Γεράσιμος Τιμοθεάτος: Ανθεκτική η σεζόν παρά τις αναταράξεις

Με τη θε­ρι­νή του­ρι­στι­κή πε­ρί­ο­δο να βρί­σκε­ται ήδη στον Ιού­νιο, ο ελ­λη­νι­κός του­ρι­σμός κα­λεί­ται να ισορ­ρο­πή­σει ανά­με­σα στις διε­θνείς γε­ω­πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις, στην μεί­ω­ση της κα­τα­να­λω­τι­κής δύ­να­μης στις βα­σι­κές αγο­ρές και το διαρ­κώς αυ­ξα­νό­με­νο κό­στος λει­τουρ­γί­ας των επι­χει­ρή­σε­ων. Παρά τις ανα­τα­ρά­ξεις που προ­κά­λε­σαν τα γε­γο­νό­τα με την ανά­φλε­ξη στην Μέση Ανα­το­λή και η προ­σω­ρι­νή επι­βρά­δυν­ση των κρα­τή­σε­ων, η ει­κό­να που δια­μορ­φώ­νε­ται στα τέλη Ιου­νί­ου πα­ρα­μέ­νει συ­γκρα­τη­μέ­να αι­σιό­δο­ξη.

Ο αντι­πρό­ε­δρος Οι­κο­νο­μι­κών της Πα­νελ­λή­νιας Ομο­σπον­δί­ας Ξε­νο­δό­χων, κ. Γε­ρά­σι­μος Τι­μο­θε­ά­τος, μι­λώ­ντας προς την ‘δ’ για την πο­ρεία της φε­τι­νής σεζόν, υπο­γραμ­μί­ζει ότι ο κλά­δος εξα­κο­λου­θεί να αντι­με­τω­πί­ζει σο­βα­ρές προ­κλή­σεις, με κυ­ριό­τε­ρες την ακρί­βεια, τις φο­ρο­λο­γι­κές επι­βα­ρύν­σεις και την πίεση στα πε­ρι­θώ­ρια κέρ­δους των επι­χει­ρή­σε­ων.

Οι κρα­τή­σεις επέ­στρε­ψαν, αλλά η αγορά κι­νεί­ται στο «last minute»

Η αρ­χι­κή ανη­συ­χία που προ­κά­λε­σε η κα­τά­στα­ση με τα δύο πο­λε­μι­κά μέ­τω­πα στην Μέση Ανα­το­λή επη­ρέ­α­σε άμεσα την του­ρι­στι­κή αγορά, δη­μιουρ­γώ­ντας αβε­βαιό­τη­τα και επι­βρά­δυν­ση των κρα­τή­σε­ων.

Ωστό­σο, σύμ­φω­να με τον κ. Τι­μο­θε­ά­το, η κα­τά­στα­ση στα­δια­κά ομα­λο­ποι­ή­θη­κε: «Αυτή τη στιγ­μή είναι κα­λύ­τε­ρα. Τα πράγ­μα­τα έχουν βελ­τιω­θεί, έχουν μπει σε μια κα­νο­νι­κό­τη­τα. Οι κρα­τή­σεις, όταν ξε­κί­νη­σαν τα γε­γο­νό­τα στη Μέση Ανα­το­λή, εί­χα­με πα­ρα­τη­ρή­σει ότι ση­μεί­ω­σαν μία επι­βρά­δυν­ση. Από εκεί και πέρα ξε­κί­νη­σαν μετά πάλι -με μειω­μέ­νο ρυθμό σε σχέση με τα προη­γού­με­να χρό­νια, αλλά σε ικα­νο­ποι­η­τι­κό επί­πε­δο,», το­νί­ζει.

Όπως εξη­γεί, η φε­τι­νή χρο­νιά χα­ρα­κτη­ρί­ζε­ται από την τάση των τα­ξι­διω­τών να κα­θυ­στε­ρούν τις απο­φά­σεις τους και να κλεί­νουν τις δια­κο­πές τους την τε­λευ­ταία στιγ­μή (last minute):

«Η σεζόν κι­νεί­ται στο last minute, είναι γε­γο­νός ότι έτσι θα εξα­κο­λου­θή­σει και στη συ­νέ­χεια», ανα­φέ­ρει χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά.

Η συ­μπε­ρι­φο­ρά αυτή, ωστό­σο, μόνο θε­τι­κή δεν είναι για τις ξε­νο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις, οι οποί­ες ανα­γκά­ζο­νται να προ­σφέ­ρουν ση­μα­ντι­κές εκ­πτώ­σεις προ­κει­μέ­νου να δια­τη­ρή­σουν υψηλά πο­σο­στά πλη­ρό­τη­τας:

«Σί­γου­ρα δεν συμ­φέ­ρει τις ξε­νο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις το last minute, διότι όταν μι­λά­με για τε­λευ­ταία στιγ­μή, εν­νο­ού­με προ­σφο­ρές. Άρα κά­ποια έσοδα που υπο­λό­γι­ζες σαν επι­χεί­ρη­ση να ει­σπρά­ξεις, δεν θα τα ει­σπρά­ξεις, γιατί βγαί­νεις με προ­σφο­ρές προς τα έξω ώστε να γε­μί­σεις τα δω­μά­τια τα οποία είναι κενά. Άρα σί­γου­ρα έχει πρό­βλη­μα, επι­φέ­ρει μεί­ω­ση στον τζίρο των επι­χει­ρή­σε­ων στο τέλος…», επι­ση­μαί­νει.

Το με­γά­λο στοί­χη­μα δεν είναι οι αφί­ξεις  αλλά οι τζί­ροι

Πα­ρό­τι οι εκτι­μή­σεις συ­γκλί­νουν στο ό,τι οι αφί­ξεις θα δια­τη­ρη­θούν σε υψηλά επί­πε­δα, ο ξε­νο­δο­χεια­κός κλά­δος εμ­φα­νί­ζε­ται ιδιαί­τε­ρα προ­βλη­μα­τι­σμέ­νος για την οι­κο­νο­μι­κή από­δο­ση της χρο­νιάς.

Ο κ. Τι­μο­θε­ά­τος με­τα­το­πί­ζει τη συ­ζή­τη­ση από τον αριθ­μό των επι­σκε­πτών στα πραγ­μα­τι­κά οι­κο­νο­μι­κά απο­τε­λέ­σμα­τα των επι­χει­ρή­σε­ων: «Το θέμα δεν είναι μόνο οι αφί­ξεις. Γνω­ρί­ζου­με ότι θα κι­νη­θού­με με θε­τι­κό πρό­ση­μο -έστω και λίγο- και ανά­λο­γα με τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες που έχει κάθε πε­ριο­χή στην Ελ­λά­δα. Το θέμα είναι οι τζί­ροι που θα είναι μειω­μέ­νοι, όταν θα κά­νου­με ‘τα­μείο’ στο τέλος της σεζόν».

Όπως εξη­γεί, η συ­νε­χής αύ­ξη­ση του κό­στους λει­τουρ­γί­ας δη­μιουρ­γεί ένα εξαι­ρε­τι­κά δύ­σκο­λο επι­χει­ρη­μα­τι­κό πε­ρι­βάλ­λον:

«Τα ξε­νο­δο­χεία είναι υπερ­φο­ρο­λο­γη­μέ­να, υπάρ­χουν πάρα πολ­λές επι­βα­ρύν­σεις και όλο αυτό, σε συν­δυα­σμό με τα αυ­ξη­μέ­να λει­τουρ­γι­κά κόστη, την ενέρ­γεια, την πρώτη ύλη και το F&B, δια­μορ­φώ­νουν ένα κλίμα πάρα πολύ δύ­σκο­λο για τις επι­χει­ρή­σεις. Άρα, κατά την άποψή μου, στό­χος είναι να πε­ρά­σου­με ομαλά στην επό­με­νη ημέρα και να προ­χω­ρή­σου­με πα­ρα­κά­τω με τις λι­γό­τε­ρες δυ­να­τές απώ­λειες».

Οι αυ­ξή­σεις απορ­ρο­φώ­νται  από τα ξε­νο­δο­χεία

Ση­μα­ντι­κό πρό­βλη­μα απο­τε­λεί και το γε­γο­νός ότι με­γά­λο μέρος των νέων επι­βα­ρύν­σε­ων δεν μπο­ρεί να με­τα­κυ­λι­στεί άμεσα στους επι­σκέ­πτες, καθώς οι πε­ρισ­σό­τε­ρες συμ­φω­νί­ες με τους tour operators έχουν ήδη υπο­γρα­φεί.

«Ένα πολύ με­γά­λο μέρος των συμ­βο­λαί­ων και των τιμών που συμ­φω­νή­θη­καν την περ­σι­νή χρο­νιά, τις απορ­ρο­φά­ει η ξε­νο­δο­χεια­κή επι­χεί­ρη­ση. Δεν έχει τη δυ­να­τό­τη­τα να προ­σαρ­μό­σει τις τιμές. Άρα γι’ αυτό είπα ότι είναι μια με­γά­λη πρό­κλη­ση. Όλα τα λει­τουρ­γι­κά κόστη που είναι αυ­ξη­μέ­να και όλες αυτές οι επι­βα­ρύν­σεις μάς επη­ρε­ά­ζουν πάρα πολύ» -όπως τό­νι­σε.

Οι αγο­ρές που στη­ρί­ζουν τον ελ­λη­νι­κό του­ρι­σμό

Σε ό,τι αφορά στις βα­σι­κές αγο­ρές προ­έ­λευ­σης επι­σκε­πτών, η ει­κό­να πα­ρα­μέ­νει στα­θε­ρή, με τη Γερ­μα­νία και το Ηνω­μέ­νο Βα­σί­λειο να δια­τη­ρούν την πρω­το­κα­θε­δρία. Όπως λέει ο αντι­πρό­ε­δρος Οι­κο­νο­μι­κών της ΠΟΞ: «Πα­ρα­δο­σια­κά είναι η γερ­μα­νι­κή αγορά και η αγ­γλι­κή αγορά που δί­νουν πάρα πολύ με­γά­λα νού­με­ρα στη χώρα. Αλλά υπάρ­χουν και οι αγο­ρές εκτός Ευ­ρώ­πης, όπως είναι η Αμε­ρι­κή και η Αυ­στρα­λία, που έχουν ενι­σχυ­θεί τα τε­λευ­ταία χρό­νια πάρα πολύ ση­μα­ντι­κά».

Πα­ράλ­λη­λα, ο ίδιος ση­μειώ­νει ότι οι οι­κο­νο­μι­κές δυ­σκο­λί­ες που αντι­με­τω­πί­ζουν αρ­κε­τές ευ­ρω­παϊ­κές χώρες επη­ρε­ά­ζουν πλέον άμεσα και την κα­τα­να­λω­τι­κή συ­μπε­ρι­φο­ρά των επι­σκε­πτών, γε­γο­νός που ανα­μέ­νε­ται να απο­τυ­πω­θεί και στα συ­νο­λι­κά έσοδα της χρο­νιάς.

Τα αι­τή­μα­τα του κλά­δου προς την κυ­βέρ­νη­ση

Κε­ντρι­κό αί­τη­μα της Πα­νελ­λή­νιας Ομο­σπον­δί­ας Ξε­νο­δό­χων πα­ρα­μέ­νει η μεί­ω­ση του ΦΠΑ στο του­ρι­στι­κό πα­κέ­το, ώστε η Ελ­λά­δα να κα­τα­στεί πιο αντα­γω­νι­στι­κή ένα­ντι άλλων με­σο­γεια­κών προ­ο­ρι­σμών.

«Το πάγιο αί­τη­μα του κλά­δου είναι η μεί­ω­ση του ΦΠΑ στο του­ρι­στι­κό πα­κέ­το σε σχέση με αντα­γω­νί­στριες χώρες. Η Ελ­λά­δα είναι πάρα πολύ ακρι­βή και πάντα υπήρ­χαν υπο­σχέ­σεις από τις κυ­βερ­νή­σεις ότι θα μειω­θεί. Ακόμα δεν έχου­με δει κάτι».

Ιδιαί­τε­ρη κρι­τι­κή ασκεί και στο τέλος κλι­μα­τι­κής αν­θε­κτι­κό­τη­τας, το οποίο αντι­κα­τέ­στη­σε το τέλος δια­μο­νής και τό­νι­σε τα εξής: «Όταν υπήρ­χε υπό­σχε­ση ότι θα το συ­ζη­τή­σου­με και θα μειω­θεί, ακυ­ρώ­θη­κε εντε­λώς, του άλ­λα­ξαν όνομα και ήρθε και αυ­ξη­μέ­νο. Και όλο αυτό επι­βα­ρύ­νει το του­ρι­στι­κό πα­κέ­το».

Πα­ράλ­λη­λα, ο κλά­δος ζητά τα έσοδα από τις συ­γκε­κρι­μέ­νες επι­βα­ρύν­σεις να απο­κτή­σουν ου­σια­στι­κά αντα­πο­δο­τι­κό χα­ρα­κτή­ρα: «Η πρό­τα­σή μας είναι να πη­γαί­νει μέρος τους στους Δή­μους και να επι­στρέ­φουν πάλι με έργα ανα­πτυ­ξια­κά για τον του­ρι­σμό και για την κοι­νω­νία, την το­πι­κή κοι­νω­νία» ανέ­φε­ρε χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά.

Airbnb: Ανά­πτυ­ξη χωρίς επαρ­κείς κα­νό­νες

Ένα ακόμη ζή­τη­μα που απα­σχο­λεί έντο­να τον ξε­νο­δο­χεια­κό κλάδο είναι η εκρη­κτι­κή ανά­πτυ­ξη των βρα­χυ­χρό­νιων μι­σθώ­σε­ων. Ο κ. Τι­μο­θε­ά­τος ξε­κα­θα­ρί­ζει ότι η θέση των ξε­νο­δό­χων δεν είναι η κα­τάρ­γη­ση του Airbnb, αλλά η θέ­σπι­ση σαφών κα­νό­νων λει­τουρ­γί­ας: «Υπάρ­χει μία εκρη­κτι­κή εξά­πλω­ση του Airbnb. Όμως η θέση μας δεν είναι σε καμία πε­ρί­πτω­ση να κλεί­σει. Πρέ­πει, ωστό­σο το κρά­τος να θέσει ένα συ­γκε­κρι­μέ­νο πλαί­σιο για την λει­τουρ­γία τους».

Σύμ­φω­να με τον ίδιο, η ανε­ξέ­λεγ­κτη εξά­πλω­ση των βρα­χυ­χρό­νιων μι­σθώ­σε­ων δη­μιουρ­γεί σο­βα­ρά κοι­νω­νι­κά προ­βλή­μα­τα, ιδιαί­τε­ρα στην κα­τοι­κία: «Δεν υπάρ­χουν σπί­τια για τον ντό­πιο πλη­θυ­σμό, για δα­σκά­λους, για για­τρούς, για εν­στό­λους. Όλοι αυτοί που χρειά­ζο­νται μό­νι­μη κα­τοι­κία στον τόπο δεν βρί­σκουν, γιατί όλα αυτά τα σπί­τια φεύ­γουν για να πάνε στο του­ρι­στι­κό κομ­μά­τι».

«Δεν υπάρ­χει υπερ­του­ρι­σμός στην Ελ­λά­δα»

Απα­ντώ­ντας στη συ­ζή­τη­ση που έχει ανοί­ξει τα τε­λευ­ταία χρό­νια για τον υπερ­του­ρι­σμό, ο αντι­πρό­ε­δρος της ΠΟΞ εμ­φα­νί­ζε­ται κα­τη­γο­ρη­μα­τι­κός: «Δεν υπάρ­χει υπερ­του­ρι­σμός στην Ελ­λά­δα» όπως ξε­κα­θά­ρι­σε και τό­νι­σε πως το πρό­βλη­μα εντο­πί­ζε­ται κυ­ρί­ως στη δια­χεί­ρι­ση των επι­σκε­πτών και στις ανε­παρ­κείς δη­μό­σιες υπο­δο­μές.

«Το θέμα είναι η δια­χεί­ρι­ση του κό­σμου πώς γί­νε­ται στον κάθε προ­ο­ρι­σμό και οι γε­ρα­σμέ­νες δη­μό­σιες υπο­δο­μές. Αυτά τα δύο προ­βλή­μα­τα κά­νουν να φαί­νε­ται ότι εί­μα­στε κο­ρε­σμέ­νοι του­ρι­στι­κά. Σε καμία πε­ρί­πτω­ση δεν ισχύ­ει αυτό το πράγ­μα».

Μά­λι­στα, φέρ­νει ως πα­ρά­δειγ­μα τη Σα­ντο­ρί­νη και τις συ­ζη­τή­σεις γύρω από την κρουα­ζιέ­ρα, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι η λύση βρί­σκε­ται στον κα­λύ­τε­ρο σχε­δια­σμό και όχι στον πε­ριο­ρι­σμό της του­ρι­στι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας.

Τα βλέμ­μα­τα ήδη στην επό­με­νη χρο­νιά

Την ίδια ώρα, και παρά το γε­γο­νός ότι η φε­τι­νή σεζόν βρί­σκε­ται ακόμη σε εξέ­λι­ξη, ο του­ρι­στι­κός κλά­δος έχει ήδη στρέ­ψει το βλέμ­μα του στο 2027, καθώς αυτή την πε­ρί­ο­δο δια­μορ­φώ­νο­νται οι συμ­φω­νί­ες και τα συμ­βό­λαια των επό­με­νων ετών.

«Του­ρι­στι­κά, έτσι κυ­λά­ει ο χρό­νος. Τα βλέμ­μα­τά μας είναι στην επό­με­νη σεζόν. Όπως είπα, είναι και πε­ρί­ο­δος που γί­νο­νται συμ­φω­νί­ες για την επό­με­νη χρο­νιά αλλά και για τα επό­με­να χρό­νια. Οι προ­κλή­σεις είναι αρ­κε­τές που υπάρ­χουν στον τόπο μας και να δούμε πώς θα τις αντι­με­τω­πί­σου­με» -λέει κ. Τι­μο­θε­ά­τος.

Το μόνο βέ­βαιο είναι ότι η ελ­λη­νι­κή του­ρι­στι­κή βιο­μη­χα­νία εξα­κο­λου­θεί να επι­δει­κνύ­ει αν­θε­κτι­κό­τη­τα. Ωστό­σο, πίσω από τους υψη­λούς αριθ­μούς αφί­ξε­ων, οι επι­χει­ρή­σεις κα­λού­νται να δια­χει­ρι­στούν ένα πε­ρι­βάλ­λον αυ­ξη­μέ­νου κό­στους, εντει­νό­με­νου αντα­γω­νι­σμού και συ­νε­χών φο­ρο­λο­γι­κών βαρών, με στόχο να δια­τη­ρή­σουν τη βιω­σι­μό­τη­τα και την αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τά τους τα επό­με­να χρό­νια.