Λιβύη: Με Ρηματική Διακοίνωση στον ΟΗΕ αμφισβητεί ευθέως τη μέση γραμμή που έχει ορίσει η Ελλάδα

Με Ρημα­τική Δια­κοί­νωση της στον ΟΗΕ, η Λιβύη αμφι­σβη­τεί ευθέως τη μέση γραμμή που έχει ορίσει η Ελλάδα και βάσει της οποίας έχουν χαρα­χθεί τα Οικό­πεδα, όχι μόνο δυτικά αλλά και νότια της Κρήτης, και τα οποία προ­σφέρ­θη­καν για αδειο­δό­τηση ερευνών. Για πρώτη φορά όμως, απο­τυ­πώ­νει σε επίσημο έγγραφο τη διεκ­δί­κησή της εις βάρος της χώρας μας, βάσει του Τουρ­κο­λι­βυ­κού Μνη­μο­νίου.

Στους χάρτες οι οποίοι επι­συ­νά­πτο­νται στη Ρημα­τική Δια­κοί­νωση της Τρί­πο­λης, απο­τυ­πώ­νε­ται η οριο­θε­τική γραμμή που υιο­θε­τεί η Λιβύη ως συνέ­χεια του Τουρ­κο­λι­βυ­κού Μνη­μο­νίου, η οποία ουσια­στικά εξα­φα­νί­ζει την ελλη­νική ΑΟΖ νοτίως της Κρήτης.

Αν και στη λιβυκή Ρημα­τική Δια­κοί­νωση που επι­δό­θηκε στις 20 Ιουνίου και δημο­σιεύ­θηκε στις 3 Ιουλίου A/79/860 στον ΟΗΕ) ανα­φέ­ρε­ται ότι αυτές οι περιο­χές είναι «αντι­κεί­μενο της άλυτης δια­φο­ράς μεταξύ Λιβύης και Ελλάδας» στο ίδιο κείμενο , χαρα­κτη­ρί­ζο­νται ως «λιβυκές θαλάσ­σιες περιο­χές» και επι­ση­μαί­νε­ται ότι με τη χάραξη των ελλη­νι­κών οικο­πέ­δων επι­χει­ρού­νται τετε­λε­σμένα εις βάρος των κυριαρ­χι­κών συμ­φε­ρό­ντων της Λιβύης, τα οποία «δεν είναι απο­δε­κτά».

Κατη­γο­ρεί την Ελλάδα για «παρα­βί­αση του διε­θνούς δικαίου»

Η Τρίπολη, στη Ρημα­τική Δια­κοί­νωση, κατη­γο­ρεί την Ελλάδα για ενέρ­γεια η οποία «απο­τε­λεί σοβαρή παρα­βί­αση του διε­θνούς δικαίου, ιδίως των δια­τά­ξεων της Σύμ­βα­σης των Ηνω­μέ­νων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασ­σας, και υπο­νο­μεύει τις αρχές του αμοι­βαίου σεβα­σμού και της ειρη­νι­κής επί­λυ­σης δια­φο­ρών» και καλεί τη διεθνή κοι­νό­τητα, υπό την ηγεσία των Ηνω­μέ­νων Εθνών, «να εκπλη­ρώ­σει την ευθύνη της για τη δια­τή­ρηση της ειρήνης και της στα­θε­ρό­τη­τας στην περιοχή της Μεσο­γείου και να απο­θαρ­ρύ­νει οποια­δή­ποτε ενέρ­γεια που θα μπο­ρούσε να οδη­γή­σει σε κλι­μά­κωση».

Βεβαίως, η Τρίπολη επι­κα­λεί­ται το διεθνές δίκαιο και ζητά αποφυγή τετε­λε­σμέ­νων, επι­κα­λού­μενη την ίδια στιγμή τα «κυριαρ­χικά δικαιώ­ματα» που της απο­δί­δει το παρά­νομο και εντελώς αντί­θετο με το Δίκαιο της Θάλασ­σας Τουρ­κο­λι­βυκό Μνη­μό­νιο.

Στην έκθεση της Λιβυκής Κρα­τι­κής Εται­ρείας Πετρε­λαίου, που επι­συ­νά­πτε­ται στη Ρημα­τική Δια­κοί­νωση, γίνεται μάλιστα λόγος για παρα­βί­αση της «οριο­θε­τι­κής γραμμής», η οποία ουσια­στικά είναι η προ­έ­κταση, από λιβυκή πλευρά, της «οριο­θέ­τη­σης» του παρά­νο­μου Τουρ­κο­λι­βυ­κού Μνη­μο­νίου.

Οι συνέ­πειες της λιβυκής διεκ­δί­κη­σης

Από το 2019, όταν υπο­γρά­φηκε μεταξύ της κυβέρ­νη­σης Ερντο­γάν και της κυβέρ­νη­σης Αλ Σάρατζ το Τουρ­κο­λι­βυκό Μνη­μό­νιο, η Τουρκία έχει σπεύσει από το 2020 να το απο­τυ­πώ­σει σε χάρτη και να κηρύξει τουρ­κική ΑΟΖ με βάση το Μνη­μό­νιο, θέτο­ντας έτσι και τα όρια της «Γαλά­ζιας Πατρί­δας», ενώ η Λιβύη δεν έχει προ­χω­ρή­σει σε αντί­στοιχη κίνηση κήρυξης ΑΟΖ. Με τη Ρημα­τική Δια­κοί­νωση, είναι η πρώτη φορά που απο­τυ­πώ­νε­ται σε χάρτη (με δια­κε­κομ­μένη γραμμή) η λιβυκή διεκ­δί­κηση, η οποία στερεί όχι μόνο από τα μικρά ελλη­νικά νησιά, αλλά και περιο­ρί­ζει σημα­ντικά, μέχρι εκμη­δε­νι­σμού, την επήρεια και της ίδιας της Κρήτης σε θαλάσ­σιες ζώνες.

Με τη ρημα­τική δια­κοί­νωση δια­ψεύ­δο­νται και οι πρόωρες εκτι­μή­σεις που είχαν δια­τυ­πω­θεί στην Αθήνα ότι η Λιβύη, με τη χάραξη των δικών της οικο­πέ­δων, «σέβεται» και «απο­δέ­χε­ται» την ελλη­νική μέση γραμμή όπως έχει απο­τυ­πω­θεί βάσει του νόμου 4001/2011.

Πάντως, και σε αυτή τη ρημα­τική δια­κοί­νωση, η Τρίπολη δηλώνει ότι η διαφορά πρέπει να επι­λυ­θεί μέσω εποι­κο­δο­μη­τι­κού δια­λό­γου και δια­πραγ­μα­τεύ­σεων. Και αυτό, από τη στιγμή που δια­πι­στώ­νε­ται επίσημα η ύπαρξη δια­φο­ράς, διευ­κο­λύ­νει τους χει­ρι­σμούς της Αθήνας, που συστη­μα­τικά ζητά την έναρξη δια­πραγ­μα­τεύ­σεων, οι οποίες, αν δεν οδη­γή­σουν σε απο­τέ­λε­σμα, θα πρέπει να κατα­λή­ξουν στην παρα­πο­μπή της δια­φο­ράς στη Χάγη, όπου το Δικα­στή­ριο θα πρέπει εκ των πραγ­μά­των να απο­φαν­θεί και επί της νομι­μό­τη­τας του Τουρ­κο­λυ­βι­κού Μνη­μο­νίου

Ήδη ο Υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών Γ. Γερα­πε­τρί­της έχει προ­τεί­νει στην πλευρά της ανα­το­λι­κής Λιβύης τη σύσταση τεχνο­κρα­τι­κών ομάδων ώστε να ξεκι­νή­σουν οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις και αντί­στοιχη πρόταση θα υπο­βά­λει και στην κυβέρ­νηση της Τρί­πο­λης κατά την επί­σκεψη που έχει προ­γραμ­μα­τι­στεί για την Τρίτη.

Η Λιβυκή Ρημα­τική Δια­κοί­νωση στον ΟΗΕ και το παράρ­τημα

Η Λιβυκή Ρημα­τική Δια­κοί­νωση στον ΟΗΕ και το παράρ­τημα με την έκθεση της NOC είναι η εξής:

«Ρημα­τική δια­κοί­νωση με ημε­ρο­μη­νία 20 Ιουνίου 2025 από τη Μόνιμη Αντι­προ­σω­πεία της Λιβύης στον Οργα­νι­σμό Ηνω­μέ­νων Εθνών προς τον Γενικό Γραμ­μα­τέα

Η Μόνιμη Αντι­προ­σω­πεία του Κράτους της Λιβύης στον Οργα­νι­σμό Ηνω­μέ­νων Εθνών έχει την τιμή να εκφρά­σει τη βαθιά ανη­συ­χία της Κυβέρ­νη­σης Εθνικής Ενό­τη­τας σχετικά με τις πρό­σφα­τες εξε­λί­ξεις στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο.

Η Κυβέρ­νηση έλαβε γνώση, με βαθιά δυσα­ρέ­σκεια, του περιε­χο­μέ­νου του Τεύχους αριθ. 3335 της Επί­ση­μης Εφη­με­ρί­δας της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, με ημε­ρο­μη­νία 12 Ιουνίου 2025 (βλέπε Παράρ­τημα ΙΙ),* το οποίο ανα­φέ­ρει ότι η Ελλη­νική Δημο­κρα­τία ανα­κοί­νωσε διεθνή δια­γω­νι­σμό για την παρα­χώ­ρηση αδειών εξε­ρεύ­νη­σης και εκμε­τάλ­λευ­σης υδρο­γο­ναν­θρά­κων σε θαλάσ­σιες περιο­χές νότια της νήσου Κρήτης.

Οι περιο­χές αυτές εμπί­πτουν σε θαλάσ­σιες ζώνες που παρα­μέ­νουν αντι­κεί­μενο άλυτης δια­φο­ράς μεταξύ της Λιβύης και της Ελλάδας.

Η Κυβέρ­νηση του Κράτους της Λιβύης θεωρεί την εν λόγω ενέρ­γεια ως σαφή παρα­βί­αση των κυριαρ­χι­κών της δικαιω­μά­των και ως μονο­μερή ενέρ­γεια χωρίς καμία νομική βάση ή διμερή συμ­φω­νία. Απο­τε­λεί σοβαρή παρα­βί­αση του διε­θνούς δικαίου, ιδίως των δια­τά­ξεων της Σύμ­βα­σης των Ηνω­μέ­νων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασ­σας, και υπο­νο­μεύει τις αρχές του αμοι­βαίου σεβα­σμού και της ειρη­νι­κής επί­λυ­σης δια­φο­ρών.

Κατά συνέ­πεια, η Λιβύη κατα­γρά­φει επίσημα και κατη­γο­ρη­μα­τικά την αντί­θεσή της στην εν λόγω πρω­το­βου­λία και καλεί σε αυστηρή προ­σή­λωση στις αρχές που κατο­χυ­ρώ­νο­νται στον Χάρτη των Ηνω­μέ­νων Εθνών και στα συναφή διεθνή νομικά κείμενα που διέπουν την ειρη­νική επίλυση θαλάσ­σιων δια­φο­ρών.

Η Λιβύη επα­να­βε­βαιώ­νει τη σταθερή της δέσμευση στον εποι­κο­δο­μη­τικό διάλογο και τη δια­πραγ­μά­τευση, και απορ­ρί­πτει κατη­γο­ρη­μα­τικά κάθε από­πειρα επι­βο­λής τετε­λε­σμέ­νων σε περιο­χές όπου δεν έχει επι­τευ­χθεί νομική συμ­φω­νία.

Η Κυβέρ­νηση καλεί τη διεθνή κοι­νό­τητα – υπό την ηγεσία των Ηνω­μέ­νων Εθνών – να εκπλη­ρώ­σει την ευθύνη της για τη δια­τή­ρηση της ειρήνης και της στα­θε­ρό­τη­τας στην περιοχή της Μεσο­γείου και να απο­θαρ­ρύ­νει οποια­δή­ποτε ενέρ­γεια που θα μπο­ρούσε να οδη­γή­σει σε κλι­μά­κωση.

Αξίζει να σημειω­θεί ότι δεν είναι η πρώτη φορά που η Κυβέρ­νηση της Ελλάδας έχει παρα­χω­ρή­σει άδειες εξε­ρεύ­νη­σης σε περιο­χές εντός των θαλάσ­σιων ορίων της Λιβύης. Προη­γού­με­νες άδειες παρα­χω­ρή­θη­καν στη γαλλική εται­ρεία Total και την αμε­ρι­κα­νική ExxonMobil. Η τελευ­ταία εξα­γό­ρασε εν συνε­χεία το μερίδιο της Total και προ­χώ­ρησε σε ερευ­νη­τι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης δισ­διά­στα­της σει­σμι­κής έρευνας (2D) το 2022 και τρισ­διά­στα­της (3D) το 2024, ακο­λου­θού­με­νες από ανα­κοί­νωση πρό­θε­σης για γεώ­τρηση ερευ­νη­τι­κής γεώ­τρη­σης.

Υπό το φως των ανωτέρω, η Μόνιμη Αντι­προ­σω­πεία του Κράτους της Λιβύης στον ΟΗΕ ζητά με σεβασμό την κυκλο­φο­ρία της παρού­σας ρημα­τι­κής δια­κοί­νω­σης και των παραρ­τη­μά­των της ως έγγραφο της Γενικής Συνέ­λευ­σης, υπό το θέμα 75 της ημε­ρή­σιας διά­τα­ξης.

Παράρ­τημα Ι στη ρημα­τική δια­κοί­νωση της 20ής Ιουνίου 2025 της Μόνιμης Αντι­προ­σω­πείας της Λιβύης στον ΟΗΕ προς τον Γενικό Γραμ­μα­τέα

Έκθεση της Εθνικής Εται­ρείας Πετρε­λαίου (National Oil Corporation) σχετικά με την προ­σφορά της Ελλάδας για ερευ­νη­τικά οικό­πεδα σε βυθι­σμένα ύδατα της Λιβύης

17 Ιουνίου 2025

• Στις 13 Ιουνίου 2025, η Κυβέρ­νηση της Ελλάδας ανα­κοί­νωσε διεθνή δια­γω­νι­σμό για την παρα­χώ­ρηση αδειών εξε­ρεύ­νη­σης και εκμε­τάλ­λευ­σης υδρο­γο­ναν­θρά­κων σε συγκε­κρι­μέ­νες υπε­ρά­κτιες περιο­χές νότια της Πελο­πον­νή­σου και της νήσου Κρήτης. Αυτό σημαί­νει ότι ξεκί­νησε από την ημε­ρο­μη­νία αυτή η προ­θε­σμία 90 ημερών για την υποβολή δεσμευ­τι­κών προ­σφο­ρών.

• Η ανα­κοί­νωση αυτή έρχεται μετά από έκφραση ενδια­φέ­ρο­ντος από την εται­ρεία Chevron τον Μάρτιο του 2025, για διε­ξα­γωγή εξε­ρεύ­νη­σης υδρο­γο­ναν­θρά­κων σε υπε­ρά­κτιες περιο­χές νότια των Κρήτη 1 και Κρήτη 2 (χάρτης 1),* εντός των περιο­χών που είχαν καθο­ρι­στεί στον διεθνή δια­γω­νι­σμό του 2014.

• Δύο από τις ανα­κοι­νω­θεί­σες περιο­χές, Κρήτη 1 και Κρήτη 2, βρί­σκο­νται γεω­γρα­φικά εντός των λιβυκών θαλάσ­σιων περιο­χών (επί των οποίων οι δύο χώρες δια­τη­ρούν δια­φο­ρε­τι­κές διεκ­δι­κή­σεις). Η συνο­λική έκταση των δύο περιο­χών είναι 23.300 km² και πάνω από το 85% αυτής της έκτασης βρί­σκε­ται νότια της γραμμής οριο­θέ­τη­σης που χωρίζει τη Λιβύη από τη γει­το­νική της, την Ελλάδα.

• Αξίζει να σημειω­θεί ότι η Κυβέρ­νηση της Ελλάδας έχει παρα­χω­ρή­σει δύο οικό­πεδα εντός των λιβυκών θαλάσ­σιων συνόρων στις εται­ρείες Total και ExxonMobil (χάρτης 2).* Η ExxonMobil στη συνέ­χεια εξα­γό­ρασε το μερίδιο της Total και προ­χώ­ρησε σε ερευ­νη­τι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες, περι­λαμ­βα­νο­μέ­νης δισ­διά­στα­της σει­σμι­κής έρευνας το 2022 και τρισ­διά­στα­της το 2024, ενώ ανα­κοί­νωσε πρόθεση για διε­ξα­γωγή ερευ­νη­τι­κής γεώ­τρη­σης.

Πηγή: protothema.gr