Οι λόγοι αναίρεσης που επικαλείται ο Βάιος Καλοπήτας για την απόφαση εκπτώσεώς του

Στο Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τείας προ­σέ­φυγε την Δευτέρα 29 Απρι­λίου 2024 ο κ. Βάιος Καλο­πή­τας, όπως έγραψε η «δημο­κρα­τική», προ­κει­μέ­νου να ακυ­ρω­θεί η απόφαση του Διοι­κη­τι­κού Πρω­το­δι­κείου Ρόδου, με την οποία ακυ­ρώ­θηκε η εκλογή του ως δημο­τι­κός σύμ­βου­λος.

Ο κ. Βάιος Καλο­πή­τας, παρα­θέ­το­ντας μια σειρά από επι­χει­ρή­ματα, ζητά την ακύρωση της υπ’ αρίθμ. 147/2024 από­φα­σης που εξέδωσε το 2ο Τμήμα του Τρι­με­λούς Διοι­κη­τι­κού Πρω­το­δι­κείου Ρόδου με την οποία έγινε δεκτή η ένσταση που υπέβαλε μια κάτοι­κος της Ιαλυσού, εκλο­γέας και υπο­ψή­φια στις δημο­τι­κές εκλογές με τον συν­δυα­σμό «Με Δύναμη για τη Ρόδο» του κ. Αντώνη Καμπου­ράκη, για να ανα­γνω­ρι­στεί, ότι συντρέ­χει στο πρόσωπο του κ. Τσα­μπί­κου – Βάιου Καλο­πήτα το κώλυμα εκλο­γι­μό­τη­τας και το ασυμ­βί­βα­στο του άρθρου 10 του ν. 4804/21, να ακυ­ρω­θεί η εκλογή του ως δημο­τι­κού συμ­βού­λου Ρόδου με το συν­δυα­σμό «ΕΝΑ – Ενω­μέ­νοι Αλλά­ζουμε – Μαζί για τη Ρόδο» και να μεταρ­ρυθ­μι­στεί η με αριθμό 22/2023 απόφαση του Πολυ­με­λούς Πρω­το­δι­κείου Ρόδου (δια­δι­κα­σία εκού­σιας δικαιο­δο­σίας).

Δεδο­μέ­νης της μη ύπαρξης νομο­λο­γίας του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας επί του θέματος ερμη­νείας και εφαρ­μο­γής του άρθρου του νέου νόμου για τα κωλύ­ματα εκλο­γι­μό­τη­τας σε σχέση με τον κρίσιμο χρόνο συν­δρο­μής του και συγκε­κρι­μένα επί του ισχυ­ρι­σμού ότι ισχύει για συμ­βά­σεις που συνή­φθη­σαν με τον δήμο από 1.1.2023 και εντεύ­θεν, ο κ. Καλο­πή­τας επι­κα­λεί­ται πως το Διοι­κη­τικό Πρω­το­δι­κείο ερμή­νευσε και εφάρ­μοσε λαν­θα­σμένα τις δια­τά­ξεις της νομο­θε­σίας.

Δια­τεί­νε­ται ειδι­κό­τερα ότι το Διοι­κη­τικό Πρω­το­δι­κείο Ρόδου, προέβη σε δια­σταλ­τική ερμη­νεία των δια­τά­ξεων του νόμου, η οποία ωστόσο απα­γο­ρεύ­ε­ται σε σχέση με τα κωλύ­ματα και γενικά τους περιο­ρι­σμούς των εκλο­γι­κών δικαιω­μά­των αφού τα κωλύ­ματα εκλο­γι­μό­τη­τας και τα ασυμ­βί­βα­στα της εκλο­γι­κής νομο­θε­σίας, όπως ισχύουν, ανα­φέ­ρο­νται ρητά και περιο­ρι­στικά και απο­τε­λούν μορφή εξαι­ρε­τι­κού δικαίου, εφόσον απο­τε­λούν περιο­ρι­σμό του δικαιώ­μα­τος του εκλέ­γε­σθαι.

Λόγω του εξαι­ρε­τι­κού χαρα­κτήρα που ανα­γνω­ρί­ζε­ται στα κωλύ­ματα εκλο­γι­μό­τη­τας ως περιο­ρι­σμούς του παθη­τι­κού εκλο­γι­κού δικαιώ­μα­τος, αυτά πρέπει να ερμη­νεύ­ο­νται στενά και όχι δια­σταλ­τικά, ερμη­νεία στην οποία προέβη το Διοι­κη­τικό Πρω­το­δι­κείο Ρόδου, όπως τονίζει ο κ. Καλο­πή­τας.

Ειδι­κό­τερα προ­βάλ­λε­ται πως με την απόφασή του το Διοι­κη­τικό Πρω­το­δι­κείο Ρόδου ερμη­νεύει δια­σταλ­τικά κωλύ­ματα άλλης περί­πτω­σης του νόμου για να εφαρ­μο­στούν και στην περί­πτωση του κ. Καλο­πήτα με απο­τέ­λε­σμα η ερμη­νεία αυτή να περιο­ρί­ζει υπέρ­με­τρα και άρα κατά τρόπο αντί­θετο προς το Σύνταγμα και μη ανεκτό από την έννομη τάξη το συνταγ­μα­τικά κατο­χυ­ρω­μένο δικαί­ωμα του εκλέ­γε­σθαι στις δημο­τι­κές εκλογές.

Και τούτο γιατί πρό­κει­ται για μια ανε­πί­τρε­πτη χρονική επέ­κταση του κωλύ­μα­τος εκλο­γι­μό­τη­τας, από την αρχή του έτους των εκλογών και όχι από την ημέρα ανα­κή­ρυ­ξης των υπο­ψη­φίων, η οποία συνε­πά­γε­ται σοβα­ρούς περιο­ρι­σμούς στο δικαί­ωμα του εκλέ­γε­σθαι, που εγεί­ρουν σοβαρά ζητή­ματα ως προς τη συνταγ­μα­τι­κό­τητά τους.

Oπως τονίζει μεταξύ άλλων ο κ. Καλο­πή­τας, τα κωλύ­ματα εκλο­γι­μό­τη­τας και τα ασυμ­βί­βα­στα του άρθρου 10 του ν. 4804/2021, όπως ισχύουν, ανα­φέ­ρο­νται ρητά και περιο­ρι­στικά, συνι­στούν, δε, μορφή εξαι­ρε­τι­κού δικαίου, εφόσον απο­τε­λούν περιο­ρι­σμό του παθη­τι­κού εκλο­γι­κού δικαιώ­μα­τος (δικαιώ­μα­τος του εκλέ­γε­σθαι).

Επι­ση­μαί­νει πως η έλλειψη ειδικής και ρητής πρό­βλε­ψης ως προς τον χρόνο συν­δρο­μής του κωλύ­μα­τος εκλο­γι­μό­τη­τας στη διάταξη του άρθρου 10 παρ. 2 περ. ζ’ του 4804/2021 και σύμφωνα με τα παγίως γεν­νό­μενα δεκτά (για τον προϊ­σχύ­σα­ντα ν. 3852/2010, ΣτΕ 1557/2004 7μ., 1534/2007, 2225/2007, 1071/2020, 611/2020), κρί­σι­μος χρόνος συν­δρο­μής ή μη του κωλύ­μα­τος εκλο­γι­μό­τη­τας που αφορά πρόσωπα ασκού­ντα απο­φα­σι­στική επιρροή επί νομικών προ­σώ­πων συν­δε­ό­με­νων με τον οικείο Ο.Τ.Α. με σύμβαση οικο­νο­μι­κού αντι­κει­μέ­νου ορι­σμέ­νης αξίας, είναι η ημε­ρο­μη­νία ανα­κή­ρυ­ξης των υπο­ψη­φίων για τις δημο­τι­κές εκλογές.

Επο­μέ­νως, αν κατά την ημε­ρο­μη­νία αυτή τα εν λόγω πρόσωπα, ήτοι γενικοί διευ­θυ­ντές, διευ­θύ­νο­ντες σύμ­βου­λοι, πρό­ε­δροι και μέλη διοι­κη­τι­κών συμ­βου­λίων, δια­χει­ρι­στές, μέτοχοι και εταίροι κεφα­λαιου­χι­κών εται­ρειών, που έχουν συμ­βλη­θεί με τον οικείο δήμο, τα νομικά του πρόσωπα ή τα νομικά πρόσωπα στα οποία αυτός συμ­με­τέ­χει, δεν έχουν την προ­α­να­φερ­θείσα θέση ή ιδιό­τητα δεν συν­δέ­ο­νται μέσω των άνω νομικών προ­σώ­πων με τον οικείο δήμο και δεν κωλύ­ο­νται να ανα­κη­ρυ­χθούν υπο­ψή­φιοι και να εκλε­γούν δημο­τι­κοί σύμ­βου­λοι του δήμου αυτού.

Επι­ση­μαί­νε­ται ακόμη στην αίτηση του κ. Καλο­πήτα ότι από την γραμ­μα­τική δια­τύ­πωση της περί­πτω­σης ζ’ της παρ. 2 του άρθρου 10 του ν. 4804/2021, σε αντί­θεση με την περί­πτωση στ’ της παρ. 2 του άρθρου 10 του ν. 4804/2021, ουδόλως προ­βλέ­πε­ται ρητά και συγκε­κρι­μένα ως κατ’ εξαί­ρεση κρί­σι­μος χρόνος συν­δρο­μής του κωλύ­μα­τος εκλο­γι­μό­τη­τας η τυχόν ύπαρξη σύμ­βα­σης με τον οικείο Δήμο σε ισχύ «μετά από την 1η Ιανουα­ρίου του έτους διε­ξα­γω­γής των εκλογών» ή ο καθο­ρι­σμός συγκε­κρι­μέ­νου χρο­νι­κού σημείου πριν από το οποίο θα έπρεπε τα άνω πρόσωπα να μην έχουν τις προ­α­να­φερ­θεί­σες θέσεις ή ιδιό­τη­τες.

Αντι­θέ­τως, από την καθόλα εναργή και απο­λύ­τως σαφή δια­τύ­πωση της περί­πτω­σης ζ’ της παρ. 2 του άρθρου 10 του ν. 4804/2021 και υπό το πρίσμα της στενής ερμη­νείας των περιο­ρι­σμών του πολι­τι­κού δικαιώ­μα­τος του εκλέ­γε­σθαι, ως κρί­σι­μος χρόνος συν­δρο­μής ή μη του κωλύ­μα­τος εκλο­γι­μό­τη­τας της περί­πτω­σης ζ’ της παρ. 2 του άρθρου 10 του ν. 4804/2021 ορί­ζε­ται απο­κλει­στικά και μόνον η ημε­ρο­μη­νία ανα­κη­ρύ­ξεως των υπο­ψη­φίων για τις δημο­τι­κές εκλογές, όπως εξάλλου ίσχυε παγίως και επί δεκα­ε­τίες μέχρι την θέσπιση της επί­μα­χης διά­τα­ξης.

Μέχρι πρό­τι­νος και επί δεκα­ε­τίες εφαρ­μο­ζό­ταν το άρθρο 14 του Ν. 3852/2010, σε σχέση με το οποίο, όπως έχει κρίνει και το ΣτΕ, όπως επι­ση­μαί­νει ο κ. Καλο­πή­τας, με την πάγια νομο­λο­γία του «κρί­σι­μος χρόνος συν­δρο­μής ή μη του κωλύ­μα­τος εκλο­γι­μό­τη­τας που αφορά πρόσωπα συν­δε­ό­μενα με τον οικείο Ο.Τ.Α. με σύμβαση οικο­νο­μι­κού αντι­κει­μέ­νου ορι­σμέ­νης αξίας είναι η ημε­ρο­μη­νία ανα­κη­ρύ­ξεως των υπο­ψη­φίων για τις δημο­τι­κές εκλογές (….)», χωρίς να έχει τεθεί οποιο­δή­ποτε ζήτημα περί μη επαρ­κούς προ­στα­σίας των συμ­φε­ρό­ντων των ΟΤΑ, μη επαρ­κούς προ­στα­σίας του δημο­σίου συμ­φέ­ρο­ντος και μη επαρ­κούς μέτρου για την αποφυγή τυχόν σύγκρου­σης συμ­φε­ρό­ντων.

Με την αίτηση αναί­ρε­σης προ­βάλ­λε­ται ακόμη ως λόγος για την ακύρωση της από­φα­σης του Διοι­κη­τι­κού Πρω­το­δι­κείου και η μη λήψη υπόψιν ουσιω­δών ισχυ­ρι­σμών του κ. Καλο­πήτα από το πρω­το­βάθ­μιο Δικα­στή­ριο αλλά και η εσφαλ­μένη εκτί­μηση των ισχυ­ρι­σμών του τόσο επί του παρα­δε­κτού της ασκη­θεί­σας ένστα­σης όσο και επί της ουσίας αυτής ανα­φο­ρικά με την συν­δρομή κωλύ­μα­τος εκλο­γι­μό­τη­τας και ασυμ­βί­βα­στου, ισχυ­ρι­σμοί που αν λαμ­βά­νο­νταν υπόψιν από το Διοι­κη­τικό Πρω­το­δι­κείο Ρόδου θα απορ­ρι­πτό­ταν η ένσταση.

Στο Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τείας ο κ. Καλο­πή­τας θα εκπρο­σω­πεί­ται από τον καθη­γητή Συνταγ­μα­τι­κού Δικαίου της Νομικής Σχολής του Πανε­πι­στη­μίου Θεσ­σα­λο­νί­κης και δικη­γό­ρου στα ανώτατα δικα­στή­ρια κ. Ευάγ­γελο Βενι­ζέλο.