Πρόγραμμα «Περσεφόνη»: Οι φαρμακοποιοί εκπαιδεύονται για να αναγνωρίζουν σημάδια ενδοοικογενειακής κακοποίησης

Έξι μήνες έχουν ήδη περάσει από την ημέρα κατά την οποία οι φαρμακοποιοί της χώρας μας, μετά από τη σχετική πρωτοβουλία του Δ.Σ. του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου (ΠΦΣ) και, ιδιαιτέρως, του προέδρου του Συλλόγου, Απόστολου Βαλτά, ανέλαβαν έναν νέο κοινωνικό ρόλο, με την ένταξή τους στον πρόσφατο νόμο 5172/2025 του υπουργού Δικαιοσύνης, Γιώργου Φλωρίδη.

Ως επαγγελματίες Υγείας έχουν επισήμως και εκ του νόμου την υποχρέωση να αναφέρουν αρμοδίως κάθε περιστατικό ενδοοικογενειακής βίας το οποίο υποπίπτει στην αντίληψή τους.

Το πανελλαδικό πρόγραμμα του ΠΦΣ, λοιπόν, σχετικά με την συμμετοχή των ιδιωτικών φαρμακείων σε δράσεις για την πρόληψη, καθώς και την υποστήριξη των θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας, «Περσεφόνη», περιλαμβάνει:

Ειδικό φυλλάδιο που διατίθεται προς το κοινό από τα ιδιωτικά φαρμακεία, τα οποία πλέον καθίστανται σημεία ορατότητας για τα θύματα ενδοοικογενειακής βίας.

Οδηγίες/πρωτόκολλο δράσης για τους φαρμακοποιούς και το λοιπό προσωπικό των ιδιωτικών φαρμακείων, με όλες τις χρήσιμες πληροφορίες, καθώς και με τα στοιχεία επικοινωνίας με ειδικούς κοινωνικούς φορείς παροχής βοήθειας, οι οποίοι δραστηριοποιούνται είτε πανελλαδικά είτε τοπικά.

Το εν λόγω πρωτόκολλο δράσης, το οποίο ενεργοποιείται κάθε φορά κατά την οποία κάποια γυναίκα ή κάποιο παιδί πει στον φαρμακοποιό την κωδική λέξη «Περσεφόνη», ή ακόμη και «Πέρσα», όπως, για παράδειγμα, «Μπορώ να μιλήσω με την Περσεφόνη;» ή «Έχετε κάτι για την Περσεφόνη;» ή «Θα περάσει η Πέρσα;» κ.ά., αποσκοπεί στη μετατροπή του ιδιωτικού φαρμακείου σε σημείο ορατότητας, ευαισθητοποίησης, επικοινωνίας, ενημέρωσης και ανακατεύθυνσης των θυμάτων προς τους αρμόδιους φορείς και τους ειδικούς, οι οποίοι μπορούν να διαχειριστούν κατάλληλα τα εν λόγω περιστατικά, αλλά και στην εδραίωση του ιδιωτικού φαρμακείου ως έναν ασφαλή χώρο.

Ενδοοικογενειακή βία: Το πρόγραμμα «Περσεφόνη» και η συμβολή των φαρμακοποιών
Σύμφωνα με όσα σχετικά εξηγεί σήμερα στο iefimerida η φαρμακοποιός Ευγενία Κυνηγάκη, μέλος του Δ.Σ. του Φαρμακευτικού Συλλόγου Χανίων (ΦΣΧ), αλλά και της πανελλαδικής γυναικείας ομάδας πρωτοβουλίας και ενεργοποίησης του ΠΦΣ για το πρόγραμμα πρόληψης και αντιμετώπισης της ενδοοικογενειακής βίας «Περσεφόνη», «εμείς, οι φαρμακοποιοί όλης της χώρας, είμαστε έτοιμοι να αποδεχτούμε την εμπλοκή μας σε προγράμματα για την πρόληψη και την στήριξη της ψυχοκοινωνικής υγείας στην κοινότητα, με θεσμική συνεργασία, για παράδειγμα με την συνταγογράφηση συνεδριών με ψυχολόγους σε ευάλωτα άτομα τα οποία ανιχνεύουμε στην καθημερινή μας επαφή στο φαρμακείο μας, με στόχο την ενδυνάμωση και την ψυχική ανθεκτικότητα, αλλά και με την πολιτιστική συνταγογράφηση για τη στήριξη της ψυχικής υγείας και την ισχυροποίηση του κοινωνικού ιστού. Καταθέτουμε πρόταση προς ευήκοα ώτα για την ένταξη μαθημάτων για την ψυχική υγεία στο πρόγραμμα σπουδών της επιστήμης μας, της Φαρμακευτικής, ώστε να ανταποκρινόμαστε επιτυχώς, ως επαγγελματίες Υγείας, στη συνέχεια, σε προβλήματα διαχρονικά και, δυστυχώς, πάντα επίκαιρα».

Η φαρμακοποιός Ευγενία Κυνηγάκη, μέλος του Δ.Σ. του Φαρμακευτικού Συλλόγου Χανίων (ΦΣΧ), αλλά και της πανελλαδικής γυναικείας ομάδας πρωτοβουλίας και ενεργοποίησης του ΠΦΣ για το πρόγραμμα πρόληψης και αντιμετώπισης της ενδοοικογενειακής βίας “Περσεφόνη”.

Η Ευγενία Κυνηγάκη μάς αναφέρει επίσης ότι «ίσως η μεγαλύτερη επιτυχία προγραμμάτων όπως η “Περσεφόνη” είναι κάποτε να μην χρειάζεται να υφίστανται. Να ζούμε σε μια κοινωνία όπου κανένας άνθρωπος δεν θα φοβάται μέσα στο ίδιο του το σπίτι και κανένα παιδί δεν θα μεγαλώνει θεωρώντας τη βία φυσιολογικό μέρος της ζωής. Μέχρι τότε, η ευθύνη ανήκει σε όλους μας. Να βλέπουμε, να ακούμε, να νοιαζόμαστε και να στεκόμαστε δίπλα σε όσους έχουν ανάγκη. Γιατί η αλληλεγγύη δεν είναι απλώς κοινωνική αξία. Είναι πράξη προστασίας της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της ίδιας της υγείας της κοινωνίας μας».

Οι φαρμακοποιοί εκπαιδεύονται για να αναγνωρίζουν σημάδια ενδοοικογενειακής κακοποίησης
Η ίδια η φαρμακοποιός διευκρινίζει τον τρόπο με τον οποίον προετοιμάστηκε και εφαρμόζεται πλέον το πρόγραμμα «Περσεφόνη». Η Ευγενία Κυνηγάκη μάς εξηγεί σχετικά:

«Ο ΠΦΣ, βλέποντας να κλιμακώνεται το πρόβλημα της ενδοοικογενειακής βίας στην κοινωνία μας και αφουγκραζόμενος την αγωνία πολλών συναδέλφων, που καλούνταν να συνδράμουν θύματα τέτοιας βίας, αλλά χωρίς να γνωρίζουν με ποιον τρόπο να το κάνουν αυτό, δημιούργησε μια επιτροπή συναδέλφων φαρμακοποιών από όλη την Ελλάδα, ώστε να οργανωθούν δράσεις ευαισθητοποίησης, με στρογγυλά τραπέζια σε συνέδρια και  να πραγματοποιηθούν 3 σεμινάρια, με σκοπό τη σωστή κατάρτισή μας στην αναγνώριση των “σημαδιών” της ενδοοικογενειακής βίας, την εκμάθηση της ορθής ανταπόκρισης στην αγωνιώδη έκκληση για βοήθεια, τη σωστή προσέγγιση των θυμάτων και τη διαχείρισή τους μέσα στον χώρο του φαρμακείου, καθώς και την εκπαίδευσή μας στη συμβουλευτική για την αναζήτηση βοήθειας και αναφοράς – καταγγελίας στις αστυνομικές αρχές, πάντα με τη συναίνεση του θύματος. Η συνέχεια ήταν η δημιουργία ενός πρωτοκόλλου δράσης, το οποίο αναπτύσσεται σε πέντε φάσεις – άξονες, πρωτόκολλο το οποίο είναι το εργαλείο μας για να ανταποκριθούμε στο αίτημα για βοήθεια , η κοινή μας γλώσσα, η νομική  θωράκιση της δράσης μας και η διασφάλιση ότι κινούμαστε υπηρετώντας απόλυτα  την θεμελιώδη ιπποκρατική αρχή, που διέπει την επιστήμη μας, δηλαδή το  “ωφελέειν ή μη βλάπτειν””.

«Περσεφόνη»: Όταν το φαρμακείο γίνεται ασφαλές καταφύγιο βοήθειας
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο αναπτύχθηκε το πρόγραμμα «Περσεφόνη», το οποίο φιλοδοξεί να ενισχύσει τον κοινωνικό ρόλο του ιδιωτικού φαρμακείου της γειτονιάς και να καταστήσει τον χώρο του ως ένα ασφαλές σημείο αναφοράς για όποιον χρειάζεται βοήθεια.

«Η επιλογή του ονόματος δεν είναι συμβολική και μόνον, λόγω της ελληνικής μυθολογίας», μας διευκρινίζει η Ευγενία Κυνηγάκη και συμπληρώνει: «Η Περσεφόνη είναι μια μορφή που συνδέθηκε με την απώλεια, τον εγκλωβισμό και, τελικά, την επιστροφή στο φως. Με τον ίδιο τρόπο, το πρόγραμμα επιδιώκει να μεταφέρει το μήνυμα ότι ακόμη και στις πιο δύσκολες συνθήκες υπάρχει διέξοδος, υπάρχει υποστήριξη και υπάρχει ελπίδα. Το φαρμακείο αποτελεί ίσως τον πιο άμεσα προσβάσιμο χώρο Υγείας στην κοινότητα. Οι πολίτες το επισκέπτονται χωρίς ραντεβού, συχνά επανειλημμένα μέσα στον χρόνο, δημιουργώντας σχέσεις εμπιστοσύνης με τους επαγγελματίες που εργάζονται σε αυτό. Αυτή η καθημερινή επαφή επιτρέπει πολλές φορές την αναγνώριση αναγκών που υπερβαίνουν την απλή φαρμακευτική φροντίδα».

Η Ευγενία Κυνηγάκη και ο ΠΦΣ δεν έχουν καθόλου άδικο. Απεναντίας. Για πολλούς ανθρώπους, η αποκάλυψη της κακοποίησής  τους δεν είναι μια απλή απόφαση, αλλά μια εξαιρετικά δύσκολη και επικίνδυνη διαδικασία, ενώ η τελική απόφαση για αποχώρηση (για παράδειγμα, από μία σχέση) είναι η πιο κρίσιμη στιγμή για το θύμα. Γι’ αυτό η κοινωνία χρειάζεται χώρους, στους οποίους τα θύματα θα μπορούν να αισθανθούν ασφαλή. Χώρους όπου δεν θα κριθούν, δεν θα αμφισβητηθούν και δεν θα αισθανθούν μόνα.

«Ένας τέτοιος χώρος μπορεί να είναι, πράγματι, το ιδιωτικό φαρμακείο της γειτονιάς. Η είσοδος των θυμάτων σε αυτόν τον χώρο της Υγείας ενδέχεται, μάλιστα, να αποτελεί επίσης τη μοναδική τους ευκαιρία για τη λήψη της ζωτικά αναγκαίας βοήθειας», καταλήγει χαρακτηριστικά η φαρμακοποιός Ευγενία Κυνηγάκη.

Πηγή: iefimerida.gr