«Μετεξεταστέοι» οι Ελληνες ευρωβουλευτές

Ποια είναι τα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά ενός καλού ευ­ρω­βου­λευ­τή; Πώς αξιο­λο­γεί­ται η ποιό­τη­τα του έργου του; Πώς ξε­χώ­ρι­σε και διεκ­δι­κεί εκ νέου την εμπι­στο­σύ­νη του εκλο­γι­κού σώ­μα­τος; Εύ­λο­γα ερω­τή­μα­τα ανα­κύ­πτουν μετά την ολο­κλή­ρω­ση της πε­ντα­ε­τούς θη­τεί­ας των ευ­ρω­βου­λευ­τών (22-25 Απρι­λί­ου) στη συ­νε­δρί­α­ση της τε­λευ­ταί­ας ολο­μέ­λειας του Ευ­ρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λί­ου. Ο απο­λο­γι­σμός, πά­ντως, για τους 21 ευ­ρω­βου­λευ­τές που εκ­προ­σώ­πη­σαν τους Ελ­λη­νες πο­λί­τες από το 2019 στις Βρυ­ξέλ­λες και στο Στρα­σβούρ­γο δεν είναι εύ­κο­λη υπό­θε­ση, παρά τη φαι­νο­με­νι­κή ευ­κο­λία να γίνει μέσω κα­τα­γρα­φής πα­ρου­σιών σε αρ­μό­διες επι­τρο­πές, κοι­νο­βου­λευ­τι­κών ερω­τή­σε­ων, διεκ­πε­ραί­ω­σης νο­μο­θε­τι­κών φα­κέ­λων.

Λέ­γε­ται ότι στο «μικρό κρά­τος εν κρά­τει» –όπως συχνά απο­κα­λεί­ται το Ευ­ρω­κοι­νο­βού­λιο–, ιδιαί­τε­ρα μετά τις σο­βα­ρές αρ­μο­διό­τη­τες που ανέ­λα­βε και τον ρόλο του συν-νο­μο­θέ­τη στο θε­σμι­κό οι­κο­δό­μη­μα της Ε.Ε., από τους συ­νο­λι­κά 705 ευ­ρω­βου­λευ­τές, οι 70 είναι οι ισχυ­ροί «παί­κτες», οι 50 οι πιο δρα­στή­ριοι, οι 100 βοη­θη­τι­κοί και οι υπό­λοι­ποι απλώς ακο­λου­θούν. Σύμ­φω­να με αρ­κε­τούς συ­νο­μι­λη­τές μας, οι Ελ­λη­νες ευ­ρω­βου­λευ­τές πα­ρα­μέ­νουν στην τε­λευ­ταία κα­τη­γο­ρία, παρά το γε­γο­νός ότι σε αυτή τη θη­τεία η ελ­λη­νι­κή αντι­προ­σω­πεία είχε συ­νο­λι­κά δύο αντι­προ­έ­δρους, τον Δη­μή­τρη Πα­πα­δη­μού­λη και την Εύα Καϊλή (έως τον Δε­κέμ­βριο του 2022, όταν το Ευ­ρω­παϊ­κό Κοι­νο­βού­λιο ενέ­κρι­νε τον τερ­μα­τι­σμό της θη­τεί­ας της λόγω του Qatargate

Ποιο­τι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά

Η εκλο­γή δύο Ελ­λή­νων στη θέση αντι­προ­έ­δρου του Κοι­νο­βου­λί­ου απο­τέ­λε­σε αναμ­φι­σβή­τη­τα διά­κρι­ση, που δεν επι­βε­βαιώ­νει τον κα­νό­να ότι –λόγω με­γέ­θους χώρας– δεν δί­νο­νται ση­μα­ντι­κοί «φά­κε­λοι» σε Ελ­λη­νες ευ­ρω­βου­λευ­τές από τις πο­λι­τι­κές ευ­ρω­ο­μά­δες τους. Κρί­σι­μο πα­ρά­γο­ντα απο­τε­λούν τα «ποιο­τι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά» εκά­στου ευ­ρω­βου­λευ­τή. Συ­νο­μι­λη­τές μας, με μακρά θη­τεία σε διά­φο­ρες θέ­σεις εντός του Κοι­νο­βου­λί­ου, ανα­φέ­ρουν ότι ποιο­τι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά λο­γί­ζο­νται από τις πο­λι­τι­κές ευ­ρω­ο­μά­δες το βιο­γρα­φι­κό, οι γνώ­σεις των ευ­ρω­παϊ­κών θε­σμών και της λει­τουρ­γί­ας τους, η πολύ καλή γνώση του­λά­χι­στον μίας ξένης γλώσ­σας, η επι­λο­γή ικα­νών συ­νερ­γα­τών και η μη απο­κλει­στι­κή προ­σκόλ­λη­ση στο «εθνι­κό συμ­φέ­ρον». Επι­πρό­σθε­το προ­σόν απο­τε­λεί η θη­τεία σε κυ­βερ­νη­τι­κό πόστο προ­κει­μέ­νου να ανα­τε­θεί σε κά­ποιον ευ­ρω­βου­λευ­τή ένας ση­μα­ντι­κός φά­κε­λος ή ο ρόλος ει­ση­γη­τή σε κρί­σι­μο νο­μο­θέ­τη­μα.

Κα­νέ­νας δεν υπήρ­ξε ει­ση­γη­τής σε κρί­σι­μα νο­μο­θε­τή­μα­τα, όπως για το με­τα­να­στευ­τι­κό ή την τε­χνη­τή νοη­μο­σύ­νη.

«Υπάρ­χει μια ιδιό­τυ­πη επε­τη­ρί­δα εντός του Κοι­νο­βου­λί­ου, υπε­ρι­σχύ­ουν όσοι έχουν από δύο θη­τεί­ες και πάνω», εξη­γεί πηγή. Αν και οι κα­νό­νες ισχύ­ουν πάντα με εξαι­ρέ­σεις, στη «συ­γκο­μι­δή» της πε­ντα­ε­τί­ας κα­νέ­νας Ελ­λη­νας ευ­ρω­βου­λευ­τής δεν υπήρ­ξε ει­ση­γη­τής σε κρί­σι­μα νο­μο­θε­τή­μα­τα, όπως για το με­τα­να­στευ­τι­κό ή την τε­χνη­τή νοη­μο­σύ­νη. «Κρι­νό­μα­στε διαρ­κώς με­τε­ξε­τα­στέ­οι», ση­μειώ­νει πηγή, που ανα­γνω­ρί­ζει πά­ντως τη δυ­σκο­λία του εσω­τε­ρι­κού συ­στή­μα­τος να δώσει «ίσες ευ­και­ρί­ες στους Ελ­λη­νες ευ­ρω­βου­λευ­τές, ισά­ξιες με άλ­λους». Η ίδια πηγή όμως εκτι­μά ότι η πολύ καλή γνώση μιας ξένης γλώσ­σας είναι εξαι­ρε­τι­κά ση­μα­ντι­κό «ερ­γα­λείο», καθώς με αυτή «χτί­ζεις συμ­μα­χί­ες». Οι θέ­σεις, άλ­λω­στε, του Ευ­ρω­κοι­νο­βου­λί­ου συν­δια­μορ­φώ­νο­νται όχι μόνο από τον συ­σχε­τι­σμό των πο­λι­τι­κών δυ­νά­με­ων, αλλά κυ­ρί­ως μέσω δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων που γί­νο­νται στο πα­ρα­σκή­νιο. Με­τρη­μέ­νοι στο δά­χτυ­λο του ενός χε­ριού ήταν οι Ελ­λη­νες ευ­ρω­βου­λευ­τές που ξε­χώ­ρι­σαν για τη γλωσ­σι­κή ή την επι­κοι­νω­νια­κή τους δει­νό­τη­τα.

Συ­νο­μι­λη­τές μας μάς υπεν­θυ­μί­ζουν ότι η «φθί­νου­σα πο­ρεία», που κα­τα­γρά­φει στο σύ­νο­λό της η ελ­λη­νι­κή αντι­προ­σω­πεία, ξε­κί­νη­σε από το 2014, όταν κα­ταρ­γή­θη­κε το σύ­στη­μα εκλο­γής με λίστα και εφαρ­μό­στη­κε ο σταυ­ρός προ­τί­μη­σης. Τα αρ­νη­τι­κά απο­τε­λέ­σμα­τα της σταυ­ρο­δο­σί­ας γί­νο­νται φα­νε­ρά και από τις επι­δό­σεις που κα­τα­γρά­φουν διά­φο­ροι δεί­κτες, όπως ο BCW Influence Index ή ο Influence Index της EU Matrix, που λαμ­βά­νουν υπόψη πρω­το­βου­λί­ες ευ­ρω­βου­λευ­τών, συμ­με­το­χή τους στην ολο­μέ­λεια και στις επι­τρο­πές όπου ανή­κουν, καθώς και ερω­τή­σεις που κα­τα­θέ­τουν.

Οι πο­λι­τι­κές ομά­δες με τη με­γα­λύ­τε­ρη επιρ­ροή ήταν το Ευ­ρω­παϊ­κό Λαϊκό Κόμμα, όπου ανή­κει η Νέα Δη­μο­κρα­τία (με έξι πλέον Ελ­λη­νες ευ­ρω­βου­λευ­τές), η ομάδα των Σο­σια­λι­στών και Δη­μο­κρα­τών, όπου ανή­κει το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ (με έναν ευ­ρω­βου­λευ­τή), οι Φι­λε­λεύ­θε­ροι (με έναν) και οι Πρά­σι­νοι (με έναν ευ­ρω­βου­λευ­τή). Επο­νται οι ομά­δες των ακρο­δε­ξιών (ID), οι Συ­ντη­ρη­τι­κοί και Με­ταρ­ρυθ­μι­στές (ECR), όπου ανή­κει η Ελ­λη­νι­κή Λύση (με έναν ευ­ρω­βου­λευ­τή), και η Αρι­στε­ρά (GUE/NGL), όπου ανή­κει ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ (με δύο) καθώς και η Νέα Αρι­στε­ρά (με δύο ευ­ρω­βου­λευ­τές).

Οι μη εγ­γε­γραμ­μέ­νοι ή ανε­ξάρ­τη­τοι ευ­ρω­βου­λευ­τές έχουν ελά­χι­στη επιρ­ροή – οι συ­νο­λι­κά οκτώ ευ­ρω­βου­λευ­τές που είτε ήταν μη εγ­γε­γραμ­μέ­νοι (π.χ. του ΚΚΕ) είτε ανε­ξαρ­τη­το­ποι­ή­θη­καν απο­τε­λούν σχε­δόν το 30% του συ­νό­λου της ελ­λη­νι­κής αντι­προ­σω­πεί­ας. Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, σύμ­φω­να με τον δεί­κτη BCW Influence Index, η Ελ­λά­δα κα­τα­τάσ­σε­ται στην 24η θέση από τα συ­νο­λι­κά 27 κράτη-μέλη, ενώ στους εκατό πρώ­τους ευ­ρω­βου­λευ­τές δεν πε­ρι­λαμ­βά­νε­ται κα­νέ­νας Ελ­λη­νας.

Ευ­ρω­ε­κλο­γές: Προς ανα­ζή­τη­ση ανα­χω­μά­των

Ο έτε­ρος δεί­κτης Influence Index της EU Matrix το­πο­θε­τεί τον Δη­μή­τρη Πα­πα­δη­μού­λη στη 18η θέση στους εκατό ευ­ρω­βου­λευ­τές με τη με­γα­λύ­τε­ρη επιρ­ροή. Σχε­τι­κά με τη δρα­στη­ριό­τη­τά τους για την προ­ώ­θη­ση νο­μο­θε­τι­κών ρυθ­μί­σε­ων ανά κα­τη­γο­ρία, ο δεί­κτης ανα­δει­κνύ­ει –ανά­με­σα στους εί­κο­σι πιο επι­δρα­στι­κούς ευ­ρω­βου­λευ­τές– τις Μαρία Σπυ­ρά­κη για το πε­ρι­βάλ­λον, Αννα-Μισέλ Αση­μα­κο­πού­λου για τα θέ­μα­τα εμπο­ρί­ου, Ελενα Κου­ντου­ρά για τις με­τα­φο­ρές και τον Στέ­λιο Κυ­μπου­ρό­που­λο για την υγεία.

Και επει­δή στην Ελ­λά­δα αντί­στοι­χοι δεί­κτες είναι αμ­φι­σβη­τή­σι­μοι –λόγω με­θο­δο­λο­γί­ας–, ωστό­σο πε­ρί­που τα ίδια ονό­μα­τα ακού­στη­καν από διά­φο­ρους συ­νο­μι­λη­τές μας, ενώ κά­ποιοι προ­σέ­θε­σαν και εκεί­νο του Πέ­τρου Κόκ­κα­λη για θέ­μα­τα πε­ρι­βάλ­λο­ντος ή του Νίκου Πα­παν­δρέ­ου παρά τη μόλις 12μηνη θη­τεία του.

Πού υπερ­τε­ρούν

Εκεί όπου η ελ­λη­νι­κή αντι­προ­σω­πεία υπερ­τε­ρεί ένα­ντι άλλων είναι στην επι­τρο­πή εξω­τε­ρι­κών υπο­θέ­σε­ων (AFET), όπου με­τρά­ει –έναν μάλ­λον υπερ­βο­λι­κό αριθ­μό– οκτώ ευ­ρω­βου­λευ­τές. «Ισως επει­δή δεν έχει νο­μο­θε­τι­κό έργο και τα θέ­μα­τα με τα οποία κα­τα­πιά­νε­ται προ­κα­λούν εν­δια­φέ­ρον στο εγ­χώ­ριο κοινό, π.χ. εκ­θέ­σεις για την Τουρ­κία, ψη­φί­σμα­τα για τα Δυ­τι­κά Βαλ­κά­νια, όπως η πε­ρί­πτω­ση του Φρέ­ντη Μπε­λέ­ρη, όπου συ­νή­θως τα ανα­κλα­στι­κά των Ελ­λή­νων ευ­ρω­βου­λευ­τών είναι ιδιαι­τέ­ρως αυ­ξη­μέ­να», ση­μειώ­νει συ­νο­μι­λη­τής μας.

Ούτε όμως ο αριθ­μός των ερω­τή­σε­ων ή των ψη­φι­σμά­των, που υιο­θε­τού­νται εξυ­πη­ρε­τώ­ντας εθνι­κά συμ­φέ­ρο­ντα, δεν είναι εν­δει­κτι­κός στον τε­λι­κό απο­λο­γι­σμό. Οι ερω­τή­σεις, άλ­λω­στε, είναι η «κα­τα­φυ­γή του άχρη­στου ευ­ρω­βου­λευ­τή», όπως λέει χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά πηγή με πο­λυ­ε­τή θη­τεία στο Ευ­ρω­κοι­νο­βού­λιο. Συ­νο­λι­κά, ωστό­σο, την τε­λευ­ταία πε­ντα­ε­τία «η Ελ­λά­δα έμει­νε ακόμη μία φορά με­τε­ξε­τα­στέα» στην Ευ­ρω­βου­λή, ανα­φέ­ρει άλλη πηγή.

Πηγή kathimerini.gr