Διευθύντρια Ερευνών διαΝΕΟσις: Μέτρα για να αυξηθούν οι γεννήσεις

Την απαι­σιο­δο­ξία της ότι μπο­ρούμε να έχουμε σε βάθος δεκα­ε­τίας σημα­ντι­κές δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις προς τη θετική κατεύ­θυνση, σε ό,τι αφορά το πρό­βλημα της υπο­γεν­νη­τι­κό­τη­τας στη χώρα, εξέ­φρασε, μιλώ­ντας στο ethnos.gr, η διευ­θύ­ντρια Ερευνών του Ανε­ξάρ­τη­του Ερευ­νη­τι­κού Οργα­νι­σμού διαΝΕΟσις, Φαίη Μακα­ντάση.

Η ίδια υπο­στή­ριξε ότι σε κάθε περί­πτωση πρέπει να ληφθούν τώρα ουσια­στικά μέτρα, ώστε να εμπο­δί­σουμε την κατρα­κύλα των δημο­γρα­φι­κών δεικτών και υπο­γράμ­μισε ότι το απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερο μέτρο όλων είναι να εννο­ή­σουμε ξανά τον εαυτό μας και να αλλά­ξουμε ως κοι­νω­νία τις προ­τε­ραιό­τη­τές μας και το πολι­τι­σμικό μοντέλο που πλέον ακο­λου­θούμε, σημειώ­νο­ντας, ωστόσο, ότι κάτι τέτοιο δεν είναι εύκολο.

«Διε­ρευ­νή­σαμε τις προ­θέ­σεις των γυναι­κών παρα­γω­γι­κής ηλικίας στο θέμα της τεκνο­ποί­η­σης. Με βάση τις απα­ντή­σεις τους θα γεν­νιού­νταν στη χώρα μας κατά μέσο όρο 2,3 παιδιά ανά γυναίκα. Στην ερώτησή μας για ποιο λόγο δεν το κάνουν πράξη αυτό και γεν­νιού­νται κατά μέσο όρο λιγό­τερα παιδιά ανά γυναίκα, το 80% των ερω­τη­θέ­ντων απά­ντησε ότι η αιτία είναι η οικο­νο­μική δυσχέ­ρεια. Ωστόσο, αυτό δεν ισχύει στο βαθμό, στον οποίο δηλώ­νε­ται. Η πραγ­μα­τι­κό­τητα είναι ότι έχει αλλάξει το πολι­τι­στικό μοντέλο ζωής και δεν απο­τε­λούν προ­τε­ραιό­τητά μας τα παιδιά. Κάνουμε ένα παιδί, για να καλυ­φθούμε εμείς περισ­σό­τερο για ψυχο­λο­γι­κούς λόγους και όχι, για παρά­δειγμα, γιατί χρεια­ζό­μα­στε περισ­σό­τερα εργα­τικά χέρια όπως στο παρελ­θόν», σημεί­ωσε η κ. Μακα­ντάση.

Η διευ­θύ­ντρια Ερευνών του διαΝΕΟσις παρου­σί­ασε την εισή­γησή της για το πρό­βλημα της υπο­γεν­νη­τι­κό­τη­τας και τους τρόπους αντι­με­τώ­πι­σής του στην ημερίδα του Ιατρι­κού Συλ­λό­γου Θεσ­σα­λο­νί­κης, με θέμα «Υπο­γεν­νε­τι­κό­τητα στην Ελλάδα, Αιτία και Αντι­με­τώ­πιση».

Από το 1960 δεν ανα­πλη­ρώ­θηκε καμία γενιά

Με βάση τα στοι­χεία που παρέ­θεσε στο ethnos.gr αλλά και στην ημερίδα η κ. Μακα­ντάση, από το 1960 παρα­τη­ρεί­ται απρό­σκο­πτη μείωση των γεν­νή­σεων, με απο­τέ­λε­σμα καμία γενιά να μην έχει ανα­πλη­ρω­θεί. Για να συνέ­βαινε αυτό, θα έπρεπε η κάθε γυναίκα στην παρα­γω­γική ηλικία να γεν­νούσε κατά μέσο όρο 2,1 παιδιά.

«Δυστυ­χώς, όλο αυτό το διά­στημα βρί­σκουμε τον μέσο όρο ακόμα και κάτω από την παγίδα γονι­μό­τη­τας που είναι τα 1,5 παιδιά ανά γυναίκα και κάποιες χρονιές ακόμα και κάτω από τον ακραία χαμηλό δείκτη γονι­μό­τη­τας 1,3 παιδιά ανά γυναίκα. Με το δείκτη στο 1,5 ανά γυναίκα για 65 συναπτά έτη ο πλη­θυ­σμός μιας χώρας μειώ­νε­ται στο μισό, ενώ με το δείκτη κάτω από το 1,3 παιδιά ανά γυναίκα ο πλη­θυ­σμός φτάνει στο μισό σε 44 χρόνια», τόνισε η κ. Μακα­ντάση.

Σήμερα στην Ελλάδα ο μέσος όρος του δείκτη γονι­μό­τη­τας βρί­σκε­ται στο 1,38 παιδιά ανά γυναίκα και είναι ένας από τους χαμη­λό­τε­ρους στην Ευρω­παϊκή Ένωση.

«Μάλιστα, υπάρ­χουν περι­φε­ρεια­κές ενό­τη­τες, όπως της Ροδόπης, της Φλώ­ρι­νας, της Φθιώ­τι­δας και του Έβρου, όπου ο μέσος όρος του δείκτη βρί­σκε­ται στο 0,8, στο 0,9 και στο ένα παιδί ανά γυναίκα. Πρέπει να σημειω­θεί ότι μεταξύ των είκοσι περι­φε­ρεια­κών ενο­τή­των της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης με το χαμη­λό­τερο δείκτη γονι­μό­τη­τας συνα­ντάμε τέσ­σε­ρις ελλη­νι­κές. Γι’ αυτό το λόγο χρειά­ζε­ται και περι­φε­ρειακή προ­σέγ­γιση για την αντι­με­τώ­πιση του προ­βλή­μα­τος των μειω­μέ­νων γεν­νή­σεων. Να δούμε, δηλαδή, στο­χευ­μένα, ποια συγκε­κρι­μένα μέτρα πρέπει να εφαρ­μό­σουμε, για παρά­δειγμα, στην Περι­φε­ρειακή Ενότητα Έβρου. Σε αυτό πρέπει να βοη­θή­σουν και οι οργα­νι­σμοί τοπικής αυτο­διοί­κη­σης των περιο­χών με μεγάλη υπο­γεν­νη­τι­κό­τητα, ώστε να κάνουν τις περιο­χές τους περισ­σό­τερο ελκυ­στι­κές για την εγκα­τά­σταση νέων ανθρώ­πων. Είναι μεγάλο λάθος το 50% του πλη­θυ­σμού της χώρας μας να ζει μόλις στο 4% του εδάφους της», σημειώ­νει η κ. Μακα­ντάση.

Παροχές για την αντι­με­τώ­πιση του προ­βλή­μα­τος
 

Κατά την διευ­θύ­ντρια Ερευνών του διαΝΕΟσις, κινού­νται προς τη σωστή κατεύ­θυνση τα μέτρα που ανα­κοί­νωσε ο πρω­θυ­πουρ­γός, Κυριά­κος Μητσο­τά­κης, στη Διεθνή Έκθεση Θεσ­σα­λο­νί­κης για την αντι­με­τώ­πιση του προ­βλή­μα­τος της υπο­γεν­νη­τι­κό­τη­τας. Ωστόσο, απαι­τού­νται και άλλες δράσεις, αφού από μόνα τους τα οικο­νο­μικά κίνητρα δεν αρκούν.

«Αν και τα οικο­νο­μικά κίνητρα οριακά αλλά­ζουν το δείκτη γονι­μό­τη­τας, προ­φα­νώς και χρειά­ζο­νται και πρέπει να υιο­θε­τού­νται. Ωστόσο, θα πρέπει να ληφθούν και άλλα μέτρα και να γίνουν και άλλες παροχές, όπως αυτήν της χορή­γη­σης γεν­ναιό­δω­ρων γονικών αδειών και στους δύο γονείς, στο πλαίσιο του σκαν­δι­να­βι­κού μοντέ­λου. Παράλ­ληλα, το πρώτο πράγμα που πρέπει να γίνει στην Ελλάδα, είναι η δημιουρ­γία σύγ­χρο­νων βρε­φο­νη­πια­κών σταθμών. Η επέν­δυση στην προ­σχο­λική αγωγή είναι απα­ραί­τητη, ώστε να έχουμε ένα κοινό επι­με­λη­μένο πρό­γραμμα προ­σχο­λι­κής αγωγής σε όλη τη χώρα. Να προ­σφέ­ρε­ται ουσια­στική παιδική μέριμνα και όχι απλώς να υπάρ­χουν χώροι, για να… ‘’παρκάρουμε’’ τα παιδιά μας», τονίζει η κ. Μακα­ντάση.

Κατά την ίδια, στο πλαίσιο αυτό θα μπο­ρού­σαν να δοθούν κίνητρα σε μεγάλες επι­χει­ρή­σεις, ώστε στους χώρους τους να δημιουρ­γη­θούν βρε­φο­νη­πια­κοί σταθμοί για τις εργα­ζό­με­νες μητέρες. Με το μέτρο αυτό θα ενι­σχυό­ταν η συμ­με­τοχή των γυναι­κών στην εργασία, χωρίς να είχαμε ταυ­τό­χρονη μείωση των γεν­νή­σεων.

«Στη σωστή κατεύ­θυνση βρί­σκο­νται και οι ανα­κοι­νω­θεί­σες πολι­τι­κές στέ­γα­σης και παροχής οικο­νο­μι­κής ενί­σχυ­σης στις γέννες. Σε ό,τι αφορά την πρώτη, χρειά­ζε­ται μεγάλη προσοχή, για να μην παρα­σύ­ρει προς τα πάνω τις τιμές η ζήτηση κατοι­κίας. Είμαστε, όντως ως χώρα πολύ άσχημα, σε ό,τι αφορά τον τομέα των γεν­νή­σεων και μάλιστα από το 2011 και μετά οι θάνατοι υπερ­τε­ρούν των γεν­νή­σεων. Αν συνε­χί­σουμε, όπως πάμε, το 2050 ο πλη­θυ­σμός της χώρας μας θα βρί­σκε­ται στα 8,8 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ», κατα­λή­γει η διευ­θύ­ντρια Ερευνών του διαΝΕΟσις.

Πηγή: ethnos.gr