Πάνω από 50% η μείωση των γεννήσεων σε 6 νομούς της Ελλάδας

Αντι­μέ­τωπη με μια βαθιά και διαρκώς εντει­νό­μενη δημο­γρα­φική αλλαγή βρί­σκε­ται η Ελλάδα. Η μείωση των γεν­νή­σεων έχει ιδιαί­τερα έντονο απο­τύ­πωμα στην περι­φέ­ρεια, με τα στοι­χεία να κατα­γρά­φουν μια μακρά πορεία υπο­χώ­ρη­σης της γεν­νη­τι­κό­τη­τας που συνο­δεύ­ε­ται από γήρανση του πλη­θυ­σμού και αύξηση των θανάτων, σύμφωνα με νεότερα στοι­χεία του Ινστι­τού­του Δημο­γρα­φι­κών Ερευνών και Μελετών.

Από περίπου 148.000 γεν­νή­σεις κατά μέσο όρο την περίοδο 1979-1980, η χώρα έφτασε μόλις στις 67.000 το 2024-2025. Την ίδια στιγμή, η μέση ηλικία από­κτη­σης παιδιού αυξή­θηκε σχεδόν κατά έξι χρόνια, από τα 26,2 στα 32,2 έτη. Η πτωτική τάση ξεκί­νησε στα τέλη της δεκα­ε­τίας του ’70 και, με εξαί­ρεση την περίοδο 2003-2009, συνε­χί­ζε­ται μέχρι σήμερα.

Η μελανή εικόνα σε ό,τι αφορά στη μείωση του πλη­θυ­σμού δεν είναι ίδια σε ολό­κληρη τη χώρα. Μεταξύ 2009 και 2024 οι γεν­νή­σεις μειώ­θη­καν πανελ­λα­δικά κατά 42%, από 117.440 σε 68.310. Σε έξι νομούς της ηπει­ρω­τι­κής Ελλάδας, τη Θεσπρω­τία, τα Γρεβενά, τη Φθιώ­τιδα, την Κοζάνη, την Ευρυ­τα­νία και τη Φλώρινα, η μείωση ξεπέ­ρασε το 50%. Αντί­θετα, σε αρκετές νησιω­τι­κές περιο­χές η υπο­χώ­ρηση των γεν­νή­σεων είναι σαφώς μικρό­τερη, ενώ στις Κυκλά­δες και τη Ζάκυνθο περιο­ρί­στηκε κάτω από 15%.

Καθο­ρι­στικό ρόλο έχει δια­δρα­μα­τί­σει η μείωση της δια­γε­νε­α­κής γονι­μό­τη­τας. Οι γυναί­κες που γεν­νή­θη­καν στα τέλη της δεκα­ε­τίας του 1950 απέ­κτη­σαν κατά μέσο όρο περίπου δύο παιδιά, ενώ για όσες γεν­νή­θη­καν γύρω στο 1985 ο αριθμός αυτός περιο­ρί­στηκε σε λιγό­τερα από 1,5. Παράλ­ληλα, ο ετήσιος δείκτης γονι­μό­τη­τας υπο­χώ­ρησε από περίπου 2.200 παιδιά ανά 1.000 γυναί­κες το 1979-1980 σε μόλις 1.240 το 2024-2025.

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ανη­συ­χη­τική όταν συνυ­πο­λο­γί­ζο­νται οι θάνατοι. Το φυσικό ισο­ζύ­γιο, δηλαδή η διαφορά μεταξύ γεν­νή­σεων και θανάτων, έχει περάσει πλέον σε σταθερά αρνη­τικό έδαφος, σύμφωνα με την ίδια μελέτη. Ενώ τη δεκα­ε­τία 1971-1980 οι γεν­νή­σεις ξεπερ­νού­σαν τους θανά­τους κατά 638.000, το πλε­ό­να­σμα περιο­ρί­στηκε στις 276.000 την επόμενη δεκα­ε­τία και μόλις στις 22.000 τη δεκα­ε­τία 1991-2000. Αντί­θετα, την περίοδο 2011-2020 κατα­γρά­φη­καν 267.000 περισ­σό­τε­ροι θάνατοι από γεν­νή­σεις, ενώ μόνο στην πεντα­ε­τία 2021-2025 η διαφορά έφτασε τις 290.000.

Ανα­λυ­τι­κό­τερα, το 2024 αντι­στοι­χού­σαν σε εθνικό επίπεδο 184 θάνατοι ανά 100 γεν­νή­σεις, έναντι 92 το 2009. Σε ορι­σμέ­νες Περι­φε­ρεια­κές Ενό­τη­τες, η ανα­λο­γία έφτασε ακόμη και τους 376 θανά­τους ανά 100 γεν­νή­σεις. Μόλις πέντε (Θήρας, Μυκόνου, Κω, Νάξου, Ρεθύ­μνου) από τις 74 Περι­φε­ρεια­κές Ενό­τη­τες είχαν περισ­σό­τε­ρες γεν­νή­σεις από θανά­τους.

Πού οφεί­λο­νται οι απο­κλί­σεις

Οι μεγάλες περι­φε­ρεια­κές απο­κλί­σεις συν­δέ­ο­νται, σύμφωνα με την ανάλυση, με τρεις βασι­κούς παρά­γο­ντες: τη δια­φο­ρε­τική εξέλιξη της γονι­μό­τη­τας, τη δημο­γρα­φική γήρανση και τις μετα­να­στευ­τι­κές ροές. Περιο­χές που συγκρά­τη­σαν ή προ­σέλ­κυ­σαν νεό­τε­ρους κατοί­κους εμφα­νί­ζουν ηπιό­τε­ρες απώ­λειες, ενώ εκείνες που έχασαν μεγάλο μέρος του νεα­νι­κού τους πλη­θυ­σμού αντι­με­τω­πί­ζουν ταυ­τό­χρονα λιγό­τε­ρες γεν­νή­σεις και περισ­σό­τε­ρους θανά­τους.

Με βάση τα παρα­πάνω, φαί­νε­ται ότι το δημο­γρα­φικό πρό­βλημα δεν εξε­λίσ­σε­ται με τον ίδιο τρόπο σε ολό­κληρη την Ελλάδα. Ο χάρτης της χώρας αλλάζει, με τη δημο­γρα­φική συρ­ρί­κνωση να πλήττει εντο­νό­τερα περιο­χές που συν­δυά­ζουν χαμηλή γονι­μό­τητα, γήρανση και απώλεια πλη­θυ­σμού.

Πηγή: protothema.gr