Νέα δεδομένα φέρνει ο Μάιος στο πολιτικό σκηνικό της Δωδεκανήσου

• Η φθορά της «γαλά­ζιας» παντο­κρα­το­ρίας, το στοί­χημα της επι­στρο­φής του ΠΑΣΟΚ στα παρα­δο­σιακά του κάστρα και ο αστάθ­μη­τος παράγων της «ηθικής ψήφου» που ανα­κα­τεύει την τρά­πουλα των πέντε εδρών

Με το βλέμμα στραμ­μένο στον Μάιο, έναν μήνα που ανα­μέ­νε­ται να λει­τουρ­γή­σει ως θρυαλ­λίδα για το πολι­τικό σκηνικό της χώρας, οι επί­ση­μες ανα­κοι­νώ­σεις για το νέο κόμμα του Αλέξη Τσίπρα αλλά και η σχη­μα­το­ποί­ηση του φορέα της Μαρίας Καρυ­στια­νού θέτουν τα Δωδε­κά­νησα σε τροχιά πλήρους ανα­διά­τα­ξης. Στην περι­φέ­ρεια όπου η Νέα Δημο­κρα­τία κατέ­γραψε το 2023 την απόλυτη παντο­κρα­το­ρία της με το εμφα­τικό 46,9%, οι εξε­λί­ξεις του Μαΐου λει­τουρ­γούν ήδη ως επι­τα­χυ­ντές μιας ρευ­στο­ποί­η­σης που δείχνει να αποκτά μη ανα­στρέ­ψιμα χαρα­κτη­ρι­στικά.

Η άτυπη προ­ε­κλο­γική περί­ο­δος βρίσκει την κυβερ­νη­τική παρά­ταξη αντι­μέ­τωπη με τη συσ­σω­ρευ­μένη κόπωση μιας ανθρω­πο­γε­ω­γρα­φίας που αισθά­νε­ται «εκτός των τειχών» των κεντρι­κών απο­φά­σεων. Ο Δήμος Ρόδου, ο από­λυ­τος ρυθ­μι­στής του νομού, απο­τε­λεί το χαρα­κτη­ρι­στι­κό­τερο παρά­δειγμα.

Η επιμονή του οικο­νο­μι­κού επι­τε­λείου στην εξαί­ρεση του νησιού από την επα­να­φορά των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών ΦΠΑ, την ώρα που το μέτρο εφαρ­μό­ζε­ται στα υπό­λοιπα νησιά του νομού, έχει εξε­λι­χθεί σε σημείο ηθικής και οικο­νο­μι­κής ρήξης.

Για τη μεσαία τάξη της Ρόδου, η απόφαση αυτή εκλαμ­βά­νε­ται ως μια μορφή πολι­τι­κής αδικίας και αχα­ρι­στίας προς μια κοι­νω­νία που στήριξε το κυβερ­νη­τικό αφήγημα της στα­θε­ρό­τη­τας και τώρα αισθά­νε­ται να «τιμω­ρεί­ται», παρά το γεγονός ότι πλη­ρώ­νει ακριβά το τίμημα της νησιω­τι­κό­τη­τας. Αυτή η «πληγή» λει­τουρ­γεί ως κατα­λύ­της, απο­μα­κρύ­νο­ντας παρα­δο­σια­κούς ψηφο­φό­ρους από τον κυβερ­νη­τικό πυρήνα.

Η τρέ­χουσα συγκυ­ρία ανα­δει­κνύει ρήγματα που υπερ­βαί­νουν τη συνήθη φθορά της εξου­σίας. Η συζή­τηση στα πολι­τικά γραφεία της Ρόδου και της Κω δεν περι­στρέ­φε­ται πλέον γύρω από τη δια­τή­ρηση των κεκτη­μέ­νων, αλλά γύρω από τη δια­χεί­ριση μιας απο­συ­σπεί­ρω­σης που αποκτά δομικά χαρα­κτη­ρι­στικά. Παράλ­ληλα, η κατά­σταση στο δημόσιο σύστημα υγείας επι­τεί­νει το κλίμα δυσφο­ρίας.

Η υπο­στε­λέ­χωση των νοσο­κο­μείων στη Ρόδο, την Κω και την Κάλυμνο παρα­μέ­νει το υπ’ αριθμόν ένα ζήτημα, ιεραρ­χού­μενο συχνά ψηλό­τερα ακόμα και από την του­ρι­στική ανά­πτυξη. Η αίσθηση ανα­σφά­λειας πλήττει το αφήγημα της «κανο­νι­κό­τη­τας» και δημιουρ­γεί μια «βουβή» αγα­νά­κτηση, η οποία στα νησιά μετα­φρά­ζε­ται παρα­δο­σιακά είτε σε σκληρή ψήφο δια­μαρ­τυ­ρίας είτε σε υψηλά ποσοστά αποχής, που στη Δωδε­κά­νησο αγγί­ζουν ιστο­ρικά το 40%.

Σε αυτό το περι­βάλ­λον, οι δημο­σκο­πή­σεις του Απρι­λίου, που φέρουν το κόμμα της κ. Καρυ­στια­νού σε τροχιά τρίτης δύναμης με ποσοστά πέριξ του 13%, προ­κα­λούν έντονο προ­βλη­μα­τι­σμό.

Στα Δωδε­κά­νησα, η απήχησή της ερμη­νεύ­ε­ται ως μια «ηθική ψήφος» που συσπει­ρώ­νει πολίτες οι οποίοι ιεραρ­χούν το αίτημα για λογο­δο­σία πάνω από ιδε­ο­λο­γι­κές κατα­βο­λές. Παρα­τη­ρεί­ται ήδη μια παρα­σκη­νιακή κινη­τι­κό­τητα στε­λε­χών που «φλερ­τά­ρουν» με το νέο σχήμα, αντι­λαμ­βα­νό­με­νοι ότι η δυνα­μική αυτή μπορεί να απο­τε­λέ­σει το «κλειδί» για την είσοδο στη νέα Βουλή.

Την ίδια στιγμή, η επα­νεμ­φά­νιση του Αλέξη Τσίπρα ανα­δια­μορ­φώ­νει το τοπίο στην Κεντρο­α­ρι­στερά, θέτο­ντας το ΠΑΣΟΚ προ μιας διπλής και σύν­θε­της πρό­κλη­σης. Το ΠΑΣΟΚ που εμφα­νί­ζει τάσεις ανόδου προς το 15-16%, επι­χει­ρεί να επα­να­συν­δε­θεί με ένα εκλο­γικό σώμα που ιστο­ρικά κατέ­στησε τα νησιά μας ως ένα από τα εμβλη­μα­τι­κό­τερα “κάστρα” του κινή­μα­τος.

Η δημο­κρα­τική παρά­ταξη που δεν παρα­λεί­πει να υπεν­θυ­μί­ζει ότι οι μεγάλες τομές της νησιω­τι­κό­τη­τας φέρουν τη δική της σφρα­γίδα, φιλο­δο­ξεί να κεφα­λαιο­ποι­ή­σει τη γαλάζια φθορά στα Δωδε­κά­νησα.

Ωστόσο, η μάχη για την ηγε­μο­νία στον χώρο της αντι­πο­λί­τευ­σης θα κριθεί στις λεπτο­μέ­ρειες, καθώς το κίνημα καλεί­ται πλέον να ανα­με­τρη­θεί με την προ­σω­πική ακτι­νο­βο­λία του πρώην πρω­θυ­πουρ­γού Αλέξη Τσίπρα στα παρα­δο­σιακά “πράσινα” προ­πύρ­για, γεγονός που ενδέ­χε­ται να κατα­κερ­μα­τί­σει τη βάση που διεκ­δι­κεί για την επι­στροφή του σε ρόλο πρω­τα­γω­νι­στή

Η αριθ­μη­τική των πέντε εδρών του νομού συμπλη­ρώ­νει την εικόνα της νέας γεω­με­τρίας. Με τηΝ Νέα Δημο­κρα­τία να πιέ­ζε­ται προς το επίπεδο του 26%-28% στην επι­κρά­τεια, η δια­τή­ρηση των τεσ­σά­ρων εδρών του 2023 θεω­ρεί­ται πλέον μαθη­μα­τικά ανέ­φι­κτη. Το ενδε­χό­μενο το πρώτο κόμμα να περιο­ρι­στεί σε δύο ή ακόμα και σε μία μόνο έδρα, αν η πτώση στη Ρόδο είναι ραγδαία, ανοίγει τον δρόμο για μια ιστο­ρική πολυ­διά­σπαση.

Ο «εμφύ­λιος» του σταυρού εντός της ΝΔ θα είναι αμεί­λι­κτος, καθώς οι νυν βου­λευ­τές θα διεκ­δι­κή­σουν μια θέση που λιγο­στεύει δρα­μα­τικά. Οι υπό­λοι­πες έδρες θα απο­τε­λέ­σουν αντι­κεί­μενο σκληρού αντα­γω­νι­σμού ανάμεσα στο ΠΑΣΟΚ, το σχήμα Τσίπρα και το κόμμα Καρυ­στια­νού, ενώ δεν θα πρέπει να υπο­τι­μά­ται η δυνα­μική σχη­μα­τι­σμών στα δεξιά της ΝΔ, όπως η Ελλη­νική Λύση του Κυριά­κου Βελό­που­λου.

Η επιλογή των υπο­ψη­φίων από τα νέα κόμματα θα κρίνει αν η δυσα­ρέ­σκεια θα μετα­τρα­πεί σε έδρες ή αν θα χαθεί στον κατα­κερ­μα­τι­σμό. Έμπει­ροι τοπικοί παρά­γο­ντες επι­ση­μαί­νουν ότι η «καρα­μπόλα» της τελευ­ταίας έδρας μπορεί να κριθεί σε μερικές εκα­το­ντά­δες ψήφους από μικρό­τερα νησιά, όπως η Κάλυ­μνος ή η Πάτμος, όπου η προ­σω­πική σχέση με τον υπο­ψή­φιο υπερ­τε­ρεί της κομ­μα­τι­κής ταυ­τό­τη­τας.

Η άτυπη προ­ε­κλο­γική περί­ο­δος δεν θα κριθεί στις μεγάλες συγκε­ντρώ­σεις, αλλά στην ικα­νό­τητα των πολι­τι­κών δυνά­μεων να πείσουν μια κοι­νω­νία που αισθά­νε­ται ότι η συμβολή της στην εθνική οικο­νο­μία δεν ανα­γνω­ρί­ζε­ται ανα­λο­γικά. Η πίστωση χρόνου δείχνει να εξα­ντλεί­ται στη Ρόδο, με την κάλπη να ετοι­μά­ζε­ται να κατα­γρά­ψει το τέλος της εποχής των «κάστρων» και την απαρχή μιας περιό­δου πολυ­κομ­μα­τι­κής και πολυ­φω­νι­κής εκπρο­σώ­πη­σης των Δωδε­κα­νή­σων στη Βουλή.