Η αληθινή ιστορία του διαβόητου γαμπρού, που αρραβωνιαζόταν πλούσιες χωριατοπούλες και εξαφανιζόταν

«Μην είδατε τον Παναγή»; Η αληθινή ιστορία του δια­βό­η­του γαμπρού, που αρρα­βω­νια­ζό­ταν πλού­σιες χωρια­το­πού­λες και εξα­φα­νι­ζό­ταν με τις «προ­κα­τα­βο­λές»

Η διάσημη έκφραση που έγινε και ταινία με τον Θανάση Βέγγο, προ­έρ­χε­ται από την δράση ενός εμφα­νί­σι­μου και δαι­μό­νιου άνδρα από τα Μέγαρα, που ανα­στά­τωσε με τα καμώ­ματα του όλα τα χωριά της Αττικής τη δεκα­ε­τία του ΄40. Βέβαια η πραγ­μα­τική ιστορία δεν μοιάζει με την κινη­μα­το­γρα­φική. Ωστόσο, η δράση του νεαρού δια­δό­θηκε στο λαό που χρη­σι­μο­ποί­ησε την έκφραση «μην είδατε τον Παναγή» για να υπο­δη­λώ­σει τον απα­τε­ώνα που κάνει βρω­μο­δου­λειές και εξα­φα­νί­ζε­ται. Και πως θα μπο­ρούσε να είναι δια­φο­ρε­τικά; Ο Παναγής περιό­δευε στα χωριά ως έμπορος, έκλεινε συμ­φω­νίες με τους αγρότες σε

καλές τιμές και όταν κέρδιζε την εμπι­στο­σύνη τους, αρρα­βω­νια­ζό­ταν την πιο πλούσια κοπέλα της περιο­χής. Μέχρι να εξα­φα­νι­στεί είχε κατα­φέ­ρει να απο­σπά­σει από τα πεθε­ρικά του πολλά χρήματα ως δανεικά και συνήθως άρπαζε και μεγάλες ποσό­τη­τες προ­ϊ­ό­ντων.

Panagis

Στη κινη­μα­το­γρα­φική σκηνή ο Θανάσης δανεί­ζε­ται χρήματα , αλλά με κωμικό τρόπο. Το σενάριο δεν ακο­λου­θεί το λαϊκό μύθο του δαι­μό­νιου νεαρού από τα Μέγαρα, ο οποίος έγινε συνώ­νυμο του απα­τε­ώνα.

Τα πει­στή­ρια του εγκλή­μα­τος

Περισ­σό­τερα στοι­χεία εντό­πισε ο Αθη­ναιο­γρά­φος Θωμάς Σιταράς μέσα από το χρο­νο­γρά­φημα του σπου­δαίου συγ­γρα­φέα Ασημάκη Γιαλαμά στις σελίδες της εφη­με­ρί­δας Βραδυνή. Ανα­δη­μο­σιεύ­ουμε μέρος του απο­λαυ­στι­κού κει­μέ­νου.

«Προ κάμπο­σων μηνών έκαμε την εμφά­νιση του στα χωριά της Αττικής ένας κομψός και δρα­στή­ριος νέος. Ήταν ο Παναγής. Παρί­στανε τον μεγα­λέ­μπορο απ’ την Αθήνα και σε κάθε χωριό που πήγαινε ζητούσε ν’ αγοράση όσες ποσό­τη­τες τρο­φί­μων υπήρχαν. Έλεγε φερ’ ειπείν σ΄ένα χωρικό που είχε για πούλημα φακές: -Πόσο θέλεις την οκά; -Τέσσερες χιλιά­δες, έλεγε αίφνης ο χωρικός. -Ωραία. Τις αγοράζω. Κι’ έδινε μια προ­κα­τα­βολή. Δεν έκανε ποτέ παζάρια. Σ’ ότι κι’ αν ζητού­σαν, συμ­φω­νούσε. Ιδεώδης αγο­ρα­στής!… Έκαμε μερικές τέτοιες γεν­ναίες εμπο­ρι­κές χει­ρο­νο­μίες σ’ όλα τα γύρω χωριά κι’ έτσι εκέρ­δισε την εμπι­στο­σύνη των χωρικών. Κατόπιν προ­χώ­ρησε στο δεύτερο στάδιο του κατε­στρω­μέ­νου σχεδίου του. Ευρήκε στο κάθε χωριό κι’ από μια κοπέλλα όμορφη, δροσερή και προ παντός ευκα­τά­στατη. Και την αρρα­βω­νιά­στηκε.

kopelles

Πάνω από δέκα αρρα­βώ­νες έκανε ο Παναής μέσα σε μικρό χρονικό διά­στημα. Οι υπο­ψή­φιες νύφες όμως το αγνο­ού­σαν.

Απάνω από δέκα αρρα­βώ­νες συνήψε κατ’ αυτόν τον τρόπο. «Κάθε κορ­φούλα και κλαρί, κάθε κλαρί και κλέφτης» λέγει για τον Όλυμπο το δημο­τικό τρα­γούδι. Κάτι παρό­μοιο μπο­ρούσε να λεχθή και για τον Παναγή: «Κάθε χωριό και μια μνηστή. Κάθε μνηστή και… μεζές σπου­δαίος». Διότι αμέσως ο Παναγής έβαλε σ’ ενέρ­γεια την οικο­νο­μική εκμε­τάλ­λευσι των αρρα­βώ­νων του. Κάθε τόσο αρρι­βά­ριζε στο κάθε χωριό και έλεγε στα μέλ­λο­ντα πεθε­ρικά του: -Δώστε ένα τσου­βάλι κουκιά ή ένα του­λούμι τυρί που θέλει κάποιος πελάτης μου στην Αθήνα κι’ αργό­τερα σας φέρνω τα λεφτά. -Δεν πει­ρά­ζει για τα λεφτά, απα­ντού­σαν γεν­ναιο­φρό­νως τα πεθε­ρικά. Κι’ έδιναν προ­θύ­μως τα κουκιά, το τυρί, τα πάντα. «Ό,τι θέλει ο γαμπρός μας. Ό,τι θέλει το παιδί μας». Κι’ όλο και τσι­μπούσε ο Παναγής. Κι’ αυτό το τσί­μπημα ήταν… δεκα­πλούν. Συνέ­βαινε δηλαδή και με τις δέκα αρρα­βω­νια­στι­κές. Αφήνω τις γεν­ναίες προ­κα­τα­βο­λές που έπαιρνε ο πολυ­σύν­θε­τος αυτός αρρα­βω­νια­στι­κός από τις εκλε­κτές του σε φιλιά, αγκα­λιά­σματα και λοιπά. Από τη μία έφευγε, στην άλλη επή­γαινε. Δεν πρό­φται­ναν να στε­γνώ­σουν τα φιλιά της μιανής, άρχιζε το τρύγημα των φιλιών της άλλης. Κι’ έτσι η ζωή του ευτυ­χούς Παναγή έρρεε μέσα σε αγκα­λιές, φιλιά, γλυ­κό­λογα και εκλεκτά φαγο­πό­τια στο κάθε σπίτι των πεθε­ρι­κών του.

Αλλά τα πράγ­ματα έπρεπε κάποτε να βαδί­σουν προς την λύσιν των. Οι γονείς της κάθε μνηστής άρχισαν να θέτουν στον Παναγή όλο και επι­τα­κτι­κώ­τερο το ερώτημα: -Πότε ο γάμος, Παναγή; Ο Παναγής υπε­ξέ­φυγε τη μια φορά, υπε­ξέ­φυγε την άλλη. Αλλά τέλος κατά­λαβε ότι είχαν σωθή τα’ αστεία. Έπρεπε να ορίση τους γάμους. Και το έκαμε! Είπε στους γονείς όλων των αρρα­βω­νια­στι­κών του: -Στις τάδε του μηνός θάρθω να κάμουμε το γάμο. Και στις δέκα αρρα­βω­νια­στι­κές ώρισε την ίδια ημε­ρο­μη­νία. Αυτό ήταν το απο­κο­ρύ­φωμα της φάρσας που εσκη­νο­θέ­τησε ο ανεκ­δι­ή­γη­τος Παναγής. Δέκα και παρα­πάνω ίσως σπίτια σε ισά­ριθμα χωριά της Αττικής ετοι­μα­ζό­νταν ταυ­το­χρό­νως να δεχθούν τον πολυ­πό­θητο γαμπρό. Δέκα μωρές παρ­θέ­νες επε­ρί­με­ναν τον νυμφίο.

gynaikes_megara

Κοπέλ­λες απο τα Μέγαρα. Καμία δεν έμαθε που πήγε ο Παναγής.

Και ήρθε η μεγάλη ημέρα. Το κάθε σπίτι είχε τελειώ­σει όλες τις προ­ε­τοι­μα­σίες του γάμου και περί­μενε να κατα­φθάση ο Παναγής απ’ την Αθήνα. Αλλά η ημέρα προ­χω­ρούσε, ο ήλιος όπως έγραφαν οι παληοί διη­γη­μα­το­γρά­φοι, έκλινε προς την δύσιν του και ο Παναγής δεν φαι­νό­τανε. Τότε οι οικείοι της κάθε νύφης άρχισαν ν’ ανη­συ­χούν. Και κατέ­βη­καν στην πλατεία του χωριού κι’ όταν έφθανε λεω­φο­ρείο απ’ την Αθήνα ρωτού­σαν: -Μην τον είδατε τον Παναγή; Το ίδιο συνέ­βαινε σ’ όλα τα χωριά εις τα οποία είχε… δια­πρά­ξει αρρα­βώνα ο Παναγής. Όλη δηλαδή σχεδόν η Αττική εδο­νείτο εκείνη την ημέρα από την ερώτησι: -Μην είδατε τον Παναγή; Η φράσις αυτή μετα­δό­θηκε από στόμα σε στόμα, απλώ­θηκε σα βουερό σύννεφο κι’ εκάλυψε όλο το αττικό λεκα­νο­πέ­διο. Κι’ αφού ο Παναγής δεν ξανα­φά­νηκε στα χωριά η φράσις έγινε το σύμβολο ενός θρύλου. Και τώρα όταν βγήτε έξω απ’ την Αθήνα με λεω­φο­ρείο, θ’ ακού­σετε σ’ όλη τη δια­δρομή να σας ρωτούν: -Μην είδατε τον Παναγή; Η ερώ­τη­σις έγινε το σύνθημα της εποχής. Σήμερα που οι απάτες και οι μηχανές είνε το τρέχον νόμισμα και οι Πανα­γή­δες έχουν επι­κιν­δύ­νως πλη­θυνθή, ήταν ανα­πό­φευ­κτο να βρεθή μια φράσις προει­δο­ποι­η­τική για τους αφελείς, κάτι σαν το «βάρδα φουρ­νέλλο» που φωνά­ζουν οι λατόμοι. Όταν λοιπόν οσφραί­νε­σθε του λοιπού κάποια καιο­μένη θρυα­λίδα απάτης, δεν έχετε παρά να φωνά­ζετε: -Μην είδατε τον Παναγή;».

Με πλη­ρο­φο­ρίες από Παλιά Αθήνα

mixanitouxronou.gr