Η ίδρυση του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού τη 10η Ιουνίου 1877

Ο με­γά­λος αν­θρω­πι­στής και ορα­μα­τι­στής, Ερ­ρί­κος Ντυ­νάν, έχο­ντας ζήσει τις επι­πτώ­σεις μιας από τις πιο αι­μα­τη­ρές ολο­ή­με­ρες μάχες στην αν­θρώ­πι­νη ιστο­ρία, της μάχης του Σολ­φε­ρί­νο στις 24/06/1859, και ανα­λαμ­βά­νο­ντας πρω­το­βου­λία για την πα­ρο­χή βο­ή­θεια στους τραυ­μα­τί­ες στρα­τιώ­τες τόσο των Αυ­στρια­κών στρα­τευ­μά­των, όσο και των της Γαλλο-Σαρ­δη­νια­κής συμ­μα­χί­ας, επι­στρέ­φο­ντας στην πα­τρί­δα του τη Γε­νεύη της Ελ­βε­τί­ας δη­μο­σιεύ­ει ένα βι­βλίο με τίτλο «Μια ανά­μνη­ση από το Σολ­φε­ρί­νο». Σε αυτό προ­τεί­νει τη δη­μιουρ­γία Εθνι­κού Συλ­λό­γου Βοη­θεί­ας σε κάθε χώρα, που σε καιρό ει­ρή­νης θα εκ­παι­δεύ­ει τα μέλη του στις πρώ­τες βο­ή­θειες και σε καιρό πο­λέ­μου θα συν­δρά­μει τις στρα­τιω­τι­κές υγειο­νο­μι­κές υπη­ρε­σί­ες. Οι τραυ­μα­τί­ες και εκεί­νοι που τους φρο­ντί­ζουν θα πρέ­πει να θε­ω­ρού­νται ου­δέ­τε­ροι και να τυγ­χά­νουν προ­στα­σί­ας. Για να επι­τευ­χθεί το εγ­χεί­ρη­μα αυτό, η Ελ­βε­τι­κή Συ­νο­μο­σπον­δία συ­γκά­λε­σε στη Γε­νεύη μια δι­πλω­μα­τι­κή διά­σκε­ψη τον Αύ­γου­στο του 1864, όπου αντι­πρό­σω­ποι 12 χωρών (με­γά­λων δυ­νά­με­ων της επο­χής εκεί­νης), υιο­θέ­τη­σαν ένα σχέ­διο συν­θή­κης που είχε προ­ε­τοι­μά­σει η Διε­θνής Επι­τρο­πή του Ερυ­θρού Σταυ­ρού, που εν τω με­τα­ξύ είχε συ­στα­θεί με τον Ερ­ρί­κο Ντυ­νάν μέλος της. Η συμ­φω­νία ονο­μά­σθη­κε «Σύμ­βα­ση της Γε­νεύ­ης για την Βελ­τί­ω­ση της Κα­τα­στά­σε­ως των Τραυ­μα­τιών των Στρα­τευ­μά­των στο Πεδίο Μάχης» και με­τα­ξύ άλλων ανα­γνώ­ρι­ζε το διε­θνή αν­θρω­πι­στι­κό ρόλο του Ερυ­θρού Σταυ­ρού, υπο­χρε­ώ­νο­ντας τα κράτη που την υπέ­γρα­φαν να συ­γκρο­τή­σουν Εθνι­κό Σύλ­λο­γο Ερυ­θρού Σταυ­ρού (αρ­γό­τε­ρα προ­στέ­θη­κε και «Ερυ­θράς Ημι­σε­λή­νου»).

Η συν­θή­κη αυτή απο­τέ­λε­σε ση­μα­ντι­κό­τα­το γε­γο­νός στην αν­θρώ­πι­νη ιστο­ρία, καθώς για πρώτη φορά φά­νη­κε πως το δί­καιο θα μπο­ρού­σε να εφαρ­μο­σθεί ακόμη και κατά την διάρ­κεια πο­λέ­μου και θα μπο­ρού­σε να ρυθ­μί­ζει τη συ­μπε­ρι­φο­ρά των στρα­τιω­τών. Η χώρα μας υπήρ­ξε από τις πρώ­τες χώρες που υιο­θέ­τη­σαν τη Σύμ­βα­ση της Γε­νεύ­ης, προ­σχω­ρώ­ντας σε αυτήν με επί­ση­μη ανα­κοί­νω­σή της στο Διε­θνές Κο­μι­τά­το της Γε­νεύ­ης (ήτοι τη Διε­θνή Επι­τρο­πή Ερυ­θρού Σταυ­ρού) υπο­γρά­φο­ντάς την στις 05/01/1865 και στις 10 Ιου­νί­ου 1877 με πρω­το­βου­λία της Βα­σί­λισ­σας Όλγας ιδρύ­ε­ται με Βα­σι­λι­κό Διά­ταγ­μα του Βα­σι­λέ­ως Γε­ωρ­γί­ου Α’ ο Ελ­λη­νι­κός Ερυ­θρός Σταυ­ρός ως «Σύλ­λο­γος επί­κου­ρος των εν πο­λέ­μω τραυ­μα­τιών». Ανα­γνω­ρί­στη­κε δε από το Διε­θνές Κο­μι­τά­το στις 06/10/1877.

Η χα­ο­τι­κή δια­φο­ρά του Ελ­λη­νι­κού Ερυ­θρού Σταυ­ρού (και κάθε Εθνι­κού Συλ­λό­γου Ερυ­θρού Σταυ­ρού) από τα υπό­λοι­πα σω­μα­τεία και ΜΚΟ είναι πως για να ιδρυ­θεί, σύμ­φω­να με τη Σύμ­βα­ση της Γε­νεύ­ης, πρέ­πει το ίδιο το κρά­τος να νο­μο­θε­τή­σει, ήτοι να εκ­δο­θεί (στην πε­ρί­πτω­ση της Ελ­λά­δος της επο­χής εκεί­νης) Βα­σι­λι­κό Διά­ταγ­μα (πλέον Προ­ε­δρι­κό). Ενώ για να ιδρυ­θεί ένα σω­μα­τείο ή μία ΜΚΟ, αρκεί τα μέλη που το/την απο­τε­λούν να προ­βούν στις απα­ραί­τη­τες ενέρ­γειες (σύ­ντα­ξη κα­τα­στα­τι­κού, κα­τά­θε­ση σε Πρω­το­δι­κείο ή ΓΕΜΗ ανά­λο­γα το είδος).

Το πρώτο διοι­κη­τι­κό συμ­βού­λιο του Ε.Ε.Σ. – υπό την υψηλή προ­στα­σία της Βα­σί­λισ­σας Όλγας (και πλέον υπό την Αι­γί­δα του Προ­έ­δρου της Δη­μο­κρα­τί­ας) – απο­τε­λεί­το από σπου­δαί­ες προ­σω­πι­κό­τη­τες της Ελ­λη­νι­κής κοι­νω­νί­ας, όπως το Μάρκο Ρε­νιέ­ρη (τότε Δκτή της Εθνι­κής Τρά­πε­ζας) ως πρώτο Πρό­ε­δρο, το Χα­ρά­λα­μπο Τυ­πάλ­δο-Πρε­τε­ντέ­ρη (Ιατρό-κα­θη­γη­τή στο Πα­νε­πι­στή­μιο Αθη­νών) ως Αντι­πρό­ε­δρο, τον Αν­δρέα Συγ­γρό (Τρα­πε­ζί­τη και με­γά­λο εθνι­κό ευ­ερ­γέ­τη) ως Σύμ­βου­λο με­τα­ξύ άλλων μελών. Με­τέ­πει­τα Πρό­ε­δροι με σπου­δαίο έργο τόσο στην ιστο­ρία του Ε.Ε.Σ, όσο και του έθνους ήταν ο Υπο­στρά­τη­γος Θρα­σύ­βου­λος Μάνος, ο Ιω­άν­νης Βα­λα­ω­ρί­της (Δκτής της Εθνι­κής Τρά­πε­ζας), ο Ιω­άν­νης Αθα­να­σά­κης, ο οποί­ος το 1918 διο­ρί­στη­κε Υφυ­πουρ­γός των Στρα­τιω­τι­κών από τον Ελ. Βε­νι­ζέ­λο σε ανα­γνώ­ρι­ση της ου­σια­στι­κής συμ­βο­λής του στην προ­ε­τοι­μα­σία του Ε.Ε.Σ. για την αντι­με­τώ­πι­ση των νο­ση­λευ­τι­κών ανα­γκών του στρα­τεύ­μα­τος, ο Κων­στα­ντί­νος Γε­ωρ­γα­κό­που­λος, ο οποί­ος μά­λι­στα διε­τέ­λε­σε πρω­θυ­πουρ­γός της υπη­ρε­σια­κής κυ­βέρ­νη­σης της Ελ­λά­δας το 1958, κι άλλοι.

Σύμ­φω­να με το κα­τα­στα­τι­κό του Ε.Ε.Σ. βα­σι­κοί στό­χοι του ήταν σε καιρό ει­ρή­νης η συν­δρο­μή στο έργο της Στρα­τιω­τι­κής Υγειο­νο­μι­κής Υπη­ρε­σί­ας, η νο­ση­λευ­τι­κή πε­ρί­θαλ­ψη των τραυ­μα­τιών και ασθε­νών στρα­τιω­τι­κών και η προ­στα­σία των αιχ­μα­λώ­των πο­λέ­μου και του άμα­χου πλη­θυ­σμού. Σε καιρό ει­ρή­νης σκο­πός του ήταν η εκ­παί­δευ­ση των μελών του, η φι­λαν­θρω­πι­κή του δρα­στη­ριό­τη­τα (αυ­το­τε­λώς ή σε συ­νερ­γα­σία με το κρά­τος και λοι­πούς φο­ρείς) για την πρό­λη­ψη και κα­τα­στο­λή λοι­μω­δών νόσων και η προ­α­γω­γή γε­νι­κό­τε­ρα της δη­μό­σιας υγεί­ας, όπως και η αρωγή στα θύ­μα­τα θε­ο­μη­νιών κι επι­δη­μιών. Στις 25/11/1910 κυ­ρώ­νε­ται με Βα­σι­λι­κό Διά­ταγ­μα ο κα­νο­νι­σμός ορ­γά­νω­σης, λει­τουρ­γί­ας και δρά­σης της Υγειο­νο­μι­κής Υπη­ρε­σί­ας του στρα­τεύ­μα­τος, που με­τα­ξύ άλλων ρυθ­μί­ζει τις σχέ­σεις και αρ­μο­διό­τη­τες του Ε.Ε.Σ. για τη νο­ση­λευ­τι­κή πε­ρί­θαλ­ψη των τραυ­μα­τιών και ασθε­νών στρα­τιω­τι­κών σε πε­ριό­δους πο­λέ­μων και εκ­στρα­τευ­τι­κών επι­χει­ρή­σε­ων. Το δε 1911 ιδρύ­ε­ται η πρώτη Σχολή Αδελ­φών Νο­σο­κό­μων του Ε.Ε.Σ., ενώ το 1914 τη Σχολή Επί­κου­ρων Αδελ­φών Νο­σο­κό­μων, το 1915 το Γρα­φείο Αιχ­μα­λώ­των (με­τέ­πει­τα Διεύ­θυν­ση Ανα­ζη­τή­σε­ων του Ε.Ε.Σ.). Ακο­λού­θη­σε η ίδρυ­ση του Σώ­μα­τος Εθε­λο­ντών Τραυ­μα­τιο­φο­ρέ­ων (ση­με­ρι­νό Σώμα Εθε­λο­ντών Σα­μα­ρει­τών, Δια­σω­στών & Ναυα­γο­σω­στών) και του Σώ­μα­τος Κοι­νω­νι­κής Πρό­νοιας, ενώ επί­σης ση­μα­ντι­κό και το έργο του Τμή­μα­τος Νε­ό­τη­τας.

Το σπου­δαίο έργο του Ε.Ε.Σ. πε­ρι­λαμ­βά­νει την ίδρυ­ση νο­σο­κο­μεί­ων (Ερυ­θρός Σταυ­ρός, Ασκλη­πιείο Βού­λας), τα οποία με το Ν. 1821/1987 εντά­χθη­καν (και στην ουσία απο­τέ­λε­σαν τη βάση) στο Ε.Σ.Υ., την επο­ποι­ΐα στους Βαλ­κα­νι­κούς Πο­λέ­μους, καθώς και στους δύο Πα­γκό­σμιους Πο­λέ­μους, αλλά και τη Μι­κρα­σια­τι­κή εκ­στρα­τεία. Σε όλες αυτές τις ιστο­ρι­κές για το έθνος μας στιγ­μές, Εθε­λό­ντριες Αδελ­φές του Ε.Ε.Σ. έχα­σαν τη ζωή τους προ­σφέ­ρο­ντας ανι­διο­τε­λώς μέχρι τε­λευ­ταί­ας ρα­νί­δος του αί­μα­τός τους.

Για να προ­σφέ­ρει απο­τε­λε­σμα­τι­κά τις υπη­ρε­σί­ες του ο Ε.Ε.Σ. επί 148 συ­να­πτά έτη, έδρα­σε και δρα βα­σι­ζό­με­νος στις επτά Θε­με­λιώ­δεις Αρχές του Κι­νή­μα­τος, τον Αν­θρω­πι­σμό, την Αμε­ρο­λη­ψία, την Ου­δε­τε­ρό­τη­τα, την Ανε­ξαρ­τη­σία, τον Εθε­λο­ντι­σμό, την Ενό­τη­τα και την Πα­γκο­σμιό­τη­τα. Στην επί­ση­μη ιστο­σε­λί­δα του Ε.Ε.Σ. (www.redcross.gr) κάθε εν­δια­φε­ρό­με­νος μπο­ρεί να βρει πλή­θος πλη­ρο­φο­ριών για το έργο του Εθνι­κού μας Συλ­λό­γου, για τον οποίο πρέ­πει να εί­μα­στε υπε­ρή­φα­νοι.

     Σπυ­ρί­δων Σα­λα­μα­στρά­κης