Νέο τοπίο στην κοινωνική πολιτική με όχημα τον ΟΠΕΚΑ

Την ανα­βάθ­μιση του Οργα­νι­σμού Προ­νοια­κών Επι­δο­μά­των και Κοι­νω­νι­κής Πολι­τι­κής (ΟΠΕΚΑ) από φορέα απλώς παροχής επι­δο­μά­των σε φορέα -και- παροχής υπη­ρε­σιών φέρνει ο νόμος της Υπουρ­γού Κοι­νω­νι­κής Συνοχής και Οικο­γέ­νειας, Δόμνας Μιχαη­λί­δου περί «Προ­σω­πι­κού Βοηθού, Πρώιμης Παρέμ­βα­σης και λοιπών ενερ­γη­τι­κών πολι­τι­κών για άτομα με ανα­πη­ρία, ρυθ­μί­σεων στε­γα­στι­κής πολι­τι­κής», ο οποίος βρί­σκε­ται σε ισχύ από τις 24 Ιουλίου 2026.

Ο ΟΠΕΚΑ απο­τε­λεί από το 2018, οπότε ιδρύ­θηκε, τον βασικό κορμό της πολι­τι­κής κοι­νω­νι­κών επι­δο­μά­των, με το κονδύλι το οποίο δια­θέ­τει για σχε­τι­κές παροχές να ξεπερνά τα 3,2 δις ευρώ ετησίως, δηλαδή κατά πολύ υψη­λό­τερο από εκείνο που δια­χει­ρί­ζε­ται η ΔΥΠΑ (για επι­δό­ματα ανερ­γίας, προ­γράμ­ματα απα­σχό­λη­σης).

Σύμφωνα με αρμόδια στελέχη του ΥΚΟΙΣΟ, ο νέος νόμος Μιχαη­λί­δου ουσια­στικά μετα­σχη­μα­τί­ζει τον ΟΠΕΚΑ από φορέα παθη­τι­κών πολι­τι­κών (δηλαδή  δια­νο­μής επι­δο­μά­των) σε ένα φορέα -και- ενερ­γη­τι­κών πολι­τι­κών, δηλαδή σε ένα φορέα παροχής υπη­ρε­σιών.

Ο μετα­σχη­μα­τι­σμός αυτός γίνεται σαφής από την αρχή κιόλας του σχε­τι­κού νόμου, καθώς ανα­φέ­ρε­ται πως φορέας υλο­ποί­η­σης του Προ­γράμ­μα­τος «Προ­σω­πι­κός Βοηθός για Άτομα με Ανα­πη­ρία» ορί­ζε­ται το νομικό πρόσωπο δημο­σίου δικαίου με την επω­νυ­μία «Οργα­νι­σμός Προ­νοια­κών Επι­δο­μά­των και Κοι­νω­νι­κής Αλλη­λεγ­γύης».

Το πρό­γραμμα του «Προ­σω­πι­κού Βοηθού» προ­βλέ­πει την επι­δο­τού­μενη προ­σω­πική βοήθεια, δηλαδή την εξα­το­μι­κευ­μένη υπο­στή­ριξη του ατόμου με ανα­πη­ρία από προ­σω­πικό βοηθό της επι­λο­γής του ή του νόμιμου εκπρο­σώ­που του.

Παρα­πέρα ο ίδιος νόμος προ­βλέ­πει σειρά δια­τά­ξεων που στόχο έχουν την «δια­σφά­λιση της οργα­νω­τι­κής και διοι­κη­τι­κής ικα­νό­τη­τας του Οργα­νι­σμού Προ­νοια­κών Επι­δο­μά­των και Κοι­νω­νι­κής Αλλη­λεγ­γύης για την υλο­ποί­ηση προ­γραμ­μά­των ενερ­γη­τι­κής κοι­νω­νι­κής ένταξης ευά­λω­των πολιτών».

Αντι­κεί­μενο των εν λόγω δια­τά­ξεων είναι η ανα­μόρ­φωση του θεσμι­κού πλαι­σίου λει­τουρ­γίας του Ο.Π.Ε.Κ.Α. μέσω:

της διεύ­ρυν­σης των σκοπών και των πόρων του,

του προσ­διο­ρι­σμού των προ­γραμ­μά­των που δύναται να υλο­ποιεί και να δια­χει­ρί­ζε­ται,

της ανα­δια­μόρ­φωση της οργα­νω­τι­κής δομής της Διεύ­θυν­σης Εθνικών και Συγ­χρη­μα­το­δο­τού­με­νων Προ­γραμ­μά­των και

της ενί­σχυ­σης της διοι­κη­τι­κής ικα­νό­τη­τας του Ο.Π.Ε.Κ.Α. και της επάρ­κειας του προ­σω­πι­κού του, ώστε να αντα­πο­κρί­νο­νται στην υλο­ποί­ηση και δια­χεί­ριση των προ­γραμ­μά­των που του ανα­τί­θε­νται.

Στο πλαίσιο του Εθνικού Συστή­μα­τος Κοι­νω­νι­κής Αλλη­λεγ­γύης, σύμφωνα με τον ίδιο νόμο, σκοπός του Ο.Π.Ε.Κ.Α. είναι:

η χορή­γηση χρη­μα­το­δο­τού­με­νων από τον Κρατικό Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό προ­νοια­κών παροχών, επι­δο­μά­των, οικο­νο­μι­κών ενι­σχύ­σεων, κοι­νω­νι­κών υπη­ρε­σιών, όχι μόνο για την κοι­νω­νική αλλά και για την οικο­νο­μική (σ.σ. ο όρος «οικο­νο­μική» δεν υπήρχε στο νόμο του 2018) στήριξη και κοι­νω­νική ένταξη οικο­γε­νειών και ευπαθών ομάδων του πλη­θυ­σμού,

η υλο­ποί­ηση, εκτέ­λεση και δια­χεί­ριση προ­γραμ­μά­των, δράσεων και ενερ­γειών κοι­νω­νι­κής πολι­τι­κής χρη­μα­το­δο­τού­με­νων από εθνι­κούς και ενω­σια­κούς πόρους (σ.σ. και όχι γενικά δράσεις «που αφορούν προ­νοια­κές πολι­τι­κές του Υπουρ­γείου Εργα­σίας, όπως προ­έ­βλεπε ο νόμος του 2018).

η χορή­γηση παροχών και υπη­ρε­σιών κοι­νω­νι­κού, εκπαι­δευ­τι­κού, πολι­τι­στι­κού και ψυχα­γω­γι­κού χαρα­κτήρα του Λογα­ρια­σμού Αγρο­τι­κής Εστίας (ΛΑΕ).

Με το νέο νόμο ο ΟΠΕΚΑ καλεί­ται όχι μόνο να χορηγεί και δια­χει­ρί­ζε­ται, αλλά «και ανά περί­πτωση να υλο­ποιεί», όλα τα επι­δό­ματα όπως το επίδομα παιδιού, το Επίδομα Κοι­νω­νι­κής Αλλη­λεγ­γύης σε ανα­σφά­λι­στους υπε­ρή­λι­κες, τα επι­δό­ματα ανα­πη­ρίας, κλπ.

Eπιδόματα ΟΠΕΚΑ Ιουλίου © ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΣΑΙΤΑΣ

Παράλ­ληλα, συστή­νο­νται δύο νέα σχήματα εντός του ΟΠΕΚΑ: το Τμήμα Κυβερ­νο­α­σφά­λειας, με έδρα στην Περι­φε­ρειακή Διεύ­θυνση Ο.Π.Ε.Κ.Α. Κεντρι­κής Μακε­δο­νίας και η Διεύ­θυνση Συγ­χρη­μα­το­δο­τού­με­νων και Εθνικών Προ­γραμ­μά­των Ο.Π.Ε.Κ.Α.

Συγκε­κρι­μένα, η Διεύ­θυνση Δια­χεί­ρι­σης Συγ­χρη­μα­το­δο­τού­με­νων και Εθνικών Προ­γραμ­μά­των Ο.Π.Ε.Κ.Α. μετο­νο­μά­ζε­ται σε «Διεύ­θυνση Συγ­χρη­μα­το­δο­τού­με­νων και Εθνικών Προ­γραμ­μά­των Ο.Π.Ε.Κ.Α.».

Η Διεύ­θυνση Συγ­χρη­μα­το­δο­τού­με­νων και Εθνικών Προ­γραμ­μά­των Ο.Π.Ε.Κ.Α. υπά­γε­ται στον Διοι­κητή του Ο.Π.Ε.Κ.Α. και δύναται να ασκεί τις αρμο­διό­τη­τες και τα καθή­κο­ντα:

του Φορέα Δια­χεί­ρι­σης Πράξεων στο πλαίσιο εθνικών προ­γραμ­μά­των που χρη­μα­το­δο­τού­νται από τον Τακτικό Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό,

του Ενδιά­με­σου Φορέα στο πλαίσιο συγ­χρη­μα­το­δο­τού­με­νων προ­γραμ­μά­των καθώς και του Ενδιά­με­σου Φορέα Δια­χεί­ρι­σης του Εθνικού Προ­γράμ­μα­τος Ανά­πτυ­ξης (Ε.Π.Α.), υπό τους όρους του ν. 5264/2025 (Α΄ 239), και

του Δικαιού­χου Πράξεων που υλο­ποιού­νται στο πλαίσιο συγ­χρη­μα­το­δο­τού­με­νων και εθνικών προ­γραμ­μά­των.

Επι­χει­ρη­σια­κοί στόχοι της Διεύ­θυν­σης Συγ­χρη­μα­το­δο­τού­με­νων και Εθνικών Προ­γραμ­μά­των είναι ο συντο­νι­σμός, η παρα­κο­λού­θηση, η εφαρ­μογή και η υλο­ποί­ηση κοι­νω­νι­κών πολι­τι­κών που συγ­χρη­μα­το­δο­τού­νται από ενω­σια­κούς ή χρη­μα­το­δο­τού­νται από εθνι­κούς πόρους και στο­χεύ­ουν στην κοι­νω­νική ένταξη και στην ενεργή προ­στα­σία ευά­λω­των πολιτών.

Στους επι­χει­ρη­σια­κούς στόχους περι­λαμ­βά­νε­ται επίσης η συν­δρομή του Ο.Π.Ε.Κ.Α. στη χάραξη και στον προσ­διο­ρι­σμό βρα­χυ­πρό­θε­σμων και μακρο­πρό­θε­σμων κοι­νω­νι­κών πολι­τι­κών στο πλαίσιο παρεμ­βά­σεων εται­ρι­κής σχέσης, καθώς και παρεμ­βά­σεων εθνικού, ενω­σια­κού ή διε­θνούς ενδια­φέ­ρο­ντος, και ιδίως:

η δια­χεί­ριση, η παρα­κο­λού­θηση και η υλο­ποί­ηση προ­γραμ­μά­των, δράσεων, πράξεων και ενερ­γειών που α φορούν στη διανομή επι­σι­τι­στι­κής και βασικής υλικής βοή­θειας με άμεσο ή έμμεσο τρόπο, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των δράσεων κατα­πο­λέ­μη­σης του κοι­νω­νι­κού απο­κλει­σμού και προ­ώ­θη­σης της κοι­νω­νι­κής ένταξης που εμπί­πτουν στους σκοπούς του Ο.Π.Ε.Κ.Α. και χρη­μα­το­δο­τού­νται από ενω­σια­κούς ή εθνι­κούς πόρους και η δια­σφά­λιση της απο­τε­λε­σμα­τι­κής δια­χεί­ρι­σης και χρήσης των πόρων αυτών,

η δια­χεί­ριση, η παρα­κο­λού­θηση και η υλο­ποί­ηση προ­γραμ­μά­των, δράσεων, πράξεων και ενερ­γειών για την κατα­πο­λέ­μηση της αστε­γίας, την ένταξη και την επα­νέ­νταξη των αστέγων στην εκπαί­δευση, στην κατάρ­τιση και στην εργασία,

η δια­χεί­ριση, η παρα­κο­λού­θηση και η υλο­ποί­ηση προ­γραμ­μά­των, δράσεων, πράξεων και ενερ­γειών στε­γα­στι­κής πολι­τι­κής,

η δια­χεί­ριση, η παρα­κο­λού­θηση και η υλο­ποί­ηση άλλων προ­γραμ­μά­των, δράσεων, πράξεων και ενερ­γειών κοι­νω­νι­κής πολι­τι­κής που ανα­τί­θε­νται στον Ο.Π.Ε.Κ.Α. με απόφαση του Υπουρ­γού Κοι­νω­νι­κής Συνοχής και Οικο­γέ­νειας ή με κοινή απόφαση του Υπουρ­γού Κοι­νω­νι­κής Συνοχής και Οικο­γέ­νειας και των κατά περί­πτωση συναρ­μό­διων Υπουρ­γών κλπ.

Για την επί­τευξη των επι­χει­ρη­σια­κών της στόχων, η Διεύ­θυνση Συγ­χρη­μα­το­δο­τού­με­νων και Εθνικών Προ­γραμ­μά­των:

για την άσκηση των αρμο­διο­τή­των της ως Ενδιά­με­σου Φορέα, στο πλαίσιο των προ­γραμ­μά­των του Ε.Σ.Π.Α. 2021-2027, χρη­σι­μο­ποιεί το Ολο­κλη­ρω­μένο Πλη­ρο­φο­ριακό Σύστημα (Ο.Π.Σ.) Ε.Σ.Π.Α. 2021-2027, σύμφωνα με το ισχύον νομο­θε­τικό και κανο­νι­στικό πλαίσιο και τους κανόνες δια­χεί­ρι­σης, παρα­κο­λού­θη­σης και ελέγχου των συγ­χρη­μα­το­δο­τού­με­νων πράξεων,

συστή­νει, λει­τουρ­γεί και χρη­σι­μο­ποιεί Ο.Π.Σ. για την υλο­ποί­ηση, την παρα­κο­λού­θηση και τη δια­χεί­ριση δράσεων επι­σι­τι­στι­κής και βασικής υλικής βοή­θειας (Ο.Π.Σ. Ε.Β.Υ.Σ.), το οποίο, στο πλαίσιο της Προ­τε­ραιό­τη­τας «Επι­σι­τι­στική Βοήθεια και Υλική Στέρηση» του Προ­γράμ­μα­τος «Ανθρώ­πινο Δυνα­μικό και Κοι­νω­νική Συνοχή», ανα­φέ­ρε­ται ως Ο.Π.Σ.

συστή­νει, λει­τουρ­γεί και χρη­σι­μο­ποιεί το Ολο­κλη­ρω­μένο Σύστημα Παρα­κο­λού­θη­σης Εθνικών Προ­γραμ­μά­των (Ο.ΣΥ.Π.Ε.Π.),

Τμήμα Κυβερ­νο­α­σφά­λειας

Οι αρμο­διό­τη­τες του Τμή­μα­τος Κυβερ­νο­α­σφά­λειας είναι οι εξής:

η κατάρ­τιση, η εφαρ­μογή και η επι­και­ρο­ποί­ηση πολι­τι­κών, διεθνώς ανα­γνω­ρι­σμέ­νων οδηγιών και πλαι­σίων, καθώς και δια­δι­κα­σιών κυβερ­νο­α­σφά­λειας και ασφά­λειας πλη­ρο­φο­ριών,

η διε­νέρ­γεια εκτι­μή­σεων κιν­δύ­νου και η ανά­πτυξη μέτρων πρό­λη­ψης, ανί­χνευ­σης και αντι­με­τώ­πι­σης κυβερ­νο­α­πει­λών,

η παρα­κο­λού­θηση της ασφά­λειας των πλη­ρο­φο­ρια­κών συστη­μά­των και δικτύων του Ο.Π.Ε.Κ.Α., η δια­χεί­ριση περι­στα­τι­κών κυβερ­νο­α­σφά­λειας, η συλλογή, η επε­ξερ­γα­σία και η αξιο­λό­γηση δεδο­μέ­νων ασφα­λείας,

η δια­χεί­ριση ευπα­θειών και η συντο­νι­σμένη από­κριση σε κυβερ­νο­ε­πι­θέ­σεις και περι­στα­τικά ασφά­λειας και η υπο­στή­ριξη δια­δι­κα­σιών ανά­καμ­ψης και απο­κα­τά­στα­σης συστη­μά­των. Η έρευνα και η δια­χεί­ριση των περι­στα­τι­κών διε­νερ­γεί­ται σε συνερ­γα­σία με τις αρμό­διες οργα­νι­κές μονάδες της Διεύ­θυν­σης Πλη­ρο­φο­ρι­κής του Ο.Π.Ε.Κ.Α., ενώ η τελική αναφορά περι­στα­τι­κού συντάσ­σε­ται από το Τμήμα Κυβερ­νο­α­σφά­λειας και υπο­βάλ­λε­ται προς τη Διοί­κηση του Ο.Π.Ε.Κ.Α. και την Εθνική Αρχή Κυβερ­νο­α­σφά­λειας,

η υλο­ποί­ηση μηχα­νι­σμών προ­στα­σίας και ανί­χνευ­σης κυβερ­νο­α­πει­λών,

η υπο­στή­ριξη των επι­χει­ρη­σια­κών μονάδων του Ο.Π.Ε.Κ.Α. σε θέματα ασφά­λειας πλη­ρο­φο­ριών,

η συνερ­γα­σία με αρμό­διες εθνικές, ευρω­παϊ­κές και διε­θνείς αρχές. οργα­νι­σμούς και φορείς σε θέματα κυ βερ­νο­α­σφά­λειας και η παροχή πλη­ρο­φο­ριών, οι οποίες προ­κύ­πτουν από τα αρχεία κατα­γρα­φής των πλη­ρο­φο­ρια­κών συστη­μά­των του Ο.Π.Ε.Κ.Α. και άπτο­νται ζητη­μά­των κυβερ­νο­α­σφά­λειας, σε αρμόδια όργανα ή αρχές,

η εισή­γηση μέτρων και δράσεων για τη συμ­μόρ­φωση του Ο.Π.Ε.Κ.Α. με το ισχύον εθνικό και ενω­σιακό θεσμικό πλαίσιο για την ασφά­λεια δικτύων και πλη­ρο­φο­ριών και την προ­στα­σία δεδο­μέ­νων, θ) η ανά­πτυξη και υλο­ποί­ηση προ­γραμ­μά­των εκπαί­δευ­σης και ευαι­σθη­το­ποί­η­σης του προ­σω­πι­κού του Ο.Π.Ε.Κ.Α. σε θέματα κυβερ­νο­α­σφά­λειας και

ο σχε­δια­σμός και η έγκριση δια­δι­κα­σιών και λοιπών μέτρων ασφα­λείας, που απαι­τού­νται από το εφαρ­μο­ζό­μενο πλαίσιο ασφά­λειας, σε συνερ­γα­σία με τις αρμό­διες οργα­νι­κές μονάδες του Ο.Π.Ε.Κ.Α. και με τρίτες οντό­τη­τες.

Πηγή: powergame.gr