Νέο τοπίο στην κοινωνική πολιτική με όχημα τον ΟΠΕΚΑ

Την ανα­βάθ­μι­ση του Ορ­γα­νι­σμού Προ­νοια­κών Επι­δο­μά­των και Κοι­νω­νι­κής Πο­λι­τι­κής (ΟΠΕΚΑ) από φορέα απλώς πα­ρο­χής επι­δο­μά­των σε φορέα -και- πα­ρο­χής υπη­ρε­σιών φέρ­νει ο νόμος της Υπουρ­γού Κοι­νω­νι­κής Συ­νο­χής και Οι­κο­γέ­νειας, Δό­μνας Μι­χαη­λί­δου περί «Προ­σω­πι­κού Βοη­θού, Πρώ­ι­μης Πα­ρέμ­βα­σης και λοι­πών ενερ­γη­τι­κών πο­λι­τι­κών για άτομα με ανα­πη­ρία, ρυθ­μί­σε­ων στε­γα­στι­κής πο­λι­τι­κής», ο οποί­ος βρί­σκε­ται σε ισχύ από τις 24 Ιου­λί­ου 2026.

Ο ΟΠΕΚΑ απο­τε­λεί από το 2018, οπότε ιδρύ­θη­κε, τον βα­σι­κό κορμό της πο­λι­τι­κής κοι­νω­νι­κών επι­δο­μά­των, με το κον­δύ­λι το οποίο δια­θέ­τει για σχε­τι­κές πα­ρο­χές να ξε­περ­νά τα 3,2 δις ευρώ ετη­σί­ως, δη­λα­δή κατά πολύ υψη­λό­τε­ρο από εκεί­νο που δια­χει­ρί­ζε­ται η ΔΥΠΑ (για επι­δό­μα­τα ανερ­γί­ας, προ­γράμ­μα­τα απα­σχό­λη­σης).

Σύμ­φω­να με αρ­μό­δια στε­λέ­χη του ΥΚΟΙ­ΣΟ, ο νέος νόμος Μι­χαη­λί­δου ου­σια­στι­κά με­τα­σχη­μα­τί­ζει τον ΟΠΕΚΑ από φορέα πα­θη­τι­κών πο­λι­τι­κών (δη­λα­δή  δια­νο­μής επι­δο­μά­των) σε ένα φορέα -και- ενερ­γη­τι­κών πο­λι­τι­κών, δη­λα­δή σε ένα φορέα πα­ρο­χής υπη­ρε­σιών.

Ο με­τα­σχη­μα­τι­σμός αυτός γί­νε­ται σαφής από την αρχή κιό­λας του σχε­τι­κού νόμου, καθώς ανα­φέ­ρε­ται πως φο­ρέ­ας υλο­ποί­η­σης του Προ­γράμ­μα­τος «Προ­σω­πι­κός Βοη­θός για Άτομα με Ανα­πη­ρία» ορί­ζε­ται το νο­μι­κό πρό­σω­πο δη­μο­σί­ου δι­καί­ου με την επω­νυ­μία «Ορ­γα­νι­σμός Προ­νοια­κών Επι­δο­μά­των και Κοι­νω­νι­κής Αλ­λη­λεγ­γύ­ης».

Το πρό­γραμ­μα του «Προ­σω­πι­κού Βοη­θού» προ­βλέ­πει την επι­δο­τού­με­νη προ­σω­πι­κή βο­ή­θεια, δη­λα­δή την εξα­το­μι­κευ­μέ­νη υπο­στή­ρι­ξη του ατό­μου με ανα­πη­ρία από προ­σω­πι­κό βοηθό της επι­λο­γής του ή του νό­μι­μου εκ­προ­σώ­που του.

Πα­ρα­πέ­ρα ο ίδιος νόμος προ­βλέ­πει σειρά δια­τά­ξε­ων που στόχο έχουν την «δια­σφά­λι­ση της ορ­γα­νω­τι­κής και διοι­κη­τι­κής ικα­νό­τη­τας του Ορ­γα­νι­σμού Προ­νοια­κών Επι­δο­μά­των και Κοι­νω­νι­κής Αλ­λη­λεγ­γύ­ης για την υλο­ποί­η­ση προ­γραμ­μά­των ενερ­γη­τι­κής κοι­νω­νι­κής έντα­ξης ευά­λω­των πο­λι­τών».

Αντι­κεί­με­νο των εν λόγω δια­τά­ξε­ων είναι η ανα­μόρ­φω­ση του θε­σμι­κού πλαι­σί­ου λει­τουρ­γί­ας του Ο.Π.Ε.Κ.Α. μέσω:

της διεύ­ρυν­σης των σκο­πών και των πόρων του,

του προσ­διο­ρι­σμού των προ­γραμ­μά­των που δύ­να­ται να υλο­ποιεί και να δια­χει­ρί­ζε­ται,

της ανα­δια­μόρ­φω­ση της ορ­γα­νω­τι­κής δομής της Διεύ­θυν­σης Εθνι­κών και Συγ­χρη­μα­το­δο­τού­με­νων Προ­γραμ­μά­των και

της ενί­σχυ­σης της διοι­κη­τι­κής ικα­νό­τη­τας του Ο.Π.Ε.Κ.Α. και της επάρ­κειας του προ­σω­πι­κού του, ώστε να αντα­πο­κρί­νο­νται στην υλο­ποί­η­ση και δια­χεί­ρι­ση των προ­γραμ­μά­των που του ανα­τί­θε­νται.

Στο πλαί­σιο του Εθνι­κού Συ­στή­μα­τος Κοι­νω­νι­κής Αλ­λη­λεγ­γύ­ης, σύμ­φω­να με τον ίδιο νόμο, σκο­πός του Ο.Π.Ε.Κ.Α. είναι:

η χο­ρή­γη­ση χρη­μα­το­δο­τού­με­νων από τον Κρα­τι­κό Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό προ­νοια­κών πα­ρο­χών, επι­δο­μά­των, οι­κο­νο­μι­κών ενι­σχύ­σε­ων, κοι­νω­νι­κών υπη­ρε­σιών, όχι μόνο για την κοι­νω­νι­κή αλλά και για την οι­κο­νο­μι­κή (σ.σ. ο όρος «οι­κο­νο­μι­κή» δεν υπήρ­χε στο νόμο του 2018) στή­ρι­ξη και κοι­νω­νι­κή έντα­ξη οι­κο­γε­νειών και ευ­πα­θών ομά­δων του πλη­θυ­σμού,

η υλο­ποί­η­ση, εκτέ­λε­ση και δια­χεί­ρι­ση προ­γραμ­μά­των, δρά­σε­ων και ενερ­γειών κοι­νω­νι­κής πο­λι­τι­κής χρη­μα­το­δο­τού­με­νων από εθνι­κούς και ενω­σια­κούς πό­ρους (σ.σ. και όχι γε­νι­κά δρά­σεις «που αφο­ρούν προ­νοια­κές πο­λι­τι­κές του Υπουρ­γεί­ου Ερ­γα­σί­ας, όπως προ­έ­βλε­πε ο νόμος του 2018).

η χο­ρή­γη­ση πα­ρο­χών και υπη­ρε­σιών κοι­νω­νι­κού, εκ­παι­δευ­τι­κού, πο­λι­τι­στι­κού και ψυ­χα­γω­γι­κού χα­ρα­κτή­ρα του Λο­γα­ρια­σμού Αγρο­τι­κής Εστί­ας (ΛΑΕ).

Με το νέο νόμο ο ΟΠΕΚΑ κα­λεί­ται όχι μόνο να χο­ρη­γεί και δια­χει­ρί­ζε­ται, αλλά «και ανά πε­ρί­πτω­ση να υλο­ποιεί», όλα τα επι­δό­μα­τα όπως το επί­δο­μα παι­διού, το Επί­δο­μα Κοι­νω­νι­κής Αλ­λη­λεγ­γύ­ης σε ανα­σφά­λι­στους υπε­ρή­λι­κες, τα επι­δό­μα­τα ανα­πη­ρί­ας, κλπ.

Eπι­δό­μα­τα ΟΠΕΚΑ Ιου­λί­ου © ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΠΑ­ΝΤΕ­ΛΗΣ ΣΑΙ­ΤΑΣ

Πα­ράλ­λη­λα, συ­στή­νο­νται δύο νέα σχή­μα­τα εντός του ΟΠΕΚΑ: το Τμήμα Κυ­βερ­νο­α­σφά­λειας, με έδρα στην Πε­ρι­φε­ρεια­κή Διεύ­θυν­ση Ο.Π.Ε.Κ.Α. Κε­ντρι­κής Μα­κε­δο­νί­ας και η Διεύ­θυν­ση Συγ­χρη­μα­το­δο­τού­με­νων και Εθνι­κών Προ­γραμ­μά­των Ο.Π.Ε.Κ.Α.

Συ­γκε­κρι­μέ­να, η Διεύ­θυν­ση Δια­χεί­ρι­σης Συγ­χρη­μα­το­δο­τού­με­νων και Εθνι­κών Προ­γραμ­μά­των Ο.Π.Ε.Κ.Α. με­το­νο­μά­ζε­ται σε «Διεύ­θυν­ση Συγ­χρη­μα­το­δο­τού­με­νων και Εθνι­κών Προ­γραμ­μά­των Ο.Π.Ε.Κ.Α.».

Η Διεύ­θυν­ση Συγ­χρη­μα­το­δο­τού­με­νων και Εθνι­κών Προ­γραμ­μά­των Ο.Π.Ε.Κ.Α. υπά­γε­ται στον Διοι­κη­τή του Ο.Π.Ε.Κ.Α. και δύ­να­ται να ασκεί τις αρ­μο­διό­τη­τες και τα κα­θή­κο­ντα:

του Φορέα Δια­χεί­ρι­σης Πρά­ξε­ων στο πλαί­σιο εθνι­κών προ­γραμ­μά­των που χρη­μα­το­δο­τού­νται από τον Τα­κτι­κό Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό,

του Εν­διά­με­σου Φορέα στο πλαί­σιο συγ­χρη­μα­το­δο­τού­με­νων προ­γραμ­μά­των καθώς και του Εν­διά­με­σου Φορέα Δια­χεί­ρι­σης του Εθνι­κού Προ­γράμ­μα­τος Ανά­πτυ­ξης (Ε.Π.Α.), υπό τους όρους του ν. 5264/2025 (Α΄ 239), και

του Δι­καιού­χου Πρά­ξε­ων που υλο­ποιού­νται στο πλαί­σιο συγ­χρη­μα­το­δο­τού­με­νων και εθνι­κών προ­γραμ­μά­των.

Επι­χει­ρη­σια­κοί στό­χοι της Διεύ­θυν­σης Συγ­χρη­μα­το­δο­τού­με­νων και Εθνι­κών Προ­γραμ­μά­των είναι ο συ­ντο­νι­σμός, η πα­ρα­κο­λού­θη­ση, η εφαρ­μο­γή και η υλο­ποί­η­ση κοι­νω­νι­κών πο­λι­τι­κών που συγ­χρη­μα­το­δο­τού­νται από ενω­σια­κούς ή χρη­μα­το­δο­τού­νται από εθνι­κούς πό­ρους και στο­χεύ­ουν στην κοι­νω­νι­κή έντα­ξη και στην ενερ­γή προ­στα­σία ευά­λω­των πο­λι­τών.

Στους επι­χει­ρη­σια­κούς στό­χους πε­ρι­λαμ­βά­νε­ται επί­σης η συν­δρο­μή του Ο.Π.Ε.Κ.Α. στη χά­ρα­ξη και στον προσ­διο­ρι­σμό βρα­χυ­πρό­θε­σμων και μα­κρο­πρό­θε­σμων κοι­νω­νι­κών πο­λι­τι­κών στο πλαί­σιο πα­ρεμ­βά­σε­ων εται­ρι­κής σχέ­σης, καθώς και πα­ρεμ­βά­σε­ων εθνι­κού, ενω­σια­κού ή διε­θνούς εν­δια­φέ­ρο­ντος, και ιδίως:

η δια­χεί­ρι­ση, η πα­ρα­κο­λού­θη­ση και η υλο­ποί­η­ση προ­γραμ­μά­των, δρά­σε­ων, πρά­ξε­ων και ενερ­γειών που α φο­ρούν στη δια­νο­μή επι­σι­τι­στι­κής και βα­σι­κής υλι­κής βο­ή­θειας με άμεσο ή έμ­με­σο τρόπο, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των δρά­σε­ων κα­τα­πο­λέ­μη­σης του κοι­νω­νι­κού απο­κλει­σμού και προ­ώ­θη­σης της κοι­νω­νι­κής έντα­ξης που εμπί­πτουν στους σκο­πούς του Ο.Π.Ε.Κ.Α. και χρη­μα­το­δο­τού­νται από ενω­σια­κούς ή εθνι­κούς πό­ρους και η δια­σφά­λι­ση της απο­τε­λε­σμα­τι­κής δια­χεί­ρι­σης και χρή­σης των πόρων αυτών,

η δια­χεί­ρι­ση, η πα­ρα­κο­λού­θη­ση και η υλο­ποί­η­ση προ­γραμ­μά­των, δρά­σε­ων, πρά­ξε­ων και ενερ­γειών για την κα­τα­πο­λέ­μη­ση της αστε­γί­ας, την έντα­ξη και την επα­νέ­ντα­ξη των αστέ­γων στην εκ­παί­δευ­ση, στην κα­τάρ­τι­ση και στην ερ­γα­σία,

η δια­χεί­ρι­ση, η πα­ρα­κο­λού­θη­ση και η υλο­ποί­η­ση προ­γραμ­μά­των, δρά­σε­ων, πρά­ξε­ων και ενερ­γειών στε­γα­στι­κής πο­λι­τι­κής,

η δια­χεί­ρι­ση, η πα­ρα­κο­λού­θη­ση και η υλο­ποί­η­ση άλλων προ­γραμ­μά­των, δρά­σε­ων, πρά­ξε­ων και ενερ­γειών κοι­νω­νι­κής πο­λι­τι­κής που ανα­τί­θε­νται στον Ο.Π.Ε.Κ.Α. με από­φα­ση του Υπουρ­γού Κοι­νω­νι­κής Συ­νο­χής και Οι­κο­γέ­νειας ή με κοινή από­φα­ση του Υπουρ­γού Κοι­νω­νι­κής Συ­νο­χής και Οι­κο­γέ­νειας και των κατά πε­ρί­πτω­ση συ­ναρ­μό­διων Υπουρ­γών κλπ.

Για την επί­τευ­ξη των επι­χει­ρη­σια­κών της στό­χων, η Διεύ­θυν­ση Συγ­χρη­μα­το­δο­τού­με­νων και Εθνι­κών Προ­γραμ­μά­των:

για την άσκη­ση των αρ­μο­διο­τή­των της ως Εν­διά­με­σου Φορέα, στο πλαί­σιο των προ­γραμ­μά­των του Ε.Σ.Π.Α. 2021-2027, χρη­σι­μο­ποιεί το Ολο­κλη­ρω­μέ­νο Πλη­ρο­φο­ρια­κό Σύ­στη­μα (Ο.Π.Σ.) Ε.Σ.Π.Α. 2021-2027, σύμ­φω­να με το ισχύ­ον νο­μο­θε­τι­κό και κα­νο­νι­στι­κό πλαί­σιο και τους κα­νό­νες δια­χεί­ρι­σης, πα­ρα­κο­λού­θη­σης και ελέγ­χου των συγ­χρη­μα­το­δο­τού­με­νων πρά­ξε­ων,

συ­στή­νει, λει­τουρ­γεί και χρη­σι­μο­ποιεί Ο.Π.Σ. για την υλο­ποί­η­ση, την πα­ρα­κο­λού­θη­ση και τη δια­χεί­ρι­ση δρά­σε­ων επι­σι­τι­στι­κής και βα­σι­κής υλι­κής βο­ή­θειας (Ο.Π.Σ. Ε.Β.Υ.Σ.), το οποίο, στο πλαί­σιο της Προ­τε­ραιό­τη­τας «Επι­σι­τι­στι­κή Βο­ή­θεια και Υλική Στέ­ρη­ση» του Προ­γράμ­μα­τος «Αν­θρώ­πι­νο Δυ­να­μι­κό και Κοι­νω­νι­κή Συ­νο­χή», ανα­φέ­ρε­ται ως Ο.Π.Σ.

συ­στή­νει, λει­τουρ­γεί και χρη­σι­μο­ποιεί το Ολο­κλη­ρω­μέ­νο Σύ­στη­μα Πα­ρα­κο­λού­θη­σης Εθνι­κών Προ­γραμ­μά­των (Ο.ΣΥ.Π.Ε.Π.),

Τμήμα Κυ­βερ­νο­α­σφά­λειας

Οι αρ­μο­διό­τη­τες του Τμή­μα­τος Κυ­βερ­νο­α­σφά­λειας είναι οι εξής:

η κα­τάρ­τι­ση, η εφαρ­μο­γή και η επι­και­ρο­ποί­η­ση πο­λι­τι­κών, διε­θνώς ανα­γνω­ρι­σμέ­νων οδη­γιών και πλαι­σί­ων, καθώς και δια­δι­κα­σιών κυ­βερ­νο­α­σφά­λειας και ασφά­λειας πλη­ρο­φο­ριών,

η διε­νέρ­γεια εκτι­μή­σε­ων κιν­δύ­νου και η ανά­πτυ­ξη μέ­τρων πρό­λη­ψης, ανί­χνευ­σης και αντι­με­τώ­πι­σης κυ­βερ­νο­α­πει­λών,

η πα­ρα­κο­λού­θη­ση της ασφά­λειας των πλη­ρο­φο­ρια­κών συ­στη­μά­των και δι­κτύ­ων του Ο.Π.Ε.Κ.Α., η δια­χεί­ρι­ση πε­ρι­στα­τι­κών κυ­βερ­νο­α­σφά­λειας, η συλ­λο­γή, η επε­ξερ­γα­σία και η αξιο­λό­γη­ση δε­δο­μέ­νων ασφα­λεί­ας,

η δια­χεί­ρι­ση ευ­πα­θειών και η συ­ντο­νι­σμέ­νη από­κρι­ση σε κυ­βερ­νο­ε­πι­θέ­σεις και πε­ρι­στα­τι­κά ασφά­λειας και η υπο­στή­ρι­ξη δια­δι­κα­σιών ανά­καμ­ψης και απο­κα­τά­στα­σης συ­στη­μά­των. Η έρευ­να και η δια­χεί­ρι­ση των πε­ρι­στα­τι­κών διε­νερ­γεί­ται σε συ­νερ­γα­σία με τις αρ­μό­διες ορ­γα­νι­κές μο­νά­δες της Διεύ­θυν­σης Πλη­ρο­φο­ρι­κής του Ο.Π.Ε.Κ.Α., ενώ η τε­λι­κή ανα­φο­ρά πε­ρι­στα­τι­κού συ­ντάσ­σε­ται από το Τμήμα Κυ­βερ­νο­α­σφά­λειας και υπο­βάλ­λε­ται προς τη Διοί­κη­ση του Ο.Π.Ε.Κ.Α. και την Εθνι­κή Αρχή Κυ­βερ­νο­α­σφά­λειας,

η υλο­ποί­η­ση μη­χα­νι­σμών προ­στα­σί­ας και ανί­χνευ­σης κυ­βερ­νο­α­πει­λών,

η υπο­στή­ρι­ξη των επι­χει­ρη­σια­κών μο­νά­δων του Ο.Π.Ε.Κ.Α. σε θέ­μα­τα ασφά­λειας πλη­ρο­φο­ριών,

η συ­νερ­γα­σία με αρ­μό­διες εθνι­κές, ευ­ρω­παϊ­κές και διε­θνείς αρχές. ορ­γα­νι­σμούς και φο­ρείς σε θέ­μα­τα κυ βερ­νο­α­σφά­λειας και η πα­ρο­χή πλη­ρο­φο­ριών, οι οποί­ες προ­κύ­πτουν από τα αρ­χεία κα­τα­γρα­φής των πλη­ρο­φο­ρια­κών συ­στη­μά­των του Ο.Π.Ε.Κ.Α. και άπτο­νται ζη­τη­μά­των κυ­βερ­νο­α­σφά­λειας, σε αρ­μό­δια όρ­γα­να ή αρχές,

η ει­σή­γη­ση μέ­τρων και δρά­σε­ων για τη συμ­μόρ­φω­ση του Ο.Π.Ε.Κ.Α. με το ισχύ­ον εθνι­κό και ενω­σια­κό θε­σμι­κό πλαί­σιο για την ασφά­λεια δι­κτύ­ων και πλη­ρο­φο­ριών και την προ­στα­σία δε­δο­μέ­νων, θ) η ανά­πτυ­ξη και υλο­ποί­η­ση προ­γραμ­μά­των εκ­παί­δευ­σης και ευαι­σθη­το­ποί­η­σης του προ­σω­πι­κού του Ο.Π.Ε.Κ.Α. σε θέ­μα­τα κυ­βερ­νο­α­σφά­λειας και

ο σχε­δια­σμός και η έγκρι­ση δια­δι­κα­σιών και λοι­πών μέ­τρων ασφα­λεί­ας, που απαι­τού­νται από το εφαρ­μο­ζό­με­νο πλαί­σιο ασφά­λειας, σε συ­νερ­γα­σία με τις αρ­μό­διες ορ­γα­νι­κές μο­νά­δες του Ο.Π.Ε.Κ.Α. και με τρί­τες οντό­τη­τες.

Πηγή: powergame.gr