Λύση στο έλλειμμα προσφοράς κατοικιών ο “Τειρεσίας” για ενοικιαστές

Σημα­ντι­κό­τερο “εμπόδιο” κι από το φορο­λο­γικό κόστος, θεω­ρεί­ται για πολλούς ιδιο­κτή­τες η έλλειψη προ­στα­σίας απέ­να­ντι σε ενοι­κια­στές που λει­τουρ­γούν με δόλο, όντας στρα­τη­γι­κοί κακο­πλη­ρω­τές, αφή­νο­ντας απλή­ρωτα χρέη, όχι μόνο ενοι­κίων, αλλά και λογα­ρια­σμών νερού (κάποιοι και ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας, αν δεν γίνει μετα­φορά του ρολο­γιού στον ενοι­κια­στή). Παράλ­ληλα, άλλοι ενοι­κια­στές προ­κα­λούν εκτε­τα­μέ­νες φθορές και ζημιές στα ακίνητα, πολύ πέρα μιας φυσιο­λο­γι­κής φθοράς, χωρίς να υπάρχει στην πράξη, η δυνα­τό­τητα διεκ­δί­κη­σης απο­ζη­μί­ω­σης, παρά μόνο αν ο ιδιο­κτή­της αφιε­ρώ­σει άπλετο χρόνο και χρήμα (σε νομι­κούς) κι αυτό αν ο ενοι­κια­στής έχει κάποια περιου­σία που να μπορεί να διεκ­δι­κη­θεί, ώστε να υπάρξει και η σχετική απο­ζη­μί­ωση.

Δυστυ­χώς, τα τελευ­ταία χρόνια, τα παρα­πάνω προ­βλή­ματα δεν είναι μεμο­νω­μένα, αλλά απο­τε­λούν καθη­με­ρι­νό­τητα για χιλιά­δες εκμι­σθω­τές. Επι­πλέον, προ­κα­λούν πολ­λα­πλά­σιο “κακό” στην αγορά, καθώς απο­τρέ­πουν ακόμα μεγα­λύ­τερο αριθμό ιδιο­κτη­τών, από το να προ­χω­ρή­σει στην αξιο­ποί­ηση του κενού/κλει­στού ακι­νή­του, εξη­γώ­ντας, εν μέρει και το λόγο για τον οποίο εκα­το­ντά­δες χιλιά­δες δια­με­ρί­σματα παρα­μέ­νουν χωρίς χρήστη επί χρόνια. Με βάση την τελευ­ταία απο­γραφή του 2021, το νούμερο αυτό στην Αττική αγγίζει τα 252.000 ακίνητα, τη στιγμή που έχει “στο­χο­ποι­η­θεί” η δρα­στη­ριό­τητα της βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης, που έχει απορ­ρο­φή­σει περίπου 35.000 σπίτια στο λεκα­νο­πέ­διο. Μάλιστα, σύμφωνα με στελέχη της αγοράς ακι­νή­των, δεν είναι λίγοι οι ιδιο­κτή­τες εκείνοι που έχουν στραφεί στην λύση της βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης, ακόμα κι αν δεν είναι πιο συμ­φέ­ρουσα οικο­νο­μικά, από την μακρο­χρό­νια μίσθωση, επειδή έχουν την εξα­σφά­λιση της πλη­ρω­μής των οφει­λο­μέ­νων, αλλά και την ασφα­λι­στική κάλυψη σε περί­πτωση φθορών στο ακίνητό τους.

“Αν δεν προ­στα­τέ­ψουμε τους ιδιο­κτή­τες (και δεν ξεμπλο­κά­ρουμε την αγορά), σπίτια δεν θα προ­στε­θούν, αλλά θα συνε­χί­σουν να αφαι­ρού­νται”, ανα­φέ­ρει ο κ. Ηλίας Παπα­γε­ωρ­γιά­δης, επεν­δυ­τής και ανα­λυ­τής της αγοράς ακι­νή­των. Όπως ανα­φέ­ρει, “αν μιλή­σεις με έναν δικη­γόρο εξώσεων, θα κατα­λά­βεις ότι είναι τόσες πολλές οι περι­πτώ­σεις και τα προ­βλή­ματα, τόσο μεγάλη η εφευ­ρε­τι­κό­τητα της μειο­ψη­φίας των “στρα­τη­γι­κών κακο­πλη­ρω­τών”, που στο τέλος πάρα πολλοί ιδιο­κτή­τες απο­φα­σί­ζουν να κρα­τή­σουν τα ακίνητά τους κλειστά και δια­τυ­μπα­νί­ζουν την απόφασή τους σε γνω­στούς, φίλους και σχετικά groups στα social media”.

Σύμφωνα με στοι­χεία της ΑΑΔΕ, το 2023, 3.100 ιδιο­κτή­τες δήλωσαν ότι είχαν ανεί­σπρα­κτα ενοίκια, συνο­λι­κού ύψους 10,1 εκατ. ευρώ. Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα, όπως εξηγεί ο πρό­ε­δρος της ΠΟΜΙΔΑ, Στράτος Παρα­διάς, το πραγ­μα­τικό νούμερο είναι πολ­λα­πλά­σιο. “Στις πιο πολλές περι­πτώ­σεις, οι ιδιο­κτή­τες προ­τι­μούν να μην μπλέ­ξουν με την γρα­φειο­κρα­τία που συνο­δεύει τις δηλώ­σεις ανεί­σπρα­κτων ενοι­κίων και είτε επι­λέ­γουν να μην τα δηλώ­σουν καν (ιδίως αν πρό­κει­ται για 2-3 μήνες), παρότι θα φορο­λο­γη­θούν για κάποιους μήνες για έσοδα που δεν εισέ­πρα­ξαν, είτε δηλώ­νουν τα ακίνητά τους ως κενά για το συγκε­κρι­μένο διά­στημα”. Όπως εξηγεί ο ίδιος, αυτό γίνεται επειδή, σε πολλές περι­πτώ­σεις, υπάρχει σημα­ντική καθυ­στέ­ρηση αρκετών μηνών έως ότου απο­χω­ρή­σει τελικά ο ενοι­κια­στής, ακόμα και μετά την εκδί­καση της υπό­θε­σης έξωσης. Ωστόσο, το διά­στημα αυτό δεν προ­σμε­τρά­ται ως απώλεια εισο­δή­μα­τος από ενοίκια και δεν μπορεί να δηλωθεί ως τέτοιο, κάτι που οδηγεί πολλούς ιδιο­κτή­τες στο να προ­τι­μή­σουν τελικά να δηλώ­σουν το ακίνητό τους ως κενό, ώστε να απο­φύ­γουν έτσι την περαι­τέρω φορο­λό­γηση.

Η έξωση ενός καλο­πλη­ρωτή ενοι­κια­στή, ακόμα και μετά τις παρεμ­βά­σεις που έγιναν τα προη­γού­μενα χρόνια, συνε­χί­ζει να απαιτεί ακόμα κι έξι μήνες, έως ότου ολο­κλη­ρω­θεί, ανάλογα με τις δια­θέ­σι­μες ημε­ρο­μη­νίες του εκά­στοτε ειρη­νο­δι­κείου, αλλά και πιθανές ανα­βο­λές και παρα­τά­σεις που τυχόν δοθούν. Το πρό­βλημα είναι ότι κατά κανόνα, η περί­ο­δος που μεσο­λα­βεί από τη λήξη της σύμ­βα­σης ενοι­κί­α­σης μέχρι τη δικα­στική απόφαση και την απο­μά­κρυνση του ενοι­κια­στή είναι και αυτή που γίνο­νται οι μεγα­λύ­τε­ρες κατα­στρο­φές σε ένα σπίτι, μιας και αρκετοί (όχι όλοι) ενοι­κια­στές νιώθουν ότι είναι προ­σω­ρινά εκεί και θέλουν να “εκδι­κη­θούν” τον ιδιο­κτήτη. Οι κατα­στρο­φές που λαμ­βά­νουν χώρα είναι φυσικά πιο σπάνιες από τα απλή­ρωτα ενοίκια, όμως τις περισ­σό­τε­ρες φορές οδηγούν τον ιδιο­κτήτη σε αδιέ­ξοδο, μιας και επίσης δεν υπάρχει σήμερα κάποια λύση για να προ­φυ­λα­χθεί από αυτές.

Σύμφωνα με τον κ. Παραδιά, αλλά και την ΠΟΜΙΔΑ συνο­λικά, είναι ανα­γκαία πλέον η ενερ­γο­ποί­ηση της Ανε­ξάρ­τη­της Αρχής Πιστο­λη­πτι­κής Αξιο­λό­γη­σης, καθώς θα διευ­κο­λύ­νει τη στροφή πολλών ιδιο­κτη­τών προς τη μακρο­χρό­νια μίσθωση, αξιο­ποιώ­ντας το κλειστό τους σπίτι. Όπως ανέ­φε­ραν πριν από περίπου έξι μήνες, κυβερ­νη­τικά στελέχη (χωρίς να έχει αλλάξει όμως κάτι στο μεσο­διά­στημα μέχρι σήμερα), έχει προ­κρι­θεί η δημιουρ­γία ενός μητρώου ενοι­κια­στών, με λει­τουρ­γία αντί­στοιχη με εκείνη του Τει­ρε­σία για τις τρά­πε­ζες. Στόχος θα είναι να δίνεται ένα “εργα­λείο” στους ιδιο­κτή­τες, ώστε να απο­φεύ­γουν τους στρα­τη­γι­κούς κακο­πλη­ρω­τές. Στο μητρώο αυτό, θα περι­λαμ­βά­νο­νται τα στοι­χεία των ενοι­κια­στών και το προφίλ τους, ώστε να φαί­νε­ται αν έχουν αφήσει απλή­ρωτα ενοίκια στον προη­γού­μενο ιδιο­κτήτη, ή αν έχουν αφήσει απλή­ρω­τους λογα­ρια­σμούς, προ­κει­μέ­νου να τους απο­φεύ­γουν οι ιδιο­κτή­τες”. Σε πρώτη φάση, στην βάση αυτή θα έχει πρό­σβαση το Υπ. Οικο­νο­μι­κών, ωστόσο μελ­λο­ντικά εκτι­μά­ται ότι θα επι­τρα­πεί και η πρό­σβαση σε ιδιώτες, ώστε να είναι εφικτός ο έλεγχος του αξιό­χρεου άλλων ιδιωτών.

Σύμφωνα με τον κ. Παπα­γε­ωρ­γιάδη, “αυτή η ασφά­λεια σε άλλα κράτη προ­σφέ­ρε­ται με συγκε­κρι­μέ­νους τρόπους. Ελέγ­χε­ται καταρ­χάς ο υπο­ψή­φιος ενοι­κια­στής, για να δια­πι­στω­θεί αν έχει χρέη προς το δημόσιο, αν χρω­στάει σε ιδιώτες, αν παρά­τησε τα προη­γού­μενα σπίτια με απλή­ρωτα ενοίκια κλπ. Επίσης, προ­στα­τεύ­ε­ται η ιδιο­κτη­σία με συμ­βό­λαιο κατα­γρα­φής της κατά­στα­σης που παρα­δί­δε­ται αυτή (κάτι τέτοιο προ­στα­τεύει και τον ενοι­κια­στή, από τον κακό­βουλο ιδιο­κτήτη), ενώ τέλος η απονομή δικαιο­σύ­νης γίνεται άμεσα και όχι μετά από μήνες”. Σε κάθε περί­πτωση, εκτι­μά­ται ότι ένα τέτοιο μέτρο, θα λει­τουρ­γούσε καταρ­χάς υπέρ των σωστών και συνεπών ενοι­κια­στών, που σήμερα απλώς “τσου­βα­λιά­ζο­νται” με τους κακο­πλη­ρω­τές και κατα­λή­γουν να πρέπει να πλη­ρώ­σουν υπέ­ρο­γκα ενοίκια, τόσο λόγω της έλλει­ψης προ­σφο­ράς, αλλά κι επειδή οι “παθό­ντες” ιδιο­κτή­τες, θεωρούν ότι με το να αυξή­σουν τα ενοίκια, αφενός μεν θα “διώξουν” τους “τζα­μπα­τζή­δες”, αφε­τέ­ρου θα “βγάλουν τα σπα­σμένα” από παλιό­τε­ρες αρνη­τι­κές εμπει­ρίες και θα έχουν ρευ­στό­τητα για τυχόν νέες φθορές στο ακίνητό τους, ή ζημία από απλή­ρωτα ενοίκια.

Πηγή: capital.gr