Στον Αρειο Πάγο η καταδίκη επιχειρηματία για εργατικό ατύχημα με φορτηγό της εταιρείας του

• Αίτηση αναί­ρε­σης κατά της από­φα­σης του Τρι­με­λούς Πλημ­με­λειο­δι­κείου κατέ­θεσε 52χρονος ημε­δα­πός, πρό­ε­δρος ανώ­νυ­μης εται­ρείας, ο οποίος κατα­δι­κά­στηκε μαζί με τον διευ­θύ­νο­ντα σύμ­βουλο σε φυλά­κιση 6 μηνών με ανα­στολή για τον τραυ­μα­τι­σμό οδηγού από υπο­χώ­ρηση σκα­λο­πα­τιού

• Ο συνή­γο­ρός του, κ. Εμμα­νουήλ Βλάχος, επι­κα­λεί­ται έλλειψη ειδικής αιτιο­λο­γίας και απουσία αιτιώ­δους συν­δέ­σμου ανάμεσα στην παρά­λειψη που κατα­λο­γί­στηκε και το απο­τέ­λε­σμα

Μια υπόθεση εργα­τι­κού ατυ­χή­μα­τος που ξεκί­νησε το φθι­νό­πωρο του 2019 και πέρασε από δύο βαθμούς δικαιο­δο­σίας φτάνει πλέον στο Ανώτατο Δικα­στή­ριο. Ο πρό­ε­δρος εμπο­ρι­κής και βιο­μη­χα­νι­κής εται­ρείας, κατα­δι­κα­σθείς σε δεύτερο βαθμό για σωμα­τική βλάβη από αμέλεια παρ’ υπόχρεω δια παρα­λεί­ψεως, ζητεί από το Ποινικό Τμήμα του Αρείου Πάγου να αναι­ρέ­σει την απόφαση, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι το δικα­στή­ριο ουσίας τον κατα­δί­κασε χωρίς να εξη­γή­σει πώς η φερό­μενη ελλιπής συντή­ρηση ενός σκα­λο­πα­τιού συν­δέ­ε­ται με την πτώση του εργα­ζο­μέ­νου.

Το ατύχημα σημειώ­θηκε στις 9 Οκτω­βρίου 2019, περί ώρα 15.00, κατά την εκφόρ­τωση εμπο­ρευ­μά­των από φορτηγό της εται­ρείας σε ξενο­δο­χείο της περιο­χής. Ο οδηγός, υπάλ­λη­λος της επι­χεί­ρη­σης, φέρεται να πάτησε στο σκαλί ανά­βα­σης της θέσης του οδηγού, το οποίο, κατά την κατη­γο­ρία, υπο­χώ­ρησε λόγω προ­ϋ­πάρ­χου­σας βλάβης. Από την πτώση στο έδαφος ο εργα­ζό­με­νος υπέστη, όπως δέχθηκε το δικα­στή­ριο, μεγάλη ρήξη του τενο­ντιαίου πετάλου του αρι­στε­ρού ώμου.

Το κατη­γο­ρη­τή­ριο απέδωσε στους 2 νόμι­μους εκπρο­σώ­πους της εται­ρείας ότι δεν έλαβαν τα απαι­τού­μενα μέτρα ασφα­λείας, ενώ γνώ­ρι­ζαν και αγνό­η­σαν τη βλάβη στο σκα­λο­πάτι, παρότι είχαν νόμιμη υπο­χρέ­ωση να την επι­διορ­θώ­σουν και να μην επι­τρέ­ψουν τη χρήση του οχή­μα­τος μέχρι την ασφαλή απο­κα­τά­σταση.

Η υπόθεση εκδι­κά­στηκε πρω­το­δί­κως στις 16 Δεκεμ­βρίου 2024 ενώπιον του Μονο­με­λούς Πλημ­με­λειο­δι­κείου, το οποίο κήρυξε ενόχους αμφό­τε­ρους τους κατη­γο­ρου­μέ­νους και τους επέβαλε ποινή φυλά­κι­σης 6 μηνών στον καθένα, με τριετή ανα­στολή, ανα­γνω­ρί­ζο­ντάς τους το ελα­φρυ­ντικό του πρό­τε­ρου σύν­νο­μου βίου. Οι κατα­δι­κα­σθέ­ντες άσκησαν εφέσεις 2 ημέρες αργό­τερα, στις 18 Δεκεμ­βρίου 2024.

Το Τρι­με­λές Πλημ­με­λειο­δι­κείο, δικά­ζο­ντας σε δεύτερο βαθμό στις 27 Μαΐου 2026, επι­βε­βαί­ωσε πλήρως την πρω­τό­δικη κρίση. Με την απόφαση 458/2026 κήρυξε τους 2 επι­χει­ρη­μα­τίες ενόχους για την ίδια πράξη και με την ίδια ποινή, απορ­ρί­πτο­ντας παράλ­ληλα τους αυτο­τε­λείς ισχυ­ρι­σμούς που είχαν προ­βά­λει εγγρά­φως και προ­φο­ρικά πριν από την έναρξη της απο­δει­κτι­κής δια­δι­κα­σίας.

Κατά την προ­σβαλ­λό­μενη απόφαση, η αμέλεια των κατη­γο­ρου­μέ­νων συνί­στατο στο ότι δεν συντή­ρη­σαν εγκαί­ρως το σκα­λο­πάτι του φορ­τη­γού. Το δικα­στή­ριο έκρινε ότι από τις κατα­θέ­σεις των μαρ­τύ­ρων προ­έ­κυψε πως ο εξο­πλι­σμός της εται­ρείας στο σύνολό του αντι­με­τώ­πιζε πολλά προ­βλή­ματα λόγω ελλι­πούς συντή­ρη­σης των οχη­μά­των και ότι, αν οι εργο­δό­τες είχαν επι­δεί­ξει μεγα­λύ­τερη επι­μέ­λεια, όπως όφειλαν εκ του νόμου, ο τραυ­μα­τι­σμός δεν θα είχε επέλθει. Στο ίδιο σκε­πτικό γίνεται δεκτό ότι το επίμαχο σκαλί είχε υποστεί πρό­χειρη επι­σκευή με σύρμα από προη­γού­μενο συντη­ρητή της επι­χεί­ρη­σης.

Η υπε­ρά­σπιση επι­κε­ντρώ­νει τον πρώτο λόγο στην έλλειψη ειδικής και εμπε­ρι­στα­τω­μέ­νης αιτιο­λο­γίας. Όπως υπο­στη­ρί­ζει ο κ. Βλάχος στην έκθεση, η απόφαση δέχεται την ενοχή ανα­φέ­ρο­ντας απλώς ότι οι κατη­γο­ρού­με­νοι «παρέ­λει­ψαν να λάβουν τα απα­ραί­τητα μέτρα ασφα­λείας», χωρίς να απαντά τεκ­μη­ριω­μένα σε όσα, κατά την ίδια, προ­έ­κυ­ψαν στο ακρο­α­τή­ριο.

Το κεντρικό επι­χεί­ρημα αφορά την κατά­θεση του μονα­δι­κού αυτόπτη μάρτυρα. Σύμφωνα με τα πρα­κτικά που επι­κα­λεί­ται η υπε­ρά­σπιση, ο μάρ­τυ­ρας αυτός κατέ­θεσε ότι ο παθών δεν έπεσε ενώ προ­σπα­θούσε να ανέβει στο όχημα, αλλά ενώ κατέ­βαινε, και ότι τον είδε «στον αέρα» χωρίς να γνω­ρί­ζει αν πάτησε καν το σκαλί. Η υπε­ρά­σπιση προ­σθέ­τει ότι δεύ­τε­ρος μάρ­τυ­ρας κατη­γο­ρίας τοπο­θέ­τησε το ελάτ­τωμα στη δεξιά πλευρά του σκα­λο­πα­τιού, ενώ ο ίδιος ο παθών δήλωσε πως έπεσε προς τα αρι­στερά και πίσω, χωρίς, κατά τον αναι­ρε­σεί­ο­ντα, να εξη­γή­σει πώς τραυ­μα­τί­στηκε στο μπρο­στινό μέρος του γόνατου. Με βάση τα στοι­χεία αυτά, ο συνή­γο­ρος δια­τεί­νε­ται ότι το ατύχημα θα συνέ­βαινε ακόμη κι αν το σκα­λο­πάτι βρι­σκό­ταν σε άριστη κατά­σταση, επο­μέ­νως ο αιτιώ­δης σύν­δε­σμος δια­κό­πτε­ται από πράξη του ίδιου του εργα­ζο­μέ­νου.

Ο δεύ­τε­ρος λόγος αναί­ρε­σης αφορά εσφαλ­μένη ερμη­νεία και εφαρ­μογή ουσια­στι­κής ποι­νι­κής διά­τα­ξης. Η υπε­ρά­σπιση ισχυ­ρί­ζε­ται ότι το δικα­στή­ριο παρα­βί­ασε άρθρα του Ποι­νι­κού Κώδικα, καθώς στα εγκλή­ματα που τελού­νται με παρά­λειψη δεν αρκεί η ύπαρξη ιδιαί­τε­ρης νομικής υπο­χρέ­ω­σης, αλλά απαι­τεί­ται η παρά­λειψη να απο­τε­λεί την απο­κλει­στική ή την κύρια αιτία του απο­τε­λέ­σμα­τος.

Στο σημείο αυτό ο κ. Βλάχος επι­κα­λεί­ται τα ίδια τα πρα­κτικά της δίκης. Ο παθών, κατά την έκθεση, δήλωσε ότι ανέ­βαινε στο όχημα «σαν τον πίθηκο», πιά­νο­ντας δεξιά και αρι­στερά, ενώ ο δεύ­τε­ρος μάρ­τυ­ρας κατέ­θεσε ότι, λόγω καλής φυσικής κατά­στα­σης, ουδέ­ποτε χρη­σι­μο­ποιούσε το σκαλί αλλά πηδούσε απευ­θείας στο όχημα, γνω­ρί­ζο­ντας επί μήνες την κατά­στασή του. Η υπε­ρά­σπιση συνάγει από αυτά ότι ο τραυ­μα­τι­σθείς γνώριζε το πρό­βλημα και δεν επέ­δειξε την προσοχή ενός μέσου οδηγού, συμπε­ρι­φορά που, όπως υπο­στη­ρί­ζει, διέκοψε τον αιτιώδη σύν­δε­σμο.

Παράλ­ληλα, ο αναι­ρε­σείων κατα­λο­γί­ζει στην απόφαση έλλειψη νόμιμης βάσης λόγω ασαφών και αντι­φα­τι­κών παρα­δο­χών. Ενώ το δικα­στή­ριο δέχεται ότι το φορτηγό είχε υποστεί πρό­χειρη επι­σκευή με σύρμα, δεν διευ­κρι­νί­ζει, κατά την υπε­ρά­σπιση, αν οι εργο­δό­τες είχαν λάβει γνώση της συγκε­κρι­μέ­νης επι­διόρ­θω­σης, αν είχαν δώσει εντολή για κανο­νική αντι­κα­τά­σταση που καθυ­στέ­ρησε από το εξω­τε­ρικό και αν είχαν οποια­δή­ποτε ενη­μέ­ρωση από τεχνικό ασφα­λείας, μηχα­νο­λόγο ή τους ίδιους τους εργα­ζο­μέ­νους.

Ο τρίτος λόγος αναί­ρε­σης στρέ­φε­ται κατά της παρε­μπί­πτου­σας από­φα­σης με την οποία το δευ­τε­ρο­βάθ­μιο δικα­στή­ριο απέρ­ριψε 2 αιτή­ματα της υπε­ρά­σπι­σης. Το πρώτο αφο­ρούσε την ένσταση ακυ­ρό­τη­τας του κλη­τη­ρίου θεσπί­σμα­τος λόγω αορι­στίας. Η υπε­ρά­σπιση είχε υπο­στη­ρί­ξει ότι το κατη­γο­ρη­τή­ριο δεν προσ­διό­ριζε ποια ήταν η νομική υπο­χρέ­ωση καθενός από τους κατη­γο­ρου­μέ­νους, ποιος από τους δύο γνώριζε και αγνόησε τη βλάβη και αν ο τεχνι­κός ασφα­λείας είχε ενη­με­ρώ­σει τον έναν ή και τους δύο. Το δικα­στή­ριο απέρ­ριψε την ένσταση κρί­νο­ντας ότι από την επι­σκό­πηση του κλη­τη­ρίου θεσπί­σμα­τος «ουδόλως δια­πι­στώ­νε­ται κάτι τέτοιο», αιτιο­λο­γία που ο κ. Βλάχος χαρα­κτη­ρί­ζει τυπική και ανε­παρκή.

Το δεύτερο αίτημα ήταν η αναβολή της δίκης για διε­νέρ­γεια πραγ­μα­το­γνω­μο­σύ­νης από φανο­ποιό, ώστε να κριθεί αν το συγκε­κρι­μένο σκα­λο­πάτι μπο­ρούσε να υπο­χω­ρή­σει, δεδο­μέ­νης της επι­σκευής του και του σωμα­τό­τυ­που του παθό­ντος.