Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τα Νησιά: Πρότυπο για την ΕΕ το Μεταφορικό Ισοδύναμο

Η πρώτη ολο­κλη­ρω­μένη «Ευρω­παϊκή Στρα­τη­γική για τα Νησιά», της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής, εντάσ­σει το Μετα­φο­ρικό Ισο­δύ­ναμο στο πλαίσιο των πολι­τι­κών για τη νησιω­τική συν­δε­σι­μό­τητα, ανα­δει­κνύ­ο­ντάς το ως χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα παρέμ­βα­σης απέ­να­ντι στο αυξη­μένο κόστος μετα­φο­ρών, που αντι­με­τω­πί­ζουν κάτοι­κοι και επι­χει­ρή­σεις στα ευρω­παϊκά νησιά. Η αναφορά αυτή αποκτά πολι­τική και θεσμική βαρύ­τητα, καθώς η ίδια η Στρα­τη­γική ανα­γνω­ρί­ζει το «κόστος της νησιω­τι­κό­τη­τας», ως βασικό εμπόδιο για την ανά­πτυξη και την κοι­νω­νική συνοχή.

Το Μετα­φο­ρικό Ισο­δύ­ναμο ως ευρω­παϊκό παρά­δειγμα πολι­τι­κής

Στο κεφά­λαιο για τη συν­δε­σι­μό­τητα, η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή περι­γρά­φει το Ελλη­νικό Μετα­φο­ρικό Ισο­δύ­ναμο ως κυβερ­νη­τικό εργα­λείο, που αντι­σταθ­μί­ζει μέρος του κόστους μετα­φο­ράς για κατοί­κους και επι­χει­ρή­σεις των ελλη­νι­κών νησιών.

Η αναφορά αυτή δεν έχει μόνο τεχνικό χαρα­κτήρα. Τοπο­θε­τεί μια εθνική πολι­τική στο επί­κε­ντρο μιας ευρω­παϊ­κής συζή­τη­σης, που αφορά το πώς η ΕΕ μπορεί να απα­ντή­σει στις ανι­σό­τη­τες που δημιουρ­γεί η γεω­γρα­φία. Το υψηλό κόστος μετα­κί­νη­σης, τρο­φο­δο­σίας και μετα­φο­ράς προ­ϊ­ό­ντων παρα­μέ­νει δια­χρο­νικό πρό­βλημα για τα νησιά, επη­ρε­ά­ζο­ντας την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα και την καθη­με­ρι­νό­τητα των κατοί­κων.

Από τη θεσμο­θέ­τηση στην κοι­νω­νική πολι­τική συνοχής

Το Μετα­φο­ρικό Ισο­δύ­ναμο θεσμο­θε­τή­θηκε από την κυβέρ­νηση ΣΥΡΙΖΑ, σε μια περίοδο δημο­σιο­νο­μι­κών περιο­ρι­σμών, με στόχο να αντι­με­τω­πι­στεί το διαρ­θρω­τικό μειο­νέ­κτημα της νησιω­τι­κό­τη­τας.

Κεντρικό ρόλο στη δια­μόρ­φωσή του είχε ο αεί­μνη­στος Νεκτά­ριος Σαντο­ρι­νιός, ο οποίος το ανέ­δειξε ως εργα­λείο κοι­νω­νι­κής δικαιο­σύ­νης και ενί­σχυ­σης της νησιω­τι­κής συνοχής. Η πολι­τική αυτή σχε­διά­στηκε με στόχο να μειώσει τις ανι­σό­τη­τες πρό­σβα­σης και κόστους, που βιώνουν οι νησιώ­τες σε σχέση με την ηπει­ρω­τική χώρα.

Παρά τις δυσκο­λίες εφαρ­μο­γής και τις μετα­γε­νέ­στε­ρες προ­σαρ­μο­γές, το πρό­γραμμα παρα­μέ­νει σε ισχύ, δια­τη­ρώ­ντας τον πυρήνα του ως μηχα­νι­σμό αντι­στάθ­μι­σης του μετα­φο­ρι­κού κόστους.

Το «κόστος της νησιω­τι­κό­τη­τας» στον πυρήνα της ευρω­παϊ­κής ατζέ­ντας

Η Ευρω­παϊκή Στρα­τη­γική για τα Νησιά ανα­γνω­ρί­ζει πλέον ρητά ότι η νησιω­τι­κό­τητα δεν απο­τε­λεί απλώς γεω­γρα­φικό χαρα­κτη­ρι­στικό, αλλά οικο­νο­μικό και κοι­νω­νικό μειο­νέ­κτημα, που απαιτεί στο­χευ­μέ­νες πολι­τι­κές.

Η ενσω­μά­τωση του Μετα­φο­ρι­κού Ισο­δύ­να­μου στο ευρω­παϊκό πλαίσιο συν­δέ­ε­ται με μια ευρύ­τερη συζή­τηση για τη νησιω­τική πολι­τική της ΕΕ: τη δια­σφά­λιση ισό­τι­μης πρό­σβα­σης σε αγαθά, υπη­ρε­σίες και ευκαι­ρίες ανά­πτυ­ξης, ανε­ξαρ­τή­τως γεω­γρα­φι­κής θέσης.

Σε αυτό το πλαίσιο, η πολι­τική για τα νησιά αποκτά χαρα­κτήρα συνοχής, με έμφαση στη μείωση ανι­σο­τή­των και στη στήριξη των τοπικών οικο­νο­μιών.

Πολι­τική διά­σταση και ευρω­παϊ­κές παρεμ­βά­σεις

Η εκπό­νηση της Ευρω­παϊ­κής Στρα­τη­γι­κής για τα Νησιά απο­τέ­λεσε σταθερό αίτημα της αντι­προ­σω­πείας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ στο Ευρω­παϊκό Κοι­νο­βού­λιο, με στο­χευ­μέ­νες παρεμ­βά­σεις, που επι­δί­ω­ξαν την ένταξη του Μετα­φο­ρι­κού Ισο­δύ­να­μου στο ευρω­παϊκό θεσμικό πλαίσιο.

Η ευρω­βου­λευ­τής Έλενα Κου­ντουρά, μέλος της Επι­τρο­πής Περι­φε­ρεια­κής Ανά­πτυ­ξης (REGI), έχει ανα­πτύ­ξει συστη­μα­τική δράση προς αυτή την κατεύ­θυνση. Με ερω­τή­σεις προς την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή, επι­στολή προς τον Επί­τροπο και τρο­πο­λο­γία που υπερ­ψη­φί­στηκε στο πλαίσιο ψηφί­σμα­τος για τον βιώσιμο του­ρι­σμό, είχε ζητήσει την ενί­σχυση της ευρω­παϊ­κής χρη­μα­το­δό­τη­σης για νησιω­τι­κές πολι­τι­κές και την ενσω­μά­τωση εργα­λείων, όπως το Μετα­φο­ρικό Ισο­δύ­ναμο στη νέα στρα­τη­γική.

Η παρέμ­βαση αυτή εντάσ­σε­ται σε μια ευρύ­τερη προ­σπά­θεια να μετα­τρα­πεί η νησιω­τι­κό­τητα, από περι­φε­ρειακό ζήτημα, σε κεντρική ευρω­παϊκή πολι­τική προ­τε­ραιό­τητα.

Προ­ο­πτι­κές για τα νησιά της Ευρώπης

Η ανα­γνώ­ριση του Μετα­φο­ρι­κού Ισο­δύ­να­μου από την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή λει­τουρ­γεί ως πολι­τική επι­βε­βαί­ωση ότι στο­χευ­μέ­νες δημό­σιες παρεμ­βά­σεις μπορούν να απο­τε­λέ­σουν πρότυπο για ευρύ­τερη εφαρ­μογή στην ΕΕ.

Η συζή­τηση πλέον μετα­το­πί­ζε­ται από την απο­σπα­σμα­τική ενί­σχυση των νησιών σε μια πιο συνε­κτική ευρω­παϊκή στρα­τη­γική, με εργα­λεία χρη­μα­το­δό­τη­σης και μόνι­μους μηχα­νι­σμούς στή­ρι­ξης. Στο επί­κε­ντρο βρί­σκε­ται η ανάγκη να δια­σφα­λι­στεί ότι οι κάτοι­κοι των νησιών δεν επι­βα­ρύ­νο­νται δυσα­νά­λογα, λόγω γεω­γρα­φίας, ενώ οι τοπικές οικο­νο­μίες απο­κτούν πραγ­μα­τι­κές δυνα­τό­τη­τες ανά­πτυ­ξης και αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας.

Η ευρω­παϊκή θεσμική ανα­γνώ­ριση ανοίγει έναν νέο κύκλο πολι­τι­κής συζή­τη­σης για το μέλλον της νησιω­τι­κής Ευρώπης και τον τρόπο με τον οποίο η ΕΕ θα δια­χει­ρι­στεί τις γεω­γρα­φι­κές της ανι­σό­τη­τες.

Πηγή: .tovima.gr