Η αύξηση των εισιτηρίων στα μνημεία της Ρόδου πρέπει να συνοδεύεται από ανταποδοτικότητα προς τον τόπο που τα φιλοξενεί

Η Ρόδος απο­τε­λεί έναν από τους σημα­ντι­κό­τε­ρους πολι­τι­στι­κούς και του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς της Ελλάδας. Τα μνημεία μας – η Ακρό­πολη της Λίνδου, το Παλάτι του Μεγάλου Μαγί­στρου, η Μεσαιω­νική Πόλη – δεν είναι απλώς αρχαιο­λο­γι­κοί χώροι, αλλά ζωντα­νοί οργα­νι­σμοί που δίνουν πνοή στην τοπική ταυ­τό­τητα και ταυ­τό­χρονα δημιουρ­γούν ισχυρά οικο­νο­μικά απο­τυ­πώ­ματα.

Σύμφωνα με την πρό­σφατη τιμο­λο­γιακή ανα­προ­σαρ­μογή του Υπουρ­γείου Πολι­τι­σμού, τα εισι­τή­ρια σε αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους της Ρόδου προ­βλέ­πε­ται να αυξη­θούν σημα­ντικά: το Παλάτι των Ιπποτών ενδέ­χε­ται να εντα­χθεί στην Κατη­γο­ρία Β (20€), ενώ η Ακρό­πολη της Λίνδου εκτι­μά­ται ότι θα εντα­χθεί στην Κατη­γο­ρία Γ (15€), βάσει των αριθμών επι­σκε­ψι­μό­τη­τας. Αυτό σημαί­νει αύξηση έως και 50% σε σχέση με τις υφι­στά­με­νες τιμές, πολ­λα­πλα­σιά­ζο­ντας ανάλογα και τα κρατικά έσοδα από το νησί.

Ωστόσο, αυτή η αύξηση πρέπει να συνο­δευ­τεί από έναν μηχα­νι­σμό αντα­πο­δο­τι­κό­τη­τας. Δεν είναι πλέον θεμιτό –και σε καμία περί­πτωση απο­δε­κτό– τα έσοδα να κατευ­θύ­νο­νται εξ ολο­κλή­ρου στο κεντρικό κράτος, ενώ η συντή­ρηση, η φύλαξη και η λει­τουρ­γία των μνη­μείων επα­φί­ε­ται απο­κλει­στικά στον Δήμο Ρόδου και τις τοπικές δομές. Σήμερα συμ­βαί­νει το εξής παρά­δοξο: εισπράτ­τει άλλος και συντη­ρεί άλλος.

Η πρό­σφατη Προ­γραμ­μα­τική Σύμβαση μεταξύ του Δήμου Ρόδου και του Υπουρ­γείου Πολι­τι­σμού για την προ­στα­σία της Μεσαιω­νι­κής Πόλης και λοιπών πολι­τι­στι­κών υπο­δο­μών για να είναι στη σωστή κατεύ­θυνση πρέπει να συν­δε­θεί άμεσα με το ποσοστό των εισπρά­ξεων που παρά­γουν τα ίδια τα μνημεία. Εάν ο Δήμος φέρει την κύρια ευθύνη για τη δια­τή­ρησή τους, τότε είναι αυτο­νό­ητο πως πρέπει να του απο­δί­δε­ται και το ανάλογο μερίδιο.

Επι­πλέον, η Ρόδος δεν προ­σφέ­ρει μόνο σε επίπεδο πολι­τι­σμού. Πρό­κει­ται για έναν από τους κορυ­φαί­ους του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς της χώρας, συμ­βάλ­λο­ντας κατά τεκ­μή­ριο με πάνω από το 1,5% του ΑΕΠ της Ελλάδας. Είναι αδια­νό­ητο ένας τόπος που παράγει τόσο ισχυρό οικο­νο­μικό απο­τύ­πωμα, να μην έχει την οικο­νο­μική δυνα­τό­τητα να προ­στα­τεύ­σει τα ίδια του τα θεμέλια.

Η αύξηση των εισι­τη­ρίων, επο­μέ­νως, πρέπει να λει­τουρ­γή­σει όχι μόνο ως μέσο ενί­σχυ­σης των κρα­τι­κών εσόδων, αλλά και ως ευκαι­ρία για δίκαιη ανα­κα­τα­νομή των πόρων. Αν θέλουμε δια­τη­ρή­σιμη ανά­πτυξη, αν θέλουμε να δια­φυ­λά­ξουμε τον πολι­τι­στικό πλούτο της χώρας, πρέπει να ξεκι­νή­σουμε από τους τόπους που τον στη­ρί­ζουν.

Η σύσταση ειδικού ταμείου με νομο­θε­τική καθιέ­ρωση αντα­πο­δο­τι­κό­τη­τας είναι ένα ανα­γκαίο βήμα – όχι μόνο για λόγους δικαιο­σύ­νης και βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης, αλλά και για την προ­στα­σία του ίδιου του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος που στη­ρί­ζε­ται στην αυθε­ντι­κό­τητα και την ακε­ραιό­τητα των μνη­μείων.

Η πολι­τι­στική μας κλη­ρο­νο­μιά δεν είναι ανε­ξά­ντλη­τος πόρος. Αν δεν συντη­ρη­θεί με σοβα­ρό­τητα, επαγ­γελ­μα­τι­σμό και διαρκή επέν­δυση, κιν­δυ­νεύει να υπο­νο­μευ­τεί. Και τότε, το κόστος θα είναι ανυ­πο­λό­γι­στο – όχι μόνο πολι­τι­στικά, αλλά και οικο­νο­μικά.

Η Ρόδος δίνει πολλά. Ήρθε η ώρα να της επι­στρα­φούν αυτά που δικαιού­ται.

του Βάιου Καλο­πήτα

Μηχα­νι­κού Περι­βάλ­λο­ντος MSc