Αλέξης Μητρόπουλος: Πώς η “Γιορτή της Μητέρας” ανέδειξε ότι η εργασιακή ισότητα παραμένει το μεγάλο ζητούμενο

• Οι γυ­ναί­κες και κυ­ρί­ως οι ερ­γα­ζό­με­νες μη­τέ­ρες στην Ελ­λά­δα, είναι αντι­μέ­τω­πες με τα πα­ρα­δο­σια­κά ‘στε­ρε­ό­τυ­πα’ στον ερ­γα­σια­κό τομέα • Πώς επη­ρε­ά­ζε­ται και το Δη­μο­γρα­φι­κό από τις ανι­σό­τη­τες

Η Γιορ­τή της Μη­τέ­ρας στην Ελ­λά­δα, γιορ­τά­ζε­ται τη δεύ­τε­ρη Κυ­ρια­κή κάθε Μαΐου προς τιμήν, της μη­τρό­τη­τας και της προ­σφο­ράς της στον Άν­θρω­πο, την Οι­κο­γέ­νεια και την Κοι­νω­νία. Φέτος, εορ­τά­στη­κε την Κυ­ρια­κή 10 Μαΐου 2026.

Τι γί­νε­ται όμως, στον ερ­γα­σια­κό τομέα για τις μη­τέ­ρες;

Τα χρό­νια των Μνη­μο­νί­ων, οι ερ­γα­ζό­με­νες μη­τέ­ρες στην Ελ­λά­δα υπέ­στη­σαν μια… ασύμ­με­τρη επί­θε­ση με απο­τέ­λε­σμα να χά­σουν πολλά από τα δι­καιώ­μα­τά τους σε σχέση με την ερ­γα­σία, την οι­κο­γέ­νεια, την κοι­νω­νι­κή και οι­κο­νο­μι­κή τους θέση. Αυτό, οδή­γη­σε στην κα­τάρ­ρευ­ση των γεν­νή­σε­ων, κυ­ρί­ως στα τε­λευ­ταία χρό­νια. Ωστό­σο, ακόμη και σή­με­ρα, η Ελ­λη­νι­κή Πο­λι­τεία δεν τις στη­ρί­ζει ικα­νο­ποι­η­τι­κά και εμπρά­κτως.

Ει­δι­κά στην Ελ­λά­δα οι ερ­γα­ζό­με­νες γυ­ναί­κες στον ιδιω­τι­κό τομέα έχουν αρ­νη­τι­κή «πρω­τιά» στην ανερ­γία, τη με­ρι­κή απα­σχό­λη­ση, τους μι­σθούς και τα υψηλά όρια ηλι­κί­ας συ­ντα­ξιο­δό­τη­σης, γε­γο­νός που απο­καρ­διώ­νει πολ­λές από αυτές να γί­νουν μη­τέ­ρες, όπως απο­τυ­πώ­νε­ται στους δη­μο­γρα­φι­κούς δεί­κτες για τη χώρα μας. Επί­σης, η ερ­γα­ζό­με­νη μη­τέ­ρα στην Ελ­λά­δα πα­ρα­μέ­νει στην ερ­γα­σία πε­ρισ­σό­τε­ρο από κάθε άλλη ευ­ρω­παία, αφού έχει τα με­γα­λύ­τε­ρα όρια συ­ντα­ξιο­δό­τη­σης χωρίς τη δυ­να­τό­τη­τα της πρό­ω­ρης συ­ντα­ξιο­δό­τη­σης που κα­ταρ­γή­θη­καν από 1-1-2022 με τον ν. 4336/2015.

Οι 8 θλι­βε­ρές «πρω­τιές» για τις ερ­γα­ζό­με­νες μη­τέ­ρες στην Ελ­λά­δα του 2026

Όπως υπο­γράμ­μι­σε με δη­λώ­σεις του προς την ‘δ’ ο γνω­στός ερ­γα­το­λό­γος, κα­θη­γη­τής κ. Αλέ­ξης Μη­τρό­που­λος σύμ­φω­να με τα στοι­χεία του τε­λευ­ταί­ου μήνα από όλους τους ορ­γα­νι­σμούς, τα υπουρ­γεία κ.λπ. στην Ελ­λά­δα δια­μορ­φώ­νε­ται η εξής κα­τά­στα­ση, με οκτώ (8) θλι­βε­ρές «πρω­τιές» για τις ερ­γα­ζό­με­νες μη­τέ­ρες:

1. στην ανερ­γία: δι­πλά­σια σχε­δόν από τους άν­δρες (64,9% η ανερ­γία γυ­ναι­κών ένα­ντι 35,1% η ανερ­γία των αν­δρών)

2. στη με­ρι­κή απα­σχό­λη­ση: πολύ υψη­λό­τε­ρη από τους άν­δρες (57% ή 237.008 γυ­ναί­κες ένα­ντι 57% ή 179.837 άν­δρες)

3. στους χα­μη­λούς μι­σθούς: λαμ­βά­νουν το 84,45% των αν­δρών

4. στις χα­μη­λές συ­ντά­ξεις γή­ρα­τος: λαμ­βά­νουν το 79,5% των αν­δρών

5.στις χα­μη­λές συ­ντά­ξεις ανα­πη­ρί­ας: λαμ­βά­νουν το 82,18% των αν­δρών

6. στα όρια ηλι­κί­ας συ­ντα­ξιο­δό­τη­σης: έχουν τα υψη­λό­τε­ρα στην ΕΕ

7. στα οι­κο­γε­νεια­κά επι­δό­μα­τα: δεν χο­ρη­γού­νται στις νέες ερ­γα­ζό­με­νες μη­τέ­ρες τού ιδιω­τι­κού τομέα από το 2012

8. στις θέ­σεις διοι­κη­τι­κής ευ­θύ­νης των ιδιω­τι­κών επι­χει­ρή­σε­ων: κα­λύ­πτουν μόνο το 25%.

Επι­πλέ­ον, οι ερ­γα­ζό­με­νες μη­τέ­ρες στον ιδιω­τι­κό τομέα έχουν χα­μη­λό­τε­ρους μι­σθούς από τους άντρες (λαμ­βά­νουν το 84,45% των αν­δρών).

Είναι «πρω­τα­θλή­τριες» στις μορ­φές ελα­στι­κής απα­σχό­λη­σης και κυ­ρί­ως στη με­ρι­κή απα­σχό­λη­ση

Οι ερ­γα­ζό­με­νες μη­τέ­ρες και γε­νι­κά οι ερ­γα­ζό­με­νες γυ­ναί­κες, έχουν μισθό που υπο­λεί­πε­ται του αντί­στοι­χου των αντρών ενώ ερ­γά­ζο­νται πε­ρισ­σό­τε­ρο από αυ­τούς σε όλες τις μορ­φές ελα­στι­κής απα­σχό­λη­σης και κυ­ρί­ως στη με­ρι­κή απα­σχό­λη­ση.

Από τα πλέον πρό­σφα­τα στοι­χεία απα­σχό­λη­σης του ΕΦΚΑ-Υπουρ­γείο Ερ­γα­σί­ας για τον μήνα Ιού­νιο 2025, προ­κύ­πτει -με­τα­ξύ άλλων- και με­γά­λη ανι­σό­τη­τα στους μι­σθούς αν­δρών και γυ­ναι­κών, ερ­γα­ζο­μέ­νων στον ιδιω­τι­κό τομέα.

Επη­ρε­ά­ζε­ται και το Δη­μο­γρα­φι­κό

Επι­πρό­σθε­τα, οι πο­λι­τι­κές κατά των γυ­ναι­κών και της οι­κο­γέ­νειας οδή­γη­σαν στην όξυν­ση του Δη­μο­γρα­φι­κού αλλά και στην κα­τάρ­ρευ­ση των γεν­νή­σε­ων. Δη­λα­δή, το 2025 ση­μειώ­θη­καν οι λι­γό­τε­ρες γεν­νή­σεις στην ιστο­ρία της νε­ώ­τε­ρης Ελ­λά­δας (μόνο 66.532 γεν­νή­σεις, 122.914 θά­να­τοι).

Δι­πλά­σια σχε­δόν η ανερ­γία στις γυ­ναί­κες σύμ­φω­να με ΔΥΠΑ και ΕΛ­ΣΤΑΤ (Μάρ­τιος 2026)

Από τα στοι­χεία που προ­κύ­πτουν για τον Μάρ­τιο κάθε έτους από το 2021 μέχρι και το 2026, οι άνερ­γες γυ­ναί­κες είναι στα­θε­ρά πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρες. Ει­δι­κό­τε­ρα το πο­σο­στό τους υπερ­βαί­νει το αντί­στοι­χο των αν­δρών κατά 7,1% το 2021, κατά 8% το 2022, κατά 4,4% το 2023, κατά 4% το 2024, κατά 4,8% το 2025 και κατά 4,6% το 2026.

Αντί­στοι­χα είναι και τα στοι­χεία από τη ΔΥΠΑ (πρώην ΟΑΕΔ) για τον ίδιο μήνα (Μάρ­τιος 2026). Η συ­ντρι­πτι­κή πλειο­νό­τη­τα των ανέρ­γων είναι γυ­ναί­κες. Οι άνερ­γοι άν­δρες ανέρ­χο­νται σε 301.973 (πο­σο­στό 35,1%) και οι γυ­ναί­κες ανέρ­χο­νται σε 589.268 (πο­σο­στό 64,9%).

Επί­σης:

α. Οι ερ­γα­ζό­με­νες μη­τέ­ρες έχουν τα με­γα­λύ­τε­ρα όρια ηλι­κί­ας συ­ντα­ξιο­δό­τη­σης στην Ευ­ρώ­πη

β. γυ­ναί­κες συ­ντα­ξιού­χοι λαμ­βά­νουν χα­μη­λό­τε­ρη σύ­ντα­ξη από τους άντρες συ­ντα­ξιού­χους (20,5% χα­μη­λό­τε­ρες οι συ­ντά­ξεις γή­ρα­τος, 17,82% οι συ­ντά­ξεις ανα­πη­ρί­ας)

γ. Στο 25% η συμ­με­το­χή των γυ­ναι­κών σε θέ­σεις ευ­θύ­νης στις ιδιω­τι­κές επι­χει­ρή­σεις ένα­ντι 75% των αντρών

δ. Χωρίς οι­κο­γε­νεια­κά επι­δό­μα­τα οι νέες ερ­γα­ζό­με­νες μη­τέ­ρες στον ιδιω­τι­κό τομέα από το 2012 μέχρι και σή­με­ρα

Συ­νε­πώς, οι πο­λι­τι­κές (κυ­ρί­ως οι μνη­μο­νια­κές) κατά της ερ­γα­ζό­με­νης μη­τέ­ρας και της οι­κο­γέ­νειας όξυ­ναν το δη­μο­γρα­φι­κό τα τε­λευ­ταία χρό­νια.

Οι 8 βα­σι­κές αι­τί­ες

Οι βα­σι­κοί λόγοι που οδή­γη­σαν δρα­μα­τι­κά στον αριθ­μό των γεν­νή­σε­ων, σύμ­φω­να με στοι­χεία, είναι οι εξής:

1-Η με­τα­βα­τι­κή κα­τάρ­γη­ση των πρό­ω­ρων συ­ντα­ξιο­δο­τή­σε­ων την πε­ρί­ο­δο 2015-2022 και η ορι­στι­κή κα­τάρ­γη­σή τους από 1-1-2023 για όλες τις γυ­ναί­κες.

2-Η κα­τάρ­γη­ση ή η δρα­στι­κή μεί­ω­ση των πε­ρισ­σό­τε­ρων οι­κο­γε­νεια­κών πα­ρο­χών, για ερ­γα­ζό­με­νους και συ­ντα­ξιού­χους.

3-Η μεί­ω­ση ή το «πά­γω­μα» των μι­σθών, κυ­ρί­ως η μεί­ω­ση του κα­τώ­τα­του μι­σθού και η θέ­σπι­ση του «υπο-κα­τώ­τα­του» για τους νέους κάτω των 25 ετών, που ίσχυ­σε για πολλά χρό­νια (2012-2019).

4-Η κα­τάρ­γη­ση ή η μεί­ω­ση των τρι­τε­κνι­κών και πο­λυ­τε­κνι­κών επι­δο­μά­των με τη θέ­σπι­ση αυ­στη­ρών πε­ριου­σια­κών και ει­σο­δη­μα­τι­κών κρι­τη­ρί­ων.

5-Η μειω­μέ­νη προ­στα­σία των νέων ερ­γα­ζο­μέ­νων γυ­ναι­κών.

6-Το πε­ριο­ρι­σμέ­νο και υπό όρους πλαί­σιο χο­ρή­γη­σης γο­νι­κών αδειών.

7-Η κα­τάρ­γη­ση με τον ν. 4093/2012 της ισό­βιας σύ­ντα­ξης πο­λύ­τε­κνης μη­τέ­ρας και τέλος.

8-Η σύμ­φω­νη γνώμη της δι­κα­στι­κής εξου­σί­ας για την κα­τάρ­γη­ση των ευ­νοϊ­κών ορίων συ­ντα­ξιο­δό­τη­σης για γυ­ναί­κες και άν­δρες, καθώς και των δι­καιω­μά­των πο­λύ­τε­κνων γυ­ναι­κών, όπως η υπ’αριθ. 719/2018 από­φα­ση του ΣτΕ, που δέ­χθη­κε ως συ­νταγ­μα­τι­κή την κα­τάρ­γη­ση με τον ν. 4093/2012 της ισό­βιας σύ­ντα­ξης της πο­λύ­τε­κνης μη­τέ­ρας ύψους 102 ευρώ τον μήνα.

Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, μπο­ρεί να μι­λά­με για ισό­τη­τα, αλλά τα στε­ρε­ό­τυ­πα πα­ρα­μέ­νουν στην Ελ­λά­δα, λει­τουρ­γώ­ντας σαν ‘βα­ρί­δια’ για τις γυ­ναί­κες στον ερ­γα­σια­κό τομέα και μά­λι­στα, για τις ερ­γα­ζό­με­νες μη­τέ­ρες.

«Χρειά­ζε­ται ένα Εθνι­κό σχέ­διο για μό­νι­μη και γεν­ναία στή­ρι­ξη της ερ­γα­ζό­με­νης μη­τέ­ρας και όλων των γυ­ναι­κών στην ερ­γα­σία και την κοι­νω­νία. Υπάρ­χουν μέτρα που θα απο­τρέ­ψουν την πε­ραι­τέ­ρω πλη­θυ­σμια­κή κα­τάρ­ρευ­ση αλλά και να βελ­τιώ­σουν την θέση της γυ­ναί­κας στην ερ­γα­σία. Πρέ­πει να αλ­λά­ξει η νο­ο­τρο­πία και η πο­λι­τι­κή.

Να αλ­λά­ξουν οι νο­μο­θε­σί­ες και να βλέ­πουν ίσα τα κοι­νω­νι­κά δι­καιώ­μα­τα. Οι οι­κο­γέ­νειες, τα πα­νε­πι­στή­μια και τα σχο­λεία να δί­νουν έμ­φα­ση και στην εξί­σω­ση σε όλα τα ζη­τή­μα­τα αν­δρών και γυ­ναι­κών.

Συ­νε­πώς, έχει να κάνει με την κουλ­τού­ρα, με την νο­ο­τρο­πία στα σχο­λεία, στην οι­κο­γέ­νεια, στην επι­χεί­ρη­ση, στις υπη­ρε­σί­ες, στην πο­λι­τι­κή, στην οι­κο­νο­μία, στην κοι­νω­νία….» υπο­γράμ­μι­σε ο κ. Μη­τρό­που­λος.