Xρ. Mιχαλάκης: «Η αγορά θα καλύψει το κενό της Thomas Cook πιο γρήγορα, απ’ ό,τι περιμέναμε»

Κύριε Μιχα­λάκη, το πρό­γραμμα “Accessible Rhodes Project by GEM Travel” κατά­φερε να απο­σπά­σει το ΧΡΥΣΟ ΒΡΑΒΕΙΟ στα European Travel & Hospitality Awards 2020. Ποια είναι η φιλο­σο­φία του προ­γράμ­μα­τος αυτού;

Θα ήθελα να επι­ση­μάνω αρχικά ότι πρό­κει­ται για μία συνερ­γα­σία του Gem Travel με την ΚΟΙΝΣΕΠ Ασκλη­πειά­δες. Βασικός σκοπός του προ­γράμ­μα­τος Accessible Rhodes, είναι να παρέχει του­ρι­στι­κές υπη­ρε­σίες σε άτομα με κινη­τικά προ­βλή­ματα. Κάποιες από τις υπη­ρε­σίες αυτές είναι η μετα­φορά των επι­σκε­πτών από και προς το αερο­δρό­μιο με ειδικά οχήματα. Δια­θέ­τουμε επίσης ηλε­κτρο­κί­νητα οχήματα με τα οποία ο του­ρί­στας μπορεί να περι­η­γη­θεί στη Μεσαιω­νική Πόλη χωρίς περιο­ρι­σμούς. Παρέ­χουμε και ιατρικό εξο­πλι­σμό για ΑμεΑ τον οποίο μπορούν να χρη­σι­μο­ποιούν οι επι­σκέ­πτες κατά τη διάρ­κεια των δια­κο­πών τους και δεν χρειά­ζε­ται να μετα­φέ­ρουν από το σπίτι τους.

Από την ιστο­σε­λίδα που έχει δημιουρ­γη­θεί για τις ανάγκες του προ­γράμ­μα­τος, προ­ω­θούμε και προ­βάλ­λουμε όλα τα προ­σβά­σιμα σημεία του νησιού και όσα μπορεί να κάνει κανείς κατά την παρα­μονή του εδώ. Η φιλο­σο­φία του Accessible Rhodes έγκει­ται στο ότι ο επι­σκέ­πτης ΑμεΑ έχει τα ίδια δικαιώ­ματα με τον κάθε του­ρί­στα και θα πρέπει να απο­λαμ­βά­νει ποιο­τι­κές υπη­ρε­σίες που θα του εξα­σφα­λί­σουν μια ευχά­ρι­στη ταξι­διω­τική εμπει­ρία.

Είναι προ­σβά­σι­μος ο προ­ο­ρι­σμός της Ρόδου;

Η μόνη υποδομή προ­σαρ­μο­σμένη στις ανάγκες των ατόμων με κινη­τικά προ­βλή­ματα, είναι το ξενο­δο­χείο. Γενι­κό­τερα ο προ­ο­ρι­σμός δεν είναι προ­σβά­σι­μος στους επι­σκέ­πτες ΑμεΑ. Πρω­τί­στως όμως το νησί δεν είναι προ­σβά­σιμο στο Ροδίτη που αντι­με­τω­πί­ζει κάποιο κινη­τικό πρό­βλημα. Είναι όμως μεγάλη η κου­βέ­ντα γύρω από την προ­σβα­σι­μό­τητα. Δεν αρκεί ένας διά­δρο­μος σε μία παραλία για να χαρα­κτη­ρι­στεί προ­σβά­σιμη. Χρειά­ζο­νται πολλά περισ­σό­τερα πράγ­ματα, το ίδιο ισχύει και για τους αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους, τα μέσα μαζικής μετα­φο­ράς, τις δημό­σιες υπη­ρε­σίες κοκ.

Συνο­λικά 2500 συμπο­λί­τες μας έχουν κάποιας μορφής ανα­πη­ρία. Από εκεί πρέπει να ξεκι­νάμε και όχι από το πώς θα εξυ­πη­ρε­τη­θούν οι επι­σκέ­πτες ΑμεΑ. Αν κατα­στή­σουμε το νησί προ­σβά­σιμο στο ντόπιο πλη­θυ­σμό, αυτό­ματα το καθι­στούμε προ­σβά­σιμο και στον επι­σκέ­πτη. Με το πρό­γραμμα Accessible Rhodes επι­χει­ρούμε να ευαι­σθη­το­ποι­ή­σουμε το κοινό γύρω από την προ­σβα­σι­μό­τητα. Θέλουμε να κινη­το­ποι­ή­σουμε την τοπική αγορά, την τοπική αυτο­διοί­κηση. Γιατί η προ­σβα­σι­μό­τητα είναι δείγμα πολι­τι­σμού και παι­δείας. Όταν το 14% του ευρω­παϊ­κού πλη­θυ­σμού σύμφωνα με την ΕΕ έχει κάποιας μορφής ανα­πη­ρία, είμαστε υπο­χρε­ω­μέ­νοι να σεβα­στούμε αυτούς τους ανθρώ­πους. Στην Ευρώπη έχουν γίνει σημα­ντικά βήματα. Ένας προ­ο­ρι­σμός σαν τη Ρόδο, δεν πρέπει να μείνει πίσω.

Κύριε Μιχα­λάκη, συνεχώς εμφα­νί­ζο­νται νέες ταξι­διω­τι­κές τάσεις. Είναι έτοιμη η Ρόδος να αντα­πο­κρι­θεί στις προσ­δο­κίες ενός πιο απαι­τη­τι­κού κοινού;

Η Ρόδος είναι ένας σύγ­χρο­νος προ­ο­ρι­σμός. Δέχεται ετησίως 2,3 εκατ, επι­σκέ­πτες στο αερο­δρό­μιο και περίπου 500.000 στο λιμάνι. Μπορεί να εκφρά­ζο­νται παρά­πονα από ορι­σμέ­νους κύκλους για την ποιό­τητα των επι­σκε­πτών. Έχουμε όμως ανα­ρω­τη­θεί εάν μπο­ρούμε να αξιώ­νουμε καλύ­τε­ρους πελάτες; Προ­σω­πικά, θεωρώ ότι έχουμε τους πελάτες που μας αξίζουν και ότι το επίπεδό τους είναι πάρα πολύ καλό. Και για να τα θέσω δια­φο­ρε­τικά, δεν πιστεύω ότι οι πελάτες που επι­λέ­γουν τη Ρόδο δεν είναι αντά­ξιοι του προ­ο­ρι­σμού, ότι δεν είναι ποιο­τι­κοί. Από τον του­ρι­σμό συντη­ρού­νται χιλιά­δες επι­χει­ρή­σεις…. Άλλες έχουν μεγα­λύ­τερα και άλλες μικρό­τερα κέρδη, άλλες απλά επι­βιώ­νουν. Παίζει ρόλο η προ­σαρ­μο­στι­κό­τητα της κάθε επι­χεί­ρη­σης στα συν­θή­κες και στις κατα­στά­σεις που επι­κρα­τούν κάθε φορά…

Η νέα τάση τείνει να εξα­φα­νί­σει τον τοπικό του­ρι­στικό πρά­κτορα και δεν φταίει ο πελάτης γι’ αυτό. Θα πρέπει τα τοπικά γραφεία να προ­σαρ­μο­στούν στις τάσεις αυτές και να ακο­λου­θή­σουν την τεχνο­λο­γία.

Σε τι βαθμό επη­ρε­ά­ζει τελικά η τεχνο­λο­γία τον του­ρι­σμό;

Πλέον η τεχνο­λο­γία παίζει καθο­ρι­στικό ρόλο στη δια­κί­νηση των του­ρι­στι­κών ροών. Ο δικός μας ρόλος δεν έχει καμία σχέση με αυτόν πριν μία δεκα­ε­τία και σε τρία χρόνια από τώρα τα πράγ­ματα θα αλλά­ξουν ριζικά. Γι’ αυτό και λέω ότι απαι­τεί­ται προ­σαρ­μογή. Άλλωστε τι μένει πάντα το ίδιο; Αν δεν εξε­λι­χθείς, αν δεν προ­σαρ­μο­στείς στα νέα δεδο­μένα, η φθορά θα επέλθει μοιραία…

Να περά­σουμε όμως στην πτώ­χευση της Thomas Cook. Έχουν περάσει έξι μήνες από τότε. Πόσο μεγάλο ήταν το πλήγμα τελικά για την αγορά και έχει καλυ­φθεί το κενό που άφησε ο δεύ­τε­ρος μεγα­λύ­τε­ρος και παλαιό­τε­ρος τουρ οπε­ρέι­τορ της Ευρώπης;

Όντως ήταν η μεγα­λύ­τερη χρε­ο­κο­πία τουρ οπε­ρέι­τορ που έχει υπάρξει ποτέ και που δεν πρό­κει­ται να επα­να­λη­φθεί. Όμως η αγορά θα καλύψει το κενό πιο γρήγορα απ’ ότι περι­μέ­ναμε. Ο Thomas Cook θα ξεχα­στεί σε μικρό­τερο χρονικό διά­στημα από αυτό που είχε αρχικά εκτι­μη­θεί. Τον Σεπτέμ­βριο του 2019 φοβό­μα­σταν ότι οι επι­πτώ­σεις θα ήταν πολύ μεγα­λύ­τε­ρες απ’ ότι ήταν τελικά. Οι αντα­γω­νι­στές και οι νέοι παίκτες θα ανα­πλη­ρώ­σουν πολύ γρήγορα το κενό. Η αγορά θα αυτο­ρυθ­μι­στεί. Το μεσο­διά­στημα από την πτώ­χευση μέχρι τη νέα σεζόν ήταν αρκετό για να βρεθούν οι απαι­τού­με­νες ισορ­ρο­πίες.

Η Κυβέρ­νηση πήρε τα σωστά μέτρα για τη στήριξη της αγοράς;

Θα έπρεπε τα όποια μέτρα πάρ­θη­καν να είχαν παρθεί του­λά­χι­στον γρη­γο­ρό­τερα για να αντι­με­τω­πί­σουν οι επι­χει­ρή­σεις που επλή­γη­σαν την ταμειακή τους ρευ­στό­τητα. Είναι δεδο­μένο ότι δεν πλη­ρώ­θη­καν τιμο­λό­για της Thomas Cook… Πέρα από αυτό, δεν θεωρώ ότι έγιναν οι ανα­γκαίες ενέρ­γειες για να καλυ­φθούν οι αερο­πο­ρι­κές θέσεις κυρίως από την Αγγλία.

Με αφορμή την… κατάρ­ρευση της Thomas Cook άνοιξε μία μεγάλη συζή­τηση για τις ασφα­λι­στι­κές δικλεί­δες που θα έπρεπε να υπάρ­χουν έτσι ώστε να αντι­με­τω­πί­ζο­νται απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερα τέτοιες εξε­λί­ξεις… Ποια είναι η γνώμη σας;

Η αλήθεια είναι ότι κανείς δεν μπο­ρούσε να πάρει το όποιο μέτρο και να προ­βλέ­ψει μία τέτοια εξέλιξη. Πιά­στη­καν σχεδόν όλοι στον ύπνο. Και μιλάμε για μία εται­ρεία η οποία είχε 600.000 του­ρί­στες σε διά­φο­ρους προ­ο­ρι­σμούς ανά τον κόσμο όταν πτώ­χευσε. Πριν την πτώ­χευση δεν θα μπο­ρού­σαν να γίνουν πολλά…

Λει­τούρ­γησε ως ένα κρας τεστ για τη Ρόδο η πτώ­χευση;

Στην περίοδο της χρε­ο­κο­πίας η αγορά της Ρόδου, οι ξενο­δό­χοι και οι επι­χει­ρη­μα­τίες του του­ρι­σμού έδειξαν γρήγορα ανα­κλα­στικά. Δεν ταλαι­πω­ρή­θηκε κανένας επι­σκέ­πτης. Όλοι δέχθη­καν τις υπη­ρε­σίες για τις οποίες είχαν πλη­ρώ­σει, άσχετα αν δεν πλη­ρώ­θη­καν οι ίδιοι οι επι­χει­ρη­μα­τίες. Η Ρόδος απέ­δειξε ένα υψηλό επίπεδο επαγ­γελ­μα­τι­σμού, κάτι που είναι θετικό για την εικόνα του προ­ο­ρι­σμού! Γενι­κό­τερα, η Ελλάδα ήταν από τι λίγες χώρες όπου δεν ταλαι­πω­ρή­θηκε έστω και ένας πελάτης της Thomas Cook σε αντί­θεση με την Τουρκία, την Τυνησία, την Ισπανία….

Ποια είναι η πρό­βλεψή σας για τη νέα σεζόν;

Σε επίπεδο αφίξεων ενδε­χο­μέ­νως να υπάρξει ελαφρά κάμψη σε σύγκριση με πέρυσι. Οι αγορές της κεντρι­κής και ανα­το­λι­κής Ευρώπης γενι­κό­τερα δεν θα έχουν μεγάλες απο­κλί­σεις. Στην Αγγλία οι θέσεις αυτή τη στιγμή είναι λιγό­τε­ρες σε σχέση με το 2019 ενώ σταθερή θα παρα­μεί­νει η Ρωσία και μικρή μείωση θα έχουμε από τη Σκαν­δι­να­βία. Δεν δια­φαί­νε­ται ότι θα έχουμε μία δύσκολη σεζόν μπροστά μας.

Σηκώνει βέβαια μεγάλη συζή­τηση για τα ποιο­τικά χαρα­κτη­ρι­στικά της του­ρι­στι­κής περιό­δου, που επη­ρε­ά­ζο­νται από πολλούς παρά­γο­ντες. Και ποιος κρίνει στο τέλος αν είναι καλή η κακή η σεζόν; Ούτε το 2019 ούτε το 2018 ή το 2017 ήταν κακές χρονιές. Η Ρόδος είναι ένας προ­ο­ρι­σμός με πολύ καλές βάσεις, έχει καλό όνομα και καλή πελα­τεία…

Δημιουρ­γούν πρό­βλημα οι λιγό­τε­ρες αερο­πο­ρι­κές θέσεις;

Σίγουρα θα υπάρ­χουν λιγό­τε­ρες θέσεις από ορι­σμέ­νες αγορές. Σε βάθος χρόνου θα ανα­πλη­ρω­θεί αυτό το κενό. Ουσια­στικά λείπουν αερο­πλάνα μόνο από την αγορά της Αγγλίας. Σε ένα βαθμό έχουν καλυ­φθεί οι αερο­πο­ρι­κές θέσεις από άλλες εται­ρείες. Μιλάμε για 4%-5% λιγό­τε­ρες θέσεις για τη Ρόδο τη δεδο­μένη στιγμή. Όμως όλα μπορεί να αλλά­ξουν. Η γενική εικόνα δεν είναι άσχημη…

Ποια είναι η γνώμη σας για την του­ρι­στική προβολή;

Θεωρώ ότι πρέπει να δοθεί έμφαση στο δια­δί­κτυο. Αυτή είναι η νέα τάση. Η παλιάς μορφής προβολή και προ­ώ­θηση (βλ. του­ρι­στι­κές εκθέ­σεις, μπρο­σού­ρες κλπ) σαφώς και θα πρέπει να δια­τη­ρη­θεί, χρειά­ζε­ται όμως να δώσουμε βαρύ­τητα στο δια­δί­κτυο και στα μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης.

Να κλεί­σουμε με την επο­χι­κό­τητα της σεζόν, ένα θέμα που συζη­τιέ­ται δια­χρο­νικά… Θα κατα­φέ­ρουμε ποτέ να έχουμε 12μηνο του­ρι­σμό;

Εάν δεν γίνουν σοβαρές παρεμ­βά­σεις, δεν θα ξεπε­ρά­σουμε την επο­χι­κό­τητα. Ας είμαστε ειλι­κρι­νείς. Δεν μπο­ρούμε να συζη­τάμε για 12μηνο του­ρι­σμό αλλά για επι­μή­κυνση της του­ρι­στι­κής περιό­δου.

Τι θα κάνει ο πελάτης το Νοέμβρη στο νησί όταν όλες οι επι­χει­ρή­σεις είναι κλει­στές; Έχουμε ανα­λο­γι­στεί σε ποια κατά­σταση είναι η Παλιά Πόλη, η Λίνδος, η αγορά κατά τη διάρ­κεια του χειμώνα; Οι του­ρί­στες δεν θα μας παρα­κα­λέ­σουν να ανοί­ξουμε τον προ­ο­ρι­σμό, έχουν εναλ­λα­κτι­κές λύσεις. Εμείς πρέπει να δημιουρ­γή­σουμε τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις για την επι­μή­κυνση και να μη περι­μέ­νουμε να έρθουν πρώτα οι επι­σκέ­πτες και μετά να ανοί­ξουμε…

Χρειά­ζε­ται λοιπόν η τοπική αγορά να κάνει το πρώτο βήμα. Από εκεί και έπειτα θα βοη­θού­σαν μεγάλα πολι­τι­στικά, αθλη­τικά γεγο­νότα… έτσι ώστε να απο­δεί­ξουμε ότι ο προ­ο­ρι­σμός παρα­μέ­νει ενεργός και έτοιμος να υπο­δε­χθεί επι­σκέ­πτες και τη χει­με­ρινή περίοδο.