Στο μενού του ΔΝΤ τα νησιά του Αιγαίου

Γράφει ο Γιώργος Α. Κορο­μη­λάς, Πρό­ε­δρος Ινστι­τού­του Οικο­νο­μι­κών και Φορο­λο­γι­κών Μελετών

Το αδιέ­ξοδο των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων στο Παρίσι οφεί­λε­ται κατά κύριο λόγο στα μέτρα ύψους 2,5 δισ. ευρώ που απαί­τη­σαν οι δανει­στές για να κλείσει, η κατά την άποψή τους δημο­σιο­νο­μική «τρύπα». Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες που έχουν δει το φως της δημο­σιό­τη­τας από την Τετάρτη το βράδυ, πέραν των αλλαγών σε εργα­σιακά και ασφα­λι­στικό, οι δανει­στές της χώρας, προ­ε­ξάρ­χο­ντος του εκπρο­σώ­που του ΔΝΤ, ο οποίος είχε την πιο σκληρή και αδιάλ­λα­κτη στάση, απαί­τη­σαν την εξαί­ρεση των επι­χει­ρή­σεων από τη ρύθμιση των ληξι­πρό­θε­σμων οφειλών και την περαι­τέρω μείωση των συντά­ξεων ή ως εναλ­λα­κτικό σενάριο αντί της μείωσης των συντά­ξεων την κατάρ­γηση του ειδικού καθε­στώ­τος ΦΠΑ που ισχύει για τα νησιά του Αιγαίου.

Για άλλη μια φορά επα­νέρ­χο­μαι στο θέμα των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών ΦΠΑ στα νησιά του Αιγαίου. Το ΔΝΤ εδώ και σχεδόν πέντε χρόνια προ­σπα­θεί να πείσει την ελλη­νική κυβέρ­νηση να προ­χω­ρή­σει σε νομο­θε­τική ρύθμιση με την οποία θα καταρ­γή­σει το ειδικό αυτό καθε­στώς, θεω­ρώ­ντας το «προ­νό­μιο», όταν όλοι γνω­ρί­ζουν πολύ καλά ότι απο­τε­λεί αντι­στάθ­μι­σμα για τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες και τα προ­βλή­ματα που απορ­ρέ­ουν από τη νησιω­τι­κό­τητα. Εδώ πρέπει να επι­ση­μαν­θεί ότι στην Ευρώπη των 27, εκτός της Ελλάδας, εξαι­ρέ­σεις και ειδικά καθε­στώτα ΦΠΑ δια­τη­ρούν η Γερ­μα­νία, η Ισπανία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Αυστρία, η Πορ­το­γα­λία και η Φιν­λαν­δία και μέχρι σήμερα κανένα κράτος – μέλος δεν έχει απε­μπο­λή­σει δικαί­ωμα ευνοϊ­κών ρυθ­μί­σεων στον τομέα του ΦΠΑ, ιδιαί­τερα μάλιστα όταν αυτό έχει παρα­χω­ρη­θεί μέσω των Συν­θη­κών Προ­σχώ­ρη­σης στην Ευρω­παϊκή Ένωση.

Στο ερώτημα γιατί υφί­στα­ται το ειδικό αυτό καθε­στώς, η απά­ντηση είναι ότι απο­τε­λεί ένα σημα­ντικό αντι­σταθ­μι­στικό μέτρο απέ­να­ντι στα μειο­νε­κτή­ματα που δημιουρ­γεί η εδαφική ασυ­νέ­χεια ειδικά λόγω του αυξη­μέ­νου κόστους μετα­φο­ράς των προ­ϊ­ό­ντων και της παροχής υπη­ρε­σιών, ενι­σχύει την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα του νησιω­τι­κού του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος, συνιστά λόγο μεί­ζο­νος εθνικής σημα­σίας και παρά­γο­ντα εθνικής κυριαρ­χίας, διότι απο­τε­λεί κρίσιμο εργα­λείο τόσο για την οικο­νο­μική ανά­πτυξη των νησιών όσο και για την παρα­μονή των κατοί­κων σε αυτά, είναι μέτρο κοι­νω­νι­κής δικαιο­σύ­νης, διότι οι νησιώ­τες δεν απο­λαμ­βά­νουν ισο­δύ­ναμα την ωφέλεια από τα βασικά κοι­νω­νικά αγαθά του κράτους και συνιστά στην πράξη την εφαρ­μογή της παρα­γρά­φου 4 του άρθρου 101 του Συντάγ­μα­τος.

Στο ερώτημα πού μπορεί να οδη­γή­σει μια ενδε­χό­μενη κατάρ­γηση του ειδικού αυτού καθε­στώ­τος η απά­ντηση είναι, στη σημα­ντική αύξηση του κόστους ζωής των κατοί­κων των νησιών, στη μείωση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας των του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων και στην αύξηση της ύφεσης, με απο­τέ­λε­σμα τη συρ­ρί­κνωση των τοπικών οικο­νο­μιών που σημαί­νει κλεί­σιμο πολλών μικρο­με­σαίων αλλά και μεγα­λύ­τε­ρων επι­χει­ρή­σεων, άρα αύξηση της ανερ­γίας και τέλος ερήμωση των νησιών.

Πέραν των ανωτέρω, η ταμειακή επι­βά­ρυνση των κατοί­κων θα επη­ρε­ά­σει ακόμη περισ­σό­τερο την αρνη­τική ψυχο­λο­γία που ήδη υπάρχει και θα προ­κα­λέ­σει αντι­δρά­σεις συμπε­ρι­φο­ράς, οι οποίες θα δια­βρώ­σουν επι­κίν­δυνα τη φορο­λο­γική βάση, με απο­τέ­λε­σμα τα προσ­δο­κώ­μενα έσοδα να αντι­σταθ­μι­σθούν σε ένα μεγάλο μέρος αυτών από την απώλεια εσόδων λόγω της αυτής διά­βρω­σης.

Με δεδο­μένη λοιπόν τη συσχέ­τιση που υπάρχει μεταξύ της αυξη­μέ­νης φορο­λο­γίας και της παρα­βα­τι­κής συμπε­ρι­φο­ράς, το απο­τέ­λε­σμα θα είναι, αντί για την αύξηση των δημο­σίων εσόδων, η αύξηση του τζίρου της μαύρης οικο­νο­μίας και η εκτί­ναξη στα ύψη της φορο­δια­φυ­γής με ό,τι αυτό συνε­πά­γε­ται για τα δημόσια έσοδα.

Ημε­ρη­σία