Διοικητικό Εφετείο Πειραιά: Ευθύνη του Δημοσίου για τον βαρύ τραυματισμό στρατιωτικού στην Κω από έκρηξη μπαταρίας

• Η απόφαση ΔΕφΠειρ 653/2025 ανα­γνω­ρί­ζει πλήρη αντι­κει­με­νική ευθύνη του κράτους  • Επι­δι­κά­στη­καν συνο­λικά 102.314,20 ευρώ για σωμα­τική, ηθική και αισθη­τική βλάβη

Σε μία από τις σημα­ντι­κό­τε­ρες απο­φά­σεις των τελευ­ταίων ετών που αφορούν την αστική ευθύνη του ελλη­νι­κού Δημο­σίου, το Διοι­κη­τικό Εφετείο Πειραιά με την υπ’ αριθμόν 653/2025 απόφασή του ανα­γνώ­ρισε την πλήρη ευθύνη του κράτους για τον βαρύ τραυ­μα­τι­σμό λοχία του Στρατού Ξηράς, ο οποίος έχασε σχεδόν ολο­κλη­ρω­τικά την όραση από τον αρι­στερό του οφθαλμό όταν εξερ­ράγη ο συσ­σω­ρευ­τής στρα­τιω­τι­κού οχή­μα­τος τύπου “STEYER 680M” κατά την εκτέ­λεση υπη­ρε­σίας στην Κω.

Η υπόθεση δεν αφορά ένα μεμο­νω­μένο ατύχημα αλλά κατα­γρά­φει την επι­κίν­δυνη αμέλεια υπη­ρε­σιών του κράτους, που παρέ­δω­σαν στον ενά­γο­ντα ελατ­τω­μα­τικό εξο­πλι­σμό χωρίς καμία προ­λη­πτική συντή­ρηση, αγνο­ώ­ντας τις προ­βλέ­ψεις της εργα­τι­κής και στρα­τιω­τι­κής νομο­θε­σίας περί υγιει­νής και ασφά­λειας.

Τα πραγ­μα­τικά περι­στα­τικά

Το ατύχημα έλαβε χώρα στις 6 Φεβρουα­ρίου 2007, όταν ο λοχίας, οδηγός και δια­χει­ρι­στής καυ­σί­μων στο 295ο Τάγμα Εθνο­φυ­λα­κής στην Κω, επι­χεί­ρησε να εκκι­νή­σει ένα ανα­κα­τα­σκευα­σμένο όχημα, κατ’ εντολή του διοι­κητή του. Όταν δια­πί­στωσε πρό­βλημα στο σύστημα ανά­φλε­ξης, απο­πει­ρά­θηκε να χρη­σι­μο­ποι­ή­σει τον συσ­σω­ρευτή άλλου, λει­τουρ­γι­κού οχή­μα­τος. Κατά τη διάρ­κεια της δια­δι­κα­σίας, ένας από τους συσ­σω­ρευ­τές εξερ­ράγη προ­κα­λώ­ντας του σοβαρό οφθαλ­μικό τραυ­μα­τι­σμό.

Το πόρισμα της Ένορκης Διοι­κη­τι­κής Εξέ­τα­σης ήταν απο­κα­λυ­πτικό: η έκρηξη προ­κλή­θηκε από αστοχία του αυτό­μα­του ρυθ­μι­στή τάσης πρό­βλημα το οποίο θα μπο­ρούσε να είχε εντο­πι­στεί με στοι­χειώδη τεχνικό έλεγχο.

Παρά­λειψη καθή­κο­ντος και αντι­κει­με­νική ευθύνη

Το δικα­στή­ριο ήταν απο­λύ­τως σαφές: το κράτος απέτυχε να εξα­σφα­λί­σει την ασφαλή λει­τουρ­γία του εξο­πλι­σμού που παρα­δό­θηκε σε στρα­τιω­τικό προ­σω­πικό. Παρά το ό,τι το όχημα είχε μόλις επι­στρέ­ψει από εργο­στά­σιο ανα­κα­τα­σκευής, δεν είχε προη­γη­θεί κανένας έλεγχος για την ηλε­κτρική του ασφά­λεια, ούτε εφαρ­μό­στη­καν τα πρω­τό­κολλα προ­λη­πτι­κής συντή­ρη­σης που προ­βλέ­πει η νομο­θε­σία.

Αν και το Δημόσιο επι­χεί­ρησε να απο­δώ­σει το ατύχημα σε «τυχαίο γεγονός» ή σε «σφάλμα του παθό­ντος», το Διοι­κη­τικό Εφετείο απέρ­ριψε αυτούς τους ισχυ­ρι­σμούς. Κατά το σκε­πτικό της από­φα­σης, η ευθύνη του κράτους είναι αντι­κει­με­νική, δεν απαι­τεί­ται από­δειξη υπαι­τιό­τη­τας των οργάνων του, αλλά αρκεί η δια­πί­στωση ότι δεν έλαβαν τα ενδε­δειγ­μένα μέτρα προ­στα­σίας. Όπως σημειώ­νε­ται, “ουδέν στοι­χείο απο­δει­κνύει ότι έγινε η παρα­μι­κρή συντή­ρηση πριν την παρά­δοση του οχή­μα­τος στον λοχία”.

Το μέγεθος της ζημίας και το ύψος της απο­ζη­μί­ω­σης

Ο τραυ­μα­τι­σμός είχε τρα­γι­κές συνέ­πειες. Ο παθών υπε­βλήθη σε πολ­λα­πλές επεμ­βά­σεις, μεταξύ των οποίων και εμφύ­τευση ενδο­φα­κού, με απο­τέ­λε­σμα μονι­μό­τητα της βλάβης και αισθη­τική παρα­μόρ­φωση του οφθαλ­μού. Η όραση στον αρι­στερό οφθαλμό περιο­ρί­στηκε σε 2/10 cc, ενώ υπήρξε και αλλοί­ωση στο χρώμα του ματιού, δημιουρ­γώ­ντας αισθη­τικό πρό­βλημα που επη­ρε­ά­ζει πλέον την καθη­με­ρινή και κοι­νω­νική του ζωή.

Το Διοι­κη­τικό Εφετείο, σε αντί­θεση με το Πρω­το­δι­κείο, ανα­γνώ­ρισε την ανάγκη μεγα­λύ­τε­ρης απο­ζη­μί­ω­σης:

• 2.314,20 € για απο­δε­δειγ­μέ­νες ιατρι­κές δαπάνες,

• 50.000 € ως χρη­μα­τική ικα­νο­ποί­ηση για ηθική βλάβη,

• 50.000 € πρό­σθετη απο­ζη­μί­ωση κατ’ άρθρο 931 ΑΚ λόγω μόνιμης ανα­πη­ρίας και παρα­μόρ­φω­σης.

Η συνο­λική απο­ζη­μί­ωση έφτασε τις 102.314,20 ευρώ, με τόκους από το 2013.

Εφαρ­μογή της νομο­λο­γίας και μηνύ­ματα προς το Δημόσιο

Η απόφαση εφαρ­μό­ζει με πλη­ρό­τητα το άρθρο 105 ΕισΝΑΚ αλλά και τα άρθρα 929, 931 και 932 του Αστικού Κώδικα, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας τη σημασία των προ­λη­πτι­κών μέτρων ασφα­λείας – ακόμα και στο στρα­τιω­τικό περι­βάλ­λον, όπου οι συν­θή­κες είναι ιδιαί­τε­ρες. Το δικα­στή­ριο κατέ­στησε σαφές ότι οι προ­βλέ­ψεις για την υγιεινή και ασφά­λεια εφαρ­μό­ζο­νται και στο ένστολο προ­σω­πικό, πλην των καθαρά επι­χει­ρη­σια­κών δρα­στη­ριο­τή­των.

Η δικα­στική κρίση δεν αφήνει περι­θώ­ρια αμφι­βο­λίας: η παρά­λειψη των στρα­τιω­τι­κών οργάνων να εξα­σφα­λί­σουν λει­τουρ­γικό και ασφαλές όχημα δεν είναι απλή αμέλεια αλλά παρα­βί­αση υπο­χρέ­ω­σης που συνε­πά­γε­ται πλήρη απο­ζη­μί­ωση.

Μία απόφαση- καμπα­νάκι

Η υπόθεση απο­τε­λεί ξεκά­θαρο παρά­δειγμα του πώς η γρα­φειο­κρα­τική αμέλεια και η παρά­βλεψη βασικών κανόνων ασφά­λειας μπορεί να οδη­γή­σει σε κατα­στροφή της ζωής ενός δημό­σιου λει­τουρ­γού. Η απόφαση του Διοι­κη­τι­κού Εφε­τείου Πειραιά δεν απο­δί­δει μόνο δικαιο­σύνη, αλλά στέλνει και ένα σαφές μήνυμα:

Το κράτος δεν μπορεί να μένει στο απυ­ρό­βλητο όταν απο­τυγ­χά­νει να προ­στα­τεύ­σει τους ανθρώ­πους του.