• Πώς προ­έ­κυ­ψε όλο αυτό ως ιδέα; Οσο ήσα­σταν στο αμα­ξί­διο;

Υπήρ­ξαν πολύ δύ­σκο­λες ώρες για μένα, κατά τη διάρ­κεια αυτών των χρό­νων που ήμουν κα­θη­λω­μέ­νη, δεν θα μπο­ρού­σα να σκε­φτώ κάτι τέ­τοιο αυτό το διά­στη­μα. Είμαι εθε­λό­ντρια 16 χρό­νια, βάσει του εθε­λο­ντι­σμού και της πρά­ξης καθώς και της συ­να­να­στρο­φής με τα άτομα αυτά, τα παι­διά, σε ιδρύ­μα­τα, σε σχο­λεία, σε άσυλο, όπου κι αν βρί­σκο­νται, κα­τα­φέ­ρα­με να κά­νου­με κά­ποια μικρά όνει­ρά τους πραγ­μα­τι­κό­τη­τα. Να παί­ξου­με Γκρι­νιά­ρη, Μο­νό­πο­λη, θέ­α­τρο, ζω­γρα­φι­κή μέχρι και να πραγ­μα­το­ποι­ή­σου­με ένα μπα­ζάρ. Ρω­τώ­ντας λοι­πόν, σε κα­θη­με­ρι­νή βάση τα παι­διά τι επι­θυ­μούν να κά­νουν, και το πώς θέ­λουν να το χει­ρι­στούν, ένα από τα όνει­ρά τους ήταν η πα­σα­ρέ­λα. Ισως αυτό να προ­έ­κυ­ψε επει­δή γνώ­ρι­ζαν ότι προ­έρ­χο­μαι από τον χώρο της μόδας, ως πρώην μο­ντέ­λο. Από εκεί ξε­κί­νη­σε η ιδέα… Αρ­χι­κά το κά­να­με με­τα­ξύ μας, ως αστείο… Όμως επει­δή προ­σπα­θού­με να κά­νου­με τα όνει­ρα πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, έφτα­σε η ώρα που το πραγ­μα­το­ποιού­με.

• Πότε έγινε η πρώτη επί­δει­ξη μόδας;

Στις 15 Μαΐου στην Αθήνα. Ηταν πολύ όμορ­φα!

• Και πήγε μά­λι­στα πάρα πολύ καλά.

Ναι! Θέ­λα­με να δούμε πόσο θα αγκα­λιά­σει ο κό­σμος αυτή την προ­σπά­θεια, πόσο θα μας αγα­πή­σει. Μας το απέ­δει­ξαν και με το πα­ρα­πά­νω. Ηρθαν 1.380 άτομα!

• Ηταν πράγ­μα­τι μια πολύ με­γά­λη αντα­πό­κρι­ση.

Πράγ­μα­τι, ήταν τε­ρά­στια.

• Τα μο­ντέ­λα στις επι­δεί­ξεις είναι και άτομα με κι­νη­τι­κά προ­βλή­μα­τα και αρ­τι­με­λή;

Ακρι­βώς. Υπάρ­χουν μο­ντέ­λα «πα­λιάς κοπής» -όπως συ­νη­θί­ζω να λέω- και λέ­γο­ντας πα­λιάς κοπής εννοώ της γε­νιάς της δικής μου, των δε­κα­ε­τιών ’80 και ’90. Εί­μα­στε γυ­ναί­κες άνω των 40 όλες. Επί­σης συμ­με­τέ­χει μια ομάδα γυ­ναι­κών που ανή­κουν στο χώρο και είναι νε­ό­τε­ρες. Συν­δυά­ζο­νται λοι­πόν οι όρ­θιοι, πα­λαιάς κοπής και νέας, με κα­θι­στούς είτε σε αμα­ξί­διο είτε με κι­νη­τι­κά προ­βλή­μα­τα, είτε με σύν­δρο­μο down. Ανε­βαί­νουν στην πα­σα­ρέ­λα επί ίσοις όροις. Η αλή­θεια είναι ότι η όλη ει­κό­να εκ­πέ­μπει δυ­να­τά μη­νύ­μα­τα και είναι πολύ συ­γκι­νη­τι­κή. Είναι πάρα πολύ όμορ­φο να βλέ­πεις στην πα­σα­ρέ­λα πως δεν υπάρ­χει δια­φο­ρο­ποί­η­ση. Η πα­σα­ρέ­λα δεν έχει να κάνει μόνο με την ομορ­φιά. Η ταύ­τι­ση του χώρου της μόδας με συ­γκε­κρι­μέ­να επί­θε­τα και συ­γκε­κρι­μέ­να στε­ρε­ό­τυ­πα είναι γε­γο­νός, δεν θα πω αν ισχύ­ουν ή όχι. Όμως στη συ­γκε­κρι­μέ­νη επί­δει­ξη δεί­χνου­με στον κόσμο ότι οι άν­θρω­ποι πα­ρα­μέ­νουν άν­θρω­ποι ανε­ξαρ­τή­τως ηλι­κί­ας, ανε­ξαρ­τή­τως αν κά­θο­νται σε αμα­ξί­διο, ανε­ξαρ­τή­τως αν έχουν σύν­δρο­μο down…

• Είναι πολ­λα­πλά τα μη­νύ­μα­τα που απορ­ρέ­ουν από αυτές τις επι­δεί­ξεις μόδας.

Θεωρώ πως ναι. Είναι πολλά και ου­σια­στι­κά, αρκεί να κα­τα­φέ­ρου­με να αγ­γί­ξου­με ένα κομ­μά­τι της ευαι­σθη­σί­ας, της ψυχής των αν­θρώ­πων. Είναι το ση­μείο εκεί­νο που όλοι συ­νει­δη­το­ποιούν ότι τα κι­νη­τι­κά προ­βλή­μα­τα δεν δια­φο­ρο­ποιούν τον άν­θρω­πο, δεν δια­φο­ρο­ποιούν την ψυχή του.

• Στη Ρόδο τι θα δούμε;

Θα δείτε αθλη­τές στην πα­σα­ρέ­λα χρυ­σούς, αση­μέ­νιους και χάλ­κι­νους πα­ρα­ο­λυ­μπιο­νί­κες που είτε κά­θο­νται σε αμα­ξί­διο, είτε είναι ακρω­τη­ρια­σμέ­νοι, θα δείτε παι­διά από τα ΚΔΑΠ που έχουν ζω­γρα­φί­σει και θα εκ­θέ­σουν τα έργα τους, θα δείτε παι­διά από τα ΚΔΑΠ ΜΕΑ Ρόδου, που συμ­με­τέ­χουν στην πα­σα­ρέ­λα και θα γί­νε­τε απο­δέ­κτες του συν­θή­μα­τός μας ότι όρ­θιοι και κα­θι­στοί εί­μα­στε όλοι ίδιοι! Η εκ­δή­λω­ση είναι προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νη για τις 18:30 στο Ρο­δί­νι και η ση­με­ρι­νή ημε­ρο­μη­νία επε­λέ­γη σε συ­νερ­γα­σία με τον δή­μαρ­χο Ρόδου, ακρι­βώς επει­δή είναι η Πα­γκό­σμια Ημέρα ΑΜΕΑ. Πρό­κει­ται για το πρώτο πο­λι­τι­στι­κό γε­γο­νός αυτού του εί­δους και υπο­στη­ρί­ζε­ται από αν­θρώ­πους που το πι­στεύ­ουν αλλά και από όσους έχουν την πε­ριέρ­γεια να δουν περί τίνος πρό­κει­ται. Η εκ­δή­λω­ση, όπως όλες οι δικές μας εκ­δη­λώ­σεις, δεν έχουν εί­σο­δο, δεν έχουν νού­με­ρα, δεν έχουν μη­δε­νι­κά…

• Υπάρ­χει πά­ντως πάρα πολύ με­γά­λο εν­δια­φέ­ρον για την ση­με­ρι­νή εκ­δή­λω­ση.

Υπάρ­χει πράγ­μα­τι. Είμαι αρ­κε­τό διά­στη­μα στη Ρόδο, δου­λεύ­ο­ντας γι αυτή την εκ­δή­λω­ση και ει­σπράτ­τω το εν­δια­φέ­ρον του κό­σμου όπου κι αν βρεθώ και είμαι πάρα πολύ χα­ρού­με­νη γι αυτό. Το νησί των Ιπ­πο­τών, έχει ιπ­πό­τες ψυχής!

• Μας τιμά αυτό που λέτε.

Κι εσείς με τι­μά­τε με την φι­λο­ξε­νία σας και με την τόση αγάπη με την οποί­αν έχετε πε­ρι­βά­λει εμένα και την εκ­δή­λω­ση.

• Μιας και ανα­φερ­θή­κα­τε προη­γου­μέ­νως στο πρό­βλη­μα υγεί­ας που αντι­με­τω­πί­σα­τε και το οποίο σας κα­θή­λω­σε σε αμα­ξί­διο για ένα με­γά­λο χρο­νι­κό διά­στη­μα, θα ήθελα να σας ρω­τή­σω αν σε αυτό το διά­στη­μα βιώ­σα­τε ρα­τσι­σμό.

Ναι, βε­βαί­ως. Στον από­λυ­το βαθμό. Όχι από τους οι­κεί­ους μου, αλλά από τον κοι­νω­νι­κό πε­ρί­γυ­ρο. Ο κοι­νω­νι­κός πε­ρί­γυ­ρος έχει ρα­τσι­στι­κές τά­σεις σε όλα τα επί­πε­δα, από ένα παι­δά­κι το οποίο μπο­ρεί να είναι πα­χύ­σαρ­κο ή να φορά γυα­λιά μέχρι αυτό που είναι κα­θη­λω­μέ­νο σε αμα­ξί­διο. Πολ­λές φορές στο διά­στη­μα­που αντι­με­τώ­πι­ζα το πρό­βλη­μα υγεί­ας μου, δεν μπο­ρού­σα να πάω εκεί που ήθελα είτε γιατί δεν μπο­ρού­σε ή δεν ήθελε κα­νείς να έρθει να με πάρει –ξέ­ρε­τε οι με­τα­κι­νή­σεις όταν είσαι κα­θη­λω­μέ­νος είναι πολύ δύ­σκο­λες- είτε γιατί κά­ποιος από την παρέα αρ­νιό­ταν να έχει δίπλα του κά­ποιον που βρί­σκε­ται σε αμα­ξί­διο.

• Είναι σο­κα­ρι­στι­κό αυτό που λέτε… Υπάρ­χουν γύρω μας άν­θρω­ποι που δεν θέ­λουν να συ­να­να­στρέ­φο­νται με άτομα που αντι­με­τω­πί­ζουν κι­νη­τι­κά προ­βλή­μα­τα; Είναι αδια­νό­η­το.

Βε­βαί­ως υπάρ­χουν τέ­τοιοι άν­θρω­ποι και βε­βαί­ως συμ­βαί­νουν τέ­τοια πε­ρι­στα­τι­κά και μά­λι­στα σε κα­θη­με­ρι­νή βάση. Ο κό­σμος δεν γνω­ρί­ζει ότι εί­μα­στε όλοι εν δυ­νά­μει ΑΜΕΑ. ΑΜΕΑ δεν ση­μαί­νει μόνο ανα­πη­ρία. ΑΜΕΑ είναι η γυ­ναί­κα που εγκυ­μο­νεί, ΑΜΕΑ είναι το παι­δά­κι μέχρι 5 ετών που χρειά­ζε­ται βο­ή­θεια για να πάει στην τουα­λέ­τα όταν βρί­σκε­ται σε εξω­τε­ρι­κό χώρο και όχι στο οι­κείο πε­ρι­βάλ­λον του, ΑΜΕΑ είναι οι άν­θρω­ποι της τρί­της ηλι­κί­ας που χρειά­ζο­νται στή­ρι­ξη και βο­ή­θεια, ΑΜΕΑ είναι κά­ποιος που έχει σπά­σει το χέρι του ή το πόδι του και βρί­σκε­ται σε απο­θε­ρα­πεία μέχρι να επα­νέλ­θει… Η λέξη ΑΜΕΑ δεν ση­μαί­νει μόνο είμαι ανά­πη­ρος, αυτό είναι το λάθος που κά­νου­με οι πε­ρισ­σό­τε­ροι έχο­ντας στρε­βλή αντί­λη­ψη. ΑΜΕΑ είναι κά­ποιος που χρειά­ζε­ται επι­πλέ­ον βο­ή­θεια και στή­ρι­ξη για να αντα­πο­κρι­θεί στις κα­θη­με­ρι­νές του ανά­γκες ακόμα και για ένα συ­γκε­κρι­μέ­νο χρο­νι­κό διά­στη­μα.

• Εσείς για πόσο καιρό χρεια­στή­κα­τε στή­ρι­ξη;

Εννέα μήνες ήμουν κλι­νή­ρης, 18 μήνες στο αμα­ξί­διο και άλ­λους 9 μήνες σε με­τεγ­χει­ρη­τι­κή κα­τά­στα­ση. Ηταν με­γά­λο το χρο­νι­κό διά­στη­μα και ήμουν σε πολύ νεαρή ηλι­κία. Ημουν μη­τέ­ρα ενός πολύ μι­κρού παι­διού εκεί­νη την πε­ρί­ο­δο οπότε αντι­λαμ­βά­νε­στε… Δύ­σκο­λες κα­τα­στά­σεις, όχι μόνο συ­ναι­σθη­μα­τι­κά αλλά και σω­μα­τι­κά.

• Οι οποί­ες σας ατσά­λω­σαν όμως και έγι­ναν δύ­να­μη για να στη­ρί­ξε­τε με τη σειρά σας άλ­λους αν­θρώ­πους.

Θα συμ­φω­νή­σω από­λυ­τα μαζί σας. Ξέ­ρε­τε πολ­λές φορές μου λένε ότι ζω στο δικό μου συν­νε­φά­κι και η απά­ντη­ση που δίνω είναι «αν δεν σου αρέ­σει το σύν­νε­φό μου, άλ­λα­ξε ου­ρα­νό». Εγώ βλέπω και αι­σθά­νο­μαι με τα μάτια της ψυχής μου και δεν θα μου το αλ­λά­ξει αυτό κα­νείς, διότι εγώ έχω πε­ρά­σει από αυτό το στά­διο, έχω βιώ­σει πώς είναι να είσαι κα­θη­λω­μέ­νος, έχω βιώ­σει τον πόνο, την αδυ­να­μία, την από­γνω­ση… Βέ­βαια, είναι ση­μα­ντι­κό να ση­μειώ­σω πως δεν πε­ρί­με­να να μου συμ­βεί αυτό για να ευαι­σθη­το­ποι­η­θώ, ήμουν ευαι­σθη­το­ποι­η­μέ­νη από πριν και ο εθε­λο­ντι­σμός για εμένα είναι τρό­πος ζωής. Δυ­στυ­χώς ζούμε σε μια κοι­νω­νία που πρώτα πρέ­πει να πά­θου­με για να μά­θου­με. Ο εθε­λο­ντι­σμός είναι στάση και τρό­πος ζωής, δεν έχει μη­δε­νι­κά, έχει ιδα­νι­κά. Υπάρ­χει ένα με­γά­λο πο­σο­στό αν­θρώ­πων που τους αγ­γί­ζει ο εθε­λο­ντι­σμός και κα­τα­θέ­τουν την ψυχή τους για να προ­σφέ­ρουν, όπως μπο­ρεί ο κα­θέ­νας τους κι αυτό είναι πραγ­μα­τι­κά ελ­πι­δο­φό­ρο. Τα μη­νύ­μα­τα αγά­πης που λαμ­βά­νου­με είναι συ­γκλο­νι­στι­κά και μας δί­νουν δύ­να­μη να συ­νε­χί­σου­με για να εμπε­δώ­σου­με όλοι ότι «Δεν υπάρ­χουν άν­θρω­ποι Με Ει­δι­κές Ανά­γκες, μόνο Άν­θρω­ποι».