Στο προσκήνιο η νεοοθωμανική πολιτική της Τουρκίας στα Δωδεκάνησα!

• Συστη­μα­τική προ­σπά­θεια που μιλάει επίσημα για «τουρ­κική κοι­νό­τητα» σε Ρόδο και Κω • Ο εμπνευ­στής του «Στρα­τη­γι­κού Βάθους» Α. Ντα­βου­τό­γλου

Σε πλήρη εξέλιξη το στρα­τη­γικό σχέδιο της Τουρ­κίας να περάσει μέσα από οποίο βήμα, μπορεί αυτή την φορά από τον Οργα­νι­σμό Ισλα­μι­κής Συνερ­γα­σίας, τις θέσεις της περί ύπαρξης «τουρ­κι­κής μειο­νό­τη­τας» στα Δωδε­κά­νησα. Η πρόταση της γεί­το­νος βρήκε τοίχο στην αντί­δραση μιας ομάδας σημα­ντι­κών χωρών, όπως Αιγύ­πτου, Ιράκ, Σαου­δι­κής Αραβίας, Κουβέιτ, Λιβάνου και Μπα­χρέιν. Όπως απο­τυ­πώ­νε­ται στις απο­φά­σεις του OIC, οι αντι­προ­σω­πείες των αρα­βι­κών χωρών, εξέ­φρα­σαν επι­φυ­λά­ξεις και για την παρά­γραφο 25 σχετικά με την «τουρ­κική» μου­σουλ­μα­νική μειο­νό­τητα στη Δυτική Θράκη και τον τουρ­κικό μου­σουλ­μα­νικό πλη­θυ­σμό στα Δωδε­κά­νησα. Η στρα­τη­γική της Τουρ­κίας άρχισε να ξεδι­πλώ­νε­ται -με βάση το μου­σουλ­μα­νικό στοι­χείο της περιοχής- από την εποχή της δια­κυ­βέρ­νη­σης Κ. Καρα­μανλή, όπου με «δόρυ» τα θρη­σκευ­τικά ζητή­ματα, προ­χω­ρούσε σε θεα­μα­τική επι­θε­τική στροφή, συχνές «κοι­νω­νι­κές» επι­σκέ­ψεις Τούρκων αξιω­μα­τού­χων στα νησιά, πιέσεις στο Συμ­βού­λιο της Ευρώπης, αυτο­ψίες σε Ρόδο και Κω κυρίως δε στο βιβλίο ενός εκ των εμπνευ­στών της νεο­ο­θω­μα­νι­κής πολι­τι­κής άλλοτε κρα­ταιού πολι­τι­κού, πάντα όμως θεω­ρη­τι­κού Α. Ντα­βου­τό­γλου. Η θετική εξέλιξη για τα ελλη­νικά συμ­φέ­ρο­ντα αντί­δραση οφεί­λε­ται στην συστη­μα­τική δουλειά της Αθήνας ώστε φιλικές αρα­βι­κές και μου­σουλ­μα­νι­κές χώρες να αντι­λη­φθούν την προ­σπά­θεια της Τουρ­κίας να εργα­λειο­ποι­ή­σει τον OIC.

Απο­φά­σεις του OIC στην Κων­στα­ντι­νού­πολη

Όπως απο­τυ­πώ­νε­ται στις απο­φά­σεις του OIC που συνήλθε στην Κων­στα­ντι­νού­πολη, παρου­σία του Τ. Ερντο­γάν και του Χ. Φιντάν, οι αντι­προ­σω­πείες της Αιγύ­πτου και του Μπα­χρέιν εξέ­φρα­σαν επι­φυ­λά­ξεις και για την παρά­γραφο 25 σχετικά με την «τουρ­κική» μου­σουλ­μα­νική μειο­νό­τητα στη Δυτική Θράκη και τον μου­σουλ­μα­νικό πλη­θυ­σμό στα Δωδε­κά­νησα στην Ελλάδα. Η παρά­γρα­φος 25 αφορά τη μου­σουλ­μα­νική μειο­νό­τητα της Θράκης και τους μου­σουλ­μά­νους των Δωδε­κα­νή­σων και ανα­φέ­ρει τα εξής: «Επα­να­βε­βαιώ­νουμε την υπο­στή­ριξή μας προς την τουρ­κική μου­σουλ­μα­νική μειο­νό­τητα της Δυτικής Θράκης και τον τουρ­κικό μου­σουλ­μα­νικό πλη­θυ­σμό των Δωδε­κα­νή­σων στην Ελλάδα, για την πλήρη από­λαυση των βασικών τους δικαιω­μά­των και ελευ­θε­ριών, και δια­κη­ρύσ­σουμε ότι τα θρη­σκευ­τικά και πολι­τι­στικά τους δικαιώ­ματα θα πρέπει να γίνο­νται πλήρως σεβαστά». Όμως η προ­σπά­θεια της Τουρ­κίας να υιο­θε­τη­θούν από τον OIC ψηφί­σματα για την Κύπρο και για το «Καθε­στώς της Τουρ­κι­κής Μου­σουλ­μα­νι­κής Μειο­νό­τη­τας στη Δυτική Θράκη και του μου­σουλ­μα­νι­κού πλη­θυ­σμού στα Δωδε­κά­νησα» αντι­με­τώ­πι­σαν τις επί­ση­μες επι­φυ­λά­ξεις των αντι­προ­σω­πειών της Αιγύ­πτου, του Ιράκ, της Σαου­δι­κής Αραβίας, του Κουβέιτ, του Λιβάνου και του Μπα­χρέιν. Οι χώρες αυτές εξέ­φρα­σαν επι­φύ­λαξη για το Ψήφισμα Αρ. 3/51 για την «τουρ­κική μου­σουλ­μα­νική μειο­νό­τητα στη Δυτική Θράκη και τον μου­σουλ­μα­νικό πλη­θυ­σμό των Δωδε­κα­νή­σων», που προ­βά­λει μια εντελώς παρα­πλα­νη­τική και επι­κρι­τική για την Ελλάδα εικόνα σε ό,τι αφορά τη μου­σουλ­μα­νική μειο­νό­τητα, και καλεί την Ελλάδα: να δια­σφα­λί­σει τον πλήρη σεβασμό όλων των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της θρη­σκευ­τι­κής ελευ­θε­ρίας για όλους τους μου­σουλ­μά­νους στη χώρα, να λάβει κατάλ­ληλα μέτρα για την προ­ά­σπιση των βασικών δικαιω­μά­των, ελευ­θε­ριών και της ταυ­τό­τη­τας της τουρ­κι­κής μου­σουλ­μα­νι­κής μειο­νό­τη­τας βάσει των διεθνών και διμερών συμ­φω­νιών.

Στρα­τη­γικό βάθος στα Δωδε­κά­νησα

Το «χτύπημα» της νεο­ο­θω­μα­νι­κής εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής της κυβέρ­νη­σης Ερντο­γάν δεν εκπλήσ­σει κανένα καθως με συντο­νι­σμέ­νες ενέρ­γειες και με εργα­λείο μου­σουλ­μα­νικά στοι­χεία της περιο­χής, οι γεί­το­νες επι­χει­ρούν να δια­μορ­φώ­σουν το κατάλ­ληλο πλαίσιο για να εμφα­νί­σουν «διω­κό­μενη» την μου­σουλ­μα­νική μειο­νό­τητα, κάνο­ντας λόγο για κατα­πά­τηση των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των με σκοπό την δημιουρ­γία status quo «τουρ­κι­κής μειο­νό­τη­τας» στα Δωδε­κά­νησα. Η στρα­τη­γική της Τουρ­κίας άρχισε να ξεδι­πλώ­νε­ται -με βάση το μου­σουλ­μα­νικό στοι­χείο της περιοχής- από την εποχή της δια­κυ­βέρ­νη­σης Κ. Καρα­μανλή. Η τουρ­κική ηγεσία με «δόρυ» τα θρη­σκευ­τικά ζητή­ματα, προ­χω­ρούσε σε θεα­μα­τική επι­θε­τική στροφή, με συχνές «κοι­νω­νι­κές» επι­σκέ­ψεις Τούρκων αξιω­μα­τού­χων στα νησιά, επί­ση­μες και ανε­πί­ση­μες επι­σκέ­ψεις του Ανδρέας Γκρος και του Συμ­βού­λιου της Ευρώπης σε Ρόδο και Κω, και μάχη εντυ­πώ­σεων στα θεσμικά όργανα της Ευρώπης. Με την ανε­πί­σημη επί­σκεψη του (καλο­καίρι του 2010 σε Ρόδο και Κω) ο τότε υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών Αχμέτ Ντα­βού­το­γλου κίνησε και επίσημα τις δια­δι­κα­σίες για την δημιουρ­γία μειο­νο­τι­κού θέματος στα νησιά. Ο Ντα­βου­τό­γλου είχε επι­σκε­φτεί δυο τζάμια και άλλα οθω­μα­νικά μνημεία. «Το τζαμί Μουράτ Ρεϊς και η αυλή του συγκρο­τή­μα­τος μνημεία που χτί­στη­καν την εποχή της Οθω­μα­νι­κής αυτο­κρα­το­ρίας στη Ρόδο, έχουν εγκα­τα­λει­φθεί και κιν­δυ­νεύ­ουν με κατα­στροφή συνε­χί­ζουν να γράφουν ακόμη τουρ­κι­κές εφη­με­ρί­δες. «Το ίδρυμα δια­φύ­λα­ξης Ισλα­μι­κών μνη­μείων Ρόδου (Βακούφ) φέρεται να αδια­φο­ρεί για την κατα­στροφή του» κατήγ­γειλε η εφη­με­ρίδα «Ζαμάν». Χωρίς περι­στρο­φές ήταν και οι ανα­φο­ρές του Ντα­βού­το­γλου (αργό­τερα πρω­θυ­πουρ­γού) στο περι­βό­ητο βιβλίο του «Στρα­τη­γικό βάθος». Εκεί είχε απο­τυ­πώ­σει ωμά τους μύχιους επε­κτα­τι­κούς στόχους της Τουρ­κίας, που δεν άφηναν κανένα περι­θώ­ριο παρερ­μη­νειών. Γράφει, λοιπόν, τελείως κυνικά και χωρίς δισταγ­μούς ο κ. Ντα­βού­το­γλου: «Θα πρέπει να αυξηθεί η εξάρ­τηση των Δωδε­κα­νή­σων από τη μικρα­σια­τική ηπει­ρω­τική πλάκα» (σ. 234). Και, συνε­χί­ζει αδί­στα­κτα: «Τα Δωδε­κά­νησα (…) εξα­κο­λου­θούν να δια­τη­ρούν τη σημασία τους για την Τουρκία» (σ. 279). Ενώ τις σχέσεις με την Ελλάδα τις αποτιμά στα «υπο­δε­έ­στερα στοι­χεία», με σκοπό την άσκηση «πολι­τι­κών αφ’ υψηλού» (σ. 235), δίνο­ντας έναν τόνο κομ­ψό­τη­τας. Ο κ. Ντα­βού­το­γλου, τελείως κυνικός αλλά και τόσο εύγλωτ­τος συνάμα, απο­κα­λύ­πτει τους στόχους της τουρ­κι­κής εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής. Ήτοι «το σημείο με τις μεγα­λύ­τε­ρες πιθα­νό­τη­τες εμπλο­κής σε σύρραξη της Τουρ­κίας είναι τα νησιά του Αιγαίου, που στε­νεύ­ουν σε σημα­ντικό βαθμό το ζωτικό χώρο της» (σ. 244). Συνεπώς, με βάση το διπλω­μα­τικό κοσμο­θε­ώ­ρημα Ντα­βου­τό­γλου, πέρα από τη διαρκή κατοχή της Κύπρου, η επι­κεί­μενη λεη­λα­σία του Αιγαίου είναι η ομαλή εξέλιξη της επε­κτα­τι­κής φιλο­σο­φίας που διέπει το βαθύ κράτος της γεί­το­νάς χώρας. Η συγκε­κρι­μένη πολι­τική εξέλιξη, ουδόλως απα­σχο­λεί τους Έλληνες μου­σουλ­μά­νους της Ρόδου και Κω, που σε αγαστή συνερ­γα­σία με τους χρι­στια­νούς συμπα­τριώ­τες τους συμ­βιώ­νουν στα νησιά εδώ και αιώνες. Άλλωστε και προ λίγων ετών ο Σύλ­λο­γος Μου­σουλ­μά­νων Ρόδου «Η Αδελ­φο­σύνη» υπε­ρα­μύν­θηκε της ροδια­κής κατα­γω­γής του και της πλήρους απο­δο­χής των θρη­σκευ­τι­κών τους δικαιω­μά­των από την τοπική κοι­νω­νία.

Νέα προ­σπά­θεια της Τουρ­κίας να «στήσει» θέμα δήθεν τουρ­κι­κής μειο­νό­τη­τας στα Δωδε­κά­νησα

Μία άκρως ανη­συ­χη­τική από­πειρα διε­θνο­ποί­η­σης ανύ­παρ­κτου ζητή­μα­τος σημειώ­θηκε στη 51η Σύνοδο του Οργα­νι­σμού Ισλα­μι­κής Συνερ­γα­σίας (OIC), που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε στην Κων­στα­ντι­νού­πολη, παρου­σία του προ­έ­δρου της Τουρ­κίας Ταγίπ Ερντο­γάν και του υπουρ­γού Εξω­τε­ρι­κών Χακάν Φιντάν.

Στο επί­κε­ντρο των τουρ­κι­κών παρεμ­βά­σεων βρέ­θη­καν το Κυπριακό, η Θράκη και για πρώτη φορά τόσο καθαρά τα Δωδε­κά­νησα.

Η αναφορά αυτή επι­χει­ρεί να δημιουρ­γή­σει από το μηδέν ένα ανύ­παρ­κτο μειο­νο­τικό ζήτημα στα Δωδε­κά­νησα, συν­δέ­ο­ντάς το τεχνητά με τη Θράκη και υπαι­νισ­σό­μενη ότι δήθεν υπάρχει «τουρ­κική ταυ­τό­τητα» σε μου­σουλ­μα­νι­κούς πλη­θυ­σμούς των νησιών.

Η ρητο­ρική αυτή ενι­σχύ­θηκε από την ομιλία του Χακάν Φιντάν, ο οποίος ανα­φέρ­θηκε σε «σοβαρές παρα­βιά­σεις δικαιω­μά­των του τουρ­κι­κού πλη­θυ­σμού των Δωδε­κα­νή­σων» και κάλεσε τον OIC να ανα­λά­βει δράση.

Η παρά­γρα­φος 25 της Δια­κή­ρυ­ξης της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης, όπως προ­ω­θή­θηκε από την τουρ­κική πλευρά, ανα­φέ­ρει χαρα­κτη­ρι­στικά:

«Επα­να­βε­βαιώ­νουμε την υπο­στή­ριξή μας προς την τουρ­κική μου­σουλ­μα­νική μειο­νό­τητα της Δυτικής Θράκης και τον τουρ­κικό μου­σουλ­μα­νικό πλη­θυ­σμό των Δωδε­κα­νή­σων στην Ελλάδα, για την πλήρη από­λαυση των βασικών τους δικαιω­μά­των και ελευ­θε­ριών, και δια­κη­ρύσ­σουμε ότι τα θρη­σκευ­τικά και πολι­τι­στικά τους δικαιώ­ματα θα πρέπει να γίνο­νται πλήρως σεβαστά».

Η Τουρκία, δηλαδή, προ­σπα­θεί να εμφα­νί­σει τους μου­σουλ­μά­νους πολίτες που δια­μέ­νουν στα Δωδε­κά­νησα ως “τουρ­κική μειο­νό­τητα”, και μάλιστα σε διεθνές φόρουμ.

Σημα­ντι­κές αρα­βι­κές χώρες έβαλαν φρένο

Απέ­να­ντι στην προ­κλη­τική αυτή κίνηση στά­θη­καν καθαρά και ρητά έξι αρα­βι­κές χώρες: Αίγυ­πτος, Ιράκ, Σαου­δική Αραβία, Κουβέιτ, Λίβανος και Μπα­χρέιν. Οι αντι­προ­σω­πείες τους εξέ­φρα­σαν επί­ση­μες επι­φυ­λά­ξεις για την επίμαχη παρά­γραφο, απορ­ρί­πτο­ντας τη δια­τύ­πωση περί «τουρ­κι­κής μειο­νό­τη­τας» στα Δωδε­κά­νησα.

Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαί­τερη βαρύ­τητα, καθώς απο­δει­κνύει πως οι αρα­βι­κές χώρες δεν ευθυ­γραμ­μί­ζο­νται πλέον άκριτα με την τουρ­κική ρητο­ρική, αλλά ανα­γνω­ρί­ζουν τις πραγ­μα­τι­κές δια­στά­σεις του ζητή­μα­τος και την επι­κιν­δυ­νό­τητα αυτής της εργα­λειο­ποί­η­σης από την Άγκυρα.

Η Ελλάδα έχει ήδη απα­ντή­σει

Το ελλη­νικό Υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών απά­ντησε στις δηλώ­σεις του Χακάν Φιντάν, τονί­ζο­ντας πως η Ελλάδα σέβεται πλήρως και προ­στα­τεύει τις θρη­σκευ­τι­κές και πολι­τι­στι­κές ιδιαι­τε­ρό­τη­τες των μου­σουλ­μά­νων της Θράκης, στο πλαίσιο ισο­νο­μίας και ισο­πο­λι­τείας, και δεν απο­δέ­χε­ται καμία αλλοί­ωση του χαρα­κτήρα αυτής της μειο­νό­τη­τας, η οποία, σύμφωνα με τη Συνθήκη της Λωζάν­νης, είναι θρη­σκευ­τική και όχι εθνική.

«Η Συνθήκη της Λωζάν­νης καθο­ρί­ζει σαφώς τον χαρα­κτήρα της μειο­νό­τη­τας στη Θράκη ως θρη­σκευ­τι­κής. Η Ελλάδα σέβεται απόλυτα και προ­στα­τεύει τις θρη­σκευ­τι­κές πεποι­θή­σεις και πολι­τι­στι­κές ιδιαι­τε­ρό­τη­τες της Μου­σουλ­μα­νι­κής Μειο­νό­τη­τας στη Θράκη, δια­σφα­λί­ζο­ντας παράλ­ληλα, σε πνεύμα πλήρους ισο­νο­μίας και ισο­πο­λι­τείας, όλα τα δικαιώ­ματά τους, ως Ελλήνων και Ευρω­παίων πολιτών», το Υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών στη σχετική ανα­κοί­νωσή του.

Οι δηλώ­σεις που αφορούν στο Κυπριακό ασφαλώς δεν συμ­βάλ­λουν στις προ­σπά­θειες για επί­τευξη προόδου και οικο­δό­μη­σης εμπι­στο­σύ­νης. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι το πλαίσιο των σχε­τι­κών ψηφι­σμά­των του Συμ­βου­λίου Ασφα­λείας του ΟΗΕ για το Κυπριακό έχει δεσμευ­τικό χαρα­κτήρα.

Η τουρ­κική επιμονή να εμφα­νί­σει ανύ­παρ­κτη «τουρ­κική μειο­νό­τητα» στα Δωδε­κά­νησα είναι μια νέα μορφή αμφι­σβή­τη­σης της ελλη­νι­κής κυριαρ­χίας και συνιστά προ­σπά­θεια δημιουρ­γίας «τετε­λε­σμέ­νων» σε διεθνή φόρα. Η απά­ντηση, ωστόσο, ήρθε από έξι αρα­βι­κές χώρες, που είπαν καθαρά «όχι» σε μια κατα­σκευα­σμένη τουρ­κική αφήγηση, εκφρά­ζο­ντας επι­φυ­λά­ξεις τόσο για την παρά­γραφο 25 όσο και για το σχετικό ψήφισμα (αρ. 3/51) που προ­βάλ­λει τουρ­κι­κούς ισχυ­ρι­σμούς σε βάρος της Ελλάδας.