Το Διοικητικό Εφετείο Πειραιά ακύρωσε πρόστιμο 20.000 ευρώ για απαγορευμένα παίγνια

• Η απόφαση αναλύει την εφαρ­μογή του άρθρου 70 παρ. 1 ΚΔΔ για δεύτερη προ­σφυγή μετά από τυπική απόρ­ριψη, προσ­διο­ρί­ζει το χρονικό σημείο τελε­σι­δι­κίας και επι­βε­βαιώ­νει την υπεροχή του ενω­σια­κού δικαίου έναντι αντι­κρουό­με­νων εθνικών δια­τά­ξεων

Με μία εκτενή και αιτιο­λο­γη­μένη απόφαση, το Διοι­κη­τικό Εφετείο Πειραιά έκανε δεκτή την έφεση πολίτη από τη Ρόδο, ακυ­ρώ­νο­ντας πρό­στιμο 20.000 ευρώ που του είχε επι­βλη­θεί για τη λει­τουρ­γία ηλε­κτρο­νι­κού παι­γνίου τύπου «φρου­τά­κια».

Η υπόθεση ανέ­δειξε τρία κρίσιμα ζητή­ματα: το παρα­δε­κτό δεύ­τε­ρης προ­σφυ­γής όταν η πρώτη έχει απορ­ρι­φθεί για τυπι­κούς λόγους, τον υπο­λο­γι­σμό της προ­θε­σμίας άσκησής της με βάση το χρόνο τελε­σι­δι­κίας και τη συμ­βα­τό­τητα των δια­τά­ξεων του ν. 3037/2002 με το δίκαιο της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης.

Πιο συγκε­κρι­μένα με την απόφαση Α 283/2025, το Γ’ Μονο­με­λές Τμήμα του Διοι­κη­τι­κού Εφε­τείου Πειραιά δέχθηκε έφεση κατά της 482/2018 από­φα­σης του Μονο­με­λούς Διοι­κη­τι­κού Πρω­το­δι­κείου Ρόδου, εξα­φά­νισε τη διάταξη περί εκπρο­θέ­σμου και προ­χώ­ρησε σε ορι­στική κρίση της υπό­θε­σης, ακυ­ρώ­νο­ντας το πρό­στιμο των 20.000 ευρώ που είχε επι­βλη­θεί βάσει του ν. 3037/2002.

Ο εκκαλών εκπρο­σω­πή­θηκε από τον δικη­γόρο κ. Χρι­στό­φορο Καλο­γή­ρου, ενώ το Ελλη­νικό Δημόσιο εκπρο­σω­πή­θηκε από τη δικα­στική πλη­ρε­ξού­σια του ΝΣΚ κ. Ευγενία Σοφία Καρα­γιάννη.

Τα πραγ­μα­τικά περι­στα­τικά και η πορεία της υπό­θε­σης

Η υπόθεση ανά­γε­ται σε έλεγχο της 23ης Νοεμ­βρίου 2005 σε κατά­στημα υγειο­νο­μι­κού ενδια­φέ­ρο­ντος στη Ρόδο, όπου δια­πι­στώ­θηκε εγκα­τά­σταση και λει­τουρ­γία ηλε­κτρο­νι­κού υπο­λο­γι­στή με παίγνιο τύπου «φρου­τά­κια». Κατόπιν, ο Ανα­πλη­ρω­τής Προϊ­στά­με­νος της Υπο­διεύ­θυν­σης Ασφα­λείας Ρόδου εξέδωσε πράξη επι­βο­λής προ­στί­μου 20.000 ευρώ κατ’ άρθρο 5 ν. 3037/2002.

Ο διοι­κού­με­νος άσκησε αρχικώς προ­σφυγή στις 20 Φεβρουα­ρίου 2005, η οποία απορ­ρί­φθηκε με την 273/2013 απόφαση του Διοι­κη­τι­κού Πρω­το­δι­κείου Ρόδου ως απα­ρά­δε­κτη λόγω παντε­λούς έλλει­ψης νομι­μο­ποί­η­σης του υπο­γρά­φο­ντος δικη­γό­ρου.

Η απόφαση επι­δό­θηκε στον προ­σφεύ­γο­ντα στις 6 Αυγού­στου 2014. Χωρίς να ασκηθεί έφεση, ο προ­σφεύ­γων κατέ­θεσε δεύτερη προ­σφυγή στις 18 Νοεμ­βρίου 2014, επι­κα­λού­με­νος το άρθρο 70 παρ. 1 ΚΔΔ. Το Διοι­κη­τικό Πρω­το­δι­κείο με την 482/2018 την απέρ­ριψε εκ νέου, κηρύσ­σο­ντας την δεύτερη προ­σφυγή εκπρό­θε­σμη. Επί της έφεσης του διοι­κού­με­νου, το Διοι­κη­τικό Εφετείο Πειραιά αναί­ρεσε αυτήν την κρίση, δια­κρα­τώ­ντας την υπόθεση και ακυ­ρώ­νο­ντας την κατα­λο­γι­στική πράξη.

Το δικο­νο­μικό πλαίσιο του άρθρου 70 παρ. 1 ΚΔΔ και η συνταγ­μα­τική του θεμε­λί­ωση

Το άρθρο 70 παρ. 1 ΚΔΔ εισάγει απα­γό­ρευση δεύ­τε­ρης προ­σφυ­γής κατά της ίδιας πράξης ή παρά­λει­ψης, επι­τρέ­πο­ντάς την κατ’ εξαί­ρεση μόνο όταν η πρώτη προ­σφυγή έχει απορ­ρι­φθεί τελε­σι­δί­κως για τυπικό λόγο, με ρητές εξαι­ρέ­σεις (απόρ­ριψη ως εκπρό­θε­σμη και περι­πτώ­σεις εφαρ­μο­γής των άρθρων 28 παρ. 3, 139Α και 277 παρ. 1 ΚΔΔ). Η Ολο­μέ­λεια του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας, με την 1828/2023, έκρινε ότι η ρύθμιση είναι συνταγ­μα­τικά ανεκτή διότι υπη­ρε­τεί τον σκοπό της δια­σφά­λι­σης μίας ουσια­στι­κής πρώτης κρίσης.

Καθο­ρι­στι­κής σημα­σίας είναι η έννοια του «τυπικού λόγου»: κάθε απόρ­ριψη για έλλειψη δικο­νο­μι­κής προ­ϋ­πό­θε­σης που δεν αγγίζει τη βασι­μό­τητα και που μπορεί αντι­κει­με­νι­κώς να θερα­πευ­θεί με νέα άσκηση προ­σφυ­γής. Έτσι, όταν υπάρχει παντε­λής έλλειψη νομι­μο­ποι­η­τι­κών στοι­χείων του πλη­ρε­ξου­σίου (περί­πτωση όπου το δικα­στή­ριο δεν δύναται να καλέσει σε συμπλή­ρωση κατά το άρθρο 28 παρ. 3 ΚΔΔ), επι­τρέ­πε­ται δεύτερη προ­σφυγή, αφού δεν συντρέ­χει μία από τις ρητές απα­γο­ρεύ­σεις.

Η ευρω­παϊκή διά­σταση: δυσα­νά­λογη γενική απα­γό­ρευση και υπεροχή του Ενω­σια­κού Δικαίου

Ο ν. 3037/2002 επέ­βαλλε καθο­λική απα­γό­ρευση εγκα­τά­στα­σης και λει­τουρ­γίας ηλε­κτρι­κών/ηλε­κτρο­νι­κών/ηλε­κτρο­μη­χα­νι­κών παι­γνίων, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των παι­γνίων σε ηλε­κτρο­νι­κούς υπο­λο­γι­στές, σε κάθε χώρο πλην καζίνο, χωρίς διά­κριση μεταξύ τεχνι­κών ψυχα­γω­γι­κών και τυχερών παι­γνίων. Η Ευρω­παϊκή Δικαιο­σύνη (ΔΕΚ, απόφ. 26.10.2006, C 65/05) έκρινε ότι το μέτρο αυτό παρα­βιά­ζει την ελεύ­θερη κυκλο­φο­ρία εμπο­ρευ­μά­των και τις ελευ­θε­ρίες εγκα­τά­στα­σης και παροχής υπη­ρε­σιών (άρθρα 28, 43, 49 Συνθ. ΕΚ), διότι είναι δυσα­νά­λογο προς τους επι­κα­λού­με­νους σκοπούς (αντι­με­τώ­πιση εθισμού, παρά­νο­μου πλου­τι­σμού, απώ­λειας φορο­λο­γι­κών εσόδων) και η επί­κληση δυσχέ­ρειας ελέγχων δεν επαρκεί για τόσο ευρύ περιο­ρι­σμό.

Στην ίδια κατεύ­θυνση, το Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τείας, με την 2144/2009, ακύρωσε τις κανο­νι­στι­κές δια­τά­ξεις της ΚΥΑ 1107414/1491/Τ.&Ε.Φ./26.11.2003 που ανα­πα­ρή­γαν την ορι­ζό­ντια απα­γό­ρευση και ρύθ­μι­ζαν τη δια­δι­κα­σία ελέγχου κυρώ­σεων. Ο κανόνας της υπε­ρο­χής του ενω­σια­κού δικαίου επι­βάλ­λει στα εθνικά δικα­στή­ρια να μην εφαρ­μό­ζουν εσω­τε­ρι­κές δια­τά­ξεις αντί­θε­τες προς το πρω­το­γε­νές ενω­σιακό δίκαιο, ακόμη και αν αυτές είναι τυπικά σε ισχύ.

Η αιτιο­λο­γία του Διοι­κη­τι­κού Εφε­τείου Πειραιά: από το παρα­δε­κτό στην ουσία

Αφού έκρινε παρα­δε­κτώς ασκη­θείσα τη δεύτερη προ­σφυγή, το Δικα­στή­ριο προ­χώ­ρησε στην ουσια­στική εξέταση. Δια­πί­στωσε ότι η κατα­λο­γι­στική πράξη στη­ρι­ζό­ταν σε ανί­σχυ­ρες δια­τά­ξεις του ν. 3037/2002 και στο κανο­νι­στικό πλαίσιο της σχε­τι­κής ΚΥΑ, οι οποίες έχουν κριθεί αντί­θε­τες προς το ενω­σιακό δίκαιο. Κατ’ εφαρ­μογή του άρθρου 79 παρ. 1 εδ. β’ ΚΔΔ, έλεγξε αυτε­παγ­γέλ­τως τη νομι­μό­τητα και κατέ­ληξε ότι η πράξη επι­βο­λής προ­στί­μου ήταν νομικώς πλημ­με­λής και έπρεπε να ακυ­ρω­θεί.

Παράλ­ληλα, σημεί­ωσε ότι η αρχική απόρ­ριψη για έλλειψη νομι­μο­ποί­η­σης εντάσ­σε­ται στους «τυπι­κούς λόγους» που επι­τρέ­πουν δεύτερη προ­σφυγή, εφόσον δεν είχε χωρήσει πρό­σκληση συμπλή­ρω­σης ελλεί­ψεων κατά το άρθρο 28 παρ. 3 ΚΔΔ (οπότε δεν ίσχυε κάποια από τις ρητές εξαι­ρέ­σεις του άρθρου 70 παρ. 1).

Οικο­νο­μι­κές συνέ­πειες και δικα­στικά έξοδα

Το Δικα­στή­ριο διέταξε την επι­στροφή του παρα­βό­λου. Στην παρούσα υπόθεση είχαν κατα­βλη­θεί δύο παρά­βολα των 100 ευρώ: το δεύτερο κηρύ­χθηκε αχρε­ω­στή­τως κατα­βλη­θέν και επι­στρε­πτέο ανε­ξαρ­τή­τως εκβά­σεως, ενώ δια­τά­χθηκε και η απόδοση του λοιπού παρα­βό­λου των 100 ευρώ. Δεν επι­δι­κά­στη­καν δικα­στικά έξοδα κατά του Δημο­σίου λόγω έλλει­ψης σχε­τι­κού αιτή­μα­τος.