Ρόδος, παγκόσμιο κέντρο του Δικαίου της Θάλασσας

Η Ρόδος ετοι­μά­ζε­ται για ακόμη μία χρονιά να βρεθεί στο επί­κε­ντρο της διε­θνούς ακα­δη­μαϊ­κής και διπλω­μα­τι­κής κοι­νό­τη­τας, φιλο­ξε­νώ­ντας τη Ροδιακή Ακα­δη­μία του Δικαίου της Θάλασ­σας, έναν θεσμό με τρια­κο­ντα­ετή παρου­σία και παγκό­σμια ανα­γνώ­ριση.

Πίσω από αυτή τη σημα­ντική πρω­το­βου­λία βρί­σκε­ται το Ινστι­τούτο Αιγαίου του Δικαίου της Θάλασ­σας και του Ναυ­τι­κού Δικαίου, ένας οργα­νι­σμός που έχει ως απο­στολή τη μελέτη, την προ­ώ­θηση και τη διάδοση δύο επι­στη­μο­νι­κών πεδίων που απο­κτούν ολοένα και μεγα­λύ­τερη σημασία στη σύγ­χρονη γεω­πο­λι­τική και οικο­νο­μική πραγ­μα­τι­κό­τητα.

Μιλώ­ντας προς την ‘δ’ ο γενικός διευ­θυ­ντής του Ινστι­τού­του Αιγαίου του Δικαίου της Θάλασ­σας και του Ναυ­τι­κού Δικαίου κ. Νικό­λαος Σκούρ­τος, ανα­φέρ­θηκε στο έργο και τις δράσεις του φορέα, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας πως πρό­κει­ται για ένα ακα­δη­μαϊκό ίδρυμα με ιδιαί­τερη θέση στον διεθνή επι­στη­μο­νικό χάρτη.

Ο ίδιος έκανε ειδική μνεία στον διεθνή ρόλο της Ρόδου και την σημασία ενός θεσμού που ανα­γνω­ρί­ζε­ται από τον ΟΗΕ ως κορυ­φαίος παγκο­σμίως στην εξει­δί­κευση στο Δίκαιο της Θάλασ­σας.

Ένας αυτό­νο­μος θεσμός με εθνική και διεθνή απο­στολή

Όπως εξήγησε ο κ. Σκούρ­τος, το Ινστι­τούτο συν­δέ­ε­ται με το Πανε­πι­στή­μιο Αιγαίου, δια­τη­ρώ­ντας ωστόσο την αυτο­νο­μία του ως Νομικό Πρόσωπο Δημο­σίου Δικαίου.

«Το Ινστι­τούτο Αιγαίου του Δικαίου της Θάλασ­σας και του Ναυ­τι­κού Δικαίου είναι ένα ακα­δη­μαϊκό ίδρυμα. Συν­δέ­ε­ται με το Πανε­πι­στή­μιο Αιγαίου αλλά είναι αυτό­νομο. Είναι Νομικό Πρόσωπο Δημο­σίου Δικαίου και υπάρχει στο Υπουρ­γείο Δικαιο­σύ­νης. Δηλαδή ο προϊ­στά­με­νός μας είναι ο εκά­στοτε υπουρ­γός Δικαιο­σύ­νης», δήλωσε.

Ανα­φε­ρό­με­νος στο αντι­κεί­μενο του Ινστι­τού­του, ο κ. Σκούρ­τος εξήγησε ότι καλύ­πτει δύο δια­κριτά αλλά άρρηκτα συν­δε­δε­μένα πεδία.

«Αντι­κεί­μενο είναι, όπως το λέει και η επω­νυ­μία του, η μελέτη του Δικαίου της Θάλασ­σας και του Ναυ­τι­κού Δικαίου. Αυτά είναι δύο συν­δε­ό­μενα μεταξύ τους πράγ­ματα αλλά έχουν μια διαφορά. Δηλαδή το Δίκαιο της Θάλασ­σας είναι αυτά που ακούμε και δια­βά­ζουμε για τις υφα­λο­κρη­πί­δες, την Απο­κλει­στική Οικο­νο­μική Ζώνη, τις δια­φο­ρές μας με την Τουρκία. Το Ναυτικό Δίκαιο είναι το Δίκαιο της Ναυ­τι­λίας. Είναι αυτό που ρυθ­μί­ζει την επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα στον τομέα της ναυ­τι­λίας γενικά».

Όπως τόνισε, η απο­στολή του Ινστι­τού­του είναι να ενι­σχύ­σει την επι­στη­μο­νική έρευνα και να συμ­βά­λει στη διάδοση της γνώσης γύρω από ζητή­ματα που επη­ρε­ά­ζουν τόσο τις διε­θνείς σχέσεις όσο και τη ναυ­τι­λιακή βιο­μη­χα­νία.

Η ναυτική κλη­ρο­νο­μιά της Ρόδου

Ιδιαί­τερη αναφορά έκανε ο γενικός διευ­θυ­ντής του Ινστι­τού­του στην ιστο­ρική σχέση της Ρόδου με τη θάλασσα και το ναυτικό δίκαιο, μια παρά­δοση που ξεκινά από την ελλη­νι­στική περίοδο και εξα­κο­λου­θεί να απο­τε­λεί σημείο ανα­φο­ράς σε διεθνές επίπεδο.

«Η Ρόδος έχει πολύ μεγάλη ιστορία στα θέματα αυτά, από αρχαιο­τά­των ετών. Εδώ υπάρχει ο λεγό­με­νος Νόμος Ροδίων Ναυ­τι­κός. Υπάρχει το Ναυτικό Δίκαιο των Ροδίων, στο οποίο ανα­φε­ρό­μα­στε πολλές φορές», σημεί­ωσε.

Ο κ. Σκούρ­τος εξήγησε ότι η κατα­γωγή αυτού του νομικού πλαι­σίου ανά­γε­ται στην περίοδο που ακο­λού­θησε τον θάνατο του Μεγάλου Αλε­ξάν­δρου, όταν η Ρόδος εξε­λί­χθηκε σε κυρί­αρχη ναυτική δύναμη της Μεσο­γείου.

«Είναι από την ελλη­νι­στική περίοδο, μετά τον θάνατο του Μεγάλου Αλε­ξάν­δρου, όπου η Ρόδος ήταν πράγ­ματι η πρώτη ναυτική δύναμη στην περιοχή, στη Μεσό­γειο, και δημιουρ­γή­θηκε ένα δίκαιο για τη δια­χεί­ριση και τη ρύθμιση της ναυ­τι­λίας, της εμπο­ρι­κής ναυ­τι­λίας ιδιαί­τερα, που πήρε το όνομά του από τη Ρόδο».

Παρά τις ιστο­ρι­κές ανα­κα­τα­τά­ξεις που ακο­λού­θη­σαν στους επό­με­νους αιώνες, η παρά­δοση αυτή παρα­μέ­νει ζωντανή και απο­τε­λεί σημα­ντικό κομμάτι της ταυ­τό­τη­τας του νησιού.

«Έχουμε αυτή την παρά­δοση, την αρχαία παρά­δοση από την ελλη­νι­στική περίοδο. Είναι πάντως πάρα πολύ σημα­ντικό να το γνω­ρί­ζουμε όλοι μας γιατί ο ρόλος της Ρόδου ήταν πάρα πολύ σημα­ντι­κός. Η εποχή εκείνη ήταν η ναυτική δύναμη στη Μεσό­γειο».

Μάλιστα, ανα­φέρ­θηκε και σε ένα ιστο­ρικό γνωμικό που απο­τυ­πώ­νει τη στενή σχέση των Ροδίων με τη ναυ­τι­λία.

«Υπήρχε και αυτό το γνωμικό: “δέκα Ρόδιοι, δέκα νήες”, το οποίο έδειχνε ότι όταν συνα­ντού­σες δέκα Ροδίτες, συνα­ντού­σες δέκα εφο­πλι­στές κατά κάποιον τρόπο».

Η Ροδιακή Ακα­δη­μία: Κάτι πολύ περισ­σό­τερο από ένα συνέ­δριο

Στο επί­κε­ντρο των φετινών δράσεων βρί­σκε­ται η Ροδιακή Ακα­δη­μία του Δικαίου της Θάλασ­σας, ένας θεσμός που κάθε χρόνο προ­σελ­κύει ακα­δη­μαϊ­κούς από όλο τον κόσμο.

Ο κ. Σκούρ­τος διευ­κρί­νισε ότι δεν πρό­κει­ται για ένα συνη­θι­σμένο επι­στη­μο­νικό συνέ­δριο.

«Δεν είναι συνέ­δριο, είναι κάτι πολύ σημα­ντι­κό­τερο. Τα συνέ­δρια γίνο­νται πολλές φορές για να βρεθούν οι επι­στή­μο­νες μεταξύ τους, να ανταλ­λά­ξουν απόψεις, να συζη­τή­σουν και βεβαίως κάποια πράγ­ματα προ­ω­θού­νται. Αυτό που γίνεται στη Ρόδο είναι ένας ακα­δη­μαϊ­κός θεσμός εδώ και τριάντα χρόνια».

Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ακα­δη­μία λει­τουρ­γεί ως ένα εξει­δι­κευ­μένο εκπαι­δευ­τικό πρό­γραμμα υψηλού επι­πέ­δου, στο οποίο συμ­με­τέ­χουν επαγ­γελ­μα­τίες και επι­στή­μο­νες που επι­θυ­μούν να απο­κτή­σουν βαθιά γνώση του Δικαίου της Θάλασ­σας.

«Είναι η λεγό­μενη Ροδιακή Ακα­δη­μία του Δικαίου της Θάλασ­σας, στην οποία επί τρεις εβδο­μά­δες φοιτούν διε­θνείς διπλω­μά­τες, υπάλ­λη­λοι υπουρ­γείων από όλον τον κόσμο, υπάλ­λη­λοι διεθνών οργα­νι­σμών, ακα­δη­μαϊ­κοί και καθη­γη­τές πανε­πι­στη­μίων πολλές φορές, για να εξει­δι­κευ­τούν σε ανώτατο επίπεδο στο Δίκαιο της Θάλασ­σας».

Ανα­γνώ­ριση από τα Ηνωμένα Έθνη

Η διεθνής απήχηση της Ροδια­κής Ακα­δη­μίας απο­τυ­πώ­νε­ται και στην ανα­γνώ­ριση που λαμ­βά­νει από τα Ηνωμένα Έθνη.

«Η Ροδιακή Ακα­δη­μία έχει πετύχει τον σκοπό της και τον τρόπο να φαντα­στεί κανείς ότι τα τελευ­ταία χρόνια η Γενική Συνέ­λευση των Ηνω­μέ­νων Εθνών, σε ψηφί­σματά της, ανα­γνω­ρί­ζει τη Ροδιακή Ακα­δη­μία ως τον σημα­ντι­κό­τερο θεσμό για αυτή την εξει­δί­κευση στο Δίκαιο της Θάλασ­σας. Είναι κάτι πολύ περισ­σό­τερο από ένα συνέ­δριο», τόνισε.

Η συγκε­κρι­μένη διά­κριση προσ­δί­δει ιδιαί­τερο κύρος τόσο στη Ρόδο όσο και στην Ελλάδα συνο­λικά, ενι­σχύ­ο­ντας τον ρόλο τους στον παγκό­σμιο διάλογο γύρω από το Δίκαιο της Θάλασ­σας.

Οι εργα­σίες της φετινής Ακα­δη­μίας θα ξεκι­νή­σουν στα τέλη Ιουνίου και θα διαρ­κέ­σουν τρεις εβδο­μά­δες, ενώ η τελετή λήξης θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί στις 17 Ιουλίου, στις 8 το βράδυ, στον Προ­μα­χώνα της Ρόδου.

Το πρό­γραμμα περι­λαμ­βά­νει δια­λέ­ξεις από κορυ­φαίες προ­σω­πι­κό­τη­τες του κλάδου, μεταξύ των οποίων και δικα­στές διεθνών δικα­στη­ρίων.

«Διδά­σκουν δικα­στές του Διε­θνούς Δικα­στη­ρίου. Είναι οι σημα­ντι­κό­τε­ροι εκπρό­σω­ποι του κλάδου ανά τον κόσμο», ανέφερε ο κ. Σκούρ­τος.

Η φετινή διορ­γά­νωση θα φιλο­ξε­νή­σει 55 προ­σω­πι­κό­τη­τες από 30 δια­φο­ρε­τι­κές χώρες, επι­βε­βαιώ­νο­ντας τον διεθνή χαρα­κτήρα του θεσμού. «Έχουμε από 30 χώρες φέτος 55 φοι­τη­τές, από τα νησιά του Ειρη­νι­κού, από την Καραϊ­βική, την Αφρική, την Ασία, από παντού», δήλωσε.

Παρά το μεγάλο ενδια­φέ­ρον, το Ινστι­τούτο δια­τη­ρεί περιο­ρι­σμένο αριθμό συμ­με­το­χών προ­κει­μέ­νου να εξα­σφα­λί­ζε­ται η ποιό­τητα της εκπαι­δευ­τι­κής δια­δι­κα­σίας.

«Θα μπο­ρού­σαμε να είχαμε πολύ περισ­σό­τε­ρους. Έχουμε πολύ περισ­σό­τε­ρες αιτή­σεις, αλλά είναι και θέμα λει­τουρ­γι­κό­τη­τας», εξήγησε.