Στεφανία Παπακωνσταντίνου: «Η φιλοζωία είναι παιδεία, πίστη και πολιτισμός. Ο στόχος μας είναι να καλλιεργήσουμε το πνεύμα της υιοθεσίας αδέσποτων»

Κυρία Παπα­κων­στα­ντί­νου, αν σας ζητού­σαμε έναν συνο­πτικό απο­λο­γι­σμό της χρονιάς που φεύγει, τι θα ξεχω­ρί­ζατε;

Θα έλεγα πως ήταν μια χρονιά έντονη, δύσκολη, αλλά βαθιά ουσια­στική. Μια χρονιά που η Φιλο­ζω­ική Ρόδου δεν περιο­ρί­στηκε στη δια­χεί­ριση της καθη­με­ρι­νό­τη­τας, αλλά άνοιξε νέους δρόμους. Από τη φιλο­ζω­ική εκπαί­δευση παιδιών και εκπαι­δευ­τι­κών, μέχρι ιστο­ρι­κές πρω­το­βου­λίες όπως η Λει­τουρ­γία του Αγίου Μοδέ­στου και η συνερ­γα­σία με την Περι­φέ­ρεια για το Περι­φε­ρειακό Κατα­φύ­γιο, αλλά και σκληρές μάχες απέ­να­ντι στην κακο­ποί­ηση. Όλα αυτά συν­θέ­τουν έναν απο­λο­γι­σμό ευθύνης και έμπρα­κτης φιλο­ζω­ίας.

Πρό­σφατα πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε το βιω­μα­τικό φιλο­ζω­ικό εργα­στή­ριο με την Κατε­ρίνα Παπα­πο­στό­λου. Τι σημα­το­δο­τεί αυτή η δράση;

Σημα­το­δο­τεί την αρχή μιας συνερ­γα­σίας που θεωρώ κομ­βι­κής σημα­σίας. Είναι η πρώτη φορά που η Κατε­ρίνα Παπα­πο­στό­λου επι­σκέ­πτε­ται τη Ρόδο και αυτό δεν είναι τυχαίο. Μιλάμε για μια σπου­δαία παι­δα­γωγό, με τερά­στιο απο­τύ­πωμα σε όλη την Ελλάδα. Για εμάς, η φιλο­ζωία ξεκινά από την εκπαί­δευση, από τα παιδιά. Εκεί αλλάζει ο κόσμος.

Το Εργα­τικό Κέντρο γέμισε παι­δι­κές φωνές, ενσυ­ναί­σθηση, σκέψη. Αυτές οι στιγμές δεν απο­τι­μώ­νται με αριθ­μούς. Είναι σπόροι για το μέλλον.

Πόσο σημα­ντική είναι η στήριξη ιδιωτών και χορηγών σε αυτές τις δράσεις;

Είναι καθο­ρι­στική. Ο Σύλ­λο­γος στη­ρί­ζε­ται σε φιλό­ζω­ους ανθρώ­πους, επι­χει­ρη­μα­τίες και επαγ­γελ­μα­τίες, κτη­νιά­τρους που πιστεύ­ουν έμπρα­κτα στο έργο μας. Τους είμαστε βαθιά ευγνώ­μο­νες. Χωρίς αυτούς, πολλές δράσεις δεν θα μπο­ρού­σαν να υλο­ποι­η­θούν. Η στήριξη αυτή είναι πράξη πολι­τι­σμού.

Μια από τις πιο συζη­τη­μέ­νες πρω­το­βου­λίες ήταν η Λει­τουρ­γία του Αγίου Μοδέ­στου. Τι σημαί­νει για εσάς αυτή η ημέρα;

Ήταν μια ιστο­ρική στιγμή. Για πρώτη φορά στην Ελλάδα, η Λει­τουρ­γία του Αγίου Μοδέ­στου πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε με τέτοια οργά­νωση, συμ­με­τοχή και αποδοχή. Μας τίμησε ο κόσμος με τα ζώα του, αλλά και επί­ση­μοι φορείς: Περι­φέ­ρεια, Αστυ­νο­μία, Στρατός, Λιμε­ναρ­χείο, Πυρο­σβε­στική, Σύλ­λο­γοι.

Τα ζώα είναι δημιούρ­γημα του Θεού. Από την Παλαιά Διαθήκη, όπου κατά τον Κατα­κλυ­σμό η εντολή στον Νώε ήταν να σωθεί ένα ζευγάρι από κάθε είδος, μέχρι τη Γέννηση του Χριστού μας στη Φάτνη, με απόλυτη ταπει­νό­τητα, ανάμεσα σε ζώα, και μετα­φέρ­θηκε ως βρέφος πάνω σε ένα γαϊ­δου­ράκι.

Στους βίους των Αγίων βλέ­πουμε ξανά και ξανά αυτή τη σχέση αγάπης, ειρήνης, σεβα­σμού και συνύ­παρ­ξης ανθρώ­που και ζώων. Ο Άγιος Μόδε­στος υπάρχει στην Ορθό­δοξη παρά­δοση ως προ­στά­της των ζώων και στο παρελ­θόν τελού­νταν λει­τουρ­γίες και αγια­σμοί υπέρ αυτών. Αυτό που κάναμε στη Ρόδο δεν ήταν κάτι ξένο ή νεω­τε­ρι­στικό, ήταν μια επα­να­φορά στο σήμερα μιας ξεχα­σμέ­νης, αλλά βαθιά ορθό­δο­ξης πράξης.

Αγιά­ζουμε τα σπίτια, τα αυτο­κί­νητα, τα έργα των ανθρώ­πων. Τι πιο ευλο­γη­μένο από το να αγια­στούν αυτά τα πλά­σματα που μόνο μας προ­σφέ­ρουν, που μας διδά­σκουν αγνό­τητα, πίστη και ανι­διο­τέ­λεια, χωρίς να ζητούν τίποτα σε αντάλ­λαγμα.

Ο Σεβα­σμιώ­τα­τος Μητρο­πο­λί­της Ρόδου κ. Κύριλ­λος αγκά­λιασε αυτή την πρω­το­βου­λία με αληθινή πατρική στοργή. Του είμαι προ­σω­πικά ευγνώ­μων. Είναι ένας φωτει­νός Μητρο­πο­λί­της που πρε­σβεύει την ουσία του Χρι­στια­νι­σμού, την ανι­διο­τελή αγάπη. Απέ­δειξε ότι η Εκκλη­σία μπορεί να είναι ζωντανή, συμπο­νε­τική και παρούσα σε κάθε πτυχή της κοι­νω­νίας.

Πιστεύ­ετε ότι αυτή η δράση μπορεί να έχει και ευρύ­τερη διά­σταση;

Απο­λύ­τως. Μπορεί η Ρόδος να απο­τε­λέ­σει προ­ο­ρι­σμό θρη­σκευ­τι­κού του­ρι­σμού. Γίνεται μέσα στα Χρι­στού­γεννα, δεν πραγ­μα­το­ποιεί­ται πουθενά αλλού στην Ελλάδα και μπορεί να φέρει κόσμο στη Ρόδο και τον χειμώνα. Είναι πίστη, φιλο­ζωία και του­ρι­σμός μαζί.

Ομολογώ ότι με προ­βλη­μά­τισε το γεγονός ότι η Δημο­τική Αρχή ήταν ο μόνος φορέας που ήταν απών. Δεν κατά­λαβα τον λόγο. Αν δεν είναι θέμα πίστης, είναι θέμα φιλο­ζω­ίας; Αν όχι αυτό, τότε ούτε του­ρι­στικά τους ενδια­φέ­ρει; Υπάρχει ένα ερω­τη­μα­τικό.

Περ­νώ­ντας στο κομμάτι των κακο­ποι­ή­σεων, ποια είναι σήμερα η εικόνα;

Η κακο­ποί­ηση των ζώων παρα­μέ­νει μια σκληρή πραγ­μα­τι­κό­τητα. Ο Σύλ­λο­γός μας ασχο­λεί­ται εδώ και πολλά χρόνια, συστη­μα­τικά και οργα­νω­μένα, με τέτοια περι­στα­τικά και δεν έχουμε καμία απο­λύ­τως ανοχή. Η κακο­ποί­ηση δεν είναι μόνο η ωμή βία.Είναι και η παθη­τική κακο­ποί­ηση, το μόνιμα δεμένο ζώο, η έλλειψη νερού, τροφής, ιατρι­κής φρο­ντί­δας, η εγκα­τά­λειψη.

Έχουμε τη δύναμη να παρεμ­βαί­νουμε γιατί δια­θέ­τουμε εξαί­ρε­τους νομι­κούς, γνώση του πλαι­σίου και άμεση συνερ­γα­σία με την Εισαγ­γε­λία και τις αρμό­διες αρχές. Η αφαί­ρεση κακο­ποι­η­μέ­νων γαϊ­δου­ριών και αλόγων, οι περι­πτώ­σεις πυρο­βο­λη­μέ­νων σκύλων, οι μαζικές παθη­τι­κές κακο­ποι­ή­σεις δεν περνούν σιωπηλά. Κινού­νται άμεσα οι νόμιμες δια­δι­κα­σίες και απο­δί­δο­νται ευθύνες.

Θέλω εδώ να τονίσω τη συμβολή των εθε­λο­ντών μας.

Άνθρω­ποι που αφήνουν τη δουλειά τους, την οικο­γέ­νειά τους, την προ­σω­πική τους ζωή και βρί­σκο­νται στην πρώτη γραμμή. Χωρίς αυτούς, τίποτα δεν θα μπο­ρούσε να γίνει. Είναι οι αφανείς ήρωες αυτού του αγώνα.

Παράλ­ληλα, επεν­δύ­ουμε πολύ στην ενη­μέ­ρωση και την πρόληψη. Η ημερίδα που διορ­γα­νώ­σαμε στο Πάρκο Θέρμαι με θέμα τις κακο­ποι­ή­σεις και τα δικαιώ­ματα των ζώων είχε ακριβώς αυτόν τον στόχο, να μάθει ο πολίτης πώς να ανα­γνω­ρί­ζει, πώς να καταγ­γέλ­λει και να μην φοβάται. Γιατί όταν σπάει η σιωπή, σώζο­νται ζωές.

Μια λιγό­τερο προ­βε­βλη­μένη αλλά εξαι­ρε­τικά σημα­ντική δράση είναι αυτή στους καταυ­λι­σμούς.

Είναι μια δράση ουσίας. Είμαστε ένας σύλ­λο­γος που μπαίνει στον καταυ­λι­σμό των Ρομά χωρίς αστυ­νο­μική συνο­δεία. Με διάλογο, κατα­γραφή, εμβο­λια­σμούς και προ­σπά­θεια στει­ρώ­σεων. Χτί­ζουμε εμπι­στο­σύνη. Αυτός είναι ο δρόμος.

Σε τι στάδιο βρί­σκε­ται το Περι­φε­ρειακό Κατα­φύ­γιο;

Το Περι­φε­ρειακό Κατα­φύ­γιο Ζώων της Ρόδου έχει εγκρι­θεί από το Περι­φε­ρειακό Συμ­βού­λιο και απο­τε­λεί ένα έργο ουσίας και πολι­τι­σμού. Δεν μιλάμε για έναν ακόμη χώρο προ­σω­ρι­νής φύλαξης, αλλά για μια σύγ­χρονη δομή ευρω­παϊ­κών προ­δια­γρα­φών, που θα σέβεται την αξιο­πρέ­πεια των ζώων και θα λει­τουρ­γεί με κανόνες, δια­φά­νεια και στόχο την υιο­θε­σία.

Η συνερ­γα­σία μας με την Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου είναι ουσια­στική και βασί­ζε­ται στην εμπι­στο­σύνη. Ο περι­φε­ρειάρ­χης επέλεξε να ανα­λά­βει την ευθύνη και να δώσει λύση σε ένα χρόνιο πρό­βλημα, την ώρα που άλλοι φορείς παρέ­με­ναν αδρα­νείς. Αυτό από μόνο του έχει ιδιαί­τερη σημασία.

Το νέο κατα­φύ­γιο δεν θα είναι «αποθήκη ψυχών». Στόχος είναι να λει­τουρ­γεί ως μετα­βα­τικό στάδιο μέχρι την υιο­θε­σία των ζώων και όχι ως χώρος μόνιμου εγκλει­σμού.

Για εμάς, το κατα­φύ­γιο είναι ένα εργα­λείο. Όχι αυτο­σκο­πός. Το πραγ­μα­τικό στοί­χημα είναι να καλ­λιερ­γη­θεί το πνεύμα της υπεύ­θυ­νης υιο­θε­σίας και να μειωθεί δρα­στικά ο αριθμός των αδέ­σπο­των μέσα από πρόληψη, στει­ρώ­σεις και παιδεία. Μέσα από αυτό το έργο η Ρόδος μπορεί να απο­τε­λέ­σει πρότυπο και για άλλες περιο­χές της χώρας.

Ποιος είναι ο ρόλος του Δήμου σήμερα;

Θα προ­σπα­θήσω να είμαι δίκαιη και προ­σε­κτική. Ο Δήμος, βάσει νόμου, έχει σαφείς αρμο­διό­τη­τες για τα αδέ­σποτα ζώα συντρο­φιάς. Στην πράξη όμως, η εικόνα που έχουμε τα τελευ­ταία χρόνια δεν αντα­πο­κρί­νε­ται στις ανάγκες και στην έκταση του προ­βλή­μα­τος.

Ο αρμό­διος αντι­δή­μαρ­χος δείχνει πρόθεση και διάθεση να προ­χω­ρή­σουν πράγ­ματα για τα ζώα. Αυτό είναι κάτι που οφείλω να το ανα­γνω­ρίσω. Όπως και κάποιες συμ­βά­σεις με κτη­νιά­τρους που πρό­σφατα ενη­με­ρώ­θηκα ότι ξεκί­νη­σαν. Ωστόσο, αυτό δεν είναι αρκετό, η δια­χεί­ριση των αδέ­σπο­των δεν είναι θέμα καλών προ­θέ­σεων, αλλά πολι­τι­κής προ­τε­ραιό­τη­τας. Όταν δεν του δια­τί­θε­νται οι απα­ραί­τη­τοι πόροι, όταν οι ανάγκες των ζώων παρα­μέ­νουν χαμηλά στην ατζέντα, τότε το μήνυμα που εκπέ­μπε­ται από τη Δημο­τική Αρχή είναι σαφές, ότι η ευζωία τους δεν θεω­ρεί­ται επεί­γουσα υπόθεση.

Όταν εγώ, ως εκπρό­σω­πος του Συλ­λό­γου, τόλμησα να διεκ­δι­κήσω και να χτυπήσω πόρτες για το κοινό καλό, βρήκα αντα­πό­κριση. Πιστεύω ότι ο αρμό­διος αντι­δή­μαρ­χος μπορεί και πρέπει να διεκ­δι­κή­σει δυνα­μικά αυτά που έχει εξαγ­γεί­λει. Όταν διεκ­δι­κείς για το κοινό καλό, ακόμα κι αν συνα­ντή­σεις εμπόδια, έχεις περισ­σό­τε­ρες πιθα­νό­τη­τες να φέρεις απο­τέ­λε­σμα. Τα ζώα δεν έχουν φωνή και δεν μπορούν να περι­μέ­νουν τις εσω­τε­ρι­κές προ­τε­ραιό­τη­τες της Δημο­τι­κής Αρχής.

Ποιο είναι το μήνυμα και τα επόμενα βήματα για το 2026;

Ο Σύλ­λο­γος ετοι­μά­ζει τρία νέα μεγάλα πρό­τζεκτ. Εύχομαι να τα υλο­ποι­ή­σουμε. Προ­χω­ράμε δυνα­μικά, με αγάπη και σεβασμό προς κάθε ζωή.

Το μήνυμα είναι ένα: ΟΧΙ στις κακο­ποι­ή­σεις. ΝΑΙ στην Υιο­θε­σία. Σώστε μια ζωή.

Η πρό­ε­δρος ευχα­ρι­στεί τη «Δημο­κρα­τική» για τη δια­χρο­νική ευαι­σθη­σία και τη δημο­σιο­γρα­φική ακε­ραιό­τητα με την οποία προ­βάλ­λει το έργο του Συλ­λό­γου Φιλο­ζω­ι­κής Ρόδου.