Airbnb: Φρένο στις βραχυχρόνιες μισθώσεις, γκάζι στις τουριστικές μονάδες σε ακατοίκητα νησιά από το χωροταξικό για τον τουρισμό

Περιο­ρι­σμό στο Airbnb κι ενοι­κια­ζό­μενα δωμάτια, πράσινο τέλος σε ξενο­δο­χεία και κατα­λύ­ματα και αλλαγές στις επι­δο­τή­σεις φέρνει το νέο Ειδικό Χωρο­τα­ξικό Πλάσιο για τον του­ρι­σμό

Πλαφόν στις βρα­χυ­χρό­νιες μισθώ­σεις τύπου Airbnb, εισα­γωγή της έννοιας του «Σπο­ρα­δι­κού Ξενο­δο­χείου» και «πράσινο» τέλος σε όλες τις του­ρι­στι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες ειση­γεί­ται το νέο Ειδικό Χωρο­τα­ξικό Πλαίσιο (ΕΧΠ) για τον Του­ρι­σμό.

Σύμφωνα με την Κοινή Υπουρ­γική Απόφαση και τη Στρα­τη­γική Μελέτη Περι­βαλ­λο­ντι­κών Επι­πτώ­σεων που τέθηκαν χθες σε δημόσια δια­βού­λευση έως τις 15 Σεπτεμ­βρίου από τα Υπουρ­γεία Περι­βάλ­λο­ντος και Του­ρι­σμού, η χώρα χωρί­ζε­ται σε πέντε κατη­γο­ρίες, ανάλογα με τον βαθμό επι­βά­ρυν­σης και για καθεμία ορί­ζο­νται νέες κατευ­θύν­σεις ανά­πτυ­ξης.

Airbnb

Στο «κόκκινο» τοπο­θε­τού­νται 18 περιο­χές οι οποίες κρί­νο­νται ως «κορε­σμέ­νες» και για πρώτη φορά κατη­γο­ριο­ποιού­νται ξεχω­ρι­στά ως «περιο­χές ελέγχου». Στις εκτός σχεδίου κορε­σμέ­νες περιο­χές προ­τεί­νε­ται περιο­ρι­σμός της δημιουρ­γίας νέων εγκα­τα­στά­σεων ή χρήσεων μη συμ­βα­τών με την του­ρι­στική δρα­στη­ριό­τητα (ιδίως βιο­μη­χα­νι­κές και βιο­τε­χνι­κές εγκα­τα­στά­σεις, εγκα­τα­στά­σεις χον­δρι­κού εμπο­ρίου, κτίρια και γήπεδα απο­θή­κευ­σης, κτη­νο­τρο­φι­κές εγκα­τα­στά­σεις). Άλλες 84 χαρα­κτη­ρί­ζο­νται ως «ανα­πτυγ­μέ­νες», για τις οποίες μπαί­νουν επίσης περιο­ρι­σμοί ως προς τη δόμηση και στην ποιό­τητα των κατα­λυ­μά­των.

Επι­πλέον, προ­τεί­νε­ται η επιβολή τέλους υπέρ του Πρά­σι­νου Ταμείου, επί των δρα­στη­ριο­τή­των του του­ρι­σμού, συμπε­ρι­λαμ­βα­νό­με­νων των βρα­χυ­χρό­νιων μισθώ­σεων (γνωστές ως Airbnb) και των απλών ενοι­κια­ζό­με­νων δωμα­τίων, με σκοπό τη χρη­μα­το­δό­τηση ανα­πλά­σεων και υπο­δο­μών. Επίσης, προ­τεί­νε­ται περιο­ρι­σμός στον αριθμό των Airbnb και ακι­νή­των με βρα­χυ­χρό­νια μίσθωση αλλά και στον αριθμό των ενοι­κια­ζό­με­νων δωμα­τίων, ως ποσοστό των του­ρι­στι­κών κλινών, δίχως να δίνο­νται περισ­σό­τε­ρες λεπτο­μέ­ρειες.

Επι­δο­τή­σεις του­ρι­στι­κών δρα­στη­ριο­τή­των

Παράλ­ληλα, επι­χει­ρεί­ται να συν­δε­θεί η δυνα­τό­τητα επι­δο­τή­σεων μιας του­ρι­στι­κής επι­χεί­ρη­σης (μέσω ΕΣΠΑ, Ταμείου Ανά­καμ­ψης κλπ.) με την περιοχή όπου βρί­σκε­ται και την ποιο­τική της δια­βάθ­μιση (αστέρια). Ειδι­κό­τερα, προ­τεί­νε­ται ότι, επεν­δύ­σεις που αφορούν στην κατα­σκευή νέων μονάδων ή στην επέ­κταση παλαιών δεν θα επι­δο­τού­νται εάν βρί­σκο­νται εντός κορε­σμέ­νων περιο­χών (αλλιώς «περιο­χές ελέγχου»). Αντί­στοι­χες επεν­δύ­σεις σε ανα­πτυγ­μέ­νες περιο­χές θα ενι­σχύ­ο­νται μόνο εάν αφορούν κατα­λύ­ματα άνω των 4 αστέρων, ενώ σε όλες τις υπό­λοι­πες θα μπορούν να επι­δο­τού­νται και του­ρι­στι­κές επεν­δύ­σεις άνω των 3 αστέρων.

Σε κορε­σμέ­νες περιο­χές θα δίνο­νται επι­δο­τή­σεις για έργα που αφορούν στον εκσυγ­χρο­νι­σμό ξενο­δο­χεια­κών μονάδων μόνο εάν ανήκουν ή ανα­βαθ­μί­ζο­νται σε κατη­γο­ρία του­λά­χι­στον 4 αστέρων. Για όλες τις υπό­λοι­πες περιο­χές οι επι­δο­τή­σεις θα αφορούν κατα­λύ­ματα άνω των 3 αστέρων. Όταν η ίδρυση και ο εκσυγ­χρο­νι­σμός μιας ολο­κλη­ρω­μέ­νης μορφής ξενο­δο­χεια­κής μονάδας αφορά παρα­δο­σιακά κτίρια ή όσα έχουν χαρα­κτη­ρι­στεί δια­τη­ρη­τέα, τότε προ­τεί­νε­ται να επι­δο­τού­νται όσα έργα ανήκουν ή ανα­βαθ­μί­ζο­νται σε κατη­γο­ρία άνω των 3 αστέρων εάν βρί­σκο­νται σε κορε­σμέ­νες ή ανε­πτυγ­μέ­νες περιο­χές και του­λά­χι­στον 2 αστέρων στις υπό­λοι­πες. Αντι­στοί­χως, θα ενι­σχύ­ο­νται και νέου τύπου επεν­δύ­σεις που προ­βλέ­πει το νέο ΕΧΠ Του­ρι­σμού για «Δίκτυα και συστά­δες (cluster) του­ρι­στι­κών προ­ο­ρι­σμών» σε περιο­χές ανε­πτυγ­μέ­νες και ανα­πτυσ­σό­με­νες.

Σπο­ρα­δικό ξενο­δο­χείο

Επι­πλέον, θεσπί­ζε­ται η έννοια του «Σπο­ρα­δι­κού ξενο­δο­χείου» παρέ­χο­ντας τη δυνα­τό­τητα δημιουρ­γίας Σύν­θε­των Του­ρι­στι­κών Κατα­λυ­μά­των (δηλαδή υπο­δο­μών ξενο­δο­χείων που συν­δυά­ζουν επι­πλω­μέ­νες κατοι­κίες για ενοι­κί­αση ή πώληση και εγκα­τα­στά­σεις ειδικής του­ρι­στι­κής υπο­δο­μής) εντός εγκα­τα­λε­λειμ­μέ­νων οικι­σμών προ­ϋ­φι­στα­μέ­νων του 1923 ή με πλη­θυ­σμό κάτω από 2.000 κατοί­κους, με υπο­χρέ­ωση ανά­πλα­σής τους. Αφορά οικι­σμούς που υπάρ­χουν διά­σπαρ­τοι στην Ελλάδα, όπως σε Τήνο, Ρόδο, Σφακιά, Καστο­ριά, Γρεβενά, Πελο­πόν­νησο κ.ά. Προ­ϋ­πο­θέ­τει ωστόσο νομο­θε­τική ρύθμιση για τα κρι­τή­ρια επι­λο­γής τους, τον τρόπο από­κτη­σης ακι­νή­των, τα πολε­ο­δο­μικά και οικο­νο­μικά κίνητρα κλπ.

Βρα­χο­νη­σί­δες, ακα­τοί­κητα νησιά και παρά­κτια ζώνη

Όσον αφορά στις βρα­χο­νη­σί­δες και στα ακα­τοί­κητα νησιά κάτω των 300 στρεμ­μά­των παρα­μέ­νουν εκτός του­ρι­στι­κού …κάδρου καθώς δεν θα επι­τρέ­πε­ται κανένα είδος ανά­πτυ­ξης. Ωστόσο για τα ακα­τοί­κητα νησιά έκτασης άνω των 300 στρεμ­μά­των επι­τρέ­πο­νται Οργα­νω­μέ­νοι Υπο­δο­χείς Του­ρι­στι­κών Δρα­στη­ριο­τή­των, ήπιας ανά­πτυ­ξης.

Στις παρά­κτιες ζώνες της ηπει­ρω­τι­κής χώρας και των νήσων, σε βάθος 500 μέτρων από τη γραμμή αιγια­λού _ λαμ­βά­νο­ντας υπόψη την εξέλιξη της ανόδου της στάθμης της θάλασ­σας λόγω κλι­μα­τι­κής αλλαγής _ θα απα­γο­ρευ­τεί η εγκα­τά­σταση κτιρίων μόνιμου χαρα­κτήρα σε υψό­με­τρο μικρό­τερο του υψο­μέ­τρου του αιγια­λού, προ­σαυ­ξη­μένο κατά 60 εκα­το­στά.

Οργα­νω­μέ­νες μορφές του­ρι­σμού

Επίσης, σε οργα­νω­μέ­νες μορφές ανά­πτυ­ξης του­ρι­σμού (ΟΜΑΤ) στις οποίες περι­λαμ­βά­νο­νται οργα­νω­μέ­νοι υπο­δο­χείς, σύνθετα του­ρι­στικά κατα­λύ­ματα κ.ά. θα επι­τρέ­πο­νται αιο­λι­κές εγκα­τα­στά­σεις, ενώ θα μπορούν να ενσω­μα­τώ­νουν και τμήματα προ­στα­τευό­με­νων περιο­χών. Προ­τεί­νε­ται ακόμη αύξηση των εγκα­τα­στά­σεων γκολφ, ανά­πτυξη συνε­δρια­κού του­ρι­σμού σε ανα­πτυγ­μένα και ανα­πτυσ­σό­μενα αστικά κέντρα με δυνα­τό­τητα αύξησης βασικών

πολε­ο­δο­μι­κών όρων (συντε­λε­στής δόμησης, συντε­λε­στής όγκου), αξιο­ποί­ηση ανε­νερ­γών λατο­μείων για του­ρι­στι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες κλπ.

Εντός των πόλεων, σε περί­πτωση από­συρ­σης απα­ξιω­μέ­νων του­ρι­στι­κών μονάδων θα δίνεται η δυνα­τό­τητα μετα­φο­ράς συντε­λε­στή δόμησης και επα­να­κα­τα­σκευής τους στην ίδια θέση με τον συντε­λε­στή που ίσχυε όταν είχαν αδειο­δο­τη­θεί. Επι­πλέον, παρα­δο­σιακά κτί­σματα θα μπορούν να μετα­τρα­πούν σε του­ρι­στικά κατα­λύ­ματα σε περιο­χές αμιγούς και γενικής κατοι­κίας.

Χωρική οργά­νωση του­ρι­στι­κών κατα­λυ­μά­των ανά περιοχή

(Α) Περιο­χές ελέγχου (κορε­σμέ­νες).

Σε αυτές περι­λαμ­βά­νο­νται οι: παραλία Πιερίας, τμήμα της Σκιάθου και της Κέρ­κυ­ρας (κοντά στην πόλη), Ζάκυν­θος (δημο­τι­κές ενό­τη­τες Ζακυν­θίων, Αρκα­δίων και Λαγανά), Ερμού­πολη Σύρου, Σαντο­ρίνη (Θήρα και Οία), Ανα­το­λική Κως, Μύκονος, Ρόδος (Αφάντου, Ιαλυσός, Καλ­λι­θέα), Νότια Τήνος, Μάλια και Χερ­σό­νη­σος Ηρα­κλείου και Νέα Κυδωνία Χανίων.

Μέχρι τον καθο­ρι­σμό χρήσεων γης, όρων και περιο­ρι­σμών δόμησης στις εκτός σχεδίου περιο­χές, για την ανέ­γερση νέων ξενο­δο­χείων το ελά­χι­στο απαι­τού­μενο εμβαδόν γηπέδου αυξά­νε­ται σε 16 στρέμ­ματα. Στις ίδιες περιο­χές εντός του δικτύου Natura 2000 η ανά­πτυξη νέων του­ρι­στι­κών υπο­δο­μών επι­τρέ­πε­ται μόνο μετά τον καθο­ρι­σμό σχεδίων δια­χεί­ρι­σης.

Επι­τρε­πό­μενη κατα­σκευή νέων κατα­λυ­μά­των σε κατη­γο­ρίες 4 και 5 αστέρων. Μεταξύ άλλων, επι­τρέ­πε­ται εκσυγ­χρο­νι­σμός υφι­στά­με­νων μονάδων, ανα­βάθ­μιση σε 4 ή 5 αστέρων/κλει­διών και η μετα­τροπή τους σε ΟΜΑΤ. Προ­τεί­νε­ται μερική ή ολική από­συρση απα­ξιω­μέ­νων ή εγκα­τα­λε­λειμ­μέ­νων κτιρίων και του­ρι­στι­κών εγκα­τα­στά­σεων, ή και κατε­δά­φισή τους εάν προ­σβάλ­λουν το τοπίο κλπ.

(Β) Ανα­πτυγ­μέ­νες περιο­χές:

Προ­βλέ­πο­νται τα ίδια με τις κορε­σμέ­νες περιο­χές, με τη διαφορά ότι στις εκτός σχεδίου περιο­χές για την ανέ­γερση νέων ξενο­δο­χείων (4 και 5 αστέρων) το ελά­χι­στο απαι­τού­μενο εμβαδόν γηπέδου ορί­ζε­ται στα 12 στρέμ­ματα, σημα­ντικά μικρό­τερο από τα 20 στρέμ­ματα που προ­έ­βλεπε το ΕΧΠ του 2013, το οποίο είχε ακυ­ρω­θεί από το ΣτΕ. Επι­πλέον προ­ω­θεί­ται παροχή κινή­τρων για τη μετα­τροπή παρα­δο­σια­κών ή δια­τη­ρη­τέων κτιρίων σε ξενο­δο­χεια­κές μονάδες

(Γ) Ανα­πτυσ­σό­με­νες περιο­χές:

Προ­τεί­νο­νται οι ίδιες δυνα­τό­τη­τες με την κατη­γο­ρία (Β) με τη διαφορά ότι επι­τρέ­πε­ται δόμηση νέων κατα­λυ­μά­των σε κατη­γο­ρίες 3, 4 και 5 αστέρων, δίχως ωστόσο να γίνεται αναφορά σε επι­τρε­πό­μενη αρτιό­τητα ή περιο­ρι­σμούς σε εντός σχεδίου περιο­χές, καθώς και επέ­κταση υφι­στά­με­νων μονάδων των ίδιων κατη­γο­ριών. Προ­βλέ­πε­ται αξιο­ποί­ηση εγκα­τα­λε­λειμ­μέ­νων οικι­σμών αρχι­τε­κτο­νι­κού ενδια­φέ­ρο­ντος, με τη μετα­τροπή κτιρίων σε κατα­λύ­ματα (του­λά­χι­στον 3 αστέρων) ή και με νέες μεγα­λύ­τε­ρου μεγέ­θους επεν­δύ­σεις με κίνητρα προς τους σημε­ρι­νούς ιδιο­κτή­τες ή τους ενδια­φε­ρό­με­νους επεν­δυ­τές (π.χ. προ­σαύ­ξηση της δόμησης κατά εμβαδόν ίσο με το 20% της υλο­ποι­η­μέ­νης). Στα νησιά της κατη­γο­ρίας η μέγιστη δυνα­μι­κό­τητα των μονάδων θα φτάνει τις 100 κλίνες.

(Δ) Περιο­χές με δυνα­τό­τη­τες ανά­πτυ­ξης:

Επι­τρέ­πε­ται κατα­σκευή νέων κατα­λυ­μά­των, επέ­κταση και εκσυγ­χρο­νι­σμός υφι­στά­με­νων σε κατη­γο­ρίες 3, 4 και 5 αστέρων και στα νησιά έως 100 κλίνες. Προ­τεί­νο­νται κίνητρα για ανά­πτυξη ειδικών μορφών του­ρι­σμού, μετα­τροπή παρα­δο­σια­κών ή δια­τη­ρη­τέων κτιρίων σε ξενο­δο­χεια­κές μονάδες και αξιο­ποί­ηση εγκα­τα­λε­λειμ­μέ­νων οικι­σμών (όπως στην κατη­γο­ρία Γ).

(Ε) Μη ανα­πτυγ­μέ­νες περιο­χές:

Προ­βλέ­πε­ται παροχή κινή­τρων με ευνοϊ­κό­τε­ρους όρους δόμησης (π.χ. υπό προ­ϋ­πο­θέ­σεις έως και 10% μεγα­λύ­τε­ρος συντε­λε­στής δόμησης, κάλυψη, ύψος, όγκος) μείωση των απαι­τού­με­νων κρι­τη­ρίων κτι­ριο­δο­μι­κής και πολε­ο­δο­μι­κής ανα­βάθ­μι­σης του­ρι­στι­κών κατα­λυ­μά­των κ.λπ.. Επίσης, προ­ω­θεί­ται ανά­πτυξη ειδικών μορφών του­ρι­σμού και αξιο­ποί­ηση εγκα­τα­λε­λειμ­μέ­νων οικι­σμών.

Τι επι­τρέ­πε­ται στις περιο­χές Natura

Tο προ­τει­νό­μενο ΕΧΠ για τον Του­ρι­σμό δίνει συγκε­κρι­μέ­νες κατευ­θύν­σεις για περιο­χές του Εθνικού Συστή­μα­τος Προ­στα­τευό­με­νων Περιο­χών όπως την απα­γό­ρευση ανά­πτυ­ξης νέων του­ρι­στι­κών υπο­δο­μών στις περιο­χές ελέγχου που υπά­γο­νται στο δίκτυο Natura 2000, μέχρι τον καθο­ρι­σμό σχεδίων δια­χεί­ρι­σης.

Εν τούτοις, όπως ανα­φέ­ρε­ται στην υπό δια­βού­λευση ΣΜΠΕ, του­ρι­στι­κές εγκα­τα­στά­σεις μπορούν να κατα­λά­βουν μέρος τύπων οικο­τό­πων (εκτός των περιο­χών προ­τε­ραιό­τη­τας), άρα και να μειώ­σουν την έκτασή τους.

Όπως σημειώ­νε­ται στη ΣΜΠΕ, το ΕΧΠ ακο­λου­θεί­ται και από άλλες ενέρ­γειες, άδειες και εγκρί­σεις προ­κει­μέ­νου να αδειο­δο­τη­θούν έργα που περι­λαμ­βά­νο­νται σε αυτό. «Επο­μέ­νως εύλογο είναι, όσον αφορά στα θέματα του Δικτύου Natura 2000 να θέτει γενικές κατευ­θύν­σεις, όρους και περιο­ρι­σμούς που σε συν­δυα­σμό με το σύνολο των δεσμεύ­σεων που προ­κύ­πτουν από την ειδική νομο­θε­σία για τις περιο­χές του Δικτύου Natura 2000 καθώς και την προ­βλε­πό­μενη λεπτο­με­ρέ­στερη ανάλυση που ακο­λου­θεί για την αδειο­δό­τηση ενός εκάστου έργου να εξα­σφα­λί­ζουν πλήρως τη συνοχή και ακε­ραιό­τητα του Δικτύου», επι­ση­μαί­νουν οι συντά­κτες της μελέτης.

Πηγή: ΟΤ