Συνθήκη Σένγκεν: Τι προβλέπει η συμφωνία που επιχειρεί να καταργήσει de facto και μονομερώς η Γερμανία

Χαι­ρε­τί­ζε­ται εδώ και δεκα­ε­τίες ως ένα από  τα πλέον απτά επι­τεύγ­ματα της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης. Η Συνθήκη Σένγκεν, δηλαδή η ζώνη ελεύ­θε­ρης κυκλο­φο­ρίας μεταξύ των κρατών – μελών, απο­τε­λεί κύριο πυλώνα του ευρω­παϊ­κού οικο­δο­μή­μα­τος. Αυτόν τον πυλώνα θέλει να γκρε­μί­σει η Γερ­μα­νία, μία χώρα που έως τώρα «οδη­γούσε» την ευρω­παϊκή ολο­κλή­ρωση, αλλά και κου­νούσε το δάχτυλο σε όσους δεν τηρού­σαν τους κοι­νο­τι­κούς κανόνες.

Από τη Δευτέρα το Βερο­λίνο σχε­διά­ζει να επι­βάλ­λει αυστη­ρό­τα­τους ελέγ­χους στα χερσαία σύνορα και απε­λά­σεις – εξπρές. Η αστυ­νο­μία θα έχει τη δυνα­τό­τητα να ελέγχει τους μετα­νά­στες που περνούν τα σύνορα και να επι­στρέ­φει στη χώρα προ­έ­λευ­σης όσους δεν τηρούν τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις. Σε πρώτη φάση αυτό θα ισχύσει για 6 μήνες, υπο­στη­ρί­ζει η γερ­μα­νική κυβέρ­νηση. Αλλά πολλοί φοβού­νται ότι θα ισχύσει το ουδέν μονι­μό­τερο του προ­σω­ρι­νού.

Οι φόβοι για ντόμινο που θα φτάσει στις χώρες υπο­δο­χής

Σφο­δρό­τα­τες είναι ήδη οι αντι­δρά­σεις από τις συνο­ρεύ­ου­σες Πολωνία και Αυστρία, που μιλούν για de facto και δη μονο­μερή κατάρ­γηση της Συν­θή­κης Σένγκεν και ζητούν από τις Βρυ­ξέλ­λες να βάλει φρένο στα γερ­μα­νικά σχέδια. Αλλά το πρό­βλημα δεν περιο­ρί­ζε­ται για τις χώρες που έχουν σύνορα με τη Γερ­μα­νία. Αν η πλέον ισχυρή οικο­νο­μία της Ένωσης υιο­θε­τή­σει μία τέτοια πολι­τική, υπάρχει κίν­δυ­νος για ένα ντόμινο.

Η μία μετά την άλλη οι χώρες της Ε.Ε. θα ζητούν και αυτές εξαί­ρεση αλά Γερ­μα­νία για να επι­βάλ­λουν αντί­στοι­χους συνο­ρια­κούς ελέγ­χους και απε­λά­σεις και το πρό­βλημα θα κατα­λή­ξει – για ακόμη μία φορά στις χώρες πρώτες υπο­δο­χής μετα­να­στών: Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία. Αυτό το κατα­λα­βαί­νει βεβαίως πολύ καλά η Αθήνα, η οποία φρό­ντισε ήδη να στείλει μήνυμα στην κυβέρ­νηση Σολτς. «Η απά­ντηση στο μετα­να­στευ­τικό δεν μπορεί να είναι η μονο­με­ρής κατάρ­γηση της Σένγκεν», διε­μή­νυσε ο πρω­θυ­πουρ­γός, Κυριά­κος Μητσο­τά­κης, ενώ είπε ακόμη ότι δεν μπορούν να απο­φα­σί­ζουν οι άθλιοι δια­κι­νη­τές ποιος θα μπαίνει στην Ευρώπη.

Στο ίδιο μήκος κύματος και ο υπουρ­γός Προ­στα­σίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυ­σο­χο­ΐ­δης. «Η Γερ­μα­νία αντι­με­τω­πί­ζει πολλά εσω­τε­ρικά προ­βλή­ματα, λόγω των απο­τε­λε­σμά­των των εκλογών και της ενί­σχυ­σης των ακραίων δυνά­μεων και επο­μέ­νως υπάρχει πίεση για αύξηση των μέτρων. Στο πλαίσιο αυτό θα αρχίσει ελέγ­χους στα σύνορά της με τις άλλες χώρες της Ε.Ε. Αυτά που επι­χει­ρεί τώρα να εφαρ­μό­σει είναι κόντρα στο Σύμφωνο Μετα­νά­στευ­σης», είπε χαρα­κτη­ρι­στικά, μιλώ­ντας στην εκπομπή «Συν­δέ­σεις» της ΕΡΤ.

«Υπάρχει το Σύμφωνο, υπάρχει η Συνθήκη της Λισα­βό­νας, που πρέπει να τηρού­νται. Είναι μία αντί­δραση νευρική, με την οποία δεν μπορεί να συμ­φω­νή­σει», πρό­σθεσε ανα­φε­ρό­με­νος στη γερ­μα­νική στάση, ενώ υπο­γράμ­μισε: «Εμείς κάνουμε το καθήκον μας. Κάνουμε το χρέος μας απέ­να­ντι στην Ευρώπη, φυλάμε τα σύνορα. Φτιά­χνουμε τον φράχτη στον Έβρο, έχουμε πολ­λα­πλα­σιά­σει τους συνο­ριο­φύ­λα­κες, στα νησιά μας γίνεται πολύ σοβαρή δουλειά με το λιμε­νικό.

Αυτό που προ­σπα­θεί να κάνει η κυβέρ­νηση του Όλαφ Σολτς είναι ουσια­στικά να «εξάγει» τα δικά της εσω­τε­ρικά προ­βλή­ματα. Η ραγδαία άνοδος του ακρο­δε­ξιού AfD στις κάλπες και όλες οι δημο­σκο­πή­σεις που απο­κα­λύ­πτουν ότι η κοινή γνώμη έχει εισπρά­ξει ως μεγάλο λάθος την έως τώρα πολι­τική ασύλου, οδηγούν τον Σοσιαλ­δη­μο­κράτη πρω­θυ­πουργό σε απότομη στροφή.

Τα πρό­σφατα απο­τε­λέ­σματα στις τοπικές εκλογές της Θου­ριγ­γίας και της Σαξο­νίας ήταν κατα­στρο­φικά για το κόμμα του, ενώ η πιο πρό­σφατη δημο­σκό­πηση έδειξε ότι το 77% των Γερ­μα­νών ζητά αλλαγή στη γερ­μα­νική πολι­τική μετα­νά­στευ­σης. Ωστόσο η υπο­νό­μευση του ευρω­παϊ­κού πλαι­σίου με λογικές «απο­φα­σίζω και διατάζω» δεν μπορεί να είναι η λύση στο γερ­μα­νικό πρό­βλημα.

Τι είναι η Σένγκεν και ποιοι συμ­με­τέ­χουν

Η κατάρ­γηση των συνο­ρια­κών ελέγχων άρχισε το 1995, δίνο­ντας στους πολίτες της ΕΕ το δικαί­ωμα ελεύ­θε­ρης δια­μο­νής, σπουδών, εργα­σίας και συντα­ξιο­δό­τη­σης οπου­δή­ποτε στην κοι­νό­τητα. Οι του­ρί­στες και οι επι­χει­ρή­σεις μπορούν επίσης να επω­φε­λη­θούν από τα δικαιώ­ματα αυτά.

Αυτή τη στιγμή όλες οι χώρες της ΕΕ απο­τε­λούν μέρος του Σένγκεν εκτός από την Ιρλαν­δία, η οποία έχει εξαι­ρέ­σεις, καθώς και την Κύπρο που πρό­κει­ται να εντα­χθεί κάποια στιγμή στο μέλλον. Τελευ­ταίες προ­σθή­κες στη ζώνη (31 Μαρτίου 2024) ήταν η Βουλ­γα­ρία και η Ρου­μα­νία, με τους ελέγ­χους στα εναέρια και θαλάσ­σια σύνορα για άτομα που ταξι­δεύ­ουν από και προς τις δύο χώρες να αίρο­νται. Στον χώρο Σένγκεν ανήκουν και 4 χώρες εκτός Ένωσης: Ισλαν­δία, Νορ­βη­γία, Ελβετία και Λιχτεν­στάιν.

Γιατί είναι τόσο σημα­ντική; Γιατί έως και 3,5 εκα­τομ­μύ­ρια άτομα δια­σχί­ζουν καθη­με­ρινά τα εσω­τε­ρικά σύνορα της ΕΕ. Όλοι οι πολίτες της ΕΕ μπορούν να παρα­μεί­νουν, ως του­ρί­στες, σε άλλη χώρα της ΕΕ για διά­στημα έως και τρεις μήνες με έγκυρο δια­βα­τή­ριο ή ταυ­τό­τητα. Επίσης, μπορούν να δια­μέ­νουν σε άλλο κράτος μέλος για επαγ­γλε­μα­τι­κούς σκοπός, δια­τη­ρώ­ντας το δικαί­ωμα ίσης μετα­χεί­ρι­σης με τους πολίτες του κράτους μέλους. Οι επι­χει­ρη­μα­τίες έχουν το δικαί­ωμα της ελεύ­θε­ρης εγκα­τά­στα­σης και οι φοι­τη­τές έχουν το δικαί­ωμα να σπου­δά­σουν οπου­δή­ποτε στην ΕΕ.

Όπως δια­βά­ζουμε στον επίσημο ιστό­τοπο της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, το κλεί­σιμο των εσω­τε­ρι­κών συνόρων της ΕΕ έχει υπο­λο­γι­στεί ότι θα επι­φέ­ρει κόστος από 100 δισ. έως 230 δισ. ευρώ μέσα σε διά­στημα 10 ετών.

Πηγή: naftemporiki.gr