Λαγοκέφαλος: Ο πανελλήνιος διαγωνισμός που αποκαλύπτει τη σιωπηλή εισβολή στις ελληνικές θάλασσες

•Ερα­σι­τέ­χνες αλιείς από όλη τη χώρα κα­τα­γρά­φουν την εξά­πλω­ση του το­ξι­κού εί­δους

•Εντυ­πω­σια­κή συμ­με­το­χή και ανη­συ­χη­τι­κά πρώτα ευ­ρή­μα­τα

•Ανα­μέ­νε­ται «επι­κή­ρυ­ξη» από τα συ­ναρ­μό­δια υπουρ­γεία με κί­νη­τρα για την αλί­ευ­ση του εί­δους

 

Μια πρω­το­βου­λία που ξε­κί­νη­σε από έναν ερα­σι­τέ­χνη αλιέα εξε­λίσ­σε­ται σε μια πα­νελ­λα­δι­κή προ­σπά­θεια κα­τα­γρα­φής ενός από τα με­γα­λύ­τε­ρα πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κά προ­βλή­μα­τα που αντι­με­τω­πί­ζουν σή­με­ρα οι ελ­λη­νι­κές θά­λασ­σες. Ο πρώ­τος Πα­νελ­λή­νιος Δια­γω­νι­σμός Αλιεί­ας Λα­γο­κέ­φα­λου που βρί­σκε­ται ήδη σε εξέ­λι­ξη και ξε­κί­νη­σε από τη Ρόδο, συ­γκε­ντρώ­νει εκα­το­ντά­δες συμ­με­το­χές και χι­λιά­δες φω­το­γρα­φί­ες από κάθε γωνιά της χώρας, απο­κα­λύ­πτο­ντας τη ρα­γδαία εξά­πλω­ση του το­ξι­κού ψα­ριού σε πε­ριο­χές όπου μέχρι πρό­σφα­τα θε­ω­ρού­νταν απί­θα­νη η πα­ρου­σία του.

Ο εμπνευ­στής της δρά­σης, ο ερα­σι­τέ­χνης αλιέ­ας κ. Μι­χά­λης Καρ­πο­δί­νης, μί­λη­σε στην ‘δ’ για τα πρώτα απο­τε­λέ­σμα­τα της προ­σπά­θειας, τα οποία χα­ρα­κτη­ρί­ζει ιδιαί­τε­ρα επι­τυ­χη­μέ­να ως προς τη συμ­με­το­χή του κό­σμου, αλλά ταυ­τό­χρο­να ανη­συ­χη­τι­κά για την έκτα­ση του προ­βλή­μα­τος.

Μια πρω­το­βου­λία πο­λι­τών με στόχο την κα­τα­γρα­φή

Ο δια­γω­νι­σμός ξε­κί­νη­σε το πε­ρα­σμέ­νο Σάβ­βα­το και θα διαρ­κέ­σει έως τις 30 Αυ­γού­στου 2026, κα­λύ­πτο­ντας ολό­κλη­ρη την ελ­λη­νι­κή επι­κρά­τεια. Σύμ­φω­να με τον κ. Καρ­πο­δί­νη, ο βα­σι­κός στό­χος δεν είναι η εξά­λει­ψη του λα­γο­κέ­φα­λου από τις θά­λασ­σες, αλλά η δη­μιουρ­γία μιας άτυ­πης βάσης δε­δο­μέ­νων που θα απο­τυ­πώ­νει την πραγ­μα­τι­κή ει­κό­να της κα­τά­στα­σης όπως εξε­λίσ­σε­ται.

«Σκο­πός του δια­γω­νι­σμού δεν είναι τόσο να κα­θα­ρί­σου­με τις θά­λασ­σες –αυτό δεν μπο­ρού­με να το κά­νου­με εμείς, το κάνει η φύση. Σκο­πός είναι μία άτυπη χαρ­το­γρά­φη­ση που προ­σπα­θού­με να κά­νου­με και να δούμε σε ποια ση­μεία της Ελ­λά­δας έχει φτά­σει το πρό­βλη­μα», δη­λώ­νει χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά.

Οι συμ­με­τέ­χο­ντες κα­λού­νται να φω­το­γρα­φί­ζουν τα ψάρια που αλιεύ­ουν και να απο­στέλ­λουν τα στοι­χεία της πε­ριο­χής όπου εντο­πί­στη­καν. Τα δε­δο­μέ­να συ­γκε­ντρώ­νο­νται μέσω της δια­δι­κτυα­κής κοι­νό­τη­τας που έχει δη­μιουρ­γη­θεί γύρω από τη δράση, ενώ ήδη σχε­διά­ζε­ται η ανά­πτυ­ξη ει­δι­κής εφαρ­μο­γής και ιστο­σε­λί­δας για πιο ακρι­βή κα­τα­γρα­φή.

«Ετοι­μά­ζω επί­σης, ένα site και μία εφαρ­μο­γή, η οποία θα τρα­βά­ει δε­δο­μέ­να από το κι­νη­τό, στην πε­ριο­χή που έχει πια­στεί το ψάρι. Θα ανε­βαί­νουν σε έναν χάρτη που θα φτιά­ξου­με, ο οποί­ος θα είναι δια­θέ­σι­μος στον κόσμο και σε όποιον εν­δια­φέ­ρε­ται να τον δει», εξη­γεί.

Τα πρώτα ευ­ρή­μα­τα προ­κα­λούν ανη­συ­χία

Αν και ο δια­γω­νι­σμός βρί­σκε­ται μόλις στις πρώ­τες ημέ­ρες διε­ξα­γω­γής του, τα μη­νύ­μα­τα που φτά­νουν από όλη τη χώρα σκια­γρα­φούν μια ιδιαί­τε­ρα ανη­συ­χη­τι­κή ει­κό­να.

«Τα πρώτα απο­τε­λέ­σμα­τα είναι πάρα πολύ καλά», ανα­φέ­ρει ο κ. Καρ­πο­δί­νης, εξη­γώ­ντας ότι φω­το­γρα­φί­ες και ανα­φο­ρές φτά­νουν κα­θη­με­ρι­νά από δε­κά­δες πε­ριο­χές, ακόμη και από ση­μεία όπου οι χα­μη­λές θερ­μο­κρα­σί­ες των νερών θε­ω­ρού­νταν ανα­σταλ­τι­κός πα­ρά­γο­ντας για την πα­ρου­σία του εί­δους.

«Μου έχουν στεί­λει από πολ­λές πε­ριο­χές φω­το­γρα­φί­ες με λα­γο­κέ­φα­λους ακόμη και από την Θάσο –που ει­λι­κρι­νά δεν πε­ρί­με­να να υπάρ­χουν εκεί με τόσο κρύα νερά», ση­μειώ­νει.

Η δια­πί­στω­ση αυτή ενι­σχύ­ει τις ανη­συ­χί­ες των ει­δι­κών που τα τε­λευ­ταία χρό­νια προει­δο­ποιούν για τη συ­νε­χή γε­ω­γρα­φι­κή εξά­πλω­ση του λα­γο­κέ­φα­λου, ενός ξε­νι­κού και ιδιαί­τε­ρα το­ξι­κού  εί­δους που ει­σήλ­θε στη Με­σό­γειο μέσω της Διώ­ρυ­γας του Σουέζ και έχει πλέον εγκα­τα­στα­θεί μό­νι­μα σε πολ­λές πε­ριο­χές της χώρας.

Αντα­πό­κρι­ση πέρα από κάθε προσ­δο­κία

Η συμ­με­το­χή των ερα­σι­τε­χνών (και μη) αλιέ­ων φαί­νε­ται να ξε­περ­νά κάθε αρ­χι­κή εκτί­μη­ση και προσ­δο­κία. Μέσα σε μόλις λίγες ημέ­ρες από την έναρ­ξη του δια­γω­νι­σμού, η σχε­τι­κή κα­μπά­νια έχει συ­γκε­ντρώ­σει τε­ρά­στια απή­χη­ση στα μέσα κοι­νω­νι­κής δι­κτύ­ω­σης.

«Αυτό που δεν πε­ρί­με­να ήταν η τόσο με­γά­λη αντα­πό­κρι­ση του κό­σμου. Έχω κοντά σε τρεις μέρες, έχω κοντά στα δύο εκα­τομ­μύ­ρια προ­βο­λές στη σε­λί­δα μου», δη­λώ­νει.

Ο ίδιος πα­ρα­δέ­χε­ται ότι ο όγκος των πλη­ρο­φο­ριών είναι πλέον δύ­σκο­λο να δια­χει­ρι­στεί από μόνος του. «Έχου­με ήδη πάρα πολ­λές φω­το­γρα­φί­ες, μη­νύ­μα­τα και αναρ­τή­σεις», ανα­φέ­ρει χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά.

Παρά το μέ­γε­θος της προ­σπά­θειας, ο κ. Καρ­πο­δί­νης το­νί­ζει ότι πρό­κει­ται για μια κα­θα­ρά προ­σω­πι­κή και εθε­λο­ντι­κή πρω­το­βου­λία. « Όλο αυτό, είναι μία ατο­μι­κή προ­σπά­θεια και οι σε­λί­δες και όλα είναι με δικά μου έξοδα. Προ­σπα­θώ όσο μπορώ και όσο αντέ­χω να κάνω ό,τι θα γίνει».

Ένα είδος που αλ­λά­ζει τις ισορ­ρο­πί­ες

Όπως έχει γίνει γνω­στό, ο λα­γο­κέ­φα­λος θε­ω­ρεί­ται ένα από τα πλέον προ­βλη­μα­τι­κά ει­σβο­λι­κά είδη στη Με­σό­γειο. Η ισχυ­ρή πα­ρου­σία του επη­ρε­ά­ζει την το­πι­κή θα­λάσ­σια βιο­ποι­κι­λό­τη­τα, ενώ η κα­τα­νά­λω­σή του είναι εξαι­ρε­τι­κά επι­κίν­δυ­νη για τον άν­θρω­πο λόγω της τε­τρα­δο­το­ξί­νης που πε­ριέ­χει.

Στη δη­μό­σια συ­ζή­τη­ση συχνά πα­ρου­σιά­ζε­ται ως ψάρι χωρίς φυ­σι­κούς εχθρούς. Ο κ. Καρ­πο­δί­νης ωστό­σο επι­ση­μαί­νει ότι υπάρ­χουν είδη που μπο­ρούν να λει­τουρ­γή­σουν ως θη­ρευ­τές του.

«Έχει τη ζαρ­γά­να, έχει τον κυ­νη­γό, έχει τη χε­λώ­να. Επί­σης, υπάρ­χουν και κά­ποια καρ­χα­ριοει­δή που τα τρώνε», ανα­φέ­ρει.

Κατά την άποψή του, η ενί­σχυ­ση των φυ­σι­κών θη­ρευ­τών θα μπο­ρού­σε να απο­τε­λέ­σει ένα απο­τε­λε­σμα­τι­κό ερ­γα­λείο πε­ριο­ρι­σμού της εξά­πλω­σης. «Πι­στεύω ότι ένα μέτρο που θα μπο­ρού­σε να είναι πιο απο­τε­λε­σμα­τι­κό είναι να γίνει η απα­γό­ρευ­ση αλιεί­ας των θη­ρευ­τών του. Δη­λα­δή του κυ­νη­γού και της ζαρ­γά­νας. Θεωρώ ότι θα έπρε­πε ήδη εδώ και καιρό να έχει απα­γο­ρευ­τεί».

Ένα πρό­βλη­μα που μετρά δε­κα­ε­τί­ες

Παρά το γε­γο­νός ότι το ζή­τη­μα απα­σχο­λεί πλέον έντο­να επι­στή­μο­νες, αλιείς και το­πι­κές κοι­νω­νί­ες, η πα­ρου­σία του λα­γο­κέ­φα­λου στα ελ­λη­νι­κά νερά δεν είναι νέα. Ο ίδιος ο κ. Καρ­πο­δί­νης θυ­μά­ται την πρώτη του επαφή με το είδος πριν από πε­ρισ­σό­τε­ρα από εί­κο­σι χρό­νια.

«Ο πρώ­τος λα­γο­κέ­φα­λος που προ­σω­πι­κά έχω πιά­σει ήταν το 2004. Και δεν ήξερα ποιο ψάρι είναι». Η ανα­φο­ρά αυτή ανα­δει­κνύ­ει και το χρο­νι­κό βάθος του προ­βλή­μα­τος, καθώς, όπως υπο­στη­ρί­ζει, για πολλά χρό­νια δεν υπήρ­ξε η απα­ραί­τη­τη κι­νη­το­ποί­η­ση.

«Του­λά­χι­στον υπάρ­χει εν­δια­φέ­ρον που εδώ και εί­κο­σι χρό­νια που έχει ανα­κα­λυ­φθεί δεν έχει ασχο­λη­θεί κα­νείς».

Προ­σο­χή στην επαφή με το είδος

Πέρα από την το­ξι­κό­τη­τά του, ο λα­γο­κέ­φα­λος είναι γνω­στός και για τα ιδιαί­τε­ρα ισχυ­ρά δό­ντια του, τα οποία μπο­ρούν να προ­κα­λέ­σουν σο­βα­ρούς τραυ­μα­τι­σμούς.

Ο κ. Καρ­πο­δί­νης συ­στή­νει ψυ­χραι­μία αλλά και προ­σο­χή στους λουό­με­νους εάν τον δουν σε ρηχά νερά: «Δεν θέ­λου­με να τρο­μο­κρα­τή­σου­με κα­νέ­να. Απλά είναι ένα ζω­ντα­νό πλά­σμα το οποίο έχει το αί­σθη­μα της επι­βί­ω­σης. Όταν του πε­τά­με φα­γη­τό θα πάει να φάει το φα­γη­τό. Πολύ πι­θα­νόν να μπερ­δέ­ψει και να δα­γκώ­σει κάτι άλλο που δεν πρέ­πει».

Και προ­σθέ­τει: «Αυτό που πρέ­πει να απο­φύ­γου­με είναι δεν τα τα­ΐ­ζου­με ποτέ. Δεν ερ­χό­μα­στε σε κο­ντι­νή επαφή ούτε για να τα δούμε με τα ψάρια. Όσο μπο­ρού­με, τα απο­φεύ­γου­με».

Καθώς ο δια­γω­νι­σμός θα συ­νε­χι­στεί έως το τέλος Αυ­γού­στου, το εν­δια­φέ­ρον στρέ­φε­ται πλέον στα τε­λι­κά απο­τε­λέ­σμα­τα και στα συ­μπε­ρά­σμα­τα που θα προ­κύ­ψουν από τη συ­γκέ­ντρω­ση των στοι­χεί­ων.

Η πρω­το­βου­λία έχει ήδη κα­τα­φέ­ρει να κι­νη­το­ποι­ή­σει εκα­το­ντά­δες ερα­σι­τέ­χνες αλιείς, ανα­δει­κνύ­ο­ντας με τον πιο άμεσο τρόπο την έκτα­ση του προ­βλή­μα­τος. Πα­ράλ­λη­λα, δη­μιουρ­γεί ένα πο­λύ­τι­μο αρ­χείο πα­ρα­τη­ρή­σε­ων που θα μπο­ρού­σε να αξιο­ποι­η­θεί τόσο από επι­στη­μο­νι­κούς φο­ρείς όσο και από την πο­λι­τεία.

Για τον Μι­χά­λη Καρ­πο­δί­νη, το ζη­τού­με­νο πα­ρα­μέ­νει ένα: να υπάρ­ξει ου­σια­στι­κή ευαι­σθη­το­ποί­η­ση και να λη­φθούν μέτρα πριν η πα­ρου­σία του λα­γο­κέ­φα­λου με­τα­βά­λει ακόμη πε­ρισ­σό­τε­ρο την ισορ­ρο­πία των ελ­λη­νι­κών θα­λασ­σών.

Μία πα­ρέμ­βα­ση που άρ­γη­σε… 15 χρό­νια

Την ίδια ώρα, οι επαγ­γελ­μα­τί­ες αλιεί­ες ανα­φέ­ρουν ότι η πα­ρέμ­βα­ση από τα συ­ναρ­μό­δια υπουρ­γεία (Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Πε­ρι­βάλ­λο­ντος) έχουν κα­θυ­στε­ρή­σει εδώ και…. 15 χρό­νια. Σύμ­φω­να με όσα είδαν την δη­μο­σιό­τη­τα ανα­μέ­νε­ται να βγει σύ­ντο­μα πρό­σκλη­ση με την οποία θα ‘επι­κη­ρυ­χθεί’ ο λα­γο­κέ­φα­λος ενώ θα δί­δε­ται οι­κο­νο­μι­κό κί­νη­τρο με απο­ζη­μιώ­σεις σε όσους αλιεύ­ουν αυτό το είδος.

Όπως ανέ­φε­ρε στην ‘δ’ ο αντι­πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Πρω­το­γε­νούς Τομέα κ. Φι­λή­μο­νας Ζαν­νε­τί­δης, η ΠΝΑι βρί­σκε­ται εν ανα­μο­νή μίας σχε­τι­κής πρό­σκλη­σης που θα αφορά στην αλί­ευ­ση του λα­γο­κέ­φα­λου.

«Ανα­μέ­νου­με την σχε­τι­κή οδη­γία από την Ευ­ρω­παϊ­κή Επι­τρο­πή και τις πε­ραι­τέ­ρω οδη­γί­ες όπως θα δο­θούν από τα συ­ναρ­μό­σια υπουρ­γεία. Εμείς πά­ντως, σαν ΠΝΑι θα συν­δρά­μου­με τους αλιεί­ες μας» όπως ανέ­φε­ρε.