Καφές: Πιο «πικρός» με ΦΠΑ 24% στο τραπέζι – «Υποθήκες» και για άλλες αυξήσεις το φθινόπωρο

«Φου­σκω­μένη» κατά 11% η τιμή του σερ­βι­ρι­ζό­με­νου καφέ από σήμερα – «Σπάει» στα δύο η αγορά της καφε­στί­α­σης – Οι διευ­κρι­νή­σεις της ΑΑΔΕ

Πιο «πικρός» γίνεται από σήμερα ο καφές για όσους θέλουν να τον απο­λαύ­σουν σε μια καφε­τέ­ρια ή σε ένα παρα­δο­σιακό καφε­νείο, ενώ την ίδια ώρα οι επι­χει­ρη­μα­τίες της καφε­στί­α­σης κάνουν λόγο για αθέμιτο αντα­γω­νι­σμό που σε συν­δυα­σμό με την πιθανή νέα ανα­τί­μηση στην πρώτη ύλη εντεί­νει τις πιέσεις στον κλάδο.

Ο συντε­λε­στής ΦΠΑ στο σερ­βι­ρι­ζό­μενο καφέ, τσάι, κακάο, χαμο­μήλι και τα άλλα αφε­ψή­ματα επι­στρέ­φει στο 24% μετά από τέσσερα χρόνια που είχε προ­σγειω­θεί στο 13% λόγω της παν­δη­μίας. Αντί­θετα, στο 13% παρα­μέ­νει μόνιμα ο συντε­λε­στής ΦΠΑ για τον καφέ που θα παραγ­γέλ­νει ο κατα­να­λω­τής με delivery ή όταν θα επι­λέ­γει να τον πάρει take away δηλαδή «στο χέρι». Σημειώ­νε­ται ότι στο 13% παρέ­μεινε ο συντε­λε­στής ΦΠΑ και στα κόμι­στρα των ταξί.

Οι ανα­τι­μή­σεις στον καφέ

Με τη μετα­κό­μιση του ΦΠΑ από το 13% στο 24% o σερ­βι­ρι­ζό­με­νος καφές πωλεί­ται από σήμερα ακρι­βό­τερα κατά 11%. Για παρά­δειγμα ο ελλη­νι­κός καφές σε μια καφε­τέ­ρια που μέχρι χθες κόστιζε 2,5 ευρώ σήμερα πωλεί­ται 2,80 ευρώ ενώ ο freddo espresso των 3,5 ευρώ πωλεί­ται περίπου 4 ευρώ.

Από την άλλη, ορι­σμέ­νες επι­χει­ρή­σεις θέλο­ντας να δια­τη­ρή­σουν το αντα­γω­νι­στικό τους πλε­ο­νέ­κτημα θα επι­χει­ρή­σουν να απορ­ρο­φή­σουν αυτή την αύξηση του ΦΠΑ στον σερ­βι­ρι­ζό­μενο καφέ, του­λά­χι­στον για ένα διά­στημα, με τους ανθρώ­πους της εστί­α­σης να λένε στον ΟΤ ότι το βασικό ζητού­μενο είναι να μην υπο­χω­ρή­σει η ζήτηση.

Διευ­κρι­νι­στική εγκύ­κλιος της ΑΑΔΕ, ξεκα­θα­ρί­ζει το τοπίο στην εστίαση απο­σα­φη­νί­ζο­ντας τις περι­πτώ­σεις που ο ΦΠΑ στον καφέ από σήμερα 1η Ιουλίου θα παρα­μεί­νει μόνιμα μειω­μέ­νος στο 13%, αλλά και πότε οι κατα­να­λω­τές θα πλη­ρώ­νουν τον καφέ με τον κανο­νικό συντε­λε­στή ΦΠΑ 24%.

Όπως διευ­κρι­νί­ζει η ΑΑΔΕ:

– Από την 1η Ιουλίου 2024 εφαρ­μό­ζε­ται ο κανο­νι­κός συντε­λε­στής ΦΠΑ 24% στην επι­τό­πια κατα­νά­λωση (σερ­βι­ρι­ζό­μενα) κάθε είδους καφέδων, κακάο, τσαγιού, χαμο­μη­λιού και λοιπών αφε­ψη­μά­των και συνεπώς, ο κανο­νι­κός συντε­λε­στής ΦΠΑ 24% εφαρ­μό­ζε­ται σε όλα τα αλκο­ο­λούχα και μη αλκο­ο­λούχα ποτά χυμούς και ροφή­ματα που δια­τί­θε­νται για επι­τό­πια κατα­νά­λωση.

– Εξα­κο­λου­θεί και μετά την 1η Ιουλίου 2024 να εφαρ­μό­ζε­ται ο μειω­μέ­νος συντε­λε­στής ΦΠΑ 13% στην παρά­δοση μη αλκο­ο­λού­χων ποτών, χυμών και ροφη­μά­των σε «πακέτο» (take away και delivery), συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των καφέ, κακάο, τσάι και χαμο­μήλι και λοιπών αφε­ψη­μά­των καθώς συνι­στούν παρα­δό­σεις αγαθών καθώς επίσης και όταν η παρά­δοση αυτών από τις επι­χει­ρή­σεις εστί­α­σης προς τους πελάτες τους δεν απο­τε­λεί μέρος μιας συνο­λι­κής επι­τό­πιας παροχής υπη­ρε­σίας εστί­α­σης.

«Δεν είναι είδος πολυ­τε­λείας ο καφές»

Η επα­να­φορά του ΦΠΑ στο 24% στα σερ­βι­ζό­μενα ροφή­ματα, αντί­στοιχα δηλαδή με τα μη αλκο­ο­λούχα ποτά, έχει προ­κα­λέ­σει την έντονη αντί­δραση των επαγ­γελ­μα­τιών της εστί­α­σης καθώς όπως υπο­στη­ρί­ζουν μέσα στο περι­βάλ­λον των έντονων πλη­θω­ρι­στι­κών πιέσεων της τελευ­ταίας τριε­τίας, με το λει­τουρ­γικό κόστος των επι­χει­ρή­σεων να έχει αυξηθεί κατα­κό­ρυφα, αδυ­να­τούν πλέον να απορ­ρο­φή­σουν την όποια επι­πλέον επι­βά­ρυνση.

«Η πρό­σφατη ανα­κοί­νωση αύξησης του Φ.Π.Α. στο 24% στον σερ­βι­ρι­ζό­μενο καφέ γυρίζει την εστίαση στα χρόνια των μνη­μο­νίων, θέτο­ντας σε κίνδυνο έναν ήδη ευάλωτο κλάδο που προ­σπα­θεί να ανα­κάμ­ψει από τις επι­πτώ­σεις της παν­δη­μίας και όχι μόνο. Οι νομο­θέ­τες φαί­νε­ται να αγνοούν τις επι­πτώ­σεις που τέτοιες αυξή­σεις έχουν στην αγορά, όπου οι επι­χει­ρή­σεις και οι κατα­να­λω­τές αντι­με­τω­πί­ζουν ήδη σημαντικές-δύσκολες οικο­νο­μι­κές προ­κλή­σεις. Αυτό το μέτρο δεν θα επι­φέ­ρει μόνο αυξη­μένο κόστος για τους κατα­να­λω­τές, αλλά και μεγα­λύ­τερη πίεση στις επι­χει­ρή­σεις της εστί­α­σης, οι οποίες θα χρεια­στεί είτε να απορ­ρο­φή­σουν το κόστος είτε να το μετα­κυ­λί­σουν στους πελάτες τους, γεγονός που μπορεί να οδη­γή­σει σε μείωση της ζήτησης» ανα­φέ­ρει σε τοπο­θέ­τησή του στα μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης ο κ. Κων­στα­ντί­νος Κου­ντού­ρης Marketing Director της ABEK Βεκρά­κος.

Ο ίδιος προ­σθέ­τει ότι « Η εστίαση απο­τε­λεί έναν σημα­ντικό τομέα της οικο­νο­μίας, συμ­βάλ­λο­ντας σημα­ντικά στην απα­σχό­ληση και την τοπική οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα. Μια τέτοια αύξηση του Φ.Π.Α. μπορεί να οδη­γή­σει σε λουκέτα, απώ­λειες θέσεων εργα­σίας και γενι­κό­τερη οικο­νο­μική στα­σι­μό­τητα. Ανα­ρω­τιέ­μαι, λοιπόν, αν αυτοί που νομο­θε­τούν έχουν πραγ­μα­τική αίσθηση της αγοράς και των αναγκών της. Αντι­λαμ­βά­νο­νται το πλήγμα που προ­κα­λούν σε έναν τόσο σημα­ντικό κλάδο της οικο­νο­μίας; Είναι καιρός να ληφθούν υπόψη οι πραγ­μα­τι­κές συν­θή­κες της αγοράς και να υιο­θε­τη­θούν μέτρα που θα ενι­σχύ­σουν την οικο­νο­μία αντί να την επι­βα­ρύ­νουν περαι­τέρω. Ο καφές δεν είναι πολυ­τέ­λεια!».

Σταθερά υψηλές οι τιμές στην πρώτη ύλη

Την ίδια στιγμή οι επι­χει­ρη­μα­τίες πρέπει να δια­χει­ρι­στούν και τις μεγάλες αυξή­σεις στη διεθνή τιμή του καφέ. Τα στοι­χεία δεί­χνουν ότι οι τιμές στην αγορά ποι­κι­λίας καφέ Robusta έχουν φτάσει στα υψη­λό­τερα επίπεδα των τελευ­ταίων 45 ετών και από τον Ιανουά­ριο του 2024 έως το Μάιο έχουν αυξηθεί κατά 50% συμπα­ρα­σύ­ρο­ντας προς τα πάνω τη τιμή του καφέ Arabica.

Αυτή την περίοδο η αγορά καφέ εμφα­νί­ζει σημάδια στα­θε­ρο­ποί­η­σης αλλά σε αρκετά υψηλές τιμές, ανα­φέ­ρει ο Τάσος Γιά­γκο­γλου, πρό­ε­δρος της Ελλη­νι­κής Ένωσης Καφέ.

Στην περί­πτωση που οι τιμές παρα­μεί­νουν στα σημε­ρινά υψηλά επίπεδα και με δεδο­μένο ότι το στοκ καφέ που δια­τη­ρούν οι επι­χει­ρή­σεις δεν ξεπερνά τις 60 μέρες, εκτι­μά­ται πως το φθι­νό­πωρο η πρώτη ύλη θα αγο­ρα­στεί ακρι­βό­τερα από 5% έως και 15% ανά κιλό.

Συνεπώς η επα­να­φορά του καφέ στο υψηλό ΦΠΑ 24% σε συν­δυα­σμό με το ενδε­χό­μενο νέων ανα­τι­μή­σεων από πλευράς παρα­γω­γών ανα­μέ­νε­ται να πλήξουν σημα­ντικά την καφε­στί­αση το δεύτερο εξάμηνο του έτους. Πράγμα που θα οδη­γή­σει σε μείωση της κατα­νά­λω­σης με αρνη­τι­κές επι­πτώ­σεις για το κλάδο.

Το «ισο­ζύ­γιο» της κατα­νά­λω­σης καφέ

Ας σημειω­θεί ότι την Ελλάδα όπου κατα­να­λώ­νο­νται περί τους 40 χιλιά­δες τόνους καφέ ετησίως με ανο­δι­κές τάσεις, μετά το σοκ της παν­δη­μίας η ισορ­ρο­πία στην εντός και εκτός σπιτιού κατα­νά­λωση έχει αρχίσει να αλλάζει.

Το «ισο­ζύ­γιο» έχει πλέον δια­μορ­φω­θεί 60% εντός σπιτιού και 40% εκτός σπιτιού, με κερ­δι­σμέ­νες στην περί­πτωση της out of home κατα­νά­λω­σης τις αλυ­σί­δες και τα μεμο­νω­μένα κατα­στή­ματα που κάνουν delivery ή που πουλάνε καφέ στο χέρι.

Ταυ­τό­χρονα, ο καφές στο ράφι των σούπερ μάρκετ κατα­γρά­φει ανοδική πορεία, με τον τζίρο να προ­σεγ­γί­ζει τα 340 εκατ. ευρώ, ετη­σιο­ποι­η­μένα στο πρώτο τετρά­μηνο του 2024, με αύξηση 3,2% σε αξία σε σύγκριση με το πρώτο τετρά­μηνο του 2023. Ο όγκος κατα­νά­λω­σης αυξή­θηκε στην ίδια περίοδο κατά 1,6%.

Πόσο ακρι­βό­τερα πλη­ρώ­νουμε τον καφέ στην Ελλάδα

Κι όλα αυτά την ώρα που τιμή που πλη­ρώ­νουμε για έναν καφέ εκτός σπιτιού να είναι ήδη αρκετά τσι­μπη­μένη σε σχέση με άλλες χώρες.

Ενδει­κτικά ένα καπου­τσίνο στην Ελλάδα κοστί­ζει 3,32 ευρώ κατά μέσο όρο, περίπου όσο και στην Ολλαν­δία (3,31 ευρώ), ενώ στην Ιταλία κάποιος/α πλη­ρώ­νει 1,60, στην Τσεχία 2,53 ευρώ, στην Τουρκία 2,50, στη Γαλλία 3,06, στην Πορ­το­γα­λία 1,78, στη Μάλτα 2,40 και την Ισπανία 1,88 ευρώ, σύμφωνα με στοι­χεία της Numbeo.

Ο Ειδικός Φόρος Κατα­νά­λω­σης, ο οποίος δια­μορ­φώ­νε­ται στα 2 ευρώ ανά κιλό στον πράσινο (ωμό) καφέ και 3 ευρώ στον έτοιμο εισα­γό­μενο καφέ και 4 ευρώ στον στιγ­μιαίο, είναι ένας από τους λόγους των υψη­λό­τε­ρων τιμών λένε παρά­γο­ντες του κλάδου. Συνο­λικά στα κρατικά ταμεία έχει εισ­ρεύ­σει περί το 1 δισ. ευρώ από το 2017, όταν επι­βλή­θηκε ο ΕΦΚ, μέχρι και το 2023, με τις επι­χει­ρή­σεις που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στον καφέ να επι­και­ρο­ποιούν το αίτημα για από­συρση του φόρου, που πλήττει τόσο τους κατα­να­λω­τές όσο και τη ρευ­στό­τητά τους, ειδικά σε μια συγκυ­ρία που ο καφές (ωμός) ακρι­βαί­νει.

Στη χώρα μας η αξία της αγοράς του καφέ (τιμές λια­νι­κής στον κλάδο της καφε­στί­α­σης) σύμφωνα με εκτι­μή­σεις της αγοράς, καθώς δεν υπάρ­χουν ακριβή στοι­χεία, υπο­λο­γί­ζε­ται σε 4 – 4,5 δισ. ευρώ.

Πηγή ΟΤ