ΥΠΕΝ: 22 ερωτήσεις και απαντήσεις για τους Δασικούς Χάρτες

Το Υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας με σκοπό τη σωστή ενη­μέ­ρωση των πολιτών παρα­θέ­τει απα­ντή­σεις σε κρίσιμα ερω­τή­ματα για τους δασι­κούς χάρτες.

1. Τι είναι ο δασικός χάρτης;

Ο δασικός χάρτης προσ­διο­ρί­ζει και οριο­θε­τεί τις εκτά­σεις δασικού ή χορ­το­λι­βα­δι­κού χαρα­κτήρα, οι οποίες προ­στα­τεύ­ο­νται από τις δια­τά­ξεις της δασικής νομο­θε­σίας και τις δια­χω­ρί­ζει από όλες τις δια­φο­ρε­τι­κού χαρα­κτήρα εκτά­σεις.

Σημειώ­νε­ται ότι οι δασικοί χάρτες ρυθ­μί­ζουν τον χαρα­κτήρα των εκτά­σεων και δεν επεμ­βαί­νουν στο ιδιο­κτη­σιακό καθε­στώς, δεν θίγουν ιδιο­κτη­σιακά δικαιώ­ματα, της εκά­στοτε έκτασης.

Αντί­θετα απο­σκο­πούν να οριο­θε­τή­σουν τις δασικού και χορ­το­λι­βα­δι­κού χαρα­κτήρα εκτά­σεις υπο­στη­ρί­ζο­ντας το χωρο­τα­ξικό σχε­δια­σμό, ενώ παράλ­ληλα συμ­βάλ­λουν στην προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος.

2. Ποιοι είναι οι κωδικοί για τις εκτά­σεις και τι σημαί­νουν;

Εκτά­σεις μη διε­πό­με­νες από τις δια­τά­ξεις της δασικής νομο­θε­σίας

ΑΑ: Ανέ­κα­θεν άλλης μορφής/χρήσης εκτά­σεις

ΠΑ: Τελε­σί­δι­κες Πράξεις Χαρα­κτη­ρι­σμού Μη δασικές/Μη χορ­το­λι­βα­δι­κές

Εκτά­σεις διε­πό­με­νες από τις δια­τά­ξεις της δασικής νομο­θε­σίας

ΠΔ: Τελε­σί­δι­κες Πράξεις Χαρα­κτη­ρι­σμού, Δασικές

ΔΔ: Ανέ­κα­θεν δασικές εκτά­σεις

ΔΑ: Εκχερ­σω­μέ­νες δασικές εκτά­σεις

ΑΔ: Δασω­μέ­νοι Αγροί

ΠΧ: Τελε­σί­δι­κες Πράξεις Χαρα­κτη­ρι­σμού, Χορ­το­λι­βα­δι­κές

ΧΧ: Ανέ­κα­θεν χορ­το­λι­βα­δι­κές εκτά­σεις

ΧΑ: Χορ­το­λι­βα­δι­κές εκτά­σεις στις αερο­φω­το­γρα­φίες του 1945, άλλη μορφή κάλυψης στις αερο­φω­το­γρα­φίες 2007-2009

ΑΝ: Εκτά­σεις που έχουν κηρυ­χθεί ανα­δα­σω­τέες

3. Ποια η είναι η πρόοδος του έργου;

Έως σήμερα έχουν αναρ­τη­θεί δασικοί χάρτες για το 95% της επι­κρά­τειας, το υπό­λοιπο 5% αφορά σε περιο­χές εντός ορίων οικι­σμών και σχεδίων πόλεων.

Έχει κυρωθεί το 90% των δασικών χαρτών. Η διαφορά οφεί­λε­ται στο ότι δεν έχει γίνει κύρωση σε εκτά­σεις, που έχουν υπο­βλη­θεί αντιρ­ρή­σεις και αιτή­ματα διόρ­θω­σης προ­δή­λου σφάλ­μα­τος.

4. Με ποιον τρόπο απο­δει­κνύ­ε­ται ο χαρα­κτή­ρας έκτασης -για οποια­δή­ποτε νόμιμη χρήση/συναλ­λαγή με το δημόσιο/συμ­βο­λαιο­γρα­φική πράξη- μετά τη μερική ή ολική κύρωση των δασικών χαρτών;

Μετά την κύρωση του δασικού χάρτη κάθε μετα­βί­βαση, σύσταση και γενικά κάθε μετα­βολή των εμπραγ­μά­των δικαιω­μά­των εκτά­σεων που έχουν χαρα­κτη­ρι­στεί ως δάση, δασικές ή χορ­το­λι­βα­δι­κές, πρέπει να  συνο­δεύ­ε­ται από σχετικό πιστο­ποι­η­τικό της αρμό­διας Διεύ­θυν­σης Δασών, με το οποίο βεβαιώ­νε­ται ο χαρα­κτή­ρας της έκτασης (ν.3889/2010, αρ. 20, παρ. 4).

Αν η έκταση δεν εμπί­πτει στις δια­τά­ξεις της δασικής νομο­θε­σίας (δεν απο­τε­λεί δασική εν γένει έκταση) αρκεί υπεύ­θυνη δήλωση του άρθρου 8 του ν. 1599/1986 (A’ 75) επί του τοπο­γρα­φι­κού δια­γράμ­μα­τος, που συνο­δεύει τη σχετική πράξη του συμ­βο­λαιο­γρά­φου ή, αν δεν υφί­στα­ται υπο­χρέ­ωση εκπό­νη­σης τοπο­γρα­φι­κού δια­γράμ­μα­τος, επί απο­σπά­σμα­τος του δασικού χάρτη όπου απει­κο­νί­ζε­ται το ακίνητο στο οποίο αφορά η συμ­βο­λαιο­γρα­φική πράξη και όπου εμφαί­νο­νται οι συντε­ταγ­μέ­νες των κορυφών του ακι­νή­του, με την οποία δηλώ­νε­ται υπευ­θύ­νως από τον συντά­κτη του, ότι το συγκε­κρι­μένο ακίνητο δεν εμπί­πτει στις προ­στα­τευ­τι­κές δια­τά­ξεις της δασικής νομο­θε­σίας (ν.3889/2010, αρ. 20, παρ. 5).

5. Τι ισχύει με τις μετα­βι­βά­σεις – αγο­ρα­πω­λη­σίες σε έκταση χαρα­κτη­ρι­σμένη ως δασική στον αναρ­τη­μένο δασικό χάρτη, που όμως η Επι­τροπή Εξέ­τα­σης Αντιρ­ρή­σεων (ΕΠΕΑ) έκανε απο­δε­κτή αντίρ­ρηση και άλλαξε το χαρα­κτη­ρι­σμό της σε μη δασική;

Για εκτά­σεις για τις οποίες έχουν γίνει δεκτές αντιρ­ρή­σεις των ενδια­φε­ρο­μέ­νων με απόφαση ΕΠΕΑ, και έως να κυρωθεί το επίμαχο τμήμα του δασικού χάρτη, στο σχετικό συμ­βό­λαιο προ­σαρ­τά­ται αντί­γραφο της από­φα­σης αυτής με τον αριθμό δια­δι­κτυα­κής ανάρ­τη­σης (Α.Δ.Α.) από τη «Διαύ­γεια» και με επι­συ­να­πτό­μενο τοπο­γρα­φικό διά­γραμμα εξαρ­τη­μέ­νων συντε­ταγ­μέ­νων Ε.Γ.Σ.Α., επί του οποίου ο συντά­κτης βεβαιώ­νει ότι το ακίνητο είναι αυτό, ως προς το οποίο έχουν γίνει δεκτές οι υπο­βλη­θεί­σες αντιρ­ρή­σεις (ν.3889/2010, αρ. 20, παρ. 4).

Σε έκταση που λαν­θα­σμένα επι­βα­ρύ­νε­ται με δασικό χαρα­κτήρα, για να γίνει η μετα­βί­βαση πρέπει πρώτα να περα­τω­θεί η δια­δι­κα­σία των αντιρ­ρή­σεων.

6. Μπορεί να εκδοθεί οικο­δο­μική άδεια σε έκταση που είναι εν μέρει δασική και εν μέρει άλλης μορφής (ΑΑ);

Εφόσον το τμήμα του γεω­τε­μα­χίου, με χαρα­κτη­ρι­σμό ΑΑ, πληροί τους όρους αρτιό­τη­τας, τότε εκδί­δε­ται άδεια δόμησης. Σε κάθε περί­πτωση, για την έκδοση οικο­δο­μι­κής άδειας εφαρ­μό­ζε­ται η εγκύ­κλιος ΥΠΕΝ/ΔΑΟΚΑ/56321/2354/09.06.2021 (ΑΔΑ: Ω25Υ4653Π8-27Α) οδηγία περί δήλωσης δασικού ή μη χαρα­κτήρα κατά την έκδοση οικο­δο­μι­κών αδειών, μετά την ανάρ­τηση των δασικών χαρτών.

7. Τί γίνεται σε περιο­χές στις οποίες δεν έχει αναρ­τη­θεί/κυρωθεί δασικός χάρτης;

Οι περιο­χές αυτές αφορούν σε σχέδια πόλεων και οικι­σμών, τα όρια των οποίων δεν έχουν εγκρι­θεί με πράξεις της Διοί­κη­σης αλλά έχουν οριο­θε­τη­θεί με άλλες δια­τά­ξεις, όπως π.χ. τα περι­γράμ­ματα των νομίμως υφι­στά­με­νων οικι­σμών προ του έτους 1923 για τους οποίους δεν έχει καθο­ρι­στεί όριο, οι ακτι­νι­κοί οικι­σμοί, τα όρια των πολε­ο­δο­μι­κών μελετών και σχεδίων πόλεως που εκπο­νού­νται καθώς και τα υπό καθο­ρι­σμό όρια οικι­σμών που δεν έχουν ακόμα εγκρι­θεί.

Για τις περιο­χές αυτές το ΥΠΕΝ προ­γραμ­μα­τί­ζει αναρ­τή­σεις δασικού χάρτη εντός του 2023, ώστε να ξεκα­θα­ρί­σει ο δασικός ή μη χαρα­κτή­ρας τους.

Μέχρι τότε, στις περιο­χές αυτές, για τον χαρα­κτη­ρι­σμό μιας έκτασης ή τμή­μα­τος της επι­φα­νείας της γης ως υπα­γο­μέ­νης ή μη στις περι­πτώ­σεις του άρθρου 3 του ν.998/79 (δάσος, δασική έκταση) ισχύει η δια­δι­κα­σία του άρθρου 14 του ν.998/79, η οποία προ­βλέ­πει την έκδοση πράξης χαρα­κτη­ρι­σμού του κατά τόπου αρμο­δίου δασάρχη ή του Διευ­θυ­ντή Δασών.

8. Ποιος έχει δικαί­ωμα χρήσης των δεδο­μέ­νων του δασικού χάρτη;

Δυνα­τό­τητα χρήσης των στοι­χείων του δασικού χάρτη είτε είναι αναρ­τη­μέ­νος είτε κυρω­μέ­νος, παρέ­χε­ται σε κάθε δημόσια αρχή μέσω ειδικού δια­δι­κτυα­κού τόπου του Κτη­μα­το­λο­γίου (ν.3889/2010, αρ. 20, παρ. 6).

Αν απαι­τεί­ται από κεί­με­νες δια­τά­ξεις η βεβαί­ωση του δασικού ή μη χαρα­κτήρα έκτασης ενώπιον του Δημο­σίου, των ΟΤΑ α’ και β’ βαθμού και των υπη­ρε­σιών και φορέων του ευρύ­τε­ρου δημό­σιου τομέα αυτή πραγ­μα­το­ποιεί­ται με υπεύ­θυνη δήλωση του άρθρου 8 του ν. 1599/1986 (A΄ 75) επί του τοπο­γρα­φι­κού δια­γράμ­μα­τος, που αφορά το συγκε­κρι­μένο ακίνητο από τον συντά­κτη του. Στη δήλωση ανα­φέ­ρε­ται υπο­χρε­ω­τικά, αν ο χαρα­κτη­ρι­σμός της έκτασης ως δασικής ή μη έχει προ­σω­ρινή ή ορι­στική ισχύ, ανάλογα με το στάδιο στο οποίο βρί­σκε­ται ο δασικός χάρτης.

9. Ποια τα προ­βλή­ματα που ανέ­δειξε η ανάρ­τηση και κύρωση των δασικών χαρτών;

Τα προ­βλή­ματα που ανα­δει­κνύ­ο­νται από την πρό­σφατη ανάρ­τηση και κύρωση των δασικών χαρτών είναι το ιδιο­κτη­σιακό, οι εκτά­σεις που χαρα­κτη­ρί­ζο­νται ως ΑΔ και ΔΑ δηλαδή πρώην αγρο­τι­κές εκτά­σεις που δασώ­θη­καν λόγω εγκα­τά­λει­ψης ή δασικές εκτά­σεις που εκχερ­σώ­θη­καν παρά­νομα προς καλ­λιέρ­γεια, καθώς και σπίτια που έχουν χτιστεί σε δασικές εκτά­σεις χωρίς την απαι­τού­μενη οικο­δο­μική άδεια, δηλαδή είναι «δασικά αυθαί­ρετα».

10. Τι ισχύει για τους δασω­μέ­νους αγρούς (ΑΔ);

Πρό­κει­ται για εκτά­σεις που εμφα­νί­ζο­νται στις αερο­φω­το­γρα­φίες του 1945 με αγρο­τική μορφή και δασώ­θη­καν μετα­γε­νέ­στερα λόγω εγκα­τά­λει­ψης.

Το ΥΠΕΝ με νομο­θε­τική ρύθμιση (αρ. 93 του ν.4915/2022) τρο­πο­ποί­ησε το αρ. 67 του ν.998/1979 και έδωσε τη δυνα­τό­τητα οικο­νο­μι­κής αξιο­ποί­η­σης 7.000.000 στρεμ­μά­των για αγρο­τική και δεν­δρο­κο­μική καλ­λιέρ­γεια, καθώς και για ελεύ­θερη χρήση υπό προ­ϋ­πο­θέ­σεις.

Το Δημόσιο πλέον δεν θα προ­βά­λει δικαιώ­ματα κυριό­τη­τας σε αυτές τις εκτά­σεις παρά μόνο αν αυτά θεμε­λιώ­νο­νται βάσει τίτλων. Πρό­κει­ται για μια μεγάλη μεταρ­ρύθ­μιση, την οποία οι ιδιο­κτή­τες εκτά­σεων περί­με­ναν εδώ και σχεδόν 45 χρόνια.

11. Πώς επι­λύ­θη­καν ιδιο­κτη­σιακά ζητή­ματα;

Το ιδιο­κτη­σιακό καθε­στώς δεν αφορά άμεσα τους δασι­κούς χάρτες, αλλά είναι παρε­μπί­πτον ζήτημα. Οι δασικοί χάρτες ρυθ­μί­ζουν απο­κλει­στικά και μόνο τον χαρα­κτήρα των εκτά­σεων με βάση τις ανθρω­πο­γε­νείς επεμ­βά­σεις, τη χρήση τους στο παρελ­θόν και την παρου­σία ή μη δασικής βλά­στη­σης, χωρίς να επεμ­βαί­νουν στο ιδιο­κτη­σιακό καθε­στώς. Οποια­δή­ποτε ιδιο­κτη­σιακή διαφορά συνε­χί­ζει να ρυθ­μί­ζε­ται είτε διοι­κη­τικά είτε δικα­στικά.

Για την επί­σπευση της ορι­στι­κής επί­λυ­σης του ιδιο­κτη­σια­κού καθε­στώ­τος στις περιο­χές της ελλη­νι­κής επι­κρά­τειας που δεν ισχύει το τεκ­μή­ριο κυριό­τη­τας του δημο­σίου, το ΥΠΕΝ νομο­θέ­τησε ότι για τις περιο­χές αυτές (νησιά Ιονίου, Κρήτη, Λέσβος, Σάμος, Χίος, Κυκλά­δες, Κύθηρα, Αντι­κύ­θηρα, Δωδε­κά­νησα και Μάνη) το Δημόσιο δεν προ­βάλ­λει δικαιώ­ματα ιδιο­κτη­σίας σε δάση και δασικές εκτά­σεις εκτός αν δια­θέ­τει τίτλους ιδιο­κτη­σίας (αρ. 152 του ν.4819/2021).

Πρα­κτικά, αν μια απο­δε­δειγ­μένα ιδιω­τική έκταση χαρα­κτη­ρι­στεί ως δασικού χαρα­κτήρα, δεν διεκ­δι­κεί­ται από το ελλη­νικό Δημόσιο. Παρα­μέ­νει ιδιω­τική έκταση, γεγονός που δεν επη­ρε­ά­ζει τη χρήση της, σε σχέση με το προη­γού­μενο θεσμικό καθε­στώς. Πρέπει να ανα­φερ­θεί ότι οι δασικές εκτά­σεις που δεν είναι ανα­γνω­ρι­σμέ­νες ιδιω­τι­κές με έναν από τους τρόπους που ανα­φέ­ρο­νται το αρ. 10 του ν.3208/2003, θεω­ρού­νται δημό­σιες.

12. Όταν μέρος ιδιο­κτη­σίας έχει χαρα­κτη­ρι­στεί δασικό, μπορεί να μετα­βι­βα­στεί το αγρο­τικό τμήμα της;

Το ΥΠΕΝ με νομο­θε­τική ρύθμιση, έδωσε το δικαί­ωμα σε ιδιο­κτη­σίες που περι­λαμ­βά­νουν και δασικές και αγρο­τι­κές εκτά­σεις να μπορούν να μετα­βι­βά­ζο­νται, ως προς το μη δασικό τμήμα, χωρίς αυτό να θεω­ρεί­ται κατά­τμηση (αρ. 153 του ν.4819/2021).

13. Ποια λύση δίνεται για τα δασικά αυθαί­ρετα;

Λύση δίνεται και στο ζήτημα των δασικών αυθαι­ρέ­των μέσω της ειδικής δια­δι­κτυα­κής πλατ­φόρ­μας της παρ. 1 του άρ. 52 του ν.4685/2020  που δημιουρ­γή­θηκε σε συνερ­γα­σία με το Ελλη­νικό Κτη­μα­το­λό­γιο και βρί­σκε­ται σε λει­τουρ­γία από τις 5 Οκτω­βρίου 2022.

Οι όροι και οι προ­δια­γρα­φές λει­τουρ­γίας της δια­δι­κτυα­κής πλατ­φόρ­μας της παρ. 1 του αρ. 52 του ν.4685/2020 περι­γρά­φο­νται στην υπ’ αρ. οικ. ΥΠΕΝ/ΔΠΔ/68161/3775/16.07.2021 Κ.Υ.Α, με την υπο­χρέ­ωση κατα­βο­λής παρα­βό­λου ύψους 250 €.

Οι κάτοχοι κατοι­κιών σε δάση και δασικές εκτά­σεις, δηλώ­νουν εκεί τις κατοι­κίες τους, με ανα­στολή των δια­δι­κα­σιών κατε­δά­φι­σης και επι­βο­λής προ­στί­μων για 30 έτη.

Στη συνέ­χεια, αφού συγκε­ντρω­θούν τα στοι­χεία των δηλώ­σεων θα εκπο­νη­θεί οικο­νο­μο­τε­χνική μελέτη βάση της οποίας θα εκδοθεί Προ­ε­δρικό Διά­ταγμα που θα καθο­ρί­ζει τους όρους δια­τή­ρη­σης με κατα­βολή προ­στί­μου ή κατε­δά­φι­σης των κατοι­κιών που έχουν δηλωθεί.

Σημειώ­νε­ται ότι απο­κλεί­ε­ται η υπαγωγή -στις παρα­πάνω διατάξεις- κτιρίων, τα οποία:

δεν έχουν το χαρα­κτήρα κατοι­κίας,

έχουν ανε­γερ­θεί μετά την 28η Ιουλίου 2011,

βρί­σκο­νται σε περιο­χές του δικτύου Natura 2000, σε υγρο­τό­πους Ramsar και σε περιο­χές για τις οποίες ισχύουν ειδικές προ­στα­τευ­τι­κές δια­τά­ξεις της φύσης ή του τοπίου, εκτός εάν κατα­σκευά­στη­καν πριν το χαρα­κτη­ρι­σμό των περιο­χών αυτών,

βρί­σκο­νται εντός περιο­χών που έχουν κηρυ­χθεί ανα­δα­σω­τέες λόγω πυρ­κα­γιάς και έχουν ανε­γερ­θεί μετά την κήρυξη της ανα­δά­σω­σης,

η δια­τή­ρησή τους παρα­κω­λύει τη διαφυγή των πολιτών ή την πρό­σβαση πυρο­σβε­στι­κών οχη­μά­των σε περί­πτωση πυρ­κα­γιάς ή άλλου κιν­δύ­νου από φυσικά φαι­νό­μενα.

14. Είναι δασικές οι εκτά­σεις με φρύγανα και ασπα­λά­θους;

Όχι, με βάση γνω­μο­δό­τηση του Τεχνι­κού Συμ­βου­λίου Δασών του ΥΠΕΝ που έγινε απο­δε­κτή από τον Υφυ­πουργό Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας με την ΥΠΕΝ/ΔΠΔ/35724/2004/16.04.2021 αποδοχή γνω­μο­δό­τη­σης, εκτά­σεις που στο παρελ­θόν ήταν αγρο­τι­κού χαρα­κτήρα και λόγω της εγκα­τά­λει­ψης ανα­πτύ­χτηκε ασπά­λα­θος και φρυ­γα­νώ­δης βλά­στηση δεν χαρα­κτη­ρί­ζο­νται πλέον δασικές.

Επίσης σύμφωνα με προ­γε­νέ­στερη αποδοχή γνω­μο­δό­τη­σης του Τεχνι­κού Συμ­βου­λίου Δασών (την 182363/2395/13.5.2019), εκτά­σεις που και καλύ­πτο­νται µόνο από φρυ­γα­νική βλά­στηση, δε συγκε­ντρώ­νουν τα απα­ραί­τητα κρι­τή­ρια που θα πρέπει να λαμ­βά­νο­νται υπόψη ώστε να θεω­ρη­θεί ότι συγκρο­τούν δασο­βιο­κοι­νό­τητα και κατά συνέ­πεια οι εκτά­σεις αυτές δεν χαρα­κτη­ρί­ζο­νται ως δάση ή δασικές αλλά ως χορ­το­λι­βα­δι­κές.

15. Τι ισχύει για τα εκχερ­σω­μένα δάση (ΔΑ) και τις επι­δο­τού­με­νες εκτά­σεις από τον ΟΠΕΚΕΠΕ;

Βρί­σκε­ται σε εξέλιξη δια­δι­κα­σία για τη λύση του ζητή­μα­τος των εκχερ­σω­μέ­νων δασικών εκτά­σεων, που χρη­σι­μο­ποιού­νται για αγρο­τική χρήση, χωρίς να έχουν εκδοθεί νόμιμες διοι­κη­τι­κές πράξεις.

Για τις εκχερ­σώ­σεις (ΔΑ) υπάρ­χουν συγκε­κρι­μέ­νες δια­δι­κα­σίες για τη στοι­χειο­θέ­τηση του δημο­σίου συμ­φέ­ρο­ντος μέσω συγκέ­ντρω­σης ποσο­τι­κών στοι­χείων και σύντα­ξης οικο­νο­μο­τε­χνι­κών μελετών. Ο δασικός χάρτης συμ­βάλ­λει στην επίλυση του θέματος βοη­θώ­ντας στην κατα­μέ­τρηση τους και στον προσ­διο­ρι­σμό των παρα­γό­με­νων αγαθών από αυτές. Ακο­λού­θως, το Δημόσιο βασι­ζό­μενο σε επι­στη­μο­νικά ποσο­τικά δεδο­μένα θα μπορεί να προσ­διο­ρί­σει τις απαι­τού­με­νες ενέρ­γειες για την επίλυση του θέματος.

Έχει, ήδη, ολο­κλη­ρω­θεί οικο­νο­μο­τε­χνική μελέτη για τη στοι­χειο­θέ­τηση του δημο­σίου συμ­φέ­ρο­ντος και σχε­διά­ζε­ται νομικά βιώσιμη λύση σύμφωνα με τις επι­τα­γές του Συντάγ­μα­τος.

Σε κάθε περί­πτωση, η προ­ω­θού­μενη ρύθμιση θα επιλύει ορι­στικά όλα τα ζητή­ματα που έχουν ανα­κύ­ψει προ­στα­τεύ­ο­ντας το Δημόσιο από τους κατα­πα­τη­τές, αλλά και τους νόμι­μους ιδιο­κτή­τες αυτών των εκτά­σεων.

Η ρύθμιση αφορά σε 2,3 εκ. στρέμ­ματα πρώην δασικών εκτά­σεων που εκχερ­σώ­θη­καν (ΔΑ) χωρίς νόμιμες διοι­κη­τι­κές πράξεις και χρη­σι­μο­ποιού­νται για αγρο­τική χρήση και χιλιά­δες ιδιο­κτή­τες – αγρότες.

Σύμφωνα με αυτήν, οι εν λόγω εκτά­σεις δια­τη­ρούν τη γεωρ­γική χρήση για όσο χρόνο λαμ­βά­νουν ενιαία ενί­σχυση από τον ΟΠΕΚΕΠΕ και είναι ενταγ­μέ­νες στο Ολο­κλη­ρω­μένο Σύστημα Υπο­βο­λής Δηλώ­σεων (ΟΣΔΕ).

16. Τι ισχύει στην περί­πτωση που δεν έχει υπο­βλη­θεί αντίρ­ρηση στις προ­θε­σμίες που προ­βλέ­πο­νταν; Θα υπάρξει εκ νέου δυνα­τό­τητα για υποβολή, ακόμα και μετά την κύρωση των δασικών χαρτών;

Με πρό­σφα­τες απο­φά­σεις του ΣτΕ έχει κριθεί ότι κατά την προη­γού­μενη περίοδο οι χρόνοι αναρ­τή­σεων, αλλά και ο τρόπος δημο­σιο­ποί­η­σης της δια­δι­κα­σίας των αναρ­τή­σεων και κύρωσης των δασικών χαρτών ήταν επαρ­κείς, έτσι ώστε οι ιδιώτες να προβούν σε όλες τις νόμιμες ενέρ­γειες (κατά μέσο όρο το χρονικό διά­στημα υπο­βο­λής αντιρ­ρή­σεων κυμάν­θηκε περισ­σό­τερο από 8 μήνες).

Σε εφαρ­μογή των δια­τά­ξεων του άρθρου 48 του ν. 4685/2020, υπήρχε κατόπιν συνεχών παρα­τά­σεων ικανό χρονικό διά­στημα, για την υποβολή ατελούς αίτησης ανα­μόρ­φω­σης του δασικού χάρτη.

Επι­πλέον αυτών, η χώρα μας έχει ανα­λά­βει διε­θνείς δεσμεύ­σεις, προ­κει­μέ­νου να επι­τευ­χθεί η κύρωση των δασικών χαρτών εντός εύλογων και παράλ­ληλα δεσμευ­τι­κών χρο­νι­κών δια­στη­μά­των, χωρίς να υπο­χρε­ω­θούμε ως κράτος στην κατα­βολή δυσβά­στα­κτων προ­στί­μων εξαι­τίας της χρόνιας ασυ­νέ­πειας.

Κατά συνέ­πεια των παρα­πάνω δεν είναι δυνατόν να δοθεί εκ νέου η δυνα­τό­τητα υπο­βο­λής αντίρ­ρη­σης στο σύνολο (αλλά ούτε και σε μέρος) των κυρω­μέ­νων χαρτών, δηλαδή, ακόμα και στις περιο­χές που ποτέ μέχρι σήμερα δεν υπήρξε κανένα ενδια­φέ­ρον.

17. Ποια εναλ­λα­κτική δυνα­τό­τητα έχουν οι ιδιο­κτή­τες, που δεν υπέ­βαλ­λαν αντίρ­ρησή;

Μπορούν να υπο­βάλ­λουν αίτημα ανα­μόρ­φω­σης δασικού χάρτη στην οικεία Διεύ­θυνση Δασών.

Ο κυρω­μέ­νος δασικός χάρτης δεν δέχεται αντιρ­ρή­σεις, επι­τρέ­πε­ται όμως η ανα­μόρ­φωσή του σύμφωνα με την παρ. 1 του αρ. 20 του ν.3889/2010.

Η ανα­μόρ­φωση του κυρω­μέ­νου δασικού χάρτη επι­τρέ­πε­ται με την προ­σθήκη ή δια­γραφή των εκτά­σεων που υπά­γο­νται ή παύουν να υπά­γο­νται σε αυτόν σύμφωνα με τη δασική νομο­θε­σία, με δικα­στι­κές απο­φά­σεις επί τού ιδιο­κτη­σια­κού ζητή­μα­τος των χορ­το­λι­βα­δι­κών εκτά­σεων, με διοι­κη­τι­κές πράξεις που έπρεπε να συμπε­ρι­λη­φθούν στον δασικό χάρτη κατά την κατάρ­τισή του και δεν απει­κο­νί­ζο­νται σε αυτόν, καθώς και με τη διόρ­θωση προ­δή­λων σφαλ­μά­των.

18. Ποιες είναι οι πράξεις της διοί­κη­σης που μπορούν να ανα­μορ­φώ­σουν τον δασικό χάρτη;

Σύμφωνα με την ΥΠΕΝ/ΔΠΔ/64663/2956/2020 ΥΑ, οι διοι­κη­τι­κές πράξεις είναι:

Εγκε­κρι­μένα ρυμο­το­μικά σχέδια πόλης, πράξεις εφαρ­μο­γής και εγκε­κρι­μέ­νες πολε­ο­δο­μι­κές μελέτες,

Απο­φά­σεις χαρα­κτη­ρι­σμού οικι­σμού,

Πράξεις οριο­θέ­τη­σης καθώς και πράξεις πολε­ο­δό­μη­σης – ρυμο­τό­μη­σης, Ισχύ­ου­σες άδειες εγκα­τά­στα­σης και λει­τουρ­γίας, οικο­δο­μι­κές άδειες ή άλλες άδειες ή διοι­κη­τι­κές πράξεις που καλύ­πτο­νται από το τεκ­μή­ριο νομι­μό­τη­τας για βιο­μη­χα­νι­κές ή βιο­τε­χνι­κές εγκα­τα­στά­σεις που περι­λαμ­βά­νο­νται σε ζώνες οικι­στι­κού ελέγχου,

Απο­φά­σεις επι­τρο­πών αλλο­τριώ­σεων,

Παρα­χω­ρη­τή­ρια αγρο­τι­κών κλήρων,

Απο­φά­σεις κύρωσης δια­νο­μών και ανα­δα­σμών στις οποίες έχει απο­δο­θεί γεωρ­γική, κτη­νο­τρο­φική ή μικτή χρήση,

Απο­φά­σεις του Υπουρ­γού Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης & Τρο­φί­μων ή Νομάρχη,

Άδειες του Υπουρ­γού Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης & Τρο­φί­μων,

Απο­φά­σεις διά­θε­σης εξα­γο­ρα­σμέ­νων από το δημόσιο κτη­μά­των δυνάμει ειδικών νόμων,

Διοι­κη­τι­κές πράξεις που ανα­φέ­ρο­νται σε απαλ­λο­τριώ­σεις και μετα­βι­βά­σεις.

19. Τι χαρα­κτη­ρί­ζε­ται ως πρόδηλο σφάλμα;

Σύμφωνα με την Υ.Α. 153394/919/12.04.2017 ως πρόδηλο σφάλμα στη δια­δι­κα­σία κατάρ­τι­σης του δασικού χάρτη ορί­ζε­ται οποια­δή­ποτε προ­φα­νής:

Τεχνι­κού χαρα­κτήρα από­κλιση ή εσφαλ­μένη τεχνική απόδοση των οριο­γραμ­μών που παρα­τη­ρεί­ται πάνω στα φωτο­γραμ­με­τρικά υπό­βα­θρα και προ­κύ­πτει είτε από μετρή­σεις εδάφους ή φωτο­ερ­μη­νευ­τι­κής από­δο­σης του θεμα­τι­κού περιε­χο­μέ­νου του χάρτη, που έρχεται σε αντί­θεση με την εικόνα, που παρου­σιά­ζε­ται σ’ αυτά,

Παρά­λειψη, εκ παρα­δρο­μής, της απο­τύ­πω­σης σαφώς δασικής έκτασης εντός ευρύ­τε­ρης άλλης μορφής (αγρο­τι­κής κ.λπ.) και το αντί­στροφο,

Απει­κό­νιση εμφανώς λαν­θα­σμένη αγρο­τι­κής έκτασης ως δασικής και το αντί­στροφο,

Παρά­λειψη εγγρα­φών στοι­χείων των πολυ­γώ­νων του χάρτη στη βάση δεδο­μέ­νων,

Λαν­θα­σμένη απο­τύ­πωση θεμα­τι­κής επι­φά­νειας που οφεί­λε­ται σε δια­μορ­φω­μένα στοι­χεία εικόνας (φωτο­γρα­φίας) λόγω δια­βαθ­μι­σμέ­νων περιο­χών,

Απόδοση ως χορ­το­λι­βα­δι­κής, έκτασης που αφορά σε πεδινή και ομαλής κλίσης περιοχή, η οποία εξαι­ρεί­ται της υπα­γω­γής στις δια­τά­ξεις της δασικής νομο­θε­σίας, σύμφωνα με το π.δ. 32/2016 (ΦΕΚ 46 Α’),

Απόδοση ως χορ­το­λι­βα­δι­κής, έκτασης που αφορά σε ανα­γνω­ρι­σμένη, κατά τις κεί­με­νες δια­τά­ξεις, έναντι του Δημο­σίου ως ιδιω­τι­κής, η οποία εξαι­ρεί­ται της υπα­γω­γής στις δια­τά­ξεις της δασικής νομο­θε­σίας,

Απόδοση ως δασικής, έκτασης που αφορά τεχνητή δασική φυτεία, η οποία εξαι­ρεί­ται της υπα­γω­γής στις δια­τά­ξεις της δασικής νομο­θε­σίας και

Παρά­λειψη απει­κό­νι­σης πράξεων της διοί­κη­σης.

20. Πως επι­τα­χύ­νε­ται η δια­δι­κα­σία εξέ­τα­σης αντιρ­ρή­σεων;

Ανα­φο­ρικά με τη λει­τουρ­γία των Επι­τρο­πών Εξέ­τα­σης Αντιρ­ρή­σεων (ΕΠΕΑ), το Υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας έχει προ­χω­ρή­σει σε μία σειρά από θεσμι­κές παρεμ­βά­σεις για την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερη λει­τουρ­γία τους, προ­κει­μέ­νου να επι­τα­χυν­θεί η δια­δι­κα­σία εξέ­τα­σης των αντιρ­ρή­σεων.

Με τον νόμο 4685/2020 μετα­βλή­θηκε η σύνθεση των ΕΠΕΑ, που πλέον είναι αμει­βό­με­νες με βάση τον μηνιαίο αριθμό υπο­θέ­σεων που εξε­τά­ζουν (100 ανά μήνα), με στόχο τα πορί­σματα τους να χαρα­κτη­ρί­ζο­νται από μεγα­λύ­τερη κατά το δυνατόν έξωθεν αντι­κει­με­νι­κό­τητα. Οι επι­τρο­πές απο­τε­λού­νται από Δικη­γόρο (ως πρόεδρο), Μηχα­νικό από τον ιδιω­τικό τομέα και Δασο­λόγο από το δημόσιο τομέα.

Είναι γνωστό ότι το πλήθος των αντιρ­ρή­σεων που εκκρε­μούν είναι μεγάλο. Γι’ αυτό το λόγο έχει προ­βλε­φθεί η σύσταση κατ’ ελά­χι­στο 200 επι­τρο­πών, για τη λει­τουρ­γία των οποίων έχει εξα­σφα­λι­στεί η ανα­γκαία χρη­μα­το­δο­τική πηγή από το Πράσινο Ταμείο.

Επι­πλέον, έχει προ­βλε­φθεί να γίνο­νται προ­πα­ρα­σκευα­στι­κές – υπο­στη­ρι­κτι­κές διερ­γα­σίες από τις Διευ­θύν­σεις Δασών, έτσι ώστε η ροή των αντιρ­ρή­σεων να είναι πλήρως ομα­δο­ποι­η­μένη και τελικά να επι­τευ­χθεί ο επι­θυ­μη­τός ρυθμός εξέ­τα­σης των αντιρ­ρή­σεων.

Σε κάθε περί­πτωση η δια­δι­κα­σία θα παρα­κο­λου­θεί­ται στενά και αν κριθεί απα­ραί­τητο με βάση τα χρο­νο­δια­γράμ­ματα, θα συστα­θούν και επι­πλέον επι­τρο­πές. Η Γενική Διεύ­θυνση Δασών & ΔΠ του ΥΠΕΝ, βρί­σκε­ται σε στενή συνερ­γα­σία με όλους τους εμπλε­κό­με­νους φορείς και υπη­ρε­σίες, έτσι ώστε να ξεκι­νή­σουν άμεσα οι εργα­σίες των επι­τρο­πών, και να μην χαθεί καθόλου χρόνος.

21. Πότε ανα­μέ­νε­ται να ολο­κλη­ρω­θεί η δια­δι­κα­σία;

Μέχρι σήμερα έχουμε ιδρύσει 116 επι­τρο­πές εξέ­τα­σης αντιρ­ρή­σεων (ΕΠΕΑ) με στόχο να φτά­σουμε του­λά­χι­στον τις 200 ΕΠΕΑ που θα εξε­τά­ζουν 20.000 αντιρ­ρή­σεις το μήνα, δεδο­μένο ότι για την κατα­βολή της απο­ζη­μί­ω­σης των μελών απαι­τεί­ται εξέταση 100 υπο­θέ­σεων ανά μήνα.

22. Τι ισχύει στην περί­πτωση που η αντίρ­ρηση ενός πολίτη δεν γίνει απο­δε­κτή από την αρμόδια ΕΠΕΑ;

Σύμφωνα με την παρ. 5 του αρ. 19 του ν.3889/2010 ο πολίτης έχει το δικαί­ωμα άσκησης αίτησης ακύ­ρω­σης ενώπιον του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας κατά της πράξης κύρωσης του δασικού χάρτη για το τμήμα εκείνο της αντίρ­ρη­σης που η ΕΠΕΑ δεν έκανε απο­δε­κτό. Προ­ϋ­πό­θεση της προ­σφυ­γής στο ΣτΕ είναι η ενσω­μά­τωση στον κυρω­μένο δασικό χάρτη της επί­μα­χης έκτασης ύστερα από την απορ­ρι­πτική απόφαση της ΕΠΕΑ.

Πηγή: Reporter.gr