Κονδύλια για ναυαγοσώστες στο παρά 5, ενώ αυξάνονται οι πνιγμοί – Κίνδυνος να χαθούν «γαλάζιες σημαίες»

Η σεζόν κιν­δυ­νεύει να αρχίσει χωρίς ναυα­γο­σω­στική κάλυψη σε πολλούς δήμους, ενώ ορατή είναι και η απειλή να χαθούν αρκετές Γαλά­ζιες Σημαίες από τις ελλη­νι­κές ακτές

Στο παρά πέντε της έναρξης της του­ρι­στι­κής περιό­δου ψάχνει για ακόμα μία χρονιά η Ελλάδα ναυα­γο­σώ­στες για τις πολυά­ριθ­μες παρα­λίες της κι ας είναι μία από τις χώρες με τα περισ­σό­τερα χιλιό­με­τρα ακτο­γραμ­μής, αλλά και εκα­το­ντά­δες πνιγ­μούς κάθε χρόνο, ο αριθμός των οποίων αντί να μειώ­νε­ται, αυξά­νε­ται.

Και μπορεί φέτος το κονδύλι που δικαιο­λό­γησε το υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών να είναι μεγα­λύ­τερο από πέρυσι και να προ­σεγ­γί­ζει περισ­σό­τερο τα πραγ­μα­τικά κόστη που προ­κύ­πτουν από τις απαι­τή­σεις της νομο­θε­σίας, αλλά η κατα­νομή του έγινε μόλις πριν από μία εβδο­μάδα και ενώ μεσο­λα­βούν οι αργίες του Πάσχα.

Απο­τέ­λε­σμα είναι η σεζόν να κιν­δυ­νεύει να αρχίσει χωρίς ναυα­γο­σω­στική κάλυψη σε πολλούς δήμους, ενώ ορατή είναι και η απειλή να χαθούν αρκετές Γαλά­ζιες Σημαίες από τις ελλη­νι­κές ακτές, καθώς οι οργα­νω­μέ­νες και ασφα­λείς παρα­λίες εντάσ­σο­νται στις προ­ϋ­πο­θέ­σεις του θεσμού.

Το κονδύλι, το οποίο θα δια­τε­θεί για φέτος ανέρ­χε­ται σε 15 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ έναντι των 10 εκατ. πέρυσι. Παρά την αύξησή του, δεν καλύ­πτει το πλήρες κόστος της υπη­ρε­σίας στο σύνολο των 143 δήμων με ακτές, το οποίο εκτι­μά­ται σε 28,5 εκ. ευρώ. Πολλοί από τους δια­γω­νι­σμούς βρί­σκο­νται σε εξέλιξη τις τελευ­ταίες ημέρες και ενδέ­χε­ται οριακά να προ­λά­βουν το χρονικό ορόσημο της 1ης Ιουνίου. Ωστόσο, για τους παρα­θα­λάσ­σιους δήμους, οι οποίοι πρέπει να κάνουν διε­θνείς δια­γω­νι­σμούς με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμούς άνω των 230.000 ευρώ, δηλαδή περίπου 30 δήμους από το σύνολο, τα χρονικά περι­θώ­ρια είναι ασφυ­κτικά καθώς σε ένα μήνα από τώρα οι σταθμοί των ναυα­γο­σω­στών θα πρέπει να είναι επαν­δρω­μέ­νοι, κάτι το οποίο θεω­ρεί­ται μάλλον αδύνατο.

 

Το θέμα συζη­τή­θηκε και στην τελευ­ταία συνε­δρί­αση της Κεντρι­κής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) όπου απο­φα­σί­στηκε να σταλεί επι­στολή στο υπουρ­γείο. Τελικώς λίγα 24ωρα μετά, το ζήτημα των κον­δυ­λίων λύθηκε και μένει να φανεί πόσοι από τους δήμους θα κατα­φέ­ρουν να διεκ­πε­ραιώ­σουν τους απα­ραί­τη­τους δια­γω­νι­σμούς εμπρό­θε­σμα.

 

«Τα χρονικά περι­θώ­ρια είναι ασφυ­κτικά», επι­ση­μαί­νει στο «Έθνος» ο δήμαρ­χος Βάρης – Βούλας – Βου­λιαγ­μέ­νης και Α΄ Αντι­πρό­ε­δρος της ΚΕΔΕ, Γρη­γό­ρης Κων­στα­ντέλ­λος, προ­σθέ­το­ντας ότι οι δήμαρ­χοι χωρίς να φέρουν ευθύνη, μπορεί να βρεθούν υπό­λο­γοι έναντι της δικαιο­σύ­νης. «Με τον νόμο που ψηφί­στηκε για τους αιγια­λούς η υπο­χρέ­ωσή μας ήρθε εγγύ­τερα. Αυτό σημαί­νει ότι από την επόμενη περίοδο το λιμε­νικό θα μπορεί να κάνει ελέγ­χους και να κόβει διοι­κη­τικά και λοιπά πρό­στιμα. Ταυ­τό­χρονα είναι πολύ πιθανό να χαθούν γαλά­ζιες σημαίες, κάτι που θα υπο­βαθ­μί­σει το του­ρι­στικό προϊόν της χώρας».

Κι αυτό γιατί -όπως εξηγεί- οι έλεγχοι για τις Γαλά­ζιες Σημαίες γίνο­νται εντός του Μαΐου, σε χρόνο που οι περισ­σό­τε­ροι δια­γω­νι­σμοί δε θα έχουν τελε­σφο­ρή­σει. Να σημειω­θεί ότι αυτή δε θα είναι η πρώτη φορά που δήμοι χάνουν γαλάζια σημαία. Ο δήμος Παγ­γαίου, όπως επε­σή­μανε ο δήμαρ­χος Φίλιπ­πος Ανα­στα­σιά­δης, στη συνε­δρί­αση της ΚΕΔΕ, έχασε πέρυσι τέσ­σε­ρεις Γαλά­ζιες Σημαίες γι’ αυτόν το λόγο, ενώ υπάρ­χουν και περι­πτώ­σεις δήμων από τους οποίους αφαι­ρέ­θη­καν Γαλά­ζιες Σημαίες, οι οποίες είχαν αρχικά δοθεί.

Οι υπο­χρε­ώ­σεις της νομο­θε­σίας

Σύμφωνα με τους δημάρ­χους, το Προ­ε­δρικό Διά­ταγμα 71/2020, το οποίο διέπει το ζήτημα της ναυα­γο­σω­στι­κής κάλυψης, είναι εξαι­ρε­τικά αυστηρό με προ­βλέ­ψεις που πολ­λα­πλα­σιά­ζουν τα κόστη χωρίς απα­ραι­τή­τως να αυξά­νουν τις δικλεί­δες ασφα­λείας για τους λουό­με­νους.

 

Όπως ανα­φέ­ρει ο κ. Κων­στα­ντέλ­λος, για το λόγο αυτό είχε συγκρο­τη­θεί πριν από περίπου 1,5 χρόνο μία επι­τροπή, η οποία θα επα­νε­ξέ­ταζε το Π.Δ. χωρίς όμως έως σήμερα να έχει συγκλη­θεί ποτέ.

 

Απο­τέ­λε­σμα είναι, σύμφωνα με τους αιρε­τούς, να εξα­κο­λου­θούν να ισχύουν οι προ­βλέ­ψεις του και οι απαι­τή­σεις για εξο­πλι­σμό με λέμβους και jet ski: «Η ναυα­γο­σω­στική κάλυψη είναι πολύ ακριβή, την ώρα που το 95% των πνιγμών, βάσει των στοι­χείων, συμ­βαί­νουν από 0 – 40 μέτρα από την ακτή», επι­ση­μαί­νει ο δήμαρ­χος 3Β.

 

Ένα δεύτερο πρό­βλημα που εντο­πί­ζουν οι δήμαρ­χοι είναι το γεγονός ότι για τη στε­λέ­χωση των ναυα­γο­σω­στι­κών σταθμών πρέπει να απευ­θυν­θούν σε εται­ρίες και σχολές: «Δεν μπορείς να επαν­δρώ­σεις μεμο­νω­μένα έναν πυρ­γί­σκο, διότι θεω­ρεί­ται κατά­τμηση. Επι­πλέον, η νομο­θε­σία ορίζει ότι εάν απευ­θυν­θείς σε σχολές ναυα­γο­σω­στι­κής, την ευθύνη την έχουν αυτές, αλλά εάν όχι, η ευθύνη μένει στον δήμο. Οπότε η ίδια η νομο­θε­σία σε κατευ­θύ­νει σε αυτή τη λύση».

 

Σήμερα περίπου στο 1/3 των παρα­θα­λάσ­σιων δήμων υπάρχει και δεύτερη βάρδια ναυα­γο­σώ­στη στις πολυ­σύ­χνα­στες παρα­λίες, η λίστα των οποίων καταρ­τί­ζε­ται από τριμελή επι­τροπή, στην οποία μετέ­χουν εκπρό­σω­πος του λιμε­νι­κού, του δήμου και της υγειο­νο­μι­κής περι­φέ­ρειας. Ο αριθμός των παρα­λιών που θεω­ρού­νται πολυ­σύ­χνα­στες φτάνει τις 675.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι βάσει του Π.Δ. 71 του 2020:

μειώ­θηκε στα 200 από 300 μέτρα η από­σταση μεταξύ δύο ναυα­γο­σω­στι­κών σταθμών.

Δια­φο­ρο­ποι­ή­θηκε ο απα­ραί­τη­τος εξο­πλι­σμός, ο οποίος πλέον πρέπει να περι­λαμ­βά­νει λέμβους ακόμα και jet ski.

Άλλαξε η σύνθεση της επι­τρο­πής, η οποία επι­λέ­γει τις πολυ­σύ­χνα­στες παρα­λίες που χρήζουν ναυα­γο­σω­στι­κής κάλυψης και ο εκπρό­σω­πος της οικείας Περι­φέ­ρειας αντι­κα­τα­στά­θηκε από τοπικό ιατρό με απο­τέ­λε­σμα, σύμφωνα με τους δημάρ­χους, αυτό να έχει οδη­γή­σει σε πολ­λα­πλα­σια­σμό των πολυ­σύ­χνα­στων παρα­λιών, ο αριθμός των οποίων αυξά­νε­ται χρόνο με το χρόνο.

Αυστηρή η νομο­θε­σία, αλλά αυξά­νο­νται οι πνιγμοί

Την ίδια στιγμή, η αυστη­ρο­ποί­ηση της νομο­θε­σίας δεν έχει κατα­φέ­ρει να μειώσει τους πνιγ­μούς στις ελλη­νι­κές θάλασ­σες. Σύμφωνα με τα προ­κα­ταρ­κτικά στοι­χεία του Παρα­τη­ρη­τη­ρίου Ατυ­χη­μά­των του Safe Water Sports, παρά το γεγονός ότι η χώρα μας έχει πάνω από 13.500 χλμ. ακτο­γραμ­μής, εκα­το­ντά­δες άτομα πνί­γο­νται κάθε χρόνο.

 

Μόνο το 2023 κατα­γρά­φη­καν 34 τραυ­μα­τι­σμοί και 400 θανά­σιμα ατυ­χή­ματα στις ελλη­νι­κές θάλασ­σες. Από τους 400 θανά­τους, το 71% των θυμάτων ήταν άνδρες και το 29% γυναί­κες. Το 83% αφο­ρούσε άτομα άνω των 60 ετών, γι αυτό και ο Οργα­νι­σμός σε συνερ­γα­σία με το Υπουρ­γείο Ναυ­τι­λίας, το Λιμε­νικό Σώμα, το Υπουρ­γείο Υγείας και τον ΕΟΔΥ πραγ­μα­το­ποιεί ενη­με­ρώ­σεις με συμ­βου­λές ασφα­λείας στο νερό για τα άτομα 3ης ηλικίας μέσα από μια ενη­με­ρω­τική καμπά­νια που τρέχει κάθε χρόνο με τηλε­ο­πτικά σποτ και ενη­με­ρώ­σεις στα ΚΑΠΗ.

Θα πρέπει επίσης να σημειω­θεί ότι από τους 400 θανά­τους, οι 5 αφο­ρού­σαν ανήλικα παιδιά. Τα περισ­σό­τερα περι­στα­τικά κατα­γρά­φη­καν τον μήνα  Ιούλιο και οι ώρες με τους περισ­σό­τε­ρους θανά­τους ήταν 12 – 1 μ.μ.

 

Οι περισ­σό­τε­ροι θάνατοι κατα­γρά­φη­καν στην Περι­φέ­ρεια της Αττικής με σύνολο 69 και ακο­λου­θεί η Περι­φέ­ρεια Κεντρι­κής Μακε­δο­νίας με 56 θανά­τους.

 

Ο μέσος όρος των θανάτων της τελευ­ταίας πεντα­ε­τίας είναι 338, ενώ το 2022 ήταν μία ακόμα αρνη­τική χρονιά καθώς κατα­γρά­φη­καν 386 θανά­σιμα ατυ­χή­ματα, τα περισ­σό­τερα εκ των οποίων στη θάλασσα και 7 στα εσω­τε­ρικά ύδατα της χώρας (λίμνες, ποτάμια, κολυμ­βη­τι­κές δεξα­με­νές κλπ.).

Πηγή ethnos.gr