Διεργασίες σε Αθήνα και Αγκυρα ενόψει της συνάντησης Μητσοτάκη – Ερντογάν

Τις λεπτο­μέ­ρειες της επί­σκε­ψης του πρω­θυ­πουρ­γού Κυριά­κου Μητσο­τάκη στην Αγκυρα στις 13 Μαΐου, όταν και θα συνα­ντη­θεί με τον πρόεδρο της Τουρ­κίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν, επι­χει­ρούν να ορι­στι­κο­ποι­ή­σουν οι δύο πλευρές.

Δεδο­μέ­νου ότι η μετά­βαση του κ. Μητσο­τάκη στην Αγκυρα είναι αντα­πο­δο­τική εκείνης που πραγ­μα­το­ποί­ησε ο κ. Ερντο­γάν στην Αθήνα τον περα­σμένο Δεκέμ­βριο, δεν θα έχει χαρα­κτήρα επί­ση­μης επί­σκε­ψης. Αυτό σημαί­νει ότι το πρω­τό­κολλο δεν θα περι­λαμ­βά­νει κατα­θέ­σεις στε­φά­νων στο Μαυ­σω­λείο Ατα­τούρκ, ωστόσο ακόμη και αυτού του τύπου οι επι­σκέ­ψεις έχουν αρκετά τελε­τουρ­γικά στοι­χεία από μέρους της Τουρ­κίας (παρά­ταξη αγή­μα­τος κ.ά.).

Η Μέση Ανατολή

Πέρα από τα τελε­τουρ­γικά και τα λοιπά ζητή­ματα πρω­το­κόλ­λου, η ατζέντα είναι εκ των πραγ­μά­των γεμάτη. Η γεω­πο­λι­τική ανα­τα­ραχή, με επί­κε­ντρο τη Μέση Ανατολή, έχει χωρίσει τον κόσμο σε στρα­τό­πεδα.

Δεδο­μέ­νου ότι η Αγκυρα έχει ταχθεί ανα­φαν­δόν υπέρ της Χαμάς, ενώ η Αθήνα, έστω και με επι­φυ­λά­ξεις, υπο­στη­ρί­ζει το Ισραήλ στο πλαίσιο της στρα­τη­γι­κής σχέσης που έχει ανα­πτυ­χθεί, απο­τε­λεί ένα στοι­χείο ανη­συ­χίας για τους επι­τε­λείς του Μεγάρου Μαξίμου και τα στελέχη του υπουρ­γείου Εξω­τε­ρι­κών η τροπή που θα μπο­ρούσε να πάρει ένα τέτοιο θέμα κατά τις δηλώ­σεις των δύο ηγετών.

Αλλωστε και χθες ο κ. Ερντο­γάν επα­νέ­λαβε τις κατη­γο­ρίες του κατά του Ισραήλ και της Δύσης, κάνο­ντας λόγο για «γενο­κτο­νία που δια­πράτ­τει το Ισραήλ στα αδέλφια μας στη Γάζα». Ο κ. Ερντο­γάν, μάλιστα, περιέ­γραψε τους φοι­τη­τές που δια­δη­λώ­νουν στα αμε­ρι­κα­νικά πανε­πι­στή­μια ως «ευσυ­νεί­δη­τους» και είπε ότι «μόνο και μόνο επειδή στη­ρί­ζουν την Παλαι­στίνη, πρυ­τά­νεις και καθη­γη­τές απο­λύ­ο­νται και λιν­τσά­ρο­νται».

Εξε­τά­ζε­ται τι είναι ώριμο να συζη­τη­θεί και ενδε­χο­μέ­νως να υπο­γρα­φεί ως παρα­δο­τέο στις 13 Μαΐου (πολι­τική προ­στα­σία, οικο­νο­μική συνερ­γα­σία και επι­στροφή αντι­κει­μέ­νων που είχαν γίνει προϊόν αρχαιο­κα­πη­λίας).

Θα εξε­τα­στεί πώς προ­χω­ρούν οι τρεις δίαυλοι συζη­τή­σεων (πολι­τι­κός διά­λο­γος, ΜΟΕ και θετική ατζέντα) και, κυρίως, αν οι συν­θή­κες είναι ώριμες προ­κει­μέ­νου να ανοίξει το πιο σημα­ντικό θέμα, δηλαδή η οριο­θέ­τηση θαλασ­σίων ζωνών.

Εκτι­μά­ται ότι μετά την Αγκυρα υπάρχει «παρά­θυρο» για ακόμη δύο συνα­ντή­σεις των ηγετών, τον Ιούλιο στην Ουά­σιγ­κτον και, ενδε­χο­μέ­νως, τον Σεπτέμ­βριο στη γενική συνέ­λευση του ΟΗΕ. Ενδια­μέ­σως θα πρέπει να επα­να­λη­φθούν οι επαφές σε επίπεδο πολι­τι­κού δια­λό­γου.

Ανα­μέ­νε­ται να φανεί πόσο έχουν επι­βα­ρύ­νει την ατμό­σφαιρα ζητή­ματα όπως τα θαλάσ­σια πάρκα, αλλά και οι ειση­γή­σεις για ένταξη της «Γαλά­ζιας Πατρί­δας» στα σχολικά εγχει­ρί­δια της Τουρ­κίας.

Είναι προ­φα­νές, όπως ανέ­φε­ραν αρμό­διες πηγές, ότι η ένταξη της «Γαλά­ζιας Πατρί­δας» στα σχολικά εγχει­ρί­δια θα τίναζε στον αέρα κάθε δια­δι­κα­σία προ­σέγ­γι­σης, ωστόσο δεδο­μέ­νου ότι κάτι τέτοιο δεν απο­φα­σί­στηκε ακόμη, δεν πρό­κει­ται να μπει στην επίσημη ατζέντα. Βέβαια, στο τετ α τετ των δύο ηγετών μπορούν πάντα να συζη­τη­θούν όλα.

Σημειώ­νε­ται, πάντως, ότι η Αγκυρα προ­α­νήγ­γειλε την ετήσια αερο­ναυ­τική άσκηση «Deniz Kurdu», η οποία θα διε­ξα­χθεί από τις 7 έως και τις 18 Μαΐου σε περιο­χές της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου και του Αιγαίου Πελά­γους.

Λίγο παρα­πάνω, μέχρι τις 30 Μαΐου, θα διαρ­κέ­σει η πολυ­ε­θνική άσκηση αμφί­βιων επι­χει­ρή­σεων «Efes 2024» που θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί στη Θάλασσα του Μαρμαρά και περί τη Σμύρνη με τη συμ­με­τοχή 1.567 ατόμων από 49 χώρες, με βάση τις τουρ­κι­κές ανα­κοι­νώ­σεις. Αξίζει να σημειω­θεί ότι οι ασκή­σεις αυτές έχουν ανα­κοι­νω­θεί και επι­σή­μως μέσω της δια­δι­κα­σίας των μέτρων οικο­δό­μη­σης εμπι­στο­σύ­νης.