130 ξενικά είδη ψαριών έχουν εισβάλει στις θάλασσές μας!

Συνο­λικά 130 ξενικά είδη έχουν βρει κατα­φύ­γιο στις θάλασ­σες της Ρόδου και στα Δωδε­κά­νησα γενι­κό­τερα. Του­λά­χι­στον τόσα έχουν κατα­γρα­φεί από τον Υδρο­βιο­λο­γικό Σταθμό της Ρόδου… Ιδιαί­τερα φιλό­ξενο είναι το θαλάσ­σιο περι­βάλ­λον στην περιοχή μας για τα λεο­ντό­ψαρα και τους λαγο­κέ­φα­λους.

Το λεο­ντό­ψαρα είναι είδος που εξα­πλώ­νε­ται πολύ γρήγορα στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο μετά την είσοδό του μέσω της Διώ­ρυ­γας του Σουέζ. Το λεο­ντό­ψαρο Pterois miles είναι ένα τροπικό ψάρι και εμφα­νί­στηκε στη Ρόδο το 2015, ενώ μέχρι τότε είχε φτάσει ως την Ερυθρά Θάλασσα από τον Ινδικό Ωκεανό, όπου συνήθως κινεί­ται. Ο πλη­θυ­σμός του εξα­πλώ­νε­ται γρήγορα γι αυτό και κατα­τάσ­σε­ται στους χωρο­κα­τα­κτη­τές της θάλασ­σας. Λεο­ντό­ψαρα αλιεύ­θη­καν σε ρηχά νερά στο Φαλη­ράκι και στη Λίνδο και ενο­πί­ζο­νται συνεχώς από τους αλιείς. Το συγκε­κρι­μένο είδος φέρει δηλη­τη­ριώδη αγκάθια. Είναι όμως κατάλ­ληλο προς κατα­νά­λωση.

Οι δηλη­τη­ριώ­δεις λαγο­κέ­φα­λοι πρω­το­εμ­φα­νί­στη­καν στη Ρόδο το 2003. Τον τελευ­ταίο καιρό αλιεύ­ο­νται λαγο­κέ­φα­λοι που φθάνουν ακόμη και τα πέντε κιλά βάρος και το ένα μέτρο μήκος. Σύµφωνα µε τους επι­στή­μο­νες, το γεγονός αυτό απο­τε­λεί από­δειξη της ταχύ­τα­της εξά­πλω­σής τους και της κυριαρ­χίας τους, έναντι άλλων ειδών στις ελλη­νι­κές θάλασ­σες. Η εξά­πλωση των λαγο­κέ­φα­λων στη Νοτιο­α­να­το­λική Μεσό­γειο και στο Αιγαίο έχει πάρει πλέον τερά­στιες δια­στά­σεις, χωρίς να είναι δυνατή οποια­δή­ποτε παρέµβαση ώστε να αντιµετωπιστεί το τερά­στιο αυτό πρό­βλημα στην αλιεία – οι λαγο­κέ­φα­λοι τρέ­φο­νται µε άλλα είδη ψαριών που έχουν εμπο­ρική αξία.

Βέβαια, υπάρ­χουν διάφορα άλλα ξενικά είδη που έχουν «εισβά­λει» στις θάλασ­σές μας και έχουν εμπο­ρική αξία. Τέτοια είδη είναι το μπλε καβούρι, (callinectes sapidus είναι η επι­στη­μο­νική ονο­μα­σία του), κάποια σπάνια είδη γαρίδας, αλλά και οι γερ­μα­νοί, το ψάρι που κατα­να­λώ­νε­ται πλέον ευρέως στη Ρόδο.

Σύμφωνα µε τους επι­στή­μο­νες, η αύξηση της θερ­μο­κρα­σίας των θαλασ­σών λόγω των κλι­μα­τι­κών αλλαγών δημιουρ­γεί ευνοϊ­κές συν­θή­κες για να μετα­να­στεύ­ουν ψάρια από θερ­μό­τε­ρες θάλασ­σες στα νερά της Μεσο­γείου. Η παρου­σία των εισβο­λέων στο Αιγαίο προ­κα­λεί σημα­ντι­κές συνέ­πειες στο οικο­σύ­στημα και σύμφωνα µε τις εκτι­μή­σεις των ιχθυο­λό­γων ανα­πτύσ­σε­ται έντονος αντα­γω­νι­σμός µε τα γηγενή ψάρια για τη δια­θέ­σιμη τροφή στις ελλη­νι­κές θάλασ­σες.

«Προ­φα­νώς και η αύξηση της θερ­μο­κρα­σίας των θαλασ­σών ευνοεί την εισβολή ξενικών ειδών, το φαι­νό­μενο αυτό οφεί­λε­ται όμως και σε μία σειρά άλλων παρα­γό­ντων, όπως π.χ. στη δια­πλά­τυνση του κανα­λιού του Σουέζ, ή στις κινή­σεις πλοίων. Συχνά διάφορα είδη εγκλω­βί­ζο­νται ως λάρβες στα έρματα των πλοίων και όταν βρουν κατάλ­λη­λες συν­θή­κες ανα­πτύσ­σο­νται», ανα­φέ­ρει ο ιχθυο­λό­γος του Υδρο­βιο­λο­γι­κού Σταθμού Ρόδου, κ. Γερά­σι­μος Κον­δυ­λά­τος.

Νέα είδη

Στο μεταξύ, επι­κρα­τεί επι­φυ­λακή για την έλευση του Plotosus lineatus, που μοιάζει με χέλι και είναι ένα από τα πιο δηλη­τη­ριώδη παγκο­σμίως, που έχει κατα­κλύ­σει τις θάλασ­σες στο Ισραήλ και στη γει­το­νική Τουρκία. Μπορεί να μην έχει ακόμη εντο­πι­στεί στην περιοχή μας αλλά τα κοπάδια ανα­μέ­νε­ται να κάνουν την εμφά­νισή τους, ταξι­δεύ­ο­ντας από την γει­το­νική Τουρκία.

Το Plotosus lineatus προ­έρ­χε­ται από τον Ινδικό Ωκεανό και έχει εξα­πλω­θεί στη Μεσό­γειο, όπως και στις άλλες περι­πτώ­σεις μέσα από τη διώρυγα του Σουέζ. Μοιάζει με χέλι αλλά ξεχω­ρί­ζει σημα­ντικά από τις κίτρι­νες ορι­ζό­ντιες γραμμές που έχει στο σώμα του. Χρειά­ζε­ται μεγάλη προσοχή καθώς τα δύο θωρα­κικά πτε­ρύ­για έχουν δηλη­τή­ριο. Δεν το τρώνε πουθενά στον κόσμο. Σημειώ­νε­ται ότι οι βιο­λό­γοι του ΥΣΡ, δια­βε­βαιώ­νουν ότι στη Ρόδο και στα νησιά μας δεν υπάρχει πρό­βλημα με μέδου­σες, όπως σε άλλες περιο­χές της χώρας.