Σχέδιο δράσης διαχείρισης φυσικών κινδύνων για τα νησιά από την ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου

Σημα­ντικό βήμα για την ενί­σχυση της πολι­τι­κής προ­στα­σίας έκανε το Διοι­κη­τικό Συμ­βού­λιο της Περι­φε­ρεια­κής Ένωσης Δήμων Νοτίου Αιγαίου (ΠΕΔ), με την παρα­λαβή του πρώτου Παρα­δο­τέου του Πιλο­τι­κού Οδικού Χάρτη Επι­χει­ρη­σια­κού Σχε­δια­σμού Δια­χεί­ρι­σης Φυσικών Κιν­δύ­νων.

Το έργο εντάσ­σε­ται σε μια ευρύ­τερη προ­σπά­θεια της ΠΕΔ να θωρα­κί­σει τους Δήμους του Νοτίου Αιγαίου απέ­να­ντι στους φυσι­κούς κιν­δύ­νους, οι οποίοι λόγω της γεω­μορ­φο­λο­γίας και της κλι­μα­τι­κής αλλαγής γίνο­νται ολοένα και πιο απει­λη­τι­κοί.

Η ΠΕΔ συνερ­γά­ζε­ται με το Εθνικό και Καπο­δι­στριακό Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών (ΕΚΠΑ) για την εκπό­νηση αυτού του πιλο­τι­κού προ­γράμ­μα­τος, συνο­λι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 30.000 ευρώ (πλέον ΦΠΑ), με διάρ­κεια 14 μήνες.

Ο βασικός σκοπός του έργου είναι να δημιουρ­γη­θεί ένας Πιλο­τι­κός Οδικός Χάρτης, που θα λει­τουρ­γή­σει ως οδηγός για τον Επι­χει­ρη­σιακό Σχε­δια­σμό Δια­χεί­ρι­σης Φυσικών Κιν­δύ­νων, κατάλ­λη­λος για κάθε Δήμο και προ­σαρ­μο­σμέ­νος στα ιδιαί­τερα χαρα­κτη­ρι­στικά κάθε νησιού.

Το σχέδιο αυτό στο­χεύει στην υπο­βο­ή­θηση των στε­λε­χών και των υπη­ρε­σιών των Δήμων για την πλη­ρέ­στερη κατάρ­τιση και οργά­νωση Γενικών Σχεδίων Αντι­με­τώ­πι­σης Εκτά­κτων Αναγκών και δια­χεί­ρι­σης συνε­πειών φυσικών κατα­στρο­φών, με στόχο την ελα­χι­στο­ποί­ηση των ανθρώ­πι­νων απω­λειών και τη μείωση των κοι­νω­νι­κών, οικο­νο­μι­κών και περι­βαλ­λο­ντι­κών επι­πτώ­σεων.

Ιδιαί­τερη έμφαση δίνεται στη συλλογή και ανάλυση ειδικών δεδο­μέ­νων, όπως γεω­γρα­φικά, τοπο­γρα­φικά, γεω­μορ­φο­λο­γικά, γεω­λο­γικά, γεω­δυ­να­μικά, σει­σμο­τε­κτο­νικά, υδρο­με­τε­ω­ρο­λο­γικά, δασικά, χωρο­τα­ξικά, πολε­ο­δο­μικά, κοι­νω­νικά και πλη­θυ­σμιακά στοι­χεία, ώστε κάθε Δήμος να απο­κτή­σει σχέδιο που να αντα­πο­κρί­νε­ται στις πραγ­μα­τι­κές ανάγκες και ιδιαι­τε­ρό­τη­τές του.

Ο Πιλο­τι­κός Οδικός Χάρτης θα καθο­ρί­ζει ανα­λυ­τικά τα στάδια, τις δράσεις και τις προ­δια­γρα­φές που πρέπει να ακο­λου­θού­νται για την ανά­πτυξη ενός αξιό­πι­στου, ρεα­λι­στι­κού, σύγ­χρο­νου και απο­τε­λε­σμα­τι­κού επι­χει­ρη­σια­κού σχεδίου δια­χεί­ρι­σης φυσικών κιν­δύ­νων.

-Η μελέτη και ο Οδικός Χάρτης περι­λαμ­βά­νουν:

-Ανάλυση σει­σμι­κού κιν­δύ­νου και γεω­δυ­να­μι­κών φαι­νο­μέ­νων.

-Εκτίμηση κιν­δύ­νου πλημ­μυ­ρών και έντονων και­ρι­κών φαι­νο­μέ­νων.

-Εκτίμηση κιν­δύ­νου από δασικές πυρ­κα­γιές.

-Εκτίμηση τρω­τό­τη­τας βασικών και κρί­σι­μων υπο­δο­μών.

-Σχέδια μείωσης δια­κιν­δύ­νευ­σης.

-Ολοκληρωμένο επι­χει­ρη­σιακό σχε­δια­σμό δια­χεί­ρι­σης φυσικών κιν­δύ­νων.

-Εκπαιδευτικά προ­γράμ­ματα για τα στελέχη των δήμων.

-Στο πλαίσιο του έργου, δύο Δήμοι, το Καστελ­λό­ριζο και η Ίος, έχουν οριστεί ως πιλο­τι­κοί Δήμοι εφαρ­μο­γής.

Κατά τους πρώτους 8 μήνες από την υπο­γραφή της Προ­γραμ­μα­τι­κής Σύμ­βα­σης, ολο­κλη­ρώ­θη­καν όλες οι απαι­τού­με­νες εργα­σίες. Στο διά­στημα αυτό, οι αρμό­διοι υπάλ­λη­λοι των Δήμων παρα­κο­λού­θη­σαν επι­μορ­φω­τικά σεμι­νά­ρια, ενώ ολο­κλη­ρώ­θηκε και η ανάλυση των τοπικών κιν­δύ­νων. Το ΕΚΠΑ παρέ­δωσε το πρώτο Παρα­δο­τέο, το οποίο περι­λαμ­βά­νει όλα τα παρα­πάνω.

Με βάση το συμ­βα­τικό πλαίσιο, εγκρί­θηκε η κατα­βολή της πρώτης δόσης ύψους 20.000 ευρώ (πλέον ΦΠΑ) στο ΕΚΠΑ. Το ποσό καλύ­πτε­ται από τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό του 2025 της ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου, όπου είχε προ­βλε­φθεί σχετική πίστωση.

Η συνο­λική χρη­μα­το­δό­τηση του έργου αγγίζει τα 37.200 ευρώ (συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του ΦΠΑ και τυχόν πρό­σθε­των εξόδων). Η δεύτερη και τελική δόση, ύψους 10.000 ευρώ (πλέον ΦΠΑ), θα κατα­βλη­θεί με την ολο­κλή­ρωση της συμ­βου­λευ­τι­κής υπο­στή­ρι­ξης που θα παρέ­χε­ται για έξι επι­πλέον μήνες.

Η πρω­το­βου­λία αυτή αποκτά ιδιαί­τερη σημασία, καθώς το Νότιο Αιγαίο απο­τε­λεί μια γεω­γρα­φική περιοχή με αυξη­μέ­νους σει­σμι­κούς κιν­δύ­νους, ευάλωτη σε ακραία καιρικά φαι­νό­μενα και δασικές πυρ­κα­γιές.

Η ύπαρξη οργα­νω­μέ­νων σχεδίων, βασι­σμέ­νων σε επι­στη­μο­νικά δεδο­μένα και γεω­μορ­φο­λο­γι­κές ιδιαι­τε­ρό­τη­τες κάθε νησιού, μπορεί να απο­δει­χθεί σωτήρια τόσο για τον πλη­θυ­σμό όσο και για την οικο­νο­μία και το περι­βάλ­λον.

Παράλ­ληλα, η επι­μόρ­φωση των δημο­τι­κών στε­λε­χών ενι­σχύει σημα­ντικά την τοπική ετοι­μό­τητα, ενώ η μελέτη υπο­δει­κνύει συγκε­κρι­μένα μέτρα πρό­λη­ψης και δια­χεί­ρι­σης σε όλα τα στάδια ενός φυσικού φαι­νο­μέ­νου: από την πρόληψη μέχρι την απο­κα­τά­σταση.

Η ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου, μέσω αυτής της στρα­τη­γι­κής συνερ­γα­σίας με το ΕΚΠΑ, προ­χω­ράει ουσια­στικά στη δημιουρ­γία ενός δικτύου πολι­τι­κής προ­στα­σίας υψηλών προ­δια­γρα­φών για τα νησιά του Νοτίου Αιγαίου και κάνει ένα σημα­ντικό βήμα προς την πρόληψη και απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερη αντι­με­τώ­πιση των φυσικών κιν­δύ­νων.

Το Πιλο­τικό Πρό­γραμμα, με τη συνερ­γα­σία του ΕΚΠΑ, φέρνει στις τοπικές κοι­νω­νίες ένα σύγ­χρονο, ρεα­λι­στικό και προ­σαρ­μο­σμένο στις ανάγκες τους εργα­λείο, θωρα­κί­ζο­ντας το Νότιο Αιγαίο.