Από την Κάλυμνο στο Ντάργουιν : Η συγκλονιστική διαδρομή δύο αδελφών που δημιούργησαν μια επιχειρηματική αυτοκρατορία

Μια ιστο­ρία με αφε­τη­ρία την Κά­λυ­μνο, δια­δρο­μή στην άλλη άκρη του κό­σμου και κα­τά­λη­ξη σε μια επι­χει­ρη­μα­τι­κή επι­τυ­χία δε­κά­δων εκα­τομ­μυ­ρί­ων δο­λα­ρί­ων ανα­δει­κνύ­ει το πρό­σφα­το δη­μο­σί­ευ­μα της Greek City Times, της δη­μο­σιο­γρά­φου και αρ­χι­συ­ντά­κτριας Natalie Martin, με τίτλο “How Two Greek Brothers From Kalymnos Built a $50m Darwin Construction Empire”.

Πρό­κει­ται για την ιστο­ρία των αδελ­φών Μι­χά­λη «Mick» και Θε­ό­δω­ρου (Theo) Χαλ­κί­τη, δύο Κα­λύ­μνιων με­τα­να­στών που έφυ­γαν από το νησί της κα­τα­γω­γής τους τη δε­κα­ε­τία του 1950 και, μέσα από τις δυ­σκο­λί­ες και τις ευ­και­ρί­ες της με­τα­πο­λε­μι­κής Αυ­στρα­λί­ας, κα­τά­φε­ραν να δη­μιουρ­γή­σουν στο Ντάρ­γουιν μια από τις ση­μα­ντι­κές ιδιω­τι­κές κα­τα­σκευα­στι­κές και εμπο­ρι­κές επι­χει­ρή­σεις της Βό­ρειας Επι­κρά­τειας.

Η πο­ρεία τους είναι πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρη από μια ιστο­ρία επι­χει­ρη­μα­τι­κής επι­τυ­χί­ας. Είναι μια ιστο­ρία με­τα­νά­στευ­σης, σκλη­ρής ερ­γα­σί­ας, οι­κο­γε­νεια­κής συ­νέ­χειας, ελ­λη­νι­κής ταυ­τό­τη­τας και βα­θιάς σύν­δε­σης με την Κά­λυ­μνο. Είναι, ταυ­τό­χρο­να, ένα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό κε­φά­λαιο της ιστο­ρί­ας της κα­λυ­μνια­κής δια­σπο­ράς, η οποία από τα μέσα του 20ού αιώνα δη­μιούρ­γη­σε ισχυ­ρές κοι­νό­τη­τες σε διά­φο­ρα ση­μεία του κό­σμου.

Όταν ο Μι­χά­λης Χαλ­κί­της έφτα­σε στην Αυ­στρα­λία, το Ντάρ­γουιν ήταν μια μικρή και απο­μο­νω­μέ­νη πόλη στον μα­κρι­νό αυ­στρα­λια­νό βορρά. Η ζωή εκεί απεί­χε όσο λίγες άλλες από την Κά­λυ­μνο που είχε αφή­σει πίσω του. Μαζί με τον αδελ­φό του Θε­ό­δω­ρο, όμως, οι δύο Κα­λύ­μνιοι θα επι­χει­ρού­σαν κάτι που τότε έμοια­ζε σχε­δόν αδια­νό­η­το: να ξε­κι­νή­σουν από το μηδέν και να οι­κο­δο­μή­σουν μια επι­χει­ρη­μα­τι­κή πα­ρου­σία που θα άντε­χε στον χρόνο και θα περ­νού­σε από γενιά σε γενιά.

Η δια­δρο­μή ξε­κί­νη­σε το 1960, με ελά­χι­στα μέσα — έναν κο­μπρε­σέρ και ένα κο­μπρε­σέρ-σφυρί (jackhammer) — και με τις πρώ­τες κα­τα­σκευα­στι­κές ερ­γα­σί­ες που ανέ­λα­βαν τα δύο αδέλ­φια. Πε­ρισ­σό­τε­ρες από έξι δε­κα­ε­τί­ες αρ­γό­τε­ρα, η μικρή εκεί­νη επι­χεί­ρη­ση έχει εξε­λι­χθεί στον HB Group, έναν όμιλο με δρα­στη­ριό­τη­τες στις κα­τα­σκευ­ές, τα αδρα­νή υλικά, τα λα­το­μεία, το σκυ­ρό­δε­μα, τις με­τα­φο­ρές και την ακί­νη­τη πε­ριου­σία, με ετή­σιο κύκλο ερ­γα­σιών που, σύμ­φω­να με το δη­μο­σί­ευ­μα, αγ­γί­ζει πε­ρί­που τα 50 εκα­τομ­μύ­ρια δο­λά­ρια και με πε­ρισ­σό­τε­ρους από 140 ερ­γα­ζο­μέ­νους.

Σή­με­ρα, το δη­μιούρ­γη­μα των δύο αδελ­φών βρί­σκε­ται στα χέρια της επό­με­νης γε­νιάς. Οι γιοι του Μι­χά­λη, Γιάν­νης(John) και Νι­κή­τας (Nick) Χαλ­κί­της (Halkitis), έχουν ανα­λά­βει τη διοί­κη­ση της οι­κο­γε­νεια­κής επι­χεί­ρη­σης, συ­νε­χί­ζο­ντας μια δια­δρο­μή που άρ­χι­σε με δύο με­τα­νά­στες από ένα μικρό νησί των Δω­δε­κα­νή­σων και εξε­λί­χθη­κε πα­ράλ­λη­λα με την ανά­πτυ­ξη του ίδιου του Ντάρ­γουιν.

Η Κά­λυ­μνος της με­τα­νά­στευ­σης

Πίσω από αυτή την επι­τυ­χία βρί­σκε­ται η ιδιαί­τε­ρη ιστο­ρία της Κα­λύ­μνου. Το νησί, γνω­στό επί αιώ­νες για τη ναυ­τι­κή του πα­ρά­δο­ση και κυ­ρί­ως για τη σπογ­γα­λιεία, απο­τέ­λε­σε στις με­τα­πο­λε­μι­κές δε­κα­ε­τί­ες αφε­τη­ρία για πολ­λούς κα­τοί­κους του που ανα­ζή­τη­σαν μια κα­λύ­τε­ρη ζωή σε μα­κρι­νούς προ­ο­ρι­σμούς.

Η Αυ­στρα­λία υπήρ­ξε ένας από αυ­τούς.

Όπως ανα­φέ­ρε­ται στο δη­μο­σί­ευ­μα, ο Θε­ό­δω­ρος Χαλ­κί­της έφτα­σε πρώ­τος στην Αυ­στρα­λία, στο πλαί­σιο της προ­σπά­θειας να αξιο­ποι­η­θεί η εμπει­ρία των Κα­λύ­μνιων δυτών στη βιο­μη­χα­νία μαρ­γα­ρι­τα­ριών και στην αλιεία κο­χυ­λιών στον αυ­στρα­λια­νό βορρά. Λίγο αρ­γό­τε­ρα ακο­λού­θη­σε ο Μι­χά­λης, ο οποί­ος, όπως συ­νέ­βη με πολ­λούς Έλ­λη­νες με­τα­νά­στες της επο­χής, χρειά­στη­κε να ερ­γα­στεί σε δύ­σκο­λες και συχνά απο­μο­νω­μέ­νες συν­θή­κες, ανα­λαμ­βά­νο­ντας ακόμη και χει­ρω­να­κτι­κή ερ­γα­σία σε απο­μα­κρυ­σμέ­νο σταθ­μό βο­οει­δών.

Το εγ­χεί­ρη­μα της με­τα­φο­ράς Κα­λύ­μνιων δυτών στην Αυ­στρα­λία δεν είχε τη διάρ­κεια που αρ­χι­κά ανα­με­νό­ταν. Η προ­σπά­θεια, ωστό­σο, άφησε κάτι πολύ ση­μα­ντι­κό­τε­ρο: την απαρ­χή μιας κα­λυ­μνια­κής πα­ρου­σί­ας που θα ρί­ζω­νε βαθιά στο Ντάρ­γουιν.

Με την πά­ρο­δο των χρό­νων, ολο­έ­να και πε­ρισ­σό­τε­ροι Κα­λύ­μνιοι εγκα­τα­στά­θη­καν στην πε­ριο­χή, ερ­γά­στη­καν, δη­μιούρ­γη­σαν οι­κο­γέ­νειες και συ­νέ­βα­λαν στην ανά­πτυ­ξη της το­πι­κής κοι­νω­νί­ας. Έτσι, το Ντάρ­γουιν απέ­κτη­σε μια από τις ση­μα­ντι­κό­τε­ρες κα­λυ­μνια­κές κοι­νό­τη­τες εκτός Ελ­λά­δας — μια κοι­νό­τη­τα που, όπως έχει ανα­φέ­ρει το ABC News, θε­ω­ρεί­ται σή­με­ρα η με­γα­λύ­τε­ρη κα­λυ­μνια­κή πα­ροι­κία στον κόσμο εκτός Κα­λύ­μνου.

Και μέσα σε αυτή την κοι­νό­τη­τα γεν­νή­θη­κε και ανα­πτύ­χθη­κε η επι­χει­ρη­μα­τι­κή ιστο­ρία της οι­κο­γέ­νειας Χαλ­κί­τη.

Από ένα κο­μπρε­σέρ σε έναν όμιλο εκα­τομ­μυ­ρί­ων

Η εξέ­λι­ξη του HB Group αντι­κα­το­πτρί­ζει σε με­γά­λο βαθμό και την ανά­πτυ­ξη του ίδιου του Ντάρ­γουιν.

Οι αδελ­φοί Χαλ­κί­τη ξε­κί­νη­σαν ανα­λαμ­βά­νο­ντας έργα πο­λι­τι­κού μη­χα­νι­κού και υπο­δο­μών, όπως χω­μα­τουρ­γι­κές ερ­γα­σί­ες, απο­στραγ­γί­σεις, κρα­σπε­δώ­σεις, γέ­φυ­ρες και άλλα έργα που απαι­τού­σε μια πε­ριο­χή η οποία στα­δια­κά ανα­πτυσ­σό­ταν και εκ­συγ­χρο­νι­ζό­ταν.

Στη συ­νέ­χεια, η οι­κο­γέ­νεια δεν πε­ριο­ρί­στη­κε στην κα­τα­σκευή των έργων. Επε­κτά­θη­κε και στους ίδιους τους πό­ρους που απαι­τού­νταν για την υλο­ποί­η­σή τους. Το HB Concrete ει­σήλ­θε στην αγορά το 1992, ενώ έναν χρόνο αρ­γό­τε­ρα ακο­λού­θη­σε η από­κτη­ση λα­το­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας.

Έτσι, ο όμι­λος απέ­κτη­σε έναν ολο­έ­να με­γα­λύ­τε­ρο έλεγ­χο της αλυ­σί­δας πα­ρα­γω­γής και προ­μή­θειας υλι­κών — από το λα­το­μείο και τα αδρα­νή υλικά μέχρι το σκυ­ρό­δε­μα, τις με­τα­φο­ρές και την κα­τα­σκευή.

Πρό­κει­ται για μια επι­χει­ρη­μα­τι­κή εξέ­λι­ξη που ξε­περ­νά τα όρια μιας οι­κο­γε­νεια­κής εται­ρεί­ας. Είναι το απο­τέ­λε­σμα μιας στα­δια­κής δια­δι­κα­σί­ας κατά την οποία η οι­κο­γέ­νεια Χαλ­κί­τη επέν­δυ­σε στην τε­χνο­γνω­σία, στις υπο­δο­μές και κυ­ρί­ως στη μα­κρο­πρό­θε­σμη συ­νέ­χεια της επι­χεί­ρη­σης.

Μια οι­κο­γέ­νεια μέσα στην ιστο­ρία του Ντάρ­γουιν

Ιδιαί­τε­ρη θέση στην ιστο­ρία της οι­κο­γέ­νειας κα­τέ­χει και ένα από τα πιο δρα­μα­τι­κά γε­γο­νό­τα που ση­μά­δε­ψαν το Ντάρ­γουιν: ο Κυ­κλώ­νας Tracy, ο οποί­ος χτύ­πη­σε την πόλη την πα­ρα­μο­νή των Χρι­στου­γέν­νων του 1974.

Η κα­τα­στρο­φή ήταν τε­ρά­στια. Πε­ρί­που το 70% των κτι­ρί­ων του Ντάρ­γουιν κα­τα­στρά­φη­κε, ενώ πε­ρί­που το 80% των κα­τοι­κιών υπέ­στη­σαν σο­βα­ρές ζη­μιές. Η πόλη χρειά­στη­κε ου­σια­στι­κά να ανοι­κο­δο­μη­θεί.

Μέσα σε αυτή τη δύ­σκο­λη πε­ρί­ο­δο, η κα­τα­σκευα­στι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα απέ­κτη­σε κα­θο­ρι­στι­κή ση­μα­σία. Η HB συ­γκα­τα­λέ­χθη­κε με­τα­ξύ των το­πι­κών ερ­γο­λά­βων που συμ­με­τεί­χαν στην ευ­ρύ­τε­ρη προ­σπά­θεια ανοι­κο­δό­μη­σης και ανά­πτυ­ξης της πόλης που ακο­λού­θη­σε.

Τα επό­με­να χρό­νια, η εται­ρεία συμ­με­τεί­χε σε έργα στις βό­ρειες συ­νοι­κί­ες του Ντάρ­γουιν, σε οδικά έργα και σε ση­μα­ντι­κές υπο­δο­μές, ακόμη και σε έργα που συν­δέ­θη­καν με την ανά­πτυ­ξη του οδι­κού δι­κτύ­ου μέσα από το Kakadu National Park.

Σή­με­ρα οι δρα­στη­ριό­τη­τες του ομί­λου εκτεί­νο­νται σε ένα ευρύ φάσμα έργων, από νο­σο­κο­μεία και εμπο­ρι­κές ανα­πτύ­ξεις μέχρι δρό­μους και έργα που συν­δέ­ο­νται με τις αμυ­ντι­κές υπο­δο­μές της Αυ­στρα­λί­ας.

Η δεύ­τε­ρη γενιά και η αξία της δου­λειάς

Η ιστο­ρία, ωστό­σο, δεν στα­μα­τά στον Μι­χά­λη και τον Θε­ό­δω­ρο.

Ο γιος του Μι­χά­λη, Νι­κή­τας Χαλ­κί­της εντά­χθη­κε στην οι­κο­γε­νεια­κή επι­χεί­ρη­ση το 1986, σε ηλι­κία 25 ετών. Και το εν­δια­φέ­ρον στοι­χείο είναι ότι δεν ξε­κί­νη­σε από κά­ποιο διοι­κη­τι­κό γρα­φείο. Ξε­κί­νη­σε από τη βάση.

Ερ­γά­στη­κε δίπλα σε το­πο­γρά­φο, στη συ­νέ­χεια οδή­γη­σε φορ­τη­γό με­τα­φο­ράς νερού και μέσα σε λίγα χρό­νια άρ­χι­σε να ανα­λαμ­βά­νει ερ­γο­τά­ξια. Ο με­γα­λύ­τε­ρος αδελ­φός του, Γιάν­νης , είχε ήδη εντα­χθεί στην επι­χεί­ρη­ση από το 1978.

Αυτή η δια­δρο­μή απο­τυ­πώ­νει μια αντί­λη­ψη που χα­ρα­κτη­ρί­ζει πολ­λές ελ­λη­νι­κές οι­κο­γέ­νειες με­τα­να­στών: η οι­κο­γε­νεια­κή επι­χεί­ρη­ση δεν θε­ω­ρεί­ται απλώς κλη­ρο­νο­μιά, αλλά ευ­θύ­νη που πρέ­πει να κερ­δη­θεί μέσα από την ερ­γα­σία.

Για τη δεύ­τε­ρη γενιά, υπήρ­χε επί­σης μια ιδιό­τυ­πη ισορ­ρο­πία ανά­με­σα σε δύο κό­σμους. Από τη μία, η Αυ­στρα­λία, η χώρα όπου με­γά­λω­σαν και δρα­στη­ριο­ποι­ή­θη­καν επαγ­γελ­μα­τι­κά. Από την άλλη, η Ελ­λά­δα και ει­δι­κό­τε­ρα η Κά­λυ­μνος, η πα­τρί­δα των γο­νιών τους.

Ο Νι­κή­τας με­γά­λω­σε με την ελ­λη­νι­κή γλώσ­σα στο σπίτι, χωρίς όμως να φοι­τή­σει σε ελ­λη­νι­κό σχο­λείο. Όπως ανα­φέ­ρε­ται στο δη­μο­σί­ευ­μα της The Australian, η γλωσ­σι­κή του σχέση με τα ελ­λη­νι­κά πα­ρέ­μει­νε πε­ρισ­σό­τε­ρο συν­δε­δε­μέ­νη με την οι­κο­γέ­νεια και την κα­θη­με­ρι­νή ζωή, παρά με το λε­ξι­λό­γιο της πο­λι­τι­κής, της επι­στή­μης ή των μα­θη­μα­τι­κών.

Ίσως όμως ακρι­βώς αυτή η διπλή ταυ­τό­τη­τα να απο­τε­λεί ένα από τα πιο εν­δια­φέ­ρο­ντα στοι­χεία της ιστο­ρί­ας τους: μια οι­κο­γέ­νεια βαθιά ρι­ζω­μέ­νη στην Αυ­στρα­λία, χωρίς να έχει απο­κο­πεί από την Κά­λυ­μνο.

Η Κά­λυ­μνος δεν έμει­νε ποτέ πίσω

Παρά την τε­ρά­στια από­στα­ση, ο Μι­χά­λης Χαλ­κί­της δεν ξέ­χα­σε ποτέ τον τόπο από τον οποίο ξε­κί­νη­σε.

Αρ­γό­τε­ρα στη ζωή του επέ­στρε­ψε επεν­δυ­τι­κά στην Κά­λυ­μνο, αγο­ρά­ζο­ντας και ανα­και­νί­ζο­ντας μια σειρά από κα­τα­στή­μα­τα στο νησί. Μετά τον θά­να­τό του, το 2019, οι ιδιο­κτη­σί­ες πέ­ρα­σαν στους γιους του, Γιάν­νη και Νι­κή­τα , οι οποί­οι συ­νέ­χι­σαν την προ­σπά­θεια απο­κα­τά­στα­σής τους.

Η ση­μα­σία αυτών των ακι­νή­των, ωστό­σο, δεν βρί­σκε­ται μόνο στην οι­κο­νο­μι­κή τους αξία. Απο­τε­λούν έναν υλικό δεσμό ανά­με­σα σε δύο κό­σμους: την Κά­λυ­μνο από όπου ξε­κί­νη­σε η οι­κο­γέ­νεια και το Ντάρ­γουιν όπου οι­κο­δο­μή­θη­κε η επι­χει­ρη­μα­τι­κή της πο­ρεία.

Η σχέση του Μι­χά­λη με την κα­λυ­μνια­κή κοι­νό­τη­τα της Αυ­στρα­λί­ας ήταν επί­σης ιδιαί­τε­ρα έντο­νη. Διε­τέ­λε­σε πρό­ε­δρος της Kalymnian Brotherhood of Darwin από το 1980 έως το 1988, ενώ το 2018 τι­μή­θη­κε με το Medal of the Order of Australia (OAM) για την προ­σφο­ρά του στον κα­τα­σκευα­στι­κό κλάδο και στην το­πι­κή κοι­νω­νία.

Η με­γά­λη πρό­κλη­ση: η συ­νέ­χεια της οι­κο­γε­νεια­κής πα­ρά­δο­σης

Ίσως το πιο ου­σια­στι­κό κε­φά­λαιο της ιστο­ρί­ας είναι, τε­λι­κά, αυτό που αφορά το μέλ­λον.

Ο Μι­χά­λης Χαλ­κί­της είχε αντι­λη­φθεί από νωρίς ότι η επι­τυ­χία μιας οι­κο­γε­νεια­κής επι­χεί­ρη­σης δεν εξαρ­τά­ται μόνο από το πώς δη­μιουρ­γεί­ται, αλλά και από το πώς με­τα­βι­βά­ζε­ται στην επό­με­νη γενιά.

Για τον λόγο αυτό είχε ορ­γα­νώ­σει στα­δια­κά τη με­τα­βί­βα­ση πε­ριου­σια­κών στοι­χεί­ων στα παι­διά του και είχε δη­μιουρ­γή­σει ένα πλαί­σιο δια­δο­χής που επέ­τρε­ψε στην HB να συ­νε­χί­σει τη λει­τουρ­γία της χωρίς ανα­στά­τω­ση μετά τον θά­να­τό του.

Σή­με­ρα, ο Γιάν­νης και ο Νι­κή­τας βρί­σκο­νται πλέον στη θέση που κά­πο­τε βρι­σκό­ταν ο πα­τέ­ρας τους. Και το ερώ­τη­μα της δια­δο­χής αφορά πλέον την τρίτη γενιά.

Τα παι­διά του Νι­κή­τα— Michael, Anthony και Georgia — ερ­γά­ζο­νται ήδη στην επι­χεί­ρη­ση, ενώ ένα από τα πέντε παι­διά του Γιάν­νη έχει επί­σης εντα­χθεί σε αυτήν.

Έτσι, αυτό που ξε­κί­νη­σε τη δε­κα­ε­τία του 1960 ως ένα μικρό κα­τα­σκευα­στι­κό εγ­χεί­ρη­μα δύο Κα­λύ­μνιων με­τα­να­στών έχει πλέον εξε­λι­χθεί σε μια οι­κο­γε­νεια­κή επι­χει­ρη­μα­τι­κή ιστο­ρία που δια­νύ­ει την τρίτη γενιά.

«Αν δεν τους πας εκεί, η σύν­δε­ση μπο­ρεί να χαθεί»

Ίσως η πιο συ­γκι­νη­τι­κή διά­στα­ση της ιστο­ρί­ας να βρί­σκε­ται τε­λι­κά όχι στους αριθ­μούς των 50 εκα­τομ­μυ­ρί­ων δο­λα­ρί­ων, στα έργα, στα λα­το­μεία ή στις κα­τα­σκευ­ές, αλλά στην προ­σπά­θεια να μη χαθεί η σχέση με τον τόπο κα­τα­γω­γής.

Πριν από δύο χρό­νια, ο Νι­κή­τας τα­ξί­δε­ψε στην Κά­λυ­μνο μαζί με τη σύ­ζυ­γό του Helen και τα παι­διά τους. Για μια τρίτη γενιά που έχει γεν­νη­θεί και με­γα­λώ­σει στην Αυ­στρα­λία, η Κά­λυ­μνος θα μπο­ρού­σε εύ­κο­λα να με­τα­τρα­πεί σε μια μα­κρι­νή ανα­φο­ρά οι­κο­γε­νεια­κής ιστο­ρί­ας — ένα όνομα που ακού­γε­ται στις οι­κο­γε­νεια­κές συ­ζη­τή­σεις, χωρίς όμως να έχει βιω­μα­τι­κό πε­ριε­χό­με­νο.

Ο Νι­κή­τας θέ­λη­σε να το απο­τρέ­ψει. «Αν δεν τους πά­ρεις εκεί, αν δεν τους δεί­ξεις, είναι πολύ εύ­κο­λο αυτή η σύν­δε­ση να εξα­φα­νι­στεί», ανέ­φε­ρε χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά στην The Australian.

Και ίσως αυτή η φράση συ­μπυ­κνώ­νει ολό­κλη­ρη την ιστο­ρία της οι­κο­γέ­νειας Χαλ­κί­τη.

Από τα σφουγ­γά­ρια και τη θά­λασ­σα της Κα­λύ­μνου, στους δρό­μους, τα ερ­γο­τά­ξια και τα λα­το­μεία του αυ­στρα­λια­νού βορρά. Από δύο αδέλ­φια που έφτα­σαν σε μια μα­κρι­νή και άγνω­στη χώρα, σε μια οι­κο­γε­νεια­κή επι­χεί­ρη­ση με δε­κά­δες εκα­τομ­μύ­ρια δο­λά­ρια ετή­σιο κύκλο ερ­γα­σιών. Και από την πρώτη γενιά των με­τα­να­στών, στη δεύ­τε­ρη και πλέον στην τρίτη γενιά που κα­λεί­ται να απο­φα­σί­σει πώς θα συ­νε­χί­σει αυτή την κλη­ρο­νο­μιά.

Η ιστο­ρία των Μι­χά­λη και Θε­ό­δω­ρου Χαλ­κί­τη είναι, με αυτή την έν­νοια, μια ιστο­ρία Κα­λυ­μνί­ων της δια­σπο­ράς. Μια ιστο­ρία για το πώς η με­τα­νά­στευ­ση δεν ση­μαί­νει απα­ραί­τη­τα το τέλος ενός δε­σμού με την πα­τρί­δα, αλλά μπο­ρεί να δη­μιουρ­γή­σει μια γέ­φυ­ρα που δια­σχί­ζει ηπεί­ρους και γε­νιές.

Και στην πε­ρί­πτω­ση των Χαλ­κί­τη, η γέ­φυ­ρα αυτή ενώ­νει δύο τό­πους που απέ­χουν χι­λιά­δες χι­λιό­με­τρα: την Κά­λυ­μνο του Αι­γαί­ου με το Ντάρ­γουιν της Βό­ρειας Αυ­στρα­λί­ας.

Μια δια­δρο­μή που ξε­κί­νη­σε με δύο αδέλ­φια και λίγα ερ­γα­λεία και εξε­λί­χθη­κε, μέσα σε πε­ρισ­σό­τε­ρες από έξι δε­κα­ε­τί­ες, σε μια οι­κο­γε­νεια­κή επι­χει­ρη­μα­τι­κή πα­ρα­κα­τα­θή­κη που σή­με­ρα συ­νε­χί­ζει να γρά­φει το επό­με­νο κε­φά­λαιό της.

Ανα­δη­μο­σιεύ­ου­με πλή­ρες το εν­δια­φέ­ρον δη­μο­σί­ευ­μα“How Two Greek Brothers From Kalymnos Built a $50m Darwin Construction Empire” της Natalie Martin αρ­χι­συ­ντά­κτριας και δη­μο­σιο­γρά­φου στους Greek City Times, με­τα­φρα­σμέ­νο στην Ελ­λη­νι­κή

Πώς δύο Έλ­λη­νες αδελ­φοί από την Κά­λυ­μνο δη­μιούρ­γη­σαν μια κα­τα­σκευα­στι­κή αυ­το­κρα­το­ρία 50 εκατ. δο­λα­ρί­ων

της Natalie Martin*

Όταν ο Μι­χα­ήλ «Μικ» Χαλ­κί­της έφτα­σε στην Αυ­στρα­λία από το ελ­λη­νι­κό νησί της Κα­λύ­μνου τη δε­κα­ε­τία του 1950, το Ντάρ­γουιν ήταν μια μικρή, απο­μα­κρυ­σμέ­νη πόλη στον βορρά της χώρας και ήταν δύ­σκο­λο να φα­ντα­στεί κα­νείς τη ζωή που τε­λι­κά θα οι­κο­δο­μού­σε εκεί.

Ο ίδιος και ο αδελ­φός του, Θο­δω­ρής (Theo), άρ­χι­σαν να ανα­λαμ­βά­νουν ερ­γο­λα­βί­ες κα­τα­σκευών το 1960, έχο­ντας ελά­χι­στα πε­ρισ­σό­τε­ρα από έναν αε­ρο­συ­μπιε­στή και ένα κο­μπρε­σέρ. Πε­ρισ­σό­τε­ρες από έξι δε­κα­ε­τί­ες αρ­γό­τε­ρα, η επι­χεί­ρη­ση που ίδρυ­σαν έχει εξε­λι­χθεί στον όμιλο HB Group, μία από τις ση­μα­ντι­κές ιδιω­τι­κές κα­τα­σκευα­στι­κές εται­ρεί­ες και εται­ρεί­ες δο­μι­κών υλι­κών στη Βό­ρεια Επι­κρά­τεια της Αυ­στρα­λί­ας.

Ένα αφιέ­ρω­μα του δη­μο­σιο­γρά­φου Damon Kitney, που δη­μο­σιεύ­θη­κε αυτή την εβδο­μά­δα στην The Australian, έδωσε μια ει­κό­να για το μέ­γε­θος αυτής της με­τα­μόρ­φω­σης. Η HB απα­σχο­λεί σή­με­ρα πε­ρισ­σό­τε­ρους από 140 ερ­γα­ζο­μέ­νους και έχει ετή­σιο κύκλο ερ­γα­σιών πε­ρί­που 50 εκα­τομ­μυ­ρί­ων δο­λα­ρί­ων, με δρα­στη­ριό­τη­τες που εκτεί­νο­νται στο σκυ­ρό­δε­μα, τη λα­τό­μευ­ση, τα οι­κο­δο­μι­κά υλικά, τις με­τα­φο­ρές και τα ακί­νη­τα. Την επι­χεί­ρη­ση διευ­θύ­νουν σή­με­ρα οι γιοι του Μι­χά­λη Γιάν­νης και Νι­κή­τας Χαλ­κί­της.

Όμως η ιστο­ρία της οι­κο­γέ­νειας Χαλ­κί­τη απο­τε­λεί μέρος ενός πολύ με­γα­λύ­τε­ρου κε­φα­λαί­ου της ελ­λη­νο­αυ­στρα­λια­νής ιστο­ρί­ας.

Τόσο ο Μι­χά­λης όσο και ο Θο­δω­ρής γεν­νή­θη­καν στην Κά­λυ­μνο, το νησί των Δω­δε­κα­νή­σων, του οποί­ου η οι­κο­νο­μία και η ταυ­τό­τη­τα δια­μορ­φώ­θη­καν για πολ­λές γε­νιές από την πα­ρά­δο­ση της σπογ­γα­λιεί­ας. Ο Θο­δω­ρής έφτα­σε πρώ­τος στην Αυ­στρα­λία, ανά­με­σα στους Κα­λύ­μνιους που οδη­γή­θη­καν στη βό­ρεια Αυ­στρα­λία τη δε­κα­ε­τία του 1950, στο πλαί­σιο των προ­σπα­θειών να αξιο­ποι­η­θεί η με­σο­γεια­κή τε­χνο­γνω­σία τους στις κα­τα­δύ­σεις στη βιο­μη­χα­νία συλ­λο­γής μαρ­γα­ρι­το­φό­ρου οστρά­κου. Ο Μι­χά­λης ακο­λού­θη­σε αρ­γό­τε­ρα και αρ­χι­κά έκανε όποια δου­λειά μπο­ρού­σε να βρει, με­τα­ξύ άλλων ως ερ­γά­της σε έναν απο­μο­νω­μέ­νο σταθ­μό εκτρο­φής βο­οει­δών στη Βό­ρεια Επι­κρά­τεια.

Το εγ­χεί­ρη­μα με τους Κα­λύ­μνιους δύτες ήταν βρα­χύ­βιο, όμως η με­τα­νά­στευ­ση που συ­νέ­βα­λε να ξε­κι­νή­σει δεν ήταν. Το ABC News ανέ­φε­ρε νω­ρί­τε­ρα φέτος ότι πε­ρί­που δώ­δε­κα Κα­λύ­μνιοι άν­δρες με­τα­φέρ­θη­καν αρ­χι­κά στο Ντάρ­γουιν και το Μπρουμ τη δε­κα­ε­τία του 1950 για τη συλ­λο­γή μαρ­γα­ρι­το­φό­ρου οστρά­κου. Οι συν­θή­κες ήταν πολύ δια­φο­ρε­τι­κές από εκεί­νες του Αι­γαί­ου και το εγ­χεί­ρη­μα δεν ευ­δο­κί­μη­σε, όμως οι με­τα­νά­στες βρή­καν ερ­γα­σία στη στε­ριά και ακο­λού­θη­σαν πε­ρισ­σό­τε­ρες οι­κο­γέ­νειες. Το Ντάρ­γουιν θα γι­νό­ταν τε­λι­κά πα­τρί­δα της, όπως την πε­ρι­γρά­φει το ABC, με­γα­λύ­τε­ρης κα­λυ­μνια­κής πα­ροι­κί­ας στον κόσμο εκτός Κα­λύ­μνου.

Για τους αδελ­φούς Χαλ­κί­τη, η ευ­και­ρία βρέ­θη­κε στον κα­τα­σκευα­στι­κό κλάδο.

Η HB ξε­κί­νη­σε με έργα πο­λι­τι­κού μη­χα­νι­κού, ανα­λαμ­βά­νο­ντας χω­μα­τουρ­γι­κά έργα, απο­χε­τευ­τι­κά δί­κτυα, κρα­σπε­δώ­σεις, γέ­φυ­ρες και άλλες υπο­δο­μές σε ολό­κλη­ρη τη Βό­ρεια Επι­κρά­τεια και την πε­ριο­χή Κί­μπερ­λι. Με την πά­ρο­δο του χρό­νου, η οι­κο­γέ­νεια επε­κτά­θη­κε και στην πα­ρα­γω­γή των υλι­κών που χρεια­ζό­ταν για την προ­μή­θεια των δικών της έργων. Η HB Concrete ει­σήλ­θε στην αγορά το 1992, ενώ τον επό­με­νο χρόνο ο όμι­λος απέ­κτη­σε τη λα­το­μι­κή του δρα­στη­ριό­τη­τα. Σή­με­ρα, οι μο­νά­δες πα­ρα­γω­γής σκυ­ρο­δέ­μα­τος λει­τουρ­γούν στο Winnellie και το Yarrawonga, ενώ το λα­το­μείο της εται­ρεί­ας στον Arnhem Highway προ­μη­θεύ­ει αδρα­νή υλικά και άλλα οι­κο­δο­μι­κά υλικά σε ολό­κλη­ρη την πε­ριο­χή.

Η ιστο­ρία της εται­ρεί­ας συν­δέ­ε­ται επί­σης με ένα από τα γε­γο­νό­τα που κα­θό­ρι­σαν το σύγ­χρο­νο Ντάρ­γουιν.

Ο κυ­κλώ­νας Tracy έπλη­ξε την πόλη την πα­ρα­μο­νή των Χρι­στου­γέν­νων του 1974, κα­τα­στρέ­φο­ντας πε­ρί­που το 70% των κτι­ρί­ων του Ντάρ­γουιν και το 80% των κα­τοι­κιών του. Μόλις πε­ρί­που το 6% των σπι­τιών πα­ρέ­μει­ναν κα­τοι­κή­σι­μα. Η Επι­τρο­πή Ανα­συ­γκρό­τη­σης του Ντάρ­γουιν ιδρύ­θη­κε τον Φε­βρουά­ριο του 1975 και επέ­βλε­ψε την ανοι­κο­δό­μη­ση ή επι­σκευή πε­ρισ­σό­τε­ρων από 2.500 κα­τοι­κιών κατά τα επό­με­να τρία χρό­νια.

Η HB ήταν με­τα­ξύ των το­πι­κών ερ­γο­λά­βων που συμ­με­τεί­χαν στην οι­κο­δό­μη­ση της πόλης που ανα­δύ­θη­κε τις δε­κα­ε­τί­ες μετά τον κυ­κλώ­να. Η επι­χεί­ρη­ση ανέ­λα­βε στη συ­νέ­χεια έργα που συν­δέ­ο­νταν με την επέ­κτα­ση των βό­ρειων προ­α­στί­ων του Ντάρ­γουιν και ερ­γά­στη­κε για χρό­νια στην κα­τα­σκευή αυ­το­κι­νη­το­δρό­μων μέσα από το Εθνι­κό Πάρκο Kakadu. Οι ση­με­ρι­νές δρα­στη­ριό­τη­τές της πε­ρι­λαμ­βά­νουν έργα που κυ­μαί­νο­νται από νο­σο­κο­μεία και εμπο­ρι­κές ανα­πτύ­ξεις έως δρό­μους και κα­τα­σκευ­ές που σχε­τί­ζο­νται με την άμυνα.

Για τον Νι­κή­τα Χαλ­κί­τη, ο οποί­ος εντά­χθη­κε στην οι­κο­γε­νεια­κή εται­ρεία το 1986, σε ηλι­κία 25 ετών, η επι­χεί­ρη­ση ήταν κάτι στο οποίο μπήκε από τα χα­μη­λά και όχι κάτι που κλη­ρο­νό­μη­σε πίσω από ένα γρα­φείο. Ξε­κί­νη­σε βοη­θώ­ντας έναν το­πο­γρά­φο, στη συ­νέ­χεια ανέ­λα­βε την οδή­γη­ση ενός βυ­τιο­φό­ρου νερού και μέσα σε λίγα χρό­νια δι­ηύ­θυ­νε ερ­γο­τά­ξια. Ο με­γα­λύ­τε­ρος αδελ­φός του, Γιάν­νης, είχε εντα­χθεί στην εται­ρεία το 1978.

Ο Νι­κή­τας ανήκε σε μια γενιά που μπο­ρού­σε να κι­νεί­ται ευ­κο­λό­τε­ρα ανά­με­σα στον κόσμο των γο­νιών της, οι οποί­οι ήταν με­τα­νά­στες, και στους θε­σμούς της χώρας στην οποία είχε με­γα­λώ­σει. Η αγ­γλι­κή γλώσ­σα τού έδωσε μια άνεση στην επι­κοι­νω­νία με την κυ­βέρ­νη­ση και τον επι­χει­ρη­μα­τι­κό κόσμο, την οποία ο πα­τέ­ρας του χρειά­στη­κε να απο­κτή­σει στα­δια­κά. Τα ελ­λη­νι­κά του ήταν δια­φο­ρε­τι­κά. Δεν φοί­τη­σε σε ελ­λη­νι­κό σχο­λείο και έμαθε τη γλώσ­σα στο σπίτι, με απο­τέ­λε­σμα, όπως είπε στην The Australian, να αι­σθά­νε­ται άνετα με το λε­ξι­λό­γιο της οι­κο­γέ­νειας και της κα­θη­με­ρι­νής ζωής, αλλά λι­γό­τε­ρο εξοι­κειω­μέ­νος με τη γλώσ­σα της πο­λι­τι­κής, της επι­στή­μης ή των μα­θη­μα­τι­κών.

Ο Μι­χά­λης εν τω με­τα­ξύ, δεν απο­μα­κρύν­θη­κε ποτέ εντε­λώς από την Κά­λυ­μνο.

Αρ­γό­τε­ρα στη ζωή του αγό­ρα­σε και ανα­καί­νι­σε μια σειρά κα­τα­στη­μά­των στο νησί. Μετά τον θά­να­τό του, το 2019, τα ακί­νη­τα πέ­ρα­σαν στους Γιάν­νη και Νι­κή­τα οι οποί­οι συ­νέ­χι­σαν την απο­κα­τά­στα­σή τους. Η εμπο­ρι­κή τους αξία φαί­νε­ται σχε­δόν δευ­τε­ρεύ­ου­σα. Πα­ρα­μέ­νουν ένας απτός σύν­δε­σμος με τον τόπο που ο πα­τέ­ρας τους εγκα­τέ­λει­ψε, προ­τού οι­κο­δο­μή­σει το με­γα­λύ­τε­ρο μέρος της ζωής του στην άλλη άκρη του κό­σμου.

Η θέση του Μι­χά­λη στην κοι­νω­νία ξε­περ­νού­σε τα όρια της οι­κο­γε­νεια­κής εται­ρεί­ας. Διε­τέ­λε­σε πρό­ε­δρος της Κα­λυ­μνια­κής Αδελ­φό­τη­τας του Ντάρ­γουιν από το 1980 έως το 1988 και το 2018 τι­μή­θη­κε με το Με­τάλ­λιο του Τάγ­μα­τος της Αυ­στρα­λί­ας (Medal of the Order of Australia) για την προ­σφο­ρά του στον κλάδο των οι­κο­δο­μών και των κα­τα­σκευών και στην κοι­νω­νία.

Είχε επί­σης σχε­διά­σει προ­σε­κτι­κά τι θα συ­νέ­βαι­νε με την οι­κο­γε­νεια­κή επι­χεί­ρη­ση μετά τον θά­να­τό του. Χρό­νια πριν από τον θά­να­τό του, άρ­χι­σε να με­τα­βι­βά­ζει ακί­νη­τα στα παι­διά του και δη­μιούρ­γη­σε μια δομή δια­δο­χής που επέ­τρε­ψε στην HB να συ­νε­χί­σει τη λει­τουρ­γία της χωρίς δια­κο­πές.

Τώρα ο Γιάν­νης και ο Νι­κή­τας αντι­με­τω­πί­ζουν το ίδιο ερώ­τη­μα από την άλλη πλευ­ρά.

Και τα τρία παι­διά του Νι­κή­τα —ο Μάικλ, ο Άντο­νι και η Τζόρ­τζια— ερ­γά­ζο­νται στην επι­χεί­ρη­ση, ενώ ένα από τα πέντε παι­διά του Γιάν­νη ερ­γά­ζε­ται σή­με­ρα μαζί του. Η οι­κο­γέ­νεια συ­ζη­τά ήδη πώς θα μπο­ρού­σε να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί η επό­με­νη με­τα­βί­βα­ση της ιδιο­κτη­σί­ας.

Υπάρ­χει όμως και μια άλλη κλη­ρο­νο­μιά που απα­σχο­λεί τον Νι­κή­τα.

Πριν από δύο χρό­νια, τα­ξί­δε­ψε στην Κά­λυ­μνο μαζί με τη σύ­ζυ­γό του, Έλεν, και τα παι­διά τους. Για μια τρίτη γενιά που με­γά­λω­σε στην Αυ­στρα­λία, το νησί θα μπο­ρού­σε εύ­κο­λα να είχε με­τα­τρα­πεί σε κάτι πε­ρισ­σό­τε­ρο από ένα όνομα στην οι­κο­γε­νεια­κή ιστο­ρία. Εκεί­νος ήθελε να δουν οι ίδιοι τον τόπο. «Αν δεν τους πας εκεί, αν δεν τους το δεί­ξεις, είναι πολύ εύ­κο­λο να χαθεί αυτή η σύν­δε­ση», δή­λω­σε στην The Australian.

Για μια οι­κο­γέ­νεια της οποί­ας η αυ­στρα­λια­νή ιστο­ρία ξε­κί­νη­σε με δύο αδελ­φούς από την Κά­λυ­μνο, αυτή η σύν­δε­ση εκτεί­νε­ται πλέον σε τρεις γε­νιές, χι­λιά­δες χι­λιό­με­τρα και σε με­γά­λο μέρος της υλι­κής ανά­πτυ­ξης του σύγ­χρο­νου Ντάρ­γουιν.

Πηγή: kalymnos-news.gr