Σύνοδος για το Κλίμα 2023: Η κλιματική αλλαγή δεν είναι ένας μελλοντικός κίνδυνος-Αυξάνονται κατά 85% οι θάνατοι ηλικιωμένων λόγω ζέστης

Όταν μιλάμε για την κλι­μα­τική αλλαγή, είναι σύνηθες να ακούμε προει­δο­ποι­ή­σεις για τον κίνδυνο που ενέχει για τις μελ­λο­ντι­κές γενιές. Ωστόσο,  τα δεδο­μένα για τον αντί­κτυπο του σήμερα είναι όλο και πιο επι­τα­κτικά, όπως επι­ση­μαί­νε­ται στην τελευ­ταία έκθεση του  The Lancet  σχετικά με τις επι­πτώ­σεις αυτής της κρίσης στην παγκό­σμια υγεία.

Την τελευ­ταία δεκα­ε­τία συνο­λικά, κατά την οποία ο κόσμος έχει θερ­μαν­θεί κατά μέσο όρο 1,14 ºC σε σύγκριση με την προ­βιο­μη­χα­νική εποχή, η θνη­σι­μό­τητα που σχε­τί­ζε­ται με τη ζέστη σε άτομα άνω των 65 ετών αυξή­θηκε κατά 85% σε σύγκριση με την περίοδο 1991-2000, επι­ση­μαί­νει αυτή η μελέτη, μεταξύ άλλων παρα­δειγ­μά­των.

Η μελέτη του διά­ση­μου επι­στη­μο­νι­κού περιο­δι­κού, που ονο­μά­ζε­ται  Lancet Countdown , δια­πί­στωσε επίσης ότι μεταξύ 2018 και 2022 ο πλη­θυ­σμός έχει βιώσει κατά μέσο όρο 86 ημέρες ακραίων θερ­μο­κρα­σιών. Όσοι είναι πιο ευά­λω­τοι στη ζέστη, τα παιδιά κάτω του ενός έτους και τα άτομα άνω των 65 ετών,  εκτί­θε­νται σε διπλά­σιες ημέρες καύσωνα από ό,τι την περίοδο ανα­φο­ράς 1986–2005.

Αυτό το κείμενο, που δημιουρ­γή­θηκε από 114 ειδι­κούς από 52 ιδρύ­ματα και υπη­ρε­σίες του ΟΗΕ σε όλο τον κόσμο, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του Παγκό­σμιου Οργα­νι­σμού Υγείας (WHO) και του Παγκό­σμιου Μετε­ω­ρο­λο­γι­κού Οργα­νι­σμού (WMO), παρου­σιά­ζει την πιο ενη­με­ρω­μένη ανάλυση της σχέσης μεταξύ υγείας και κλί­μα­τος αλλαγή. Έρχεται στο φως μόλις δύο εβδο­μά­δες πριν από την έναρξη της συνόδου κορυφής του Ντου­μπάι για το κλίμα, COP28, στην οποία για πρώτη φορά θα εξε­τα­στεί στο υψη­λό­τερο επίπεδο η σχέση μεταξύ υγείας και κλι­μα­τι­κής κρίσης.

Οι συντά­κτες της έκθεσης βλέπουν την παρου­σία αυτού του ζητή­μα­τος στη σύνοδο κορυφής ως  «μονα­δική ευκαι­ρία» για την επί­τευξη δέσμευ­σης και δράσης.

«Εάν οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις για το κλίμα επι­τύ­χουν γρήγορα και δίκαια να μειώ­σουν τη χρήση ορυκτών καυ­σί­μων, να επι­τα­χύ­νουν τον μετρια­σμό και να στη­ρί­ξουν τις προ­σπά­θειες προ­σαρ­μο­γής για την υγεία, ο στόχος της Συμ­φω­νίας του Παρι­σιού για περιο­ρι­σμό της παγκό­σμιας αύξησης της θερ­μο­κρα­σίας στους 1,5 °C θα είναι εφικτός», προει­δο­ποί­ησε η Marina Romanello, εκτε­λε­στική διευ­θύ­ντρια της έκθεσης στο University College του Λον­δί­νου, το κέντρο που διηύ­θυνε τη μελέτη.

«Μια αύξηση 2ºC είναι ένα επι­κίν­δυνο μέλλον»

«Οι αυξα­νό­με­νες απειλές της κλι­μα­τι­κής αλλαγής σήμερα στοι­χί­ζουν ζωές και επη­ρε­ά­ζουν τα προς το ζην των ανθρώ­πων σε όλο τον κόσμο», δήλωσε η Romanello. “Οι προ­βο­λές ενός πλανήτη με άνοδο θερ­μο­κρα­σίας 2°C μιλούν για ένα επι­κίν­δυνο μέλλον και είναι μια ζοφερή υπεν­θύ­μιση ότι ο ρυθμός και η κλίμακα των προ­σπα­θειών μετρια­σμού που έχουμε δει μέχρι στιγμής ήταν θλιβερά ανε­παρ­κείς για την προ­στα­σία της υγείας και της ασφά­λειας των ανθρώ­πων “εξήγησε σε σημεί­ωμα που μοι­ρά­στηκε στα μέσα ενη­μέ­ρω­σης.

Η έκθεση επι­ση­μαί­νει πόσο μακριά απέχουν οι παγκό­σμιες προ­σπά­θειες για τη μείωση των εκπο­μπών από αυτό που θα ήταν απα­ραί­τητο για την αποφυγή ακόμη πιο κατα­στρο­φι­κής υπερ­θέρ­μαν­σης.

«Με μια εκπομπή 1.337 τόνων διο­ξει­δίου του άνθρακα ανά δευ­τε­ρό­λε­πτο,  δεν πλη­σιά­ζουμε καν στη μείωση των εκπο­μπών  αρκετά γρήγορα για να δια­τη­ρή­σουμε τους κλι­μα­τι­κούς κιν­δύ­νους σε ανεκτά επίπεδα για τα συστή­ματα υγείας μας», λέει αυτός ο επι­στή­μο­νας.

Ο διευ­θυ­ντής της έκθεσης προει­δο­ποιεί επίσης σκληρά. “Το ανθρώ­πινο κόστος της αδρά­νειας είναι τερά­στιο και δεν έχουμε την πολυ­τέ­λεια να παρα­με­λούμε αυτόν τον τρόπο.  Πλη­ρώ­νουμε με ζωές. Κάθε δευ­τε­ρό­λε­πτο που καθυ­στε­ρούμε, η πορεία προς ένα πιο βιώσιμο μέλλον γίνεται πιο δύσκολη και η προ­σαρ­μογή όλο και πιο δαπα­νηρή και προ­κλη­τική”, προ­σθέ­τει.

Οι φετινές θερ­μο­κρα­σίες, λόγω του συν­δυα­σμού της κλι­μα­τι­κής αλλαγής και της επί­δρα­σης του φαι­νο­μέ­νου Ελ Νίνιο, βρί­σκο­νται σε υψηλά επίπεδα ρεκόρ και από το καλο­καίρι  κάθε νέα ανάλυση φέρνει πιο κοντά την πιθα­νό­τητα να είναι η θερ­μό­τερη αφού υπάρ­χουν ρεκόρ. Η έκθεση  Lancet  προχωρά παρα­πέρα και επι­ση­μαί­νει ότι  οι υψη­λό­τε­ρες θερ­μο­κρα­σίες έχουν κατα­γρα­φεί σε περισ­σό­τερα από 100.000 χρόνια.

Μεταξύ 2013 και 2022, σχεδόν η μισή επι­φά­νεια της Γης έχει εκτεθεί σε ακραίες ξηρα­σίες. Συγκε­κρι­μένα, 47%, όταν τη δεκα­ε­τία του 1950 ήταν 18%. Και η αύξηση της συχνό­τη­τας των ξηρα­σιών και των κυμάτων καύσωνα συν­δέ­θηκε με αύξηση 127 εκα­τομ­μυ­ρίων ανθρώ­πων που πάσχουν από μέτρια ή σοβαρή επι­σι­τι­στική ανα­σφά­λεια σε σύγκριση με την περίοδο 1981-2010. Αυξάνει επίσης τον κίνδυνο προ­σβο­λής δυνη­τικά θανα­τη­φό­ρων μολυ­σμα­τι­κών ασθε­νειών, όπως ο δάγ­γειος πυρετός, η ελο­νο­σία ή ο ιός του Δυτικού Νείλου.

Ο πολ­λα­πλα­σια­σμός των ακραίων φαι­νο­μέ­νων, ένας άλλος κίν­δυ­νος που σχε­τί­ζε­ται με την κλι­μα­τική αλλαγή, προ­κα­λεί και οικο­νο­μι­κές απώ­λειες,  οι οποίες υπο­λο­γί­στη­καν σε 264 δισε­κα­τομ­μύ­ρια δολάρια το 2022, σημειώ­νο­ντας αύξηση 23%  σε σύγκριση με την περίοδο 2010-2014. Οι ακραίες θερ­μο­κρα­σίες προ­κά­λε­σαν επίσης απώλεια 490 δισε­κα­τομ­μυ­ρίων δυνη­τι­κών ωρών εργα­σίας παγκο­σμίως το 2022, αύξηση σχεδόν 42% σε σύγκριση με την περίοδο 1991-2000.

Οι συνέ­πειες είναι επίσης άνισες μεταξύ πλού­σιων και φτωχών χωρών, οι οποίες τείνουν να είναι αυτές που υπο­φέ­ρουν περισ­σό­τερο από τις κλι­μα­τι­κές επι­πτώ­σεις. Η απώλεια εισο­δή­μα­τος αντι­προ­σώ­πευε πολύ μεγα­λύ­τερο ποσοστό του ΑΕΠ σε χώρες χαμηλού εισο­δή­μα­τος (6,1%) και μεσαίου εισο­δή­μα­τος (3,8%).

Αλλά πέρα ​​από αυτό που ήδη αντι­προ­σω­πεύει η κλι­μα­τική αλλαγή, οι επι­πτώ­σεις θα αυξη­θούν στο μέλλον εάν συνε­χι­στεί ο τρέχων ρυθμός εκπο­μπών. Μεταξύ άλλων συνε­πειών,  ο αριθμός των θανάτων που σχε­τί­ζο­νται με τη ζέστη θα πεντα­πλα­σια­στεί σχεδόν μέχρι το 2050.

Παρά αυτά τα συναρ­πα­στικά επι­στη­μο­νικά δεδο­μένα, οι νέοι ενη­με­ρω­μέ­νοι δείκτες απο­κα­λύ­πτουν ότι  «η βιο­μη­χα­νία ορυκτών καυ­σί­μων λαμ­βά­νει αυξα­νό­με­νες επεν­δύ­σεις και δάνεια », προει­δο­ποιεί η έκθεση.

Οι εκπο­μπές διο­ξει­δίου του άνθρακα από τον παγκό­σμιο ενερ­γειακό τομέα – τον μεγα­λύ­τερο παρά­γο­ντα που συμ­βάλ­λει στις εκπο­μπές αερίων του θερ­μο­κη­πίου – αυξή­θη­καν κατά 0,9% το 2022 και έφτασαν το ρεκόρ των 36,8 γιγα­τό­νων. Εν τω μεταξύ, οι κυβερ­νή­σεις συνε­χί­ζουν να ενθαρ­ρύ­νουν την ανά­πτυξη της βιο­μη­χα­νίας ορυκτών καυ­σί­μων. Το 2020, 69 από τις 87 κυβερ­νή­σεις που ανα­λύ­θη­καν  (υπεύ­θυ­νες για το 93% των παγκό­σμιων εκπο­μπών)  επι­δό­τη­σαν τη βιο­μη­χα­νία, για ένα καθαρό σύνολο 305 δισε­κα­τομ­μυ­ρίων δολα­ρίων. Αυτές οι επι­δο­τή­σεις ξεπέ­ρα­σαν το 10% των εθνικών δαπανών για την υγεία σε 26 από τις χώρες και ξεπέ­ρα­σαν το 50% σε δέκα από αυτές.

«Ο χρη­μα­το­πι­στω­τι­κός τομέας συμ­βάλ­λει επίσης στις απειλές για την υγεία », προ­σθέ­τει η μελέτη, με το συνο­λικό δάνειο από ιδιω­τι­κές τρά­πε­ζες στη βιο­μη­χα­νία ορυκτών καυ­σί­μων να φτάνει τα 572 δισε­κα­τομ­μύ­ρια την περίοδο 2017-2021.

Οι παρα­γω­γοί ορυκτών καυ­σί­μων συνε­χί­ζουν επίσης να αυξά­νουν τις προ­βλέ­ψεις τους τα επόμενα χρόνια, παρά τους κλι­μα­τι­κούς περιο­ρι­σμούς. Μαζί, οι 20 παγκό­σμιοι γίγα­ντες του πετρε­λαίου και του φυσικού αερίου έχουν αυξήσει τις προ­βλέ­ψεις παρα­γω­γής τους  σε σύγκριση με πέρυσι, γεγονός που θα προ­κα­λούσε τις εκπο­μπές αερίων του θερ­μο­κη­πίου  να υπερ­βούν επίπεδα συμβατά με αύξηση θερ­μο­κρα­σίας 1,5°C  έως το 2040 – σε σύγκριση με την αύξηση 112% που ανα­με­νό­ταν τις στρα­τη­γι­κές της για το 2022 – απο­μα­κρύ­νο­ντάς την ακόμη περισ­σό­τερο από την εκπλή­ρωση των δεσμεύ­σεών της στη Συμ­φω­νία του Παρι­σιού.

Οι εται­ρείες ορυκτών καυ­σί­μων  έχουν δια­θέ­σει μόνο το 4% των επεν­δύ­σεών τους σε ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές ενέρ­γειας  το 2022. «Έτσι, η πιθα­νό­τητα ενός υγιούς μέλ­λο­ντος παρα­μέ­νει ακόμη πιο απρό­σιτη», προει­δο­ποιεί η μελέτη.

Πηγή: RTVE.es

Μετά­φραση: Αθα­νά­σιος Ρούντος